Categories

Archives

A sample text widget

Etiam pulvinar consectetur dolor sed malesuada. Ut convallis euismod dolor nec pretium. Nunc ut tristique massa.

Nam sodales mi vitae dolor ullamcorper et vulputate enim accumsan. Morbi orci magna, tincidunt vitae molestie nec, molestie at mi. Nulla nulla lorem, suscipit in posuere in, interdum non magna.

Socznica, korzeń powoju czyszczącego – Radix Scammoniae (Scammonium) w dawnej medycynie

Socznica, czyli powój czyszczący – Convolvulus scammonia L., Scamony (rodzina Convolvulaceae, powojowate) występuje naturalnie w Azji Mniejszej. Jest spokrewniony z naszymi powojami. Surowcem są korzenie oraz sama wyekstrahowana żywica – Radix et Resina Scammonii (Scammoniae). Cenione są korzenie 3-4-letnie. W korzeniu znajdują się żywice (glikożywice = glikozydy żywicowe) 8-10%, zwane ogólnie skamoniną (Scammonium). Do glikożywic zaliczane są konwolwulina i jalapina. Żywicę można wyekstrahować spirytusem lub eterem, po czym rozpuszczalnik odparować (Extractum Scammoni, Scammoniumharz, Resina Scammoni). Żywica dostępna w handlu ma postać proszku, grudek, barwy żółtobrunatnej. Terminem Scammonium określano także żywicę uzyskiwaną przez nacinanie górnej części korzenia i dolnej części pędu rosnącej rośliny. Wypływający sok zastygał, następnie go zbierano. Scammonium surowe (crudum) jest zanieczyszczone fragmentami rośliny i cząstkami glebowymi, piaskiem, przez co jest mniej wartościowym surowcem.

Jak podaje dr Fr. Oesterlen (1861 r.) żywica powoju czyszczącego oraz korzeń tego powoju stosowano w leczeniu obstrukcji, puchliny wodnej (obrzęków) i chorób pasożytniczych przewodu pokarmowego. Scammonium (Diagrydion, Diacrydium, Resina Scammonii) podawano w postaci sproszkowanej w dawce 5-20 granów (nie gramów!). Wyrabiano z żywicy pigułki i emulsję doustną. Żywicę sproszkowaną mieszano ze skrobią, migdałami (mleczko migdałowe, migdały utarte), mlekiem i (lub) cukrem. Żywica socznicy jest rozpuszczalna w eterze i spirytusie, ponadto w terpentynie i chloroformie.

Obecnie ten surowiec jest mało popularny, ale nadal dostępny w handlu za granicą, także przez internet. Działa przeczyszczająco drastycznie i pewnie. Resina Scammoni 0,1 g 1-3 razy dziennie. Radix Scammoniae pulv. (sproszkowany) 1-2 g 1 raz dziennie. Duże dawki powodują bolesne skurcze jelit tuż przed każdym aktem wydalenia upłynnionego kału.

Scammonium Halepense z Convolvulus scammonia, skammonia, sok socznicowy jest w Farmakopei Polskiej IPharmacopoeia Regni Poloniae z 1817 r. (pochodzenie Syria).

Scammonium (Skammonium, Scammonee, Scammonea) z Convolvulus scammonia L. jest w Pharmacopoea Helvetica III z 1898 r. Maksymalna dawka dobowa 0,5 g.

Radix Scammoniae (Scammoniawurzel, Racine de Scammonee, Radice di Scammonea) jest w Pharmacopoea Helvetica IV z 1907 r. Oficjalnym preparatem była także nalewka – Tinctura Jalapae composita (Tuber Jalapae + Radix Scamoniae 10:10, spirytus, perkolacja); co ciekawe również nowsza Farmakopea Szwajcarska V uwzględnia Scammonium.

Farmakopea LondyńskaPharmacopoeia Londinensis z 1824 r. obejmuje Scammoneae Gummi-Resina z Convolvulus scammonea oraz Pulvis Scammoneae compositus zawierający Scammoneae Gummi-Resinae (gumożywicę socznicową) wymieszaną z kłączem imbiru i ekstraktem jalapowym.

Farmakopea ParyskaPharmacopoea Parisiensis z 1758 r. obejmuje Scammonium Smirneum, La Scammonee de Smyrne (Convolvulus syriacus, Scammonia syriaca). 

Pharmacopoea Hispanica z 1826 r. wymieniła Scammonium, succus inspissatus ex Convolvulo scammonea Linne jako lek oficjalny.

Farmakopea PruskaPharmacopoea Borussica III z 1813 opisuje Scammonium Halepense, Scammonium von Aleppo (Convolvulus scammonia). Jednakże Farmakopea Pruska VII z 1862 r. już nie uwzględnia Scammonium.

1 comment to Socznica, korzeń powoju czyszczącego – Radix Scammoniae (Scammonium) w dawnej medycynie

Leave a Reply

You can use these HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

  

  

  

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.