Categories

Archives

A sample text widget

Etiam pulvinar consectetur dolor sed malesuada. Ut convallis euismod dolor nec pretium. Nunc ut tristique massa.

Nam sodales mi vitae dolor ullamcorper et vulputate enim accumsan. Morbi orci magna, tincidunt vitae molestie nec, molestie at mi. Nulla nulla lorem, suscipit in posuere in, interdum non magna.

Szarłat – Amaranthus raz jeszcze.

Szarłat szorstkiAmaranthus retroflexus Linne i jego zastosowanie w lecznictwie opisałem w 2009 r.: http://rozanski.li/?p=366. W ogrodach często są uprawiane inne gatunki, szczególnie szarłat zwisłyAmaranthus caudatus Jacquin, szarłat trójbarwnyAmaranthus tricolor Linne, szarłat wyniosły (wiechowaty) – Amaranthus cruentus L., czy szarłat końskiAmaranthus hypochondriacus L. Rodzaj Amaranthus należy do rodziny Amaranthaceae. W starożytnej Grecji szarłat był symbolem nieśmiertelności, choć większość gatunków to rośliny jednoroczne lub byliny 2-3-letnie, zatem nie należą do długowiecznych. W gospodarce człowieka są wykorzystywane różne gatunki szarłatu. Stanowią źródło cennych nasion (roślina alternatywna dla zbóż), które można spożywać po zmieleniu (mąka szarłatowa, kaszka amarantusowa) lub skiełkowaniu, ponadto po uprażeniu, ekstrudowaniu; liści spożywanych podobnie jak szpinak; kwiatów (barwnik, ponadto do celów ozdobnych). Kwitnące ziele szarłatów jest surowcem leczniczym – Herba Amaranthi. Liście szarłatu można wykorzystać do przyrządzania zupy, na podobnej zasadzie jak botwinka (zupa z liści, łodyg i młodziutkich korzeni buraków), ważne jest jednak umiejętne jej zakwaszenie odrobiną octu i przyprawienie ziołami. Nasiona i liście szarłatowe mają wyższą zawartość białka niż pszenica. Słodycze z dodatkiem nasion szarłatu mają dużą wartość smakową i odżywczą. Po zblanszowaniu w osolonej i nieco zakwaszonej wodzie liście szarłatu można zamrozić i wykorzystywać w okresie zimowym. Jeszcze w tej chwili można wysiać szarłat do celów leczniczych i spożywczych (ziele), bowiem zdąży dostatecznie wyrosnąć.

amaranthus
Amaranthus cruentus L., lipiec 2011; Swarzędz.

Ziele szarłatuHerba Amaranthi zawiera śluzy, garbniki, żółte i czerwone chromoalkaloidy (betacyan = betacyjanina, betaksantyna, amarantyna), związki amidowe (betaina, cholina), saponiny, flawonoidy (rutyna, kwercetyna), fitosterole, leukoantocyjany, fenolokwasy (kawowy, ferulowy, elagowy), alkohole cukrowe.

Działanie fitofarmakologiczne: przeciwzapalne, przeciwrodnikowe, przeciwwysiękowe, przeciwkrwotoczne, przyspieszające gojenie ran i wzrost nabłonka, rozkurczowe, przeciwbakteryjne, wzmacniające, nieco hipotensyjne, moczopędne, napotne, odtruwające; ochronne na miąższ wątroby, naczynia krwionośne, nerki i serce; przeciwmiażdżycowe, lipotropowe.

Wskazania: choroba wieńcowa, nadciśnienie, cukrzyca, stany zapalne przewodu pokarmowego i narządów układu pokarmowego, np. wątroby, trzustki; marskość i stłuszczenie wątroby; choroba wrzodowa; owrzodzenia jelit; zatrucia = kuracje odtruwające; stany zapalne naczyń krwionośnych, zapalenie naczyniówki i siatkówki oka; osłabienie organizmu; miażdżyca, choroby zanikowe i zapalne w układzie nerwowym.

Zastosowanie w medycynie ludowej: zaburzenia miesiączkowania, osłabienie, nieżyty przewodu pokarmowego, gorączka; jako środek krwiotamujący, moczopędny, wzmacniający, napotny.

Zewnętrznie: trudno gojące się rany, oparzenia, odleżyny, odmrożenia, uporczywe owrzodzeni i wypryski (świeże lub zamrożone ziele szarłatu rozcierane z tranem, olejem rokitnikowym i olejem lnianym – w równych proporcjach – najlepiej do okładów).

Napar Infusum Amaranthi: 1 czubatą łyżkę suchego lub świeżego rozdrobnionego ziela zalać 1 szklanką wrzącej wody, odstawić na 30 minut, przecedzić. Pić 2 razy dziennie po 1 szklance naparu. Kuracja 1 miesiąc; powtarzać 1 raz na kwartał. Ponadto do płukania włosów i spłukiwania skóry owłosionej (wypadanie włosów, rozdwajanie włosów, łamliwość, brak połysku, wypryski na skórze głowy), do przepłukiwania pochwy przy upławach i stanach zapalnych; do opłukiwania zewnętrznych narządów płciowych przy zranieniach i zmianach zapalnych. Do okładów na oczy – skojarzyć z przyjmowaniem doustnym preparatów szarłatowych.

Macerat ze świeżego zielaMaceratio: 2 łyżki zmielonego ziela zalać 1 szklanką wody zdrojowej zakwaszonej sokiem cytrynowym i witaminą C (krystaliczną lub wydobyć  z drażetek, kapsułek); odstawić na 6 godzin, przecedzić. Pić 1 raz dziennie po 1 szklance maceratu. Stosować przy chorobach układu krążenia, nowotworach, osłabieniu, chorobie Alzheimera, przy stwardnieniu rozsianym, cukrzycy, reumatyzmie, chorobach wątroby i trzustki, miażdżycy, zaburzeniach gospodarki tłuszczowej, przeroście gruczołu krokowego. Stosować do przemywania chorej skóry, okładów na rany. Można łączyć z maceratem pokrzywowym przy stosowaniu zewnętrznym i doustnym.

Nalewka = szarłatówka (amarantówka)– Tincura Amaranthi: 1 część świeżego i zmielonego ziela szarłatu zalać 5 częściami ciepłego wytrawnego wina lub etanolu 25-30%, dodać nieco witaminy C dla stabilizacji; odstawić na przynajmniej 7 dni. Doustnie przyjmować 1 kieliszek dziennie.

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.