Archiwa

Wyka płotowa – Vicia sepium Linne w fitoterapii.

Wyka płotowaVicia sepium Linne należy do rodziny motylkowatych – Fabaceae = Papilionaceae = Leguminosae. Jest rośliną wieloletnią dorastająca do 60 cm dł, o łodydze wznoszącej się i wspinającej, kwiatach brudnofioletowych; liście parzystopierzaste, zakończone wąsem czepnym, złożone z 4-8 par listków podługowato-jajowatych; kwiaty zebrane po 2-6, w krótkoszypułkowe grona. pręcików 9 zrośniętych w rurkę, 1 wolny. Strąki wysłużone, odstające lub zwisające, krótko owłosione, połyskujące, po dojrzeniu czarnawe. Nasiona kuliste. Rośnie na łąkach, miedzach, polach, w zasiewach zbóż, czasem w lasach świetlistych, na polanach. kwitnie od maja do sierpnia. Roślina pospolita. Surowcem jest ziele kwitnącej wykiHerba Viciae, suszone szybko, na strychu lub polu. Nie dopuszczać do zaparzenia. Można suszyć na słońcu. Do podobnych celów leczniczych polecam użyć wykę czteronasienną – Vicia tetrasperma (L.) Schreber, wykę leśną – Vicia sylvatica L., wykę ptasią – Vicia cracca L. lub wykę brudnożółtą – Vicia grandiflora Scopoli. Kwiat wykiFlos Viciae jest dobrym źródłem flawonoidów, w tym izoflawonów.

Składniki czynne: fitoncydy=fitoaleksyny (furanoacetyleny); związki cyjanogenne (vicianina), karotenoidy (luteina, zeaksantyna, wiolaksantyna, neoksantyna), cyklitole, flawonoidy (kwercetyna, kwercytryna – w kwiatach nawet do 12%, apigenina, rutyna, witeksyna, luteolina, diosmetyna), garbniki, polifenole (katechina, epikatechina, galokatechina), aminokwasy, białka, enzymy, polisacharydy, guanidyna, śluzy (ok. 2,5%), kumaryny, fitosterole, triterpeny. Związki alkaloidowe obecne w wykach nazywano w XIX wieku konwicyną i wicyną.

Działanie lecznicze: wyraźnie przeciwzapalne, przeciwwysiękowe, tonizujące naczynia krwionośne, antyalergiczne (przeciwhistaminowe), estrogenne, odtruwające, słabo żółciopędne, wyraźnie moczopędne i przeciwobrzękowe. Wyciągi z wyki działają rozkurczowo i hipotensyjnie. Niektóre flawonoidy i triterpeny wyki, mają podobną strukturę do estrogenów, dzięki czemu mogą przyłączać się do receptorów estrogenowych ER. Właściwości estrogenne (estrogenopodobne) wyki mogą być wykorzystywane analogicznie jak koniczyna i lucerna w medycynie – w przypadkach niedoboru estrogenów endogennych, w tym również w okresie przekwitania. Preparaty zawierające wyciąg z wyki, koniczyny, lucerny zalecam w II fazie przekwitania, kiedy to spada produkcja estrogenów i występują przykre objawy z tym związane. Niekiedy dają dobre wyniki w leczeniu zaburzeń miesiączkowania w okresie pokwitania i u kobiet dojrzałych. Preparaty z wyki rozszerzają i wzmacniają naczynia krwionośne, poprawiają przepływ krwi w mózgu i na obwodzie oraz krążenie wieńcowe. Obniżają poziom cukru we krwi, analogicznie jak rutwica i wilżyna. Wyka należy do ziół “czyszczących krew”. Wyka, podobnie jak lucerna jest środkiem anabolicznym i pobudzającym przyswajanie składników pokarmowych oraz stymulującym budowanie ciała i przyrost masy mięśniowej. Umiejętnie może być wykorzystana w medycynie sportowej i w suplementacji.

Wyka wymaga ostrożnego dawkowania. Przedawkowanie objawia się nudnościami i wymiotami, biegunką, niepokojem, drgawkami, a nawet hemolizą krwi i krwiomoczem.

Przeciwwskazania: nie stosować u kobiet ciężarnych i karmiących. Nie stosować przy niedoborze (genetycznie uwarunkowane) dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej (glucose-6-phosphate dehydrogenase).

Wskazania:

Doustnie napar z kwiatów oraz wyciąg alkoholowy z kwiatów: osłabienie naczyń krwionośnych, trądzik różowaty, choroba wieńcowa, przykre objawy klimakterium, reumatyzm, wypadanie włosów, zapalenie naczyniówki i siatkówki oka, zaburzenia krążenia obwodowego i mózgowego, zaburzenia krążenia ocznego, nadciśnienie śródgałkowe, nadciśnienie tętnicze. Wyciąg z kwitnącego ziela (jak wyżej), dodatkowo: osłabienie, wychudzenie, charłactwo,  stany zapalne naczyń krwionośnych, skąpomocz, kamica moczowa, zapalenie układu moczowa, przewlekłe choroby skóry, wspomagająco przy trądziku i łuszczycy, wypadaniu włosów, reumatyzmie, cukrzycy, hiperlipidemii i hipercholesterolemii; przy wyniszczających chorobach nowotworowych; hemoroidy (także wlewki doodbytnicze z mocnego odwaru), zapalenie jajników; zapalenie węzłów chłonnych. Wyka zwiększa retencję azotu; wzmaga dodatnią gospodarkę aminokwasową i białkową.

Zewnętrzne (kąpiele, przemywanie, okłady, płukanki): wypadanie włosów (łysienie u kobiet), ostre zapalenie skóry, zapalenie piersi, obrzęk grudek (węzłów) limfatycznych podskórnych, w pachwinach; zapalenie i obrzęk narządów płciowych; obrzęk stawów; urazy mechaniczne, krwiaki, siniaki; stopa cukrzycowa; trudno gojące się rany; wypryski nieznanego pochodzenia, zmiany skórne metaboliczne; trądzik różowaty; toczeń skórny; uogólnione podrażnienie skóry po kosmetykach, lekach.

Preparaty i dawkowanie.

Intrakt z kwiatów wykiIntractum Viciae: 1 część świeżych rozdrobnionych kwiatów wyki zalać 5 częściami alkoholu 50-60% o temperaturze wrzenia; odstawić na 7 dni, przefiltrować. Zażywać 2 raz dziennie po 10 ml w 100 ml wody. Po rozcieńczeniu wodą 1:1 lub 1:2 – do przemywania i okładów. W stanie nierozcieńczonym wcierać we włosy i skórę głowy przy łysieniu, najlepiej po umyciu.

Nalewka wykowaTinctura Viciae: 1 część rozdrobnionego ziela lub kwiatów wyki zalać 5 częściami alkoholu 50-60%, odstawić na 7-14 dni, przefiltrować. Stosować jak intrakt.

Napar Infusum Viciae: 1 łyżkę suszonych i rozdrobnionych kwiatów lub ziela zwilżyć alkoholem 70%, przykryć i odstawić na 5 minut, następnie zalać 1 szklanką wrzącej wody; odstawić pod przykryciem na 30-40 minut, przecedzić. Pić 2 razy dziennie, rano i wieczorem po 1/2 szklanki; przy zapaleniu układu moczowego 3 razy dziennie po 1/2 szklanki, najlepiej równocześnie z naparem z liści ortosyfonu, ziela połonicznika, liści gruszy, liści mącznicy lub borówki. Jeżeli wyciąg wodny będzie stosowany do lewatywy lub na okłady na oczy (10 minutowe) to surowiec trzeba pogotować 5-7 minut, również uprzednio skropiony alkoholem. Stosować też do płukania włosów, okładów, przemywania skóry, płukania gardła przy zapaleniu migdałków i opłukiwania narządów płciowych. Mocny odwar dolewać do wody kąpielowej (korzystny przy atopowym zapaleniu skóry, najlepiej w połączeniu z nostrzykiem i słomą owsianą)

Papka z ziela (kataplazmy): ziele świeże lub suche, zmielone, zalać niewielką ilością gorącej wody, dodać octu dla zakwaszenia, przykładać na bolące i opuchnięte miejsca, w okolicę stłuczeń i stawów, na zapalnie zmienione mięśnie, piersi itd.

Napar, kosmetyki domowe z dodatkiem wyciągów wykowych polecane są dla skóry trądzikowej, “naczyńkowej”, słabo odżywionej i skłonnej do zmarszczek. Wyciągi wodne, szczególnie maceraty (na zimno, na roztworze fizjologicznym soli) zawierają flawonoidy, kumaryny, aminokwasy, peptydy, witaminy, enzymy i witaminy stanowiące dobrą odżywkę dl skóry.

Rp. Preparat do włosów: odżywczy, antyseptyczny, wzmacniający.

Nalewka/intrakt z kwiatów lub ziela wyki 25 g
Nalewka z ziela pokrzywy 25 g
Woda brzozowa lub sok z brzozy czysty 25 g
Nalewka z owoców ostrej papryki 12,5 g
Nalewka z korzenia łopianu 12,5 g
Spirytus mrówczany 100 g

Składniki wymieszać. Wcierać we włosy i skórę owłosioną po umyciu.

Wskazania: łysienie, łupież, łamliwość włosów,brak połysku włosów.

Rp. Mieszanka ziołowa na układ moczowy: odkażająca, przeciwzapalna, moczopędna, przeciwkamicza, rozkurczowa.
Ziele wyki 12,5 g
Ziele nawłoci 12,5 g
Liść mącznicy lub borówki 12,5 g
Liść ortosyfonu lub ziele połonicznika 12,5 g
Korzeń mydlnicy lub mydłoka (kora) 12,5 g
Korzeń wilżyny 12,5 g
Ziele glistnika 12,5 g
Ziele skrzypu lub przytulii, albo poziewnika 12,5 g
Ziółka rozdrobnić i wymieszać. 1 łyżkę mieszanki zalać 1 szklanką wody, doprowadzić do zagotowania, gotować 10 minut na małym ogniu, odstawić na 30 minut, przecedzić, uzupełnić brakującą ilość wody. Pić początkowo 4 razy dziennie po 1 szklance odwaru, po 3 dniach 3 razy dziennie po 1 szklance, po 7-10 dniach 2 razy dziennie po 1 szklance.  Następnie przez 2 tygodnie po 1/2 szklanki odwaru 2 razy dziennie.

Rp. Mieszanka ziołowa anaboliczna, na przyrost masy ciała i wzmocnienie. Poprawia również wydolność psychiczną i fizyczną.

Ziele wyki 2 części
Nasiona zmielone kozieradki 1 cz.
Nasiona czarnuszki 1 cz.
Korzeń lukrecji 1 cz.
Lepidium = Maca mielone 1 cz.
Guarana mielona 1 cz.
Ziele lucerny 1 cz.
Ziele rdestu ptasiego 1 cz.
Eleutherococcus senticosus (kłącze z korzeniami rozdrobnione) lub Bacopa monnieri mielone 1 cz.
Zioła rozdrobnione wymieszać. 1 łyżkę mieszanki zalać 1 szklanką wody, zagotować i odstawić na 40 minut, przecedzić. Pić 2 razy dziennie po 1 szklance, najlepiej rano i popołudniu. Stosować nie dłużej jak miesiąc. Wykazuje synergizm z z HMB.

3 komentarze Wyka płotowa – Vicia sepium Linne w fitoterapii.

  • Rzeczywiście wyka należy do najskuteczniejszych ziół „kąpielowych” przy atopowym zapaleniu skóry. Dobra kąpiel daje efekt lepszy niż dobra maść (mówię o rozległych zmianach, zaczerwienieniach itp.). Wyka to ostatnie odkrycie, które zawdzięczam tej stronce – wcześniejsze to glistnik, wrotycz, przytulia, lukrecja, uczep i parę innych. Prawdopodobnie bardzo wydajny jest także rdest ptasi – trudno stwierdzić na 100%, bo na razie stosowałem go (na żonie) w mieszankach.

  • Biegomis

    Co znaczy „działanie przeciwwysiękowe” ?

  • Marian

    Chyba wyka kaszubska na Słowacji należy też do wyk „leczniczych”.

Leave a Reply

You can use these HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>