Categories

Archives

A sample text widget

Etiam pulvinar consectetur dolor sed malesuada. Ut convallis euismod dolor nec pretium. Nunc ut tristique massa.

Nam sodales mi vitae dolor ullamcorper et vulputate enim accumsan. Morbi orci magna, tincidunt vitae molestie nec, molestie at mi. Nulla nulla lorem, suscipit in posuere in, interdum non magna.

Wietlica samicza–Athyrium filix-femina (L.) Roth w dawnym ziołolecznictwie.

Wietlica samiczaAthyrium filix-femina (L.) Roth (niem. Wald-Frauenfarn, Gemeiner Waldfarn; fr. Fougere femelle, ital. Felce femmina, retorom. Felesch cumin) należy do rodziny Athyriaceae (w systemie K. Kostrakiewicza z 1963 r. oraz wzorowanych na systematyce Wettsteina, ponadto w układzie E. Warming’a z 1902 r., Englera i Prantl’a z 1888 r. – do rodziny Polypodiaceae). Jest paprocią pospolitą w lasach Polski i Szwajcarii. Wytwarza krótkie i grube kłącze.

Athyrium_filix_femina_swissAthyrium_filix_femina_pflanzen_shop_ch
Athyrium filix-femina (L.) Roth – wietlica samicza; źródło obrazka: http://www.pflanzen-shop.ch

Surowcem zielarskim jest kłącze wietlicy samiczejRhizoma Anthyrii filicis feminae (Rhizoma Filicis-feminae, często zapisywane w starych źródłach niepoprawnie gramatycznie Rhizoma Filix Femina), zbierane jesienią. Powinno być suszone szybko, w przewiewnym miejscu.

mangiferyna
Mangiferyna, C19H18O11, czyli 2-beta-D-Glucopyranosyl-1,3,6,7-tetrahydroxy-9H-xanthen-9-one, obecna w wietlicy samiczej hamuje procesy nowotworowe. Surowce bogate w mangiferynę mogą być pomocne w leczeniu nefropatii cukrzycowej (patrz praca: Mangiferin Prevents Diabetic Nephropathy Progression in Streptozotocin-Induced Diabetic Rats, autorstwa Xuan Li, Xiaobing Cui, Xiaoyu Sun, Xiaodong Li and Quan Zhu, Wei Li; Phytother. Res. (2009) Published online in Wiley InterScience (www.interscience.wiley.com) DOI: 10.1002/ptr.3045).

Składniki aktywne: ekdyzon (ekdyzony – substancje hormonalne – sterydowe dla stawonogów, zapewniające linienie; u człowieka mogą dawać efekt anaboliczny, jednakże wymaga to potwierdzenia badaniami; wiadomo jednak, że rośliny bogate w fitoekdysteroidy działają adaptogennie i anabolicznie, ponadto wzmacniająco);  garbniki 6-9%, ksantonoidy (xanthonoids), głównie 1,3,6,7-tetrahydroxyxanthone-C2-beta-D-glukozyd (działa przeciwwirusowo, antyoksydacyjnie, fungistatyczne, przeciwzapalnie i przeciwnowotworowo /patrz praca: Cancer Lett. 2001 Feb 26;163(2):163-70. The inhibitory effects of mangiferin, a naturally occurring glucosylxanthone, in bowel carcinogenesis of male F344 rats. Yoshimi N, Matsunaga K, Katayama M, Yamada Y, Kuno T, Qiao Z, Hara A, Yamahara J, Mori H.; Mangiferin, an Anti-HIV-1 Agent Targeting Protease and Effective against Resistant Strains Rui-Rui Wang, Yue-Dong Gao, Chun-Hui Ma, Xing-Jie Zhang, Cheng-Gang Huang; Molecules 2011, 16(5), 4264-4277/; kwasy fenolowe, saponiny sterydowe – w tym osladyna = osladin (C45H74O17; olejek eteryczny, żywica, goryczki, flawonoidy /Compendia of World’s Medicinal Flora; Science Publishers Enfield Jersey Plymouth 2006/.

Osladin
Osladyna – saponina sterydowa o słodkim smaku, występująca obok polipodozydów (również słodkich) m.in. w Athyrium oraz w Polypodium vulgare L. (paprotka zwyczajna); źródło obrazka: http://wildflowerfinder.org.uk

Działanie fitofarmakologiczne: ściągające i przeciwzapalne na przewód pokarmowy, przeciwzapalne ogólnie, wzmagające wydzielanie żółci; poprawiające trawienie; przeciwbiegunkowe; antybakteryjne, przeciwwirusowe, antynowotworowe, przeciwcukrzycowe, “czyszczące krew” (odtruwające); wykrztuśne.

Wskazania: zaburzenia trawienia i wchłaniania pokarmu; zespół jelita nadwrażliwego, kandydoza i infekcje bakteryjne oraz wirusowe przewodu pokarmowego; cukrzyca; nowotwory; ogólnoustrojowe stany zapalne, w tym reumatyzm; nieżyty układu oddechowego, w tym uporczywy kaszel, zapalenie oskrzeli i krtani.

Zastosowanie w dawnej medycynie: nieżyty układu pokarmowego i oddechowego.

Preparaty i dawkowanie:

OdwarDecoctum Athyrii: 1 łyżka czubata rozdrobnionych kłączy na 1 szklankę wody, gotować pod przykryciem 5-8 minut, odstawić na 20-30 minut, przecedzić. Przy nieżytach układu oddechowego dodać miód, propolis, sok malinowy. Pić 2 razy dziennie po 1/2 szklanki. Przy schorzeniach układu oddechowego 4 razy dziennie po 50 ml. W chorobach przewlekłych 1 szklanka odwaru raz dziennie. Przy nowotworach 2 szklani odwaru dziennie. Kłącze lepiej jest ekstrahowane po uprzednim zwilżeniu alkoholem 40-70%, a potem dopiero zalaniu wodą.

Vinum Athyrii: 1 część kłączy Athyrium świeżych lub suchych i dobrze rozdrobnionych zalać 5 częściami wina czerwonego lub białego wytrwanego; doprowadzić do wrzenia, odstawić w szczelnym słoju na 3 dni, przefiltrować. 1 raz dziennie 1 lampka wina wietlicowego przy wszystkich wcześniej wymienionych chorobach.

Odwarem z kłączy przemywać skórę zniszczoną, z wypryskami, przebarwieniami, uporczywymi stanami zapalnymi i skłonną do przedwczesnego starzenia. Odwar z wietlicy działa antyseptycznie, przeciwzapalnie, rozjaśniająco, nawilżająco na skórę, ponadto opóźnia procesy starzenia.

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.