Categories

Archives

A sample text widget

Etiam pulvinar consectetur dolor sed malesuada. Ut convallis euismod dolor nec pretium. Nunc ut tristique massa.

Nam sodales mi vitae dolor ullamcorper et vulputate enim accumsan. Morbi orci magna, tincidunt vitae molestie nec, molestie at mi. Nulla nulla lorem, suscipit in posuere in, interdum non magna.

Sarothamnus scoparius (L.) Wimmer – Cytisus scoparius (L.) Link – żarnowiec miotlasty – jako lek i trucizna

Choć mam mały ogródek przydomowy, to jednak bogaty w lecznicze i trujące roślinki oraz zamieszkały przez różne zwierzęta, w tym używane niegdyś do wyrobu środków leczniczych. Opisuję co pewien czas zioła z ogródka Teściowej. Dzisiaj rozpocznę serię wpisów na temat leków z z mojego ogrodu.

scoparius
Żarnowiec – Sarothamnus scoparius (L.) Wimm.ex Koch, Swarzędz, 19 maj 2008 r.

Żarnowiec miotlasty (Spartium scoparium Linne = Genista scoparia Lamarck = Cytisus scoparius Link = Sarothamnus scoparius (Linne) Wimmer ex Koch) w XIX wieku był lekiem oficjalnym. Występował pod nazwą Semen seu Summitates Spartii scoparii. Używany był jako środek moczopędny, przeciwobrzękowy, antyarytmiczny (do leczenia niemarowości serca). Podawany był przy biegunkach i wymiotach, a także w atonii macicy i przy niskim ciśnieniu krwi. Czysta sparteina (alkaloid żarnowca) może jednak powodować spadek ciśnienia krwi. Oficjalne dawki sproszkowanych pędów i nasion żarnowca wynosiły 10-20 granów (grany), co odpowiada 0,6-1,25 gramom (g)/dzień w 3-4 porcjach, w winie, naparze, proszku, pigułce.

Żarnowiec jako zioło, po wprowadzeniu do lecznictwa alkaloidu – sparteiny, wyizolowanego z surowca stracił znaczenie. W lecznictwie do lat 60 XX wieku był w użyciu siarczan sparteiny – Sparteinum sulfuricum, w dawce 0,05 g 3 razy dziennie.

Żarnowiec jest współcześnie opisywany głównie jako roślina ozdobna i trująca. Rzeczywiście w dużych, nadmiernych dawkach powoduje zatrucia, dla małych dzieci jest niebezpieczna. Odradzam jej uprawianie, jeśli mamy dzieci.
Preparaty z żarnowca są silne i skuteczne w działaniu leczniczym. Ich przyjmowanie należy skonsultować z lekarzem prowadzącym, choć mało lekarzy, zwłaszcza młodych, w ogóle wie coś na temat sparteiny, dlatego nie należy się zdziwić różnymi reakcjami z ich strony. 

sarothamnus_scoparius
Żarnowiec – Sarothamnus scoparius (L.) Wimm., Swarzędz, 19 maj 2008 r.

Z pędów żarnowca, zbieranych w czasie kwitnienia lub owocowania, po wysuszeniu i rozdrobnieniu można sporządzać napar. W praktyce bierze się 1-2 g wysuszonego surowca (pędy z liściami, kwiatami i owocami) lub 1-1,5 g zmielonych nasion i zalewa 150 ml wrzącej wody, przykrywa na 30 minut, po czym przecedza. Uzyskany napar dzielimy na 3 równe porcje. Wypijamy je w ciągu dnia, rano, w południe i wieczorem.

Wskazania: arytmia serca, obrzęki, skąpomocz, nerwica serca.

Żarnowca nie wolno podawać kobietom ciężarnym i karmiącym.

sparteina
sparteina – wzór strukturalny

Do składników czynnych żarnowca należą: alkaloidy lupinanowe (sparteina, sarotamina, cytyzyna), flawonoidy (genisteina, luteolina, apigenina), aminy (tyramina, dopamina, epinina), glikozydy (skoparyna), trójterpeny (beta-amyryna), olejek eteryczny.

cytisus
Żarnowiec – Spartium, Swarzędz, 19 maj 2008 r.

2 komentarze Sarothamnus scoparius (L.) Wimmer – Cytisus scoparius (L.) Link – żarnowiec miotlasty – jako lek i trucizna

  • AC

    Witam
    Jeszcze niedawno w sprzedaży dostępna była herbatka firmy „Mir-lek” o nazwie HIPO-GRYK. W składzie zawierała ona ziele żarnowca a w opisie można było przeczytać następującą informację:
    „Ziele żarnowca dzięki zawartości sparteiny jest pomocnicze przy zaburzeniach krążenia obwodowego.”
    Nie znam przyczyny ale obecnie w składzie ziela żarnowca zastąpione zostało korą cynamonu.
    Pozdrawiam
    AC

  • Tomek k

    Czytałem dość obszerne opracowania z badań dowodzących, że żarnowiec jest świetnym „przeciwzapałem-antyoksydantem” dermatologicznym działającym na poziomie analogicznych syntetyków. Więc mamy kolejne grochowate obok lukrecji, wyki itd. zdatne do tego typu zastosowań. Niestety zastosowanie wewnętrzne w przypadku np. AZS/RZS odpada ze względu na sparteinę – dawki potrzebne do wywołania efektu „kortykoidowego” (o ile by następował) zapewne przekraczają dawkę trującą… Sporządziłem „infusum-intractum 1:2” (taka „moja szkoła”: zalewam wiele surowców 1:1 wrzątkiem, potem dodaję kolejną część spirytusu 96% do wytrawienia jak każdą nalewkę) na samych kwiatach i stosuję jako składnik bardzo skutecznych „multumiksów” wyciągów ziołowych do kremów na AZS. W tej roli bardzo go sobie chwalę. Warto też pamiętać, jak coś w terenie utnie w łapę – komar czy bąk. Jeśli akurat nie ma pod ręką trędownika ani kobylaka, a jest żarnowiec – to dobra nasza, na świeżo powinien zaziałać lepiej od hydrokortyzonu 😉

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.