Archiwa

Wstępne przedkliniczne badania wybranych ziół ajurwedyjskich.

nr Roślina lecznicza, surowiec Substancja bioaktywna Wynik badania przedklinicznego Tradycyjne zastosowanie
1. Aegle marmelos (L.) Correa
niem. Belbaum
Rodzina Rutaceae (rutowate) surowiec: owoc Fructus Belae indicae
piranokumaryna: luwangetyna (luvangetin); nadto furanokumaryna, np. imperatoryna; diktamnina, garbniki ok. 20% ochronne na żołądek (gastroprotekcyjne = gastroprotective) przeciwzapalne, przeciwbiegunkowe, ściągające; nieżyt żołądka i jelit, biegunka
2. Andrographis paniculata Nees.
niem. Andrographiskraut
rodzina Acanthaceae (akantowate)
surowiec: ziele – Herba Andrographitis se Andrographidis
dwuterpen: andrografolid (andrographolide); goryczki andrografina, panikulina cholereticum = żółciopędne, żółciotwórcze zioło gorzkie (amarum), tonicum, środek żołądkowy (stomachicum), pobudzający trawienie; stosowany przy dyzenterii i gorączce. W chińskiej medycynie w chorobach stawów, kości, owrzodzeniach skórnych i na błonach śluzowych, przy kaszlu, biegunce, czerwonce, czyrakach i bolesnym oddawaniu moczu
3. Bacopa monnieri (L.) Pennell
niem. Kleiness Fettblatt = Wasserysop
rodz. Scrophulariaceae (trędownikowate)
surowiec: ziele – Herba Bacopae
Trójterpenowe saponiny: bakozydy A i B (bacoside),
ponadto alkaloidy (bramina) 0,01-0,02%, stigmasterol, monieryna
nootropicum (zalecane przy zaburzeniach intelektualnych i pamięci towarzyszących procesom degeneracyjnym (miażdżyca) ośrodkowego układu nerwowego; leki nootropowe poprawiają zdolności kognitywne poprzez poprawę krążenie krwi, normalizowanie metabolizmu neuronów, zmniejszenie zapotrzebowania na tlen lub zapobiegając rozsprzęganiu fosforylacji oksydacyjnej w mitochondriach tonicum, laxans, diureticum
(środek pobudzający psychicznie, przeczyszczający i moczopędny)
4. Boswellia serrata Roxb. ex Colebr.
rodzina: Burseraceae
surowiec: olibanum indicum (żywica, olejek)
Boswelic acid (kwas bosweliowy); olejek eteryczny 8-9%, sluzy 23%, pentacykliczne kwasy trójterpenowe, serratol (dwuterpen) przeciwzapalne (anti-inflammatory).
Kwas bosweliowy hamuje 5-lipooksygenazę i powstawanie leukotrienów
reumatyzm, artretyzm, astma oskrzelowa, jako środek wykrztuśny; przy biegunce, niestrawności – dyspepsji, chorobach skóry, narządów płciowych i krwi, cukrzycy, gorączce, hemoroidach.
5. Butea monosperma (Lam.) Taub
niem. Malabarischer Lackbaum (Ostindischer Palasabaum)
rodzina: Fabaceae = Leguminosae (motylkowate, bobowate, czyli strączkowe)
surowiec: wysuszona wydzielina – Kino bengalense
bezwodniki terpenowe: palasonina (palasonin); ponadto garbniki, kwas protokatechowy przeciwpasożytnicze (przeciwko robakom pasożytniczym) ściągające, przeciwzapalne, afrodyzjak, ponadto do barwienia i garbowania
6. Commiphora mukul Hook. ex Stocks
rodzina:  Burseraceae
surowiec: Bdellium (Falsche Myrrhe)
ketony seskwiterpenowe: guggulsterony (guggulsterones) hipolipidemiczne – obniżające poziom lipidów we krwi  (hypolipidemic); zalecane przy podwyższonym poziomie triglicerydów w osoczu (przy hiperlipidemii) środek przeciwzapalny i antyseptyczny, wykrztuśny, trawienny
7. Crataeva nurvala Buch.-Ham.
rodzina: Capparidaceae (Capparaceae)
surowiec: kora – Cortex Crataevae nurvalae
flawonoid: lupeol; ponadto glukozynolaty, sterole, saponiny i garbniki nefroprotekcyjne (nephroprotectivum), ochronne na nerki; zalecane przy stanach zapalnych i infekcjach nerek, przy uszkodzeniu nerek, niewydolności nerek przeciwzapalne i przeciwkamicze – antilithic  w układzie moczowym; stosowany przy zakażeniach i stanach zapalnych układu moczowego i tendencjach do kamicy moczowej; w zaburzeniach oddawania moczu wskutek kamicy moczowej, profilaktyka kamicy
8. Desmodium gangeticum (L.) DC.
rodzina: Fabaceae (bobowate, motylkowate Papilionaceae, strączkowe – Leguminosae)
pterocarpenoid: gangetyna (gangetin); flawonoidy (genisteina), kwas kawowy, chlorogenowy, sterole i fosfolipidy; pochodne tryptaminy; fosfolipidy przeciwzapalne (antiinflammatory) amarum, digestivum, stomachicum = gorzki tonik, środek pobudzający trawienie, przeciwnieżytowy, słabo przeciwdepresyjny, przeciwwymiotny, przeciwgorączkowy
9. Eclipta alba (L.) Hassk.
rodzina: Asteraceae (Compositae) – złożone, astrowate
niem. Ecliptenkraut
surowiec: ziele – Herba Ecliptae albae
Apigenina, kwas 4-hydroksybenzoesowy, kwas protokatechowy; ponadto nikotyna 0,08%, wedelolakton, beta-amyryna, stigmasterol hepatoprotekcyjne – ochronne na miąższ wątroby ściągające, odtruwające, pobudzające wzrost włosów. W chińskiej medycynie stosowany przy przedwczesnym siwieniu, wypadaniu włosów, nadmiernych krwawieniach miesiączkowych, krwotokach z nosa i dróg rodnych, krwawieniach w przewodzie pokarmowym, przy krwawych wymiotach i krwiomoczu, bólach i obrzękach pleców oraz kolan, migotaniu przed oczami, zawrotach głowy, szumach usznych, rozchwianych zębach
10. Embelia ribes Burm
rodzina: Myrisinaceae
surowiec: owoc Fructus Embeliae ribis (Embeliafrüchte)
benzochinon: embelina (embelin) 2-3%, olejek eteryczny, żywica, olej tłusty, vilangina, kwercyt, embetanina antifertility, antiimplatation: środki zapobiegające ciąży, zagnieżdżeniu zygoty (zarodka) w macicy choroby pasożytnicze (płazińce), schorzenia żołądkowe
11. Glycyrrhiza glabra L.
niem. Süßholz
rodzina: Papilionaceae (motylkowate)
surowiec: korzeń – Radix Liquiritiae (Glycyrrhizae)
trójterpenowe saponiny: glicyryzyna (glycyrrhizin); kwas glicyryzynowy 2-18%; flawonoidy i izoflawonoidy (likwiritigenina, likwirytyna, chalkony izolikwirytyna, izolikwiritigenina), kumaryny (herniaryna, umbeliferon), fitosterole antyviral (przeciwwirusowe) przeciwzapalne, wykrztuśne, przeciwwrzodowe, przeciwreumatyczne
12. Nardostachys jatamansi (D. Don) DC.
rodzina: Valerianaceae
niem. Indische Narde
surowiec: korzeń – radix, a poprawnie kłącze z korzeniami – rhizoma cum radicibus
keton seskwiterpenowy: jatamanson (jatamansone); terpenoidy: spirojatamol, jatamols A, B, kalarenol, nardostachyzyna; kwas ursolowy, olejek eteryczny 0,3-0,4%, beta-ionon antyarytmiczne (przeciw niemiarowości serca) – antiarrytmic; anticonvulsant, tranquillizer – środek przeciwpadaczkowy, rozluźniający, uspokajający gorzkie tonicum, przeciwskurczowe, przeciwlękowe, moczopędne, nasenne, przeciwko histerii, przeciwbólowe (w tym przy bólach głowy)
13. Nelumbo nucifera Gaertn.
rodzina: Nelumbonaceae
surowiec: cała roślina, samo kłącze Nelumbinis nodus rhizomatis, nasiona – Nelumbinis semen,; w Chinach dodatkowo pręciki – Nelumbinis stamen
trójterpen: kwas ursolowy (ursolic acid); alkaloidy (nucyferyna, armepavina, nornucyferyna, roemeryna, pronucyferyna przeciwzapalne (anti-inflammatory) przeciwkrwotoczne; przy krwiomoczu, krwotokach ginekologicznych; nasiona w leczeniu biegunki, bólu głowy, upławów, nasieniotoku, stanów lękowych
Pręciki przy lekach, nasieniotoku, częstomoczu
14. Pergularia pallida (Roxb.) Wight & Arn., syn. Telosma pallida (Roxb.) Craib
rodzina: Asclepiadaceae
fenantroindolizydynowe alkaloidy: pergularnina (pergularnine)
tylophorine, tylophorinidine,  desoxypergularinine
anticancer (antynowotworowe)
15 Picrorhiza kurrooa Royle ex Benth.
niem. Kurukraut
rodzina: Scrophulariaceae
surowiec: kłącze – Rhizoma Picrorhizae
kutkiny (kutkins)
Glikozydy irydoidowe (pikrozyd I, II), pochodne acetofenonowe (androzyna, apocynina, piceina); kukurbitacyna, polimery glikoproteinowe
hepatoprotekcyjne – ochronne na miąższ wątroby silniejsze od sylimaryny; stabilizuje strukturę błon, utrudnia przenikanie toksyn do hepatocytów; stymuluje polimerazę jądrową i translację białek gorzkie tonicum, pobudzające trawienie, przy zaburzeniach miesiączkowania i wydzielania żółci, przeciwgorączkowe. Przy kaszlu, astmie i infekcjach
16 Piper nigrum L.
rodzina Piperaceae
niem. Pfeffer
surowiec: owoc – Fructus Piperis
Alkaloid: piperyna 5-10% (piperine), piperylina, piperoleina A-C, ponadto olejek eteryczny 1,2-2,6% bogaty w terpeny (sabinen, limonen, kariofilen, alfa- i beta-pinen, karen, bisabolen) przeciwbiegunkowe (anti-diarrheal) poprawiające trawienie, żołądkowe
17 Plumbago rosea L.
rodz. Plumbaginaceae
surowiec: korzeń – radix
naftochinon: plumbagina (plumbagin) ok. 0,8-0,9% anticancer (przeciwnowotworowe) pobudzające łaknienie i trawie nie, pobudzające układ nerwowy, ale nieco jednocześnie hipotensyjne, poronne, rozgrzewające; przy wcieraniu rumieniotwórcze i przeciwreumatyczne
18

Pongamia pinnata (L.) Pierre
Galedupa pinnata (L.) Taub.

rodz. Fabaceae (Papilionaceae)

surowiec: owoc, pędy – Fructus, Frondes

flawonoid: pongamol;
nasiona zawierają około 30% oleju
anticonvulsant (przeciwdrgawkowe, przeciwpadaczkowe) do odstraszania owadów i niszczenia nicieni glebowych; olej jest gorzki; liście to pasza dla bydła. Olej stosowany do lamp, smarów, wyrobu kosmetyków i leków przeciwreumatycznych i wyrównujących koloryt skóry w razie zaburzeń zabarwienia w przebiegu niektórych chorób skórnych (np. leucoderma – bielactwo)
Tradycyjnie w leczeniu trądu, rzeżączki, reumatyzmu (wcieranie). Sok z liści w leczeniu kaszlu, wzdęć, biegunki, niestrawności, rzeżączki i trądu. Wyciągi z rośliny zabijają pierwotniaki, działają też przeciwbólowo, przeciwcukrzycowo, przeciwpasożytniczo i przeciwzapalnie
19 Premna integrifolia L.
rodz. Lamiaceae
surowiec: korzeń i kora z łodygi
izoksazolowy alkaloid: premnazol (premnazole) przeciwzapalne stomachicum, laxans, carminativum; reumatyzm, neuralgia, gorączka
20 Solanum xanthocarpum Schrad et Wendl.
rodz. Solanaceae
surowiec: cała roślina, ziele, owoce
alkaloid: solasodyna (solasodine), solanidyna, solasonina, skopolamina, beta-sitosterol, diosgenina (saponina sterydowa) antifertility (antykoncepcyjne, przeciwko zapłodnieniu) przeciwkaszlowe, gorzkie tonicum, wiatropędne i przeciwwzdęciowe, rozszerzająco na oskrzela
antyspermatogeniczne. antybakteryjne, antynocyceptywne (przeciwbólowe), hipotensyjne, przeciwastmatyczne
21 Swertia chirata Buch.-Cham. ex Wall.
syn. Swertia indica
rodz. Gentianaceae
surowiec: ziele – Herba Swertiae chiratae (niem. Chirettkraut, Kirayakraut)
glikozydy sekoirydoidowe: amarogentyna (amarogentin); ksanton: swerchyryna (swerchirin) depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy, inhibitor topoizomerazy, hipoglikemiczne (obniżające poziom glukozy we krwi) gorączka, choroby wątroby, zatrucia
22 Terminalia bellirica (Gaertn.) Roxb
rodz. Combretaceae
niem. Belerische Myrobalane
surowiec: owoc, kora, nasiona – Fructus, Cortex, Semen Terminalia bellirica
3,4,5-trihydroxy benzoic acid = gallic acid (kwas 3,4,5-trójhydroksybenzoesowy, czyli kwas galusowy); ponadto kwas elagowy, bellerynowy, bellerikozyd, arjungenina, beta-sitosterol, mannitol.
Nasiona zawierają ok. 40% oleju tłustego.
hepatoprotecticve = hepatoprotekcyjne – ochronne na miąższ wątroby przeciwrobacze, przeciwastmatyczne, nasiona działają rozwalniająco.
Kora w leczeniu wyprysków eczema.
Owoc w leczeniu gorączki, trądu, pęcherzyka żółciowego, biegunki, obrzęków.
Środek poprawiający trawienie, gorzki.
23 Terminalia chebula (Gaertn.) Retz.
niem. Chebulische Myrobalane
rodzina: Combretaceae
surowiec: kora, owoc – Cortex, Fructus Myrobalani (Chebulae)
antrachinon: chebulina (chebulin)
garbniki (do 45%), kwas galusowy i glikozydy galusowe, trójterpeny (arjunetyna, arjunina)

antispasmodic (przeciwskurczowe) ściągające, przeciwzapalne, antyseptyczne, wzmacniające serce, przeciwkrwotoczne, przeciwbiegunkowe; przy kaszlu, świszczącym oddechu, bólu gardła, chrypce, owrzodzeniach, zapaleniu dziąseł
24 Tylophora asthmatica (L. f. Wight & Arn)
rodzina:
Asclepiadaceae
surowiec: liść – Folium i korzeń – Radix
alkaloidy fenantroindolizydynowe: tyloforyna (tylophorine) 0,2-0,3% przeciwzapalne, antyanafilaktyczne, przeciwskurczowe (anti-inflammatory, antianaphylactic and antispasmodic) przeciwzapalne, przeciwastmatyczne, przeciwuczuleniowe; w leczeniu astmy, alergii, nieżytów układu oddechowego; przeczyszczające, napotne, w większych dawkach wymiotne, czyszczące krew, przeciwreumatyczne, wykrztuśne; w leczeniu łuszczycy
25 Withania somnifera (L.) Dunal
rodzina: psiankowate – Solanaceae
niem. Schlafbeere
surowiec: korzeń – radix
witaferyna A (withaferin-A)
alkaloidy: kuskohigryna, anaferyna, anahygryna, nikotyna, tropina, witasomnina; witanolidy 2,8%, np. witaferyna A, witasamnifernaolid, somnifernaolid, somniwitanolid
anticancer (przeciwnowotworowe) tonikum, afrodyzjak, antystresowe

Przetłumaczył z ang. i niem. oraz uzupełnił i poprawił błędy botaniczne: H. Różański; wg Herbalism, Phytochemistry and Ethnopharmacology Amritpal Singh Saroya, 2011 r. i Lexikon der Arzneipflanzen und Drogen K. Hiller, M.F. Melzig, 2010 r. i in. źródeł.

1 comment to Wstępne przedkliniczne badania wybranych ziół ajurwedyjskich.

Leave a Reply

You can use these HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>