Categories

Archives

A sample text widget

Etiam pulvinar consectetur dolor sed malesuada. Ut convallis euismod dolor nec pretium. Nunc ut tristique massa.

Nam sodales mi vitae dolor ullamcorper et vulputate enim accumsan. Morbi orci magna, tincidunt vitae molestie nec, molestie at mi. Nulla nulla lorem, suscipit in posuere in, interdum non magna.

Grab zwyczajny – Carpinus betulus Linne w praktycznej fitoterapii.

Grab pospolity, albo zwyczajny (niem. Hainbuche, Weißbuche) – Carpinus betulus L. jest drzewem dorastającym do 20 m wys.,  w pierśnicy osiągającym ok. 60 cm. Należy do rodziny brzozowatych – Betulaceae. Korę ma gładką, ciemnoszarą, z płytkimi podłużnymi wklęsłościami. Pączki są zaostrzone. Liście eliptyczne lub podłużnie jajowate, brzegiem podwójnie piłkowane, w nasadzie sercowate lub zaokrąglone. Blaszka liściowa jest naga. Kwiatostany męskie zwisające, a żeńskie prosto wzniesione. Kwitnie od kwietnia do maja. Owocem jest orzech z trójklapową skrzydełkowatą okrywą. Owocuje w 15 roku życia, ale obficie co dwa lata. Do 5 roku życia rośnie wolno, w wieku 30-40 lat następuje przyśpieszenie wzrostu. Żyje 100-120 lat. Chemotaksonomicznie jest powiązany z brzozą – Betula, leszczyną – Corylus i olszą = olchą – Alnus.

carpinus_hainbuche
Carpinus betulus L. – kwiaty i liście, kwiecień 2009 r.

Surowcem zielarskim są:

  • LiścieFolium Carpini zbierany od maja do lipca.
  • Gałązki Frondes Carpini – zbierane od grudnia do kwietnia/maja
  • KoraCortex Carpini – zbierana jesienią, wiosną lub zimą.
  • OwoceFructus (Nux) Carpini – przed opadnięciem, najczęściej w lipcu/sierpniu.

Składniki czynne: saponiny trójterpenowe (kwas betulinowy, betulina, kwas ursolowy, oleanolowy); flawonoidy (luteolina, kaempferol, hiperozyd, rutyna, mirycetyna); fenolokwasy (kwas galusowy, chlorogenowy, elagowy, kawowy). W korze jest żółty barwnik stosowany dawniej do barwienia tkanin i wełny na kolor złoty/żółty. Betulina występuje w ilości od 0,04 do 1% (kora). Najwięcej betuliny jest późną jesienią, zimą i na przedwiośniu, potem jej poziom spada.

Działanie fitofarmakologiczne:

  • Folium, Frondes, Fructus Carpini: diureticum, antiphlogisticum, hypotonicum, antipyreticum, antiarthriticum, depurativum, antispasmodicum. Ponadto hepatoprotectivum, pancreaprotectivum, hypolipidemicum, hypocholesterolemicum. Zatem działa moczopędnie, obniżająco na ciśnienie krwi, przeciwgorączkowo, przeciwartretycznie, odtruwająco („czyści krew” z ksenobiotyków) i przeciwskurczowo. Do tego fenolokwasy i triterpeny działają ochronnie na trzustkę, wątrobę; obniżają poziom lipidów i cholesterolu we krwi.
  • Cortex, Frondes Carpini: antiphlogisticum, depurativum, haemostypticum, antirheumaticum, anthiarthriticum. Odwar z kory i gałązek działa silnie przeciwzapalnie, odtruwająco, przeciwkrwotocznie, przeciwreumatycznie i przeciwartretycznie; wzmaga wydalanie kwasu moczowego.
  • Naukowcy z Laboratorium Farmakognozji University of Liège (Belgia) oraz Laboratoire de Toxicologie, Institut de Pharmacie, Université Libre de Bruxelles wykazali przeciwnowotworowe działanie ekstraktu z młodych liści grabu (patrz: Cieckiewicz E., Angenot L., Gras T., Kiss R., Frédérich M.: Potential anticancer activity of young Carpinus betulus leaves. Phytomedicine. 2012 Feb 15;19(3-4):278-83), a także właściwości onkostatyczne ekstraktu z kory z grabu (patrz: Frédérich M. et al.: In Vitro Anticancer Potential of Tree Extracts from the Walloon Region Forest. Planta Med. 2009; 75: 1 – 4), np. wobec raka jelita grubego.

grab_carpinus

carpinus_betulus_L

carpinus_betulus
Grab zwyczajny – Carpinus betulus L., kwiecień 2009.

Preparaty i dawkowanie:

  • Odwar z kory lub gałązek świeżych lub suchych: 1 łyżka czubata rozdrobnionego surowca na szklankę wody; zalać zimną wodą, potem podgrzewać powoli, gdy zacznie się gotować –> gotować 20 minut. Następnie przykryć, odstawić na 20 minut, dopełnić brakującą ilość wody. Podzielić na 4 równe części i wypić w ciągu dnia.
  • Wyciąg na winie: 1 część surowca (gałązki, kora) rozdrobnionego, świeżego lub suchego zalać 7 częściami wina gorącego; odstawić w ciemne miejsce w słoju zamkniętym na 7 dni; po czym przefiltrować. Pić 1 kieliszek dziennie przy nowotworach, chorobach reumatycznych, nadciśnieniu i miażdżycy.
  • Napar: 2 łyżki liści lub kwiatów świeżych lub suchych rozdrobnionych zalać 1 szklanką wrzącej wody; odstawić na 40 minut pod przykryciem. Pić 3-4 razy dziennie po 100 ml.
  • Odwar z owoców (orzeszków): owoce rozgnieść z moździerzu. 1 łyżkę owoców zalać 1 szklanką zimnej wody; postawić na reszo, powoli doprowadzić do zagotowania; gotować 20 minut, uzupełnić wyparowaną wodę, odstawić na 40 minut, przecedzić. Pić po 100 ml odwaru 4 razy dziennie.
  • Nalewka: korę, gałązki i liście w równych proporcjach, świeże lub suche, ale rozdrobnione zalać alkoholem 50% (1 część surowca na 5 cz. alkoholu). Odstawić na 7 dni. Zażywać 2 razy dziennie po 15 ml przy nowotworach, dnie moczanowej, reumatyzmie, nadciśnieniu i miażdżycy.

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.