Categories

Archives

A sample text widget

Etiam pulvinar consectetur dolor sed malesuada. Ut convallis euismod dolor nec pretium. Nunc ut tristique massa.

Nam sodales mi vitae dolor ullamcorper et vulputate enim accumsan. Morbi orci magna, tincidunt vitae molestie nec, molestie at mi. Nulla nulla lorem, suscipit in posuere in, interdum non magna.

Surowce floroglucynowe w fitoterapii

Floroglucyna (ang. phloroglucine; phloroglucinol) należy do trójhydroksybenzenów, czyli fenoli trójwodorotlenowych C6H3(OH)3. Fenol trójwodorotlenowy występuje w trzech odmianach izomerycznych: pirogalol, floroglucyna i hydroksyhydrochinon. Floroglucyna to symetryczny trójhydroksybenzen (1,3,5-trihydroksybenzen; 1,3,5-C6H3(OH)3).

phloroglucine
Floroglucyna

Rośliny lecznicze wytwarzają metabolity pochodne floroglucyny. Rzadko występują pochodne floroglucyny jako związki jednopierścieniowe, np. aspidinol = aspidynol w paprociach z rodzaju narecznica = nerecznica (dawniej paprotnik) – Aspidium (Dryopteris) i zachyłka – Gymnocarpium (Phegopteris). Metabolitem wtórnym narecznicy – Dryopteris o typie floroglucynowym i o dwóch pierścieniach jest flawaspidyna i albaspidyna. Najbardziej rozpowszechnione są pochodne floroglucyny 4 i więcej pierścieniowe.

floroglucyny 
Butyrylofloroglucynol, aspidynol (2-methylphloroglucinol), kwas acylofilicynowy, albaspidyna i kwas filicynowy to metabolity wtórne pochodne floroglucyny występujące w narecznicach – Dryopteris.

Rhizoma Filicis maris, czyli kłącze narecznicy samczej (ang. Male Fern) dzięki zawartości pochodnych floroglucyny wywiera wpływ przeciwpasożytniczy, szczególnie wobec płazińców (motylice, tasiemce). Metabolity floroglucynowe powodują porażenie układu nerwowego i skurcze mięśni parazytów. Po godzinie od podania preparatu z kłączy Dryopteris filix mas (L.) Schott stosowano doustny środek przeczyszczający, najlepiej solny. Nie używano do przeczyszczenia leków olejowych, aby uniknąć resorpcji pochodnych floroglucyny z jelit do krwi (wywołują zatrucie).
Podobne właściwości lecznicze posiada kłącze narecznicy szerokolistnej – Dryopteris austriaca (Jacq.) Woy., zachyłki trójkątnej – Phegopteris dryopteris (L.) Fee, narecznicy krótkoostnej – Dryopteris spinulosa Watt. oraz narecznicy grzebieniastej – Dryopteris cristata (L.) Gray. Kłącza wymienionych paproci po sproszkowaniu stosowano w dawce 6 g, niekiedy mieszano z powidełkami. W użyciu były też ekstrakty płynne i gęste z kłączy oraz pigułki.

Właściwości przeciwrobacze (antyparazytyczne) posiadają też inne surowce floroglucynowe:

1. Kwiat krasawy żeńskiFlos Koso (Kusso) = Flos Brayerae (Hageniae) – doustnie 20-25 g, w dwóch lub trzech porcjach co pół godziny; po godzinie od ostatniej dawki podawano środek przeczyszczający; pochodzi z Hagenia abyssinica Gmelin = Brayera anthelmintica Kunth, z rodziny Rosaceae. Składniki czynne: kosyna (=kussyna), kosotoksyna, protokosyna.

kosotoksyna
Kosotoksyna – Kosotoxin

Arzneipflanzen_Hagenia  
Hagenia, czyli Koso (na ilustracji u góry, z prawej strony); źródło obrazka: http://www.peter-hug.ch/lexikon/

2. KamalaGlandula Rottlerae; są to włoski gruczołowe owoców Mallotus philippinensis (Lamarck) Müller z Argowii (Aargau), z rodziny Euphorbiaceae; dawka Kamala pulvis 8-12 g, w dwóch lub trzech porcjach co 1/2 godziny, najlepiej z winem, bez późniejszego użycia środka przeczyszczającego. Składniki czynne: żywica ok. 80% zawierająca rotlerynę (rottleryna).

rottlerin
Rotleryna (rottlerin)

Prof. Horst Rimpler (1999 r.) z Instytutu Biologii Farmaceutycznej Uniwersytetu w Freiburgu do surowców acylofloroglucynowych zaliczył Lupuli Strobuli, czyli szyszki chmielowe (Hopfenzapfen; Hop Strobiole) z Humulus lupulus Linne (rodzina Cannabinaceae) oraz Hyperici Herba (Hypericum perforatum L., rodzina Hypericaceae), czyli ziele dziurawca (Johanniskraut).

lupulon humulon
źródło obrazka: http://www.pharmazie.uni-mainz.de

Szyszki chmielu, jak i same gruczoły chmielowe (lupulina) zawierają acylofloroglucyny: lupulon, humulon, colupulon, cohumulon, adhumulon, adlupulon, posthumulon, prehumulon, prelupulon, postlupulon. Działanie: uspokajające, rozkurczowe, pobudzające wydzielanie soków trawiennych, żółciopędne, przeciwdrobnoustrojowe, przeciwstresowe, poprawiające sen, estrogenne. Hamuje rozwój bakterii i grzybów.

W zielu dziurawca zawarta jest hiperforyna i adhiperforyna o budowie acylofloroglucynowej. Hiperforyna posiada właściwości fitoncydów (przeciwdrobnoustrojowe) i przeciwdepresyjne. Hamuje rozwój niektórych nowotworów. Wyciąg z ziela dziurawca zawiera inhibitory monoaminoksydazy i katecholo-O-metylotransferazy. Składniki flawonoidowe, floroglucynowe i naftodiantronowe dziurawca hamują zwrotne wchłanianie (inhibicja synaptycznego wychwytu zwrotnego) serotoniny (5-hydroksytryptaminy), noradrenaliny i dopaminy, ponadto zwrotne wchłanianie kwasu gamma-aminomasłowego (działanie przeciwlękowe) i glutaminianu. Poprawiają samopoczucie i ułatwiają proces wypoczynku psychicznego. Dlatego dziurawiec znalazł zastosowanie w leczeniu depresji. Hiperforyna indukuje enzymy: cytochrom P450, CYP3A4 i CYP2C9, poprzez wiązanie się z Pregnane X Receptor (PXR).

hiperforyna
Hiperforyna (hyperforin); źródło obrazka: http://www.phytopurify.com

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.