Categories

Archives

A sample text widget

Etiam pulvinar consectetur dolor sed malesuada. Ut convallis euismod dolor nec pretium. Nunc ut tristique massa.

Nam sodales mi vitae dolor ullamcorper et vulputate enim accumsan. Morbi orci magna, tincidunt vitae molestie nec, molestie at mi. Nulla nulla lorem, suscipit in posuere in, interdum non magna.

Jałowiec – Juniperus

Jałowiec jest nie tylko przyprawą, ale i doskonałym środkiem leczniczym. Jako przyprawa najlepsze są owoce jalowca świeżo zmielone lub ugniecione w moździerzu. Jałowiec rozdrobniony szybki wietrzeje i traci swoje właśąciwości lecznicze oraz smakowo-aromatyczne. Obok ziela nawłoci, ziela rdestów, korzenia wilżyny, owoców pietruszki i selera, kłaczy perzu – silnym i niezawodnym środkiem moczopędnym jest owoc jałowcaFructus Juniperi (Baccae Juniperi), pochodzący z gatunku jałowca pospolitego – Juniperus commúnis Linné z rodziny cyprysowatych – Cupressaceae. Odwar, napar i nalewka z jałowca zwiększają przesączanie w kłębuszkach nerkowych, hamują wchłanianie zwrotne jonów sodu i chloru w cewkach krętych nefronu, zwiększają przepływ krwi przez nerki, przez co działają moczopędnie i przeciwobrzękowo. Wodne i alkoholowe wyciągi z owocu jałowca pobudzają wydzielanie soku żołądkowego bogatego w kwas solny oraz soku jelitowego. Wywierają wpływ żółciopędny i kardiostymulujący. Fitoncydy zawarte w jałowcu hamują rozwój bakterii, drożdżaków i pierwotniaków patogennych. Składniki olejku eterycznego pobudzają ruch migawkowy nabłonka w układzie oddechowym, wzmagają wydzielanie płynnego śluzu i ułatwiają oczyszczanie dróg oddechowych z zalegającej wydzieliny. Jałowiec wzmaga wydzielanie potu i przez to wspomaga procesy odtruwania. Zwiększając ukrwienie narządów miednicy mniejszej oddziałuje stymulująco na intensywność krwawień miesiączkowych. Preparatów z jałowca nie wolno podawać kobietom ciężarnym, w czasie laktacji i skłonnym do krwotoków macicznych. Przeciwwskazaniami do stosowania jałowca są również: białkomocz, krwiomocz, choroba wrzodowa, ostra niewydolność wątroby i nerek, stany zapalne wyrostka robaczkowego i pęcherzyka żółciowego.

Owoc jałowca, do połowy XX wieku zawsze był popularny w medycynie oficjalnej jako środek moczopędny i przeciwobrzękowy. Za czasów Hippokratesa był używany jako środek poronny, pobudzający miesiączkowanie, ponadto do leczenia upławów i ran. Dopiero Paracelsus (1493-1541) oraz Bock (1565 r.) stosowali jałowiec do leczenia schorzeń nerek i pęcherza moczowego i jako środek „czyszczący krew”. Od tego czasu jałowiec był opisywany we wszystkich lekospisach, a potem farmakopeach. Paradoksalnie, pomimo tendencji powrotu do naturalnych metod leczenia, jałowiec w Polsce w ostatnim 30-leciu traci na znaczeniu i zastosowaniu, podczas gdy inne niejednokrotnie mniej wartościowe zyskują na popularności. Zauważyłem, że za granicą jałowiec jest bardziej doceniany jako zioło i ma większe zastosowanie w produkcji współczesnych preparatów roślinnych.

Dawniej w medycynie stosowano doustnie sproszkowane owoce jałowca, olejek z jałowca, ekstrakt z owoców, odwar, napar, ponadto smaczne wyciągi, w których cieczą ekstrahującą surowiec były gorące piwo i wino.

„W kamieniu, piasku, cierpieniach nerek i wątroby herbata jałowcowa wydala z ciała zgniłe gazy, wodniste i flegmiste materje. W początkach wodnej puchliny i dla oczyszczenia krwi dobrze służy herbata z jagód i młodych gałązek” (Czarnowski 1905 r.).

Świeżo rozdrobnione owoce jałowca można zalać gorącym winem lub piwem w (proporcji 1 część surowca na 5 części wybranego rozpuszczalnika) i ekstrahować kilka dni, po czym przefiltrować. Tak sporządzony lek działa moczopędnie, oczyszczająco na drogi moczowe, antyseptycznie i wzmacniająco.

Odwar i napar z owoców jałowca sporządzano zalewając 5-25 g rozdrobnionych owoców 180 ml wody; w przypadku odwaru gotowano je około 5 minut. Tworząc napar wystarczy parzyć owoce przez 20 minut pod przykryciem. Sporządzony wodny wyciąg należy wypić w ciągu dnia małymi porcjami. Ważne jest, aby użyte owoce jałowca rozdrabniano tuż przed zalaniem wodą, etanolem, winem lub piwem. Olejek eteryczny i fitoncydy są bardzo labilne i szybko ulatniają się do atmosfery, przez co surowiec traci najważniejsze właściwości lecznicze. Sproszkowane szyszkojagody jałowca można zażywać w dawce 1-2 g 3 razy dziennie. Olejek jałowcowy – Oleum Juniperi jako środek odkażający i moczopędny stosowałem w dawce 5 kropli 3 razy dziennie na miodzie. Bardzo korzystnie działa w przypadku nieżytu górnych dróg oddechowych.

Do najważniejszych składników czynnych jałowca należą: olejek eteryczny 1-2% (alfa- i beta-pinen do 60%, terpinen-4-ol do 5%, juneol, kamfora jałowcowa, alfa-kadinol, beta-mircen), garbniki katechinowe do 5%, cukier inwertowany 30-33%, żywice i woski (8%), goryczka juniperyna, kwas mrówkowy, kwas walerianowy, kwas octowy, kwas jabłkowy, antocyjany, kwas glikolowy.

Olejek jałowcowy jest składnikiem maści, żeli i mazideł prostych oraz złożonych rozgrzewających miejscowo, co bywa wykorzystywane do masaży przeciwreumatycznych, przeciwartretycznych i antyneuralgicznych.

1 comment to Jałowiec – Juniperus

  • AC

    Witam
    Znajomy przywiózł mi kiedyś z Krety olejek jałowcowy. Nawet rozcieńczony w oleju słonecznikowym sprawiał, że skóra robiła się czerwona i piekło jak diabli. Stosowałem kiedyś olejki polskich producentów (w tym Avicenna) i było ok. Ponieważ wszystkie opisy były po grecku do dzisiaj nie wiem, cz była to jakaś kompozycja (na pudełku było tylko zdjęcie szyszkojagód jałowca) czy też stopień oczyszczenia był niski/wysoki.
    Pozdrawiam
    AC

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.