Categories

Archives

A sample text widget

Etiam pulvinar consectetur dolor sed malesuada. Ut convallis euismod dolor nec pretium. Nunc ut tristique massa.

Nam sodales mi vitae dolor ullamcorper et vulputate enim accumsan. Morbi orci magna, tincidunt vitae molestie nec, molestie at mi. Nulla nulla lorem, suscipit in posuere in, interdum non magna.

Rzepień pospolity – Xanthium strumarium Linne jako diureticum, sedativum et onkostaticum.

W Polsce rodzaj rzepieńXanthium jest reprezentowany przez 3 gatunki: rzepień pospolityXanthium strumarium Linne (niem. Kropf-Spitzklette, franc. Lampourde ordinaire, ital. Nappola minore), rzepień ciernisty (kolczasty)Xanthium spinosum Linne (niem. Dornige-Spitzklette, fr. Lampourde epineuse, ital. Nappola spinosa) i rzepień włoski (brzegowy)Xanthium italicum Moretti (niem. Italienische Spitzklette, fr. Lapourde d’Italie, ital. Nappola italiana).

Rodzaj rzepieńXanthium należy do rodziny złożonych = astrowatych – Compositae (Asteraceae).

W ludowej medycynie Indii stosowany jest rzepień indyjskiXanthium indicum König. Ziele działa napotnie, uspokajająco, przeciwobrzękowo, przeciwgorączkowo i pobudza wydzielanie śliny. Korzeń – jako środek gorzki, tonizujący, poprawiający trawienie i wspomagający leczenie raka. Owoce znalazły zastosowanie jako środek chłodzący i przeciwko wysypkom skórnym. Mazidło z korzenia na oleju  – do leczenia ran i nowotworów zewnętrznych (okłady, opatrunki).

W medycynie ludowej Chin używany jest owoc rzepienia syberyjskiegoXanthium sibiricum Patrin ex Widder (Xanthii Fructus, Cangerzi) w leczeniu zakażeń skórnych, bólu głowy, bólu stawów, kataru, wysypek skórnych. Dawka dzienna owoców (dotyczy surowca!, a nie przetworu) wynosi 3-10 g, standardowa 5 g; surowiec należy gotować 20 minut. Zatem przepisaną ilość surowca rozdrobnić, zalać, np. 1 szklanką wody, gotować 20 minut, podzielić na 2-3 porcje i wypić w ciągu dnia.

Wróćmy jednak do naszych krajowych gatunków Xanthium.

Rzepień kolczastyXanthium spinosum L. posiada nazwy synonimowe: rzepień ciernisty, rzep kolczasty, rupień ciernisty, czepiec kolczasty, czepica. Nazwy synonimowe dla rzepienia pospolitegoXanthium strumarium L.: rzep pospolity, rupień pospolity, czepiec pospolity, czepica, zębownik.

ksantumina
Ksantumina – C17H22O5

Składniki aktywne rzepienia: fitosterole i ich glikozydy (beta- i gamma-sitosterol, strumarozyd, stigmasterol), xanthanol, isoxanthanol, octacosanol (alkohol alifatyczny o dużej aktywności farmakologicznej, 28-węglowy), fenolokwasy (kwas kawowy, kawoilochinowy, dikawoilochinowy, ferulowy, chinowy, chlorogenowy), flawonoidy, alkaloidy, garbniki, olejek eteryczny, seskwiterpeny (xanthumin – ksantumina; ksantatyna = deacetylxanthinin), glikozydy siarkowe: ksantostrumaryna (xanthostrumarin; niektórzy producenci ekstraktów z rzepienia standaryzują swoje produkty na zawartość tego związku!), atraktylozyd = atractyloside, karboksyatraktylozyd = carboxyatractyloside; hydrochinon, cholina, znaczne ilości związków jodu i siarki, kwasy trójterpenowe, ononina, formononetyna.

ksantanol
Ksantanol – C13H10O2

Octacosanol normalizuje poziom cholesterolu we krwi i podnosi wydolność fizyczną. Xanthostrumarin i ksantumina działają przeciwzapalnie, przeciwreumatycznie i przeciwnowotworowo. Ksantumina wywiera wpływ uspokajający.

Thiazinedione, 4-oxo-1(5), (13)-xanthatriene-12,8-olide i ksantumina działają fungistatycznie. Pochodne kwasy chinowego, kawowego, ferulowego i kawoilochinowego zapobiegają marskości i stłuszczeniu wątroby, wspomagają regenerację hepatocytów. Kwas ferulowy, chinowy, kawowy i chlorogenowy obniżają stężenie glukozy i lipidów we krwi oraz hamują rozwój wielu nowotworów, np. raka szyjki macicy, raka gruczołu krokowego. Związki hydrochinonowe odkażają drogi moczowe i jelita. Fitosterole zmniejszają obrzęk gruczołu krokowego i poprawiają mikcję. Działają również lipotropowo.

Atraktylozyd w większych dawkach jest toksyczny i szkodliwy. Należy do inhibitorów transportu elektronów w mitochondriach (łańcuch oddechowy). W rzepieniach jest mało tego związku, dlatego nie zakłóca procesu wewnątrzkomórkowego oddychania w istotny sposób, pod warunkiem stosowania dawek leczniczych przetworów z tych roślin.

Ksantanol i jego pochodne działają spazmolitycznie i przeciwpadaczkowo.

Właściwości fitofarmakologiczne: obniża poziom cholesterolu LDL, wzmaga diurezę (wpływ moczopędny), zwiększa ilość i strumień śliny (może wspomagać profilaktykę kamicy ślinianek), przeciwobrzękowe, przeciwkaszlowe, przeciwbólowe, uspokajające na ośrodkowy układ nerwowy, przeciwlękowe, poprawiające sen, cytotoksyczne wobec komórek rakowych, szczególnie gruczolaków, przeciwzapalne, ochronne na miąższ wątroby i nerek, odkażające drogi moczowe (aktywny wobec Bacillus subtilis, Proteus vulgaris, gronkowca złocistego Staphylococcus aureus, ponadto wobec bielnika białego – Candida albicans, Candida neoformans, Aspergillus niger), hipotensyjne (obniżające ciśnienie krwi), przeciwcukrzycowe (hipoglikemiczne). Może hamować niektóre zmiany degeneracyjne i czynnościowe w przebiegu choroby Parkinsona, niedoczynność tarczycy z powodu niedoboru jodu.

Wskazania: choroby reumatyczne, bóle stawów i głowy, nadciśnienie, miażdżyca, cukrzyca, nowotwory, np. ślinianek, kamica ślinianek i moczowa, niewydolność, stłuszczenie i marskość wątroby oraz nerek, obrzęki limfatyczne, choroby gorączkowe, zakażenia skóry i układu moczowego, lęki, stany podniecenia nerwowego (emocjonalne), bezsenność, obniżona wydolność fizyczna, choroba Parkinsona; uporczywy kaszel i zaburzenia wentylacji płuc wskutek chronicznego kaszlu.

W leczeniu wspomagającym: czerniak, rak niedrobnokomórkowy płuc, rak jajnika, nowotwory wątroby, okrężnicy, piersi, jajnika i nerki.

Zewnętrznie: okłady z maści i mazidła olejowego (na oleju sezamowym, rokitnikowym lub lnianym) na rany, oparzenia, owrzodzenia, zmiany rakowe (preparaty do użytku zewnętrznego przyrządzać najlepiej na surowcu świeżym!).

Skuteczność i efektywność: roślina należy do silnych roślin leczniczych.

Przeciwwskazania: ciąża, laktacja.

Działania uboczne: przetwory mogą działać przeczyszczająco na niektóre osoby. Przedawkowane stają się trujące: arytmia serca, podrażnienie przewodu pokarmowego, uszkodzenie nerek i wątroby, nudności, oszołomienie.

Preparaty i dawkowanie:

Najefektywniej działają preparaty sporządzone na alkoholu, octanie etylu i winie.

Wyciąg na winie i etanoluExtractum Xanthii: 1 część objętościową suchego, rozdrobnionego ziela kwitnącego i owocującego zalać 5 częściami wina czerwonego lub alkoholu etylowego 60-70%, odstawić na 1 miesiąc. Przefiltrować. Zażywać 3 razy dziennie po 5 ml przez 1-2 tygodnie. Kurację ponawiać co 2 miesiące lub co kwartał. Ponadto zewnętrznie, do przemywania i okładów.

OdwarDecoctum Xanthii: 5 g rozdrobnionego i suchego ziela zwilżyć spirytusem, a po 5 minutach zalać wodą, doprowadzić na małym ogniu do zagotowania, potem gotować powoli 20 minut, odstawić na 30 minut, przecedzić. Podzielić na równe porcje i wypić w ciągu dnia. Można stosować do okładów i przemywania schorzałych miejsc na skórze.

Wyciąg na octanie etylu: 1 część suchego rozdrobnionego ziela zalać 3 częściami octanu etylu, odstawić na 1 tydzień, przecedzić. Stosować do wcierania w obolałe miejsca oraz do wyrobu maści 25% (na smalcu lub lanolinie lub maśle kakaowym), roztworów olejowych – na oleju lnianym, sezamowym, tranie lub oleju rokitnikowym (25%) pomocnych w leczeniu zakażonych ran i niektórych zmian nowotworowych.

1 comment to Rzepień pospolity – Xanthium strumarium Linne jako diureticum, sedativum et onkostaticum.

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.