Categories

Archives

A sample text widget

Etiam pulvinar consectetur dolor sed malesuada. Ut convallis euismod dolor nec pretium. Nunc ut tristique massa.

Nam sodales mi vitae dolor ullamcorper et vulputate enim accumsan. Morbi orci magna, tincidunt vitae molestie nec, molestie at mi. Nulla nulla lorem, suscipit in posuere in, interdum non magna.

Żywiec – Dentaria w praktycznej fitoterapii.

Żywiec – Dentaria (niem. Zahnwurz, fr. Dentaire, ital. Dentaria) jest reprezentowany w krajowej florze przez 3 gatunki: Dentaria bulbifera Linne – żywiec cebulkowy (na niżu i w górach rozpowszechniony w lasach), Dentaria glandulosa Waldstein&Kitaibel – żywiec gruczołowaty (Karpaty, Podkarpacie) i Dentaria ennnneaphyllos Linne – żywiec dziewięciolistny (Sudety, Karpaty). Rodzaj żywiec jest zaliczany do rodziny krzyżowych – Cruciferae (=Brassicaceae). W niektórych systemach taksonomicznych rodzaj Dentaria włączono do rodzaju Cardamine (rzeżucha) i tak np. Dentaria glandulosa Wald.&Kit. ma odpowiednio nawę Cardamine glanduligera O.Schwarz.

Niewiele wiadomo o zastosowaniu żywca w dawnej medycynie ludowej i oficjalnej. W niemieckojęzycznych opracowaniach można znaleźć informacje o zastosowaniu Dentaria bulbifera Linne Zhnwurzel, konollentragende (Korallenwurzel), z którego pozyskiwano kłącze z korzeniami (“korzeń koralowy”), bowiem kłącze jest pokryte mięsistymi łuskami. Warto dodać, że w części nadziemnej,  w kątach liści występują charakterystyczne czarne cebulki. Surowiec widniał pod nazwą Radix Dentariae minoris (Antidysentericae). W dawnej medycynie używano żywiec cebulkowy wleczeniu kolek  dzieci oraz zakażeń przewodu pokarmowego. Polecany był w leczeniu dyzenterii (czerwonki).

Wszystkie żywce mają ostry, rzeżuchowy smak i zapach.

Składniki czynne: glukozynolaty, głównie metylo-etyloglukozynolaty, metylo-butylo-, metylo-pentylo- oraz indolylometylo-glukozynolaty, flawonoidy.

Działanie fitofarmakologiczne: hamujące rozwój bakterii,  w tym opornych na tetracykliny, penicyliny i wankomycynę, grzybobójcze i fungistatyczne,  w tym hamujące rozwój drożdżaków (Candida), pierwotniakobójcze; silnie żółciopędne, rozgrzewające, pobudzają wydzielanie soków trawiennych, silnie moczopędne, wzmagające procesy regeneracji błon śluzowych i skóry; wykrztuśne, odkażające drogi moczowe i układ oddechowy; zapobiegające zaparciom; odtruwające; zastosowane miejscowo: antyseptyczne, poprawiające ukrwienie, przeciwreumatyczne, przyspieszające gojenie ran. Glukozynolaty należą do fitoncydów. Mają działanie przeciwnowotworowe. Obniżają poziom glukozy i cholesterolu we krwi.

Wskazania: zakażenia układu oddechowego; zastoje żółci; atonia jelit; spadek odporności na infekcje; nieżyty układu oddechowego, mikoplazmoza płuc; kryptokokkoza i kandydoza; zakażenia dróg moczowych; zatrzymanie miesiączkowania; pomocniczo w chorobie nowotworowej; borelioza (pomocniczo); miażdżyca, hiperlipidemia, hipercholesterolemia, cukrzyca; reumatyzm i artretyzm; łuszczyca, dyskinezy dróg żółciowych, “zespół zimnych dłoni i stóp”, bolesne kolki jelitowe i wątrobowe, kolka śledzionowa, choroby włosów i paznokci (skojarzyć z leczeniem zewnętrznym).

Zewnętrznie: spirytus i ocet z żywca – do wcierania przy łysieniu i łupieżu, łamliwości włosów; do nacierania przy stłuczeniach, reumatyzmie; opuchliznach, po ukąszeniach owadów i roztoczy (ocet żywcowy jako repelent – odstraszająco na komary, meszki itd.); do kąpieli przy eczema (egzemy) i łuszczycy, charłactwie; maść na wypryski, ATZ, zmiany łuszczycowe, rany, odleżyny.

Czas kuracji: 2-3 tygodnie, powtarzać co kwartał, 2-3 razy w roku.

Przeciwwskazania: ciąża, laktacja, krwawienia z przewodu pokarmowego.

Zarówno ziele – Herba Dentariae, jak i kłącze – Rhizoma Dentariae, wraz  z korzeniami (cum radicibus) najlepiej używać w stanie świeżym, bowiem są to surowce glukozynolatowe, tracące cenne fitoncydy podczas suszenia i podgrzewania. Zatem najlepiej pozyskiwać z surowców sok, macerat na letniej wodzie, nalewkę na świeżym surowcu, wyciąg octowy, olejowy lub na winie.

1 część świeżo zebranego i rozdrobnionego surowca zalać 5 częściami alkoholu 30-40%, wina wytrawnego, octu  lub oleju. Zawsze jednak przed zalaniem olejem surowic zwilżyć spirytusem, aby zatrzymać działanie enzymów.

Świeżą papkę (pulpę) z surowca można mrozić i użyć do wytwarzania maści 25% na oleju lnianym/lanolinie lub oleju lnianym/smalcu. Maść przechowywać w lodówce.  Maść żywcowąUnguentum Dentariae stosować na odleżyny, wypryski, łuszczycę, atopowe zapalenie skóry, liszaje, owrzodzenia  dla zmiękczenia bliznowców (keloidów).

Pulpa żywcowaPulpa Dentariae: surowiec zmiksować i zażywać po 2 łyżeczki 2-3 razy dziennie.

Ocet żywcowyAcetum Dentariae ,najlepiej na occie jabłkowym lub winnym: 1 łyżeczka w wodzie na czczo przy drożdżycy przewodu pokarmowego, obłożonym języku; nadto 1 łyżka na szklankę wody do okładów i płukania, np. przy kandydozie jamy ustnej i gardła, zapaleniu dziąseł.

Wino żywcoweVinum Dentariae: 1 kieliszek dziennie przy zaburzeniach krążenia, skąpomoczu, obrzękach, miażdżycy.

Olej żywcowyOleum Dentariae, najlepiej na oleju z lnianki lub oleju lnianym, warto dodać jeszcze nieco oleju rokitnikowego (ten ostatni po ekstrakcji, jako domieszka): 1-2 łyżki przy miażdżycy, cukrzycy, chorobach włosów, paznokci i skóry, kamicy żółciowej, drożdżycy, owrzodzeniach, zapaleniu przydatków; ponadto zewnętrznie do smarowania schorzałych miejsc.

Macerat (Maceratio Dentariae) wodny na świeżym kłączu lub zielu, jak i sok również można zamrozić w torebkach na kostki lodowe i zażywać w ciągu całego roku po rozmrożeniu. 2-4 łyżki surowca zmiksowanego  zalać 1 szklanką wody, pozostawić na 6 godzin, przecedzić. Pić 2-4 razy dziennie po 100 ml. Przy infekcjach przewodu pokarmowego i nowotworach na czczo. Przy nieżytach układu oddechowego z miodem do 4 razy dziennie po 50-100 ml.

Miód żywcowy Mel Dentariae: surowce zmielić na papkę; na każdą 1 łyżeczkę papki dać 1 łyżkę wina, 1 łyżeczkę gliceryny, 2 krople olejku herbacianego, cedrowego lub cyprysowego i 1 łyżkę miodu, wymieszać. Przechowywać w lodówce. Zażywać po 1 łyżce przy zakażeniach i zapaleniu układu oddechowego, osłabieniu i miażdżycy.

dentaria_glandulosa_W&K_1067x800dentaria_glandulosa_waldsteinkitaibel_1067x800dentaria_glandulosa_Waldstein_1067x800
Żywiec gruczołowaty – Dentaria glandulosa Wald.&Kit., Stasiana, kwiecień 2012 r.

6 komentarzy Żywiec – Dentaria w praktycznej fitoterapii.

  • Tadeusz Grąd

    Wspaniały prezent nam Pan Doktor sprawił tym jakże aktu-
    alnym (właśnie kwitnie) opisem Dentaria. Idąc lasem o tej
    porze corocznie stawiałem sobie pytanie – jaki pożytek
    możemy mieć z żywca, którego jest tak dużo? Teraz okazu-
    je się, że maść, ocet i wino, olej i miód – i wszystko
    z żywca… Mieszkańcy okolic tego pięknego miasteczka
    serdecznie pozdrawiają Pana Doktora.
    Mam jeszcze jedną taką roślinkę, o której opis chciałbym
    prosić. Jest nią miesiącznica.

  • MICHAL

    PANIE DOKTORZE MAM GORĄCĄ PROŚBĘ BARDZO PROSZĘ O PAŃSKIE ZDANIE NA TEMAT HOMEOPATII ORAZ NA TEMAT GUZA BRZOZOWEGO BARDZO PANA DOKTORA O TO PROSZĘ POZDRAWIAM MICHAŁ.

  • Ulq

    Hehe, sam jestem z Żywca i nie wiedziałem jak ta roślinka się nazywa. W sumie to dowiedziałem się przez przypadek, gdyż nazwa żywiec z prawej strony, pod „recent posts” mnie przyciągnęła. : D
    Czyli nazwa powstała dzięki miejscowości? 🙂

  • ballota

    Zupełnie na świeżo – dzisiaj spotkałam starszego człowieka zbierającego żywiec „na rany”, podobno stosowano go tutaj (Beskid wyspowy) od zawsze… Miesięcznicę ( ta sama rodzina) zjadaliśmy włócząc się po lesie -smakuje jak rzeżucha:)

  • Citan

    Witam, bardzo dobry artykuł, chciałbym zapytać jak zrobić ocet żywcowy przeciwko kandydozie opisany w artykule?
    Pozdrawiam

Leave a Reply to Kacper Cancel reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.