Archiwa

Przetacznik perski – Veronica persica Poiret w ziołolecznictwie.

Przetacznik perskiVeronica persica Poiret = Veronica tournefortii Gmelin należy do rodziny trędownikowatych – Scrophulariaceae. Rośnie pospolicie na polach, ogrodach, nieużytkach, na łąkach śródleśnych i pastwiskach. Kwitnie od kwietnia do października. Kwiaty o 4 płatkach barwy niebieskiej. Pochodzi z Azji Mniejszej. W XIX wieku rozpowszechnił się po całej Europie. W Szwajcarii również pospolity (niem. Persischer Ehrenpreis, fr. Veronique de Perse, ital. Veronica comune, retorom. Veronica-giat).

Surowcem jest kwitnące ziele przetacznika perskiego – Herba Veronicae persicae, suszone w ciemnym pomieszczeniu. Jest to surowiec irydoidowy, wrażliwy na światło. Przechowywać w światłoszczelnych pojemnikach.

W zielu przetacznika perskiego znaleźć można katalpol (catalpol, 6-O-isovanilloyl catalpol), katalpozyd i aukubinę, ponadto izoakteozyd, akteozyd,  lawandulifoliozyd =lavandulifolioside veronikozyd, amfikozyd, verminozyd, verprozyd; flawonoidy (apiginin 7-O-neohesperidoside, hydroxy   flavone, kamepferol-7-O-B-D-glucopyranoside, metoxyflavone, quercetin  (3΄,  4΄,  5,  7-tetramethyl  ether)), fenolokwasy (kwas cynamonowy, benzoesowy), dulcytol.

Tabela zawartości aukubiny i katalpolu w róznych gatunkach przetacznika – Veronica, wg Gianina Crişan, Laurian Vlase, Georgeta  Balica, Dana  Muntean, Cristina Stefănescu, Ramona Păltinean, Mircea Tămaş, Sorin Leucuţa (FARMACIA, 2010, Vol. 58, 2 ).

Gatunek Veronica Aucubin µg% Catalpol µg%
Veronica persica 799,8 138,4
Veronica bachofenii 120,4 154
Veronica urticifolia 666,4  99,6
Veronica agrestis 301,2 63,4
Veronica austriaca 460,2 147,2
Veronica chamaedrys 328,6 144,4
Veronica officinalis 107,4 232,2
Veronica orchidea 268,2 296,2
Veronica spicata 120,4 318,8
Veronica beccabunga 43,4 27,6
Veronica hederifolia 432,8 93
Veronica prostrata 377,6 170,8

image 
ª  Iridoid  and  flavonoids  compounds Veronica;  Catalpol  (1),  quercetin  (3΄,  4΄,  5,  7-tetramethyl  ether)  (2),  quercetin  (3),
Metoxy   flavone   (4),  Kamepferol-7-O-B-D-  Gluco  pyranoside  (5),   Hydroxy   flavone   (6),  Apiginin   7-O-
neohesperidoside (7), 6-O-isovanilloyl catalpol (8).
F-Flavonoid; I- iridoid. Wg: Shahryar Saeidi Mehrvarz, Nosrat O. Mahmoodi, Roshanak Asadian, Gholamreza Bakhshi Khaniki (Australian Journal of Crop Science; 1(1):1-5(2008)).

Działanie lecznicze. Za sprawą obecności w surowcu irydoidów i kwasów fenolowych: rozkurczowe (spazmolityczne), ochronne na miąższ wątroby (w tym przeciwko mikotoksynom) – hepatoprotekcyjne; ochronne na komórki nerwowe – neuroprotekcyjne; przeciwzapalne, moczopędne (diuretyczne), przeciwbakteryjne.

Wskazania: zatrucia mikotoksynami, grzybami; uszkodzenie wątroby, stan zapalny wątroby, wirusowe zapalenie wątroby; stany skurczowe układu żółciowego, marskość i stłuszczenie wątroby (przetacznik łączyć z ostropestem, karczochem, kurkumą, choliną, inozytolem, betainą, witaminami z grupy B, z niezbędnymi nienasyconymi kwasami tłuszczowymi, zielem rzepiku); uszkodzenia układu nerwowego (łączyć z innymi ziołami neuroprotekcyjnymi, np. miłorzębem, widłakami, nachyłkiem, witanią), choroby reumatyczne (łączyć z hakoroślą, jesionem, wierzbą, gaultherią); osteoporoza (łączyć z ziołami krzemionkowymi i ranelinianem strontu, juką, hakoroślą, kozieradką, buzdygankiem, Cyanotis arachnoides), choroby alergiczne (łączyć z krwawnikiem, rokitnikiem, widłakiem, ruszczykiem). Stany zapalne spojówek i naczyniówki, zapalenie siatkówki (łączyć z ziołami bogatymi w antocyjany i flawonoidy). Stany zapalne narządów płciowych (łączyć z juką, hakoroślą, wierzbą, witanią, Sarsaparilla – Smilax).

Dawkowanie i preparaty:

1. Napar z przetacznika perskiego – Infusum Veronicae persicae: 2 łyżki ziela świeżego lub suchego zawsze rozdrobnionego zalać 1-2 szklankami wrzącej wody, parzyć pod przykryciem 30 minut, przecedzić. Pić 2 razy dziennie po 1 szklance naparu. Stosować też do przemywania schorzeń skórnych (stany zapalne), okładów na oczy i płukania narządów płciowych (infekcje, podrażnienie). Przy zapaleniu oskrzeli, płuc, gardła – 4 razy dziennie po 1/2 szklanki, najlepiej z dodatkiem propolisu i miodu. Przy gorączce łączyć z gaultheria, wiązówką, topolą, lipą, wrotyczem, jesionem i słodzić sokiem malinowym.

2. Intrakt przetacznikowy – Intractum Veronicae persicae: 1 część świeżego rozdrobnionego ziela zlać 5 częściami gorącego alkoholu 50-60%, macerować 7 dni, przefiltrować. przechowywać w ciemnym miejscu, szczelnie zamknięty. Zażywać po 5-10 ml 2 razy dziennie.

Można podawać dzieciom i kobietom w ciąży.

Patrz również przetacznik leśny Veronica officinalis L.: http://rozanski.li/?p=334

Leave a Reply

You can use these HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>