Archiwa

Galeobdolon luteum Hudson – gajowiec żółty w praktycznej fitoterapii.

Gajowiec żółty (niem./szwajc. Goldnessel, fr.Ortie jaune, Lamier galeobdolon, ital. Ortica mora, retorom. Urticla melna) – Galeobdolon luteum Hudson = Lamium galeobdolon Linne = Galeobdolon vulgare Pers. = Lamiastrum galeobdolon (L.) Ehrend. et Pol., z rodziny wargowych – Labiatae (jasnotowatych – Lamiaceae) jest cenną rośliną leczniczą o działaniu wykrztuśnym, przeciwskurczowym, łagodzącym kaszel i przeciwzapalnym. Był stosowany w medycynie ludowej w leczeniu nieżytów układu oddechowego oraz niektórych chorób ginekologicznych (Niemcy, Austria, Szwajcaria, Bułgaria, dawna Jugosławia), podobnie jak jasnota biała – Lamium album Linne, jasnota różowa – Lamium amplexicaule L., czy purpurowa – Lamium purpureum Linne. 

Może zastąpić jasnotę różową w zakresie leczenia zaburzeń miesiączkowania, wspomagającej terapii upławów i zapalenia przydatków. Dodatkowo może być polecany w zespole policystycznych jajników i endometriozy, najlepiej w połączeniu z preparatami torfowca (świeży zielony torfowiec!), borowiny (w tym pozajelitowo Fibs, albo doustnie wyciągi – destylaty z borowiny), odwarem z kory kaliny, naparem z ziela/kwiatu nagietka, naparem ziela/kłącza glistnika, naparem z ziela miesiącznicy – Lunaria i naparem z kwiatów czeremchy.

Roślina pospolita w lasach na niżu i w górach, ponadto sprzedawana czasem w sklepach ogrodniczych jako roślina okrywowa cieniolubna. Roślina krótko żyje, należy do aspektu wiosennego. Po przekwitnięciu i wydaniu owoców nadziemna część gajowca żółknie i zamiera.

Surowcem jest kwitnące ziele gajowca żółtego Herba Lamii galeobdoloni, które można suszyć w temperaturze do 35 stopni Celsjusza lub stosować w stanie świeżym do sporządzenia intraktu lub nalewki. Surowiec jest zbierany od kwietnia do maja.

Składniki: flawonoidy – galeobdoside = galeobdozydy (werbaskozyd, apigenina-7-O-beta-D-(6′-p-hydroksy-cinnamoyloxy)-mannoside), kwas cynamonowy, kwas kawowy, benzoksazynoidy (benzoxazinoids), w tym odkryty przez bułgarskich uczonych (Kalina I Alipieva, Rilka M Taskova,Ljubka N Evstatieva,Nedjalka V Handjieva ,Simeon S Popov) nowy związek z tej grupy 2-O-β-d-glucopyranosyl-6-hydroxy-2H-1,4-benzoxazin-3(4H)-one (6-hydroxy blepharin); irydoidy, w tym harpagidowe, salidrozyd (o działaniu przeciwlękowym), 5-deoxylamiol, sesamoside, ekdyzony, epipterosterony o silnych działaniach przeciwzapalnych; olejek eteryczny bogaty w trikozan, tetrakozan, pentakozan, heptakozan, kwas heksadekanowy, skwalen, mirystynian izopropylu, alfa-terpineol, beta- kariofilen.

Full-size image (1K)structure_salidroside
źródło obrazka: http://www.mdidea.com/products/herbextract/salidroside/data04.html

Działanie lecznicze: wyraźnie przeciwzapalne na skórę, błony śluzowe i narządy wewnętrzne; ochronne na miąższ wątroby i nerki, przeciwreumatyczne, słabo przeciwbólowe. Reguluje miesiączkowanie i usuwa stany zapalne narządów rozrodczych oraz układu moczowego. Tłumi reakcje autoimmunologiczne (autoagresję immunologiczną). Może być polecany w leczeniu reumatyzmu, dny moczanowej, wirusowego zapalenia wątroby, niewydolności wątroby. Przydatny niezmiernie w profilaktyce stłuszczenia i marskości wątroby oraz nerek.

Wskazania: upławy, nieregularne miesiączkowanie, stany zapalne jajników, jajowodów, macicy i pochwy, zapalenie powrózków nasiennych, zapalenie jądra i moszny; stany zapalne układu moczowego (niekoniecznie wywołane infekcjami!), choroby uszkadzające wątrobę i nerki; stany zapalne nerwów, mięśni, stawów i kości; uogólnione stany zapalne skóry i przewodu pokarmowego. W razie zakażeń należy Galeobdolon luteum łączyć z ziołami fitoncydowymi (przeciwdrobnoustrojowymi). Przy alergii łączyć z pierwiosnkiem i krwawnikiem. W połączeniu z Rhodiola, Schisandra, Eleutherococcus i tatarakiem (w równych proporcjach) – w leczeniu choroby Alzheimera i zespołów otępiennych, ponadto zespołów stresowych i lękowych.

Gajowiec zawiera składniki sterydowe, podobnie jak Cyanotis arachnoides (mogą być łączone! http://rozanski.li/?p=2278) oraz irydoidy. Stanowi dobrą alternatywę dla przetaczników (wykazuje z nimi synergizm), czyśćca, trędownika i dąbrówki, ale jednocześnie wykazuje z nimi synergizm i koergizm, dlatego polecam kojarzyć te surowce. Harpagophytum (hakorośl), tarczyca bajkalska, Sarsaparilla, lukrecja i kozieradka również są wzmacniane i uzupełniane w działaniu przez gajowca, co może być wykorzystane w terapii chorób autoimmunologicznych, w tym alergii.

Napar gajowcowy Infusum Lamii galeobdoloni: 2 łyżki rozdrobnionego suchego surowca lub 4 łyżki świeżego surowca zalać 400 ml wrzącej wody lub mleka; odstawić pod przykryciem na 40 minut, przecedzić. Pić 2 razy dziennie po 200 ml; w przypadku stanów zapalnych układu oddechowego 100 ml co 4 godziny, najlepiej z miodunką, pierwiosnkiem, czosnkiem niedźwiedzim, kwiatami męskimi leszczyny, kwiatami męskimi olchy, kwiatami forsycji lub kwiatami czeremchy. W razie silnego kaszlu i wysięku płucnego mieszać z ziołami krzemionkowymi (skrzyp, przytulia, marzanka, poziewnik, turzyce – odwar). Stosować również do irygacji, lewatywy, okładów, płukanek i przemywania schorzałych miejsc. Polecam przy zapaleniu gałki ocznej, spojówek i powiek (okłady z naparu-40 minutowe).

Nalewka lub intrakt gajowcowyTinctura et Intractum Lamii galeobdoloni: 1 część świeżego surowca po rozdrobnieniu zalać –5 częściami alkoholu 40% (w przypadku intraktu – gorącego), odstawić na 7 dni, przefiltrować. Zażywać po 10 ml 2-3 razy dziennie. Dobry jest również wyciąg na winie wytrawnym 1:5 – wtedy wypijać 1 kieliszek wina dziennie przez 2 tygodnie lub co dwa dni przez 4 tygodnie.

galeobdolon_luteum_1067x800
Galeobdolon luteum Hudson, kwiecień 2012, okolice Tylawy w Beskidzie Niskim.

galeobdolon_luteum_L_1067x800
Galeobdolon luteum Hudson, 29 marzec 2009 r., Wolsztyn (wielkopolskie).

Duża zawartość w surowcu skwalenu oraz alkanów czyni ziele kwitnące gajowca, jak i olejek z niego pozyskany bardzo przydatny w pielęgnowaniu skóry suchej, podrażnionej, łuszczącej się i cierpiącej na przedwczesne oznaki starzenia oraz atopowe zapalenie skóry.

3 komentarze Galeobdolon luteum Hudson – gajowiec żółty w praktycznej fitoterapii.

  • Basia

    Ja mam prośbę na marginesie historii o gajowcu: poproszę o więcej informacji o forsycji – kwiatki akurat żółcą się dookoła i aż ręce świerzbią, aby coś z tym faktem zrobić…

    Ogółem – ślicznie dziękuję 🙂

  • Witam Pana!

    Co jeszcze moze okazac sie skuteczne wobec policystycznych jajnikow, bede bardzo wdzieczna za wszelkie odnosniki, wskazowki. Czy domysla sie Pan ewentualnych przyczyn tego zjawiska?
    Z powazaniem – Karolina

  • gosia

    jak i czy stosowac to ziolo podczas chemioterapii?

Leave a Reply

You can use these HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>