Categories

Archives

A sample text widget

Etiam pulvinar consectetur dolor sed malesuada. Ut convallis euismod dolor nec pretium. Nunc ut tristique massa.

Nam sodales mi vitae dolor ullamcorper et vulputate enim accumsan. Morbi orci magna, tincidunt vitae molestie nec, molestie at mi. Nulla nulla lorem, suscipit in posuere in, interdum non magna.

Kalmia (dorodnia) – Calmia w praktycznej fitoterapii.

Ostatnio bardzo interesuję się zastosowaniem kalmii w ziołolecznictwie. Kalmia pojawia się w wielu szkółkach ogrodniczych, dlatego możemy cieszyć się ich pięknem i właściwościami leczniczymi we własnym ogródku.

Zarówno kalmię szerokolistną, jak i kalmię wąskolistną można uprawiać w ogrodach.

kalmia_latifol
Fot. Kalmia (dorodnia) wąskolistna, czerwiec 2017 r., Krosno.

Rodzaj kalmia (polska nazwa dorodnia) – Kalmia należy do rodziny wrzosowatych – Ericaceae. Obejmuje 8 gatunków, pochodzących z Ameryki Północnej i Kuby.

Dla ziołolecznictwa największe zastosowanie mają dwa gatunki: dorodnia szerokolistna = kalmia szerokolistna (wielkolistna)Kalmia latifolia L. oraz dorodnia wąskolistna = kalmia wąskolistnaKalmia angustifolia L.

kalmia_flos
Fot. Kalmia szerokolistna, czerwiec 2017 r., Krosno

Kalmia znalazła zastosowanie w homeopatii oraz w medycynie ludowej Ameryki Północnej (Indianie). W homeopatii kalmia jest stosowana przy nerwobólach, przeroście i kołataniu serca, białkomoczu, bólach kręgosłupa, reumatyzmie, bólach głowy, artretyzmie, mrowieniu, drętwieniu (przykładowe potencje dla kuleczek i roztworów D1, D2, D3, D4, C2, C3).

Jest to zioło bardzo silne w działaniu, wymagające precyzyjnego dawkowania. Niewłaściwie używane powoduje zatrucie, a nawet śmierć. Kalmia to lek, ale tylko w rękach wytrawnych fitoterapeutów.

Kalmia szerokolistna jest krzewem, dorastającym do 2 m (rzadko do 3,5 m) wysokości, o koronie kulistej. Ulistnienie skrętoległe. Liście eliptyczne, 5-10 cm długości, zaostrzone, lśniące, nagie, zimozielone, od spodu żółtawo-zielone. Kwiaty miseczkowate, różowe, zebrane w baldachogrona. Kwiaty wonne. Różowe kwiaty mają purpurowe nacieki wewnątrz, co sprawia, ze są bardzo atrakcyjne. Pylniki są ukryte w kieszonkowatych zagłębieniach korony. Nitki pręcikowe są zagięte. Pręciki przy dotknięciu wyrzucają pyłek. Owocem jest sucha, kulista, 5-klapowa torebka z drobnymi nasionami. Kwitnie od maja do czerwca. Owady chętnie przylatują do kwiatów. Miód pochodzący z kwiatów kalmii jest gorzki i ma działanie halucynogenne.

Kalmia wąskolistna jest również krzewem, dorastającym do około 1 m wysokości. Gdy jest przycinana może osiągać ciekawe kształty. Liście osiągają 2,5-5 cm długości. Mają zabarwienie zielone, czasem z błękitnym odcieniem. Kwiaty zebrane w grona, różowo-purpurowe. Kwitnie w czerwcu. Krzew zimozielony, podobnie jak poprzedni gatunek.

Surowcem zielarskim jest liść kalmii – Folium Kalmiae, zebrany przed lub po kwitnieniu rośliny. Liście suszymy w normalnej temperaturze, z dala od bezpośrednich promieni słonecznych.

image
Kalmanol

image
Umbellulon = thuj-3-en-2-one

image
Andromedenol = grajanotoksyna II

 

Kalmia zawiera polihydroksylowane cykliczne diterpeny (grajanotoksyny = andromedotoksyny), np. kalmiatoksyna, grajanotoksyna I, grahanotoksyna II (andromedenol), andromedol = grajanotoksyna III, acetyloandromedol, kalmanol; flawonoidy, glikozyd floretyny (fenolowy) – florydzyna = floryzyna (2,7%) – phloretin-2′-β-D-glucopyranoside; garbniki, fitosterole (sitosterol), terpeny (thujon i jego pochodne, np. umbellulon; triterpenoidy (friedelina), cukry (galaktoza, arabinoza), glikozydy fenolowe (arbutyna 0,7%).

 

image
Acetyloandromedol

image
Sitosterol

image
Grajanotoksyna I

image
Friedelina

Florydzyna należy do chalkonów, czyli związków flawonoidowych. Wywodzi się z floroglucyny. Aglikonem w glikozydzie florydzyna jest floretyna. W czystej postaci jest białym lub żółtawym krystalicznym proszkiem o słodkim smaku. Rozpuszcza się w gorącej wodzie i gorącym alkoholu. Nie przechodzi do eteru. Rozkłada się w temperaturze powyżej 180 stopni C. Kryształy topią się w temp.106-109 stopni C. Florydzyna i floretyna zwiększają wydalanie glukozy wraz z moczem (efektem jest glukozuria, czyli cukromocz), obniżając jednocześnie poziom glukozy we krwi. Może to zostać wykorzystane w leczeniu cukrzycy. Mechanizm działania florydzyny polega na hamowaniu kotransporteru sodowo-glukozowego I i II ( sodium/glucose cotransporter 1 and 2 (SGLT1 and 2), przez co zatrzymany zostaje wychwyt zwrotny glukozy w kanalikach nerkowych.

Florydzyna i mechanizm jej działania zainicjowały poszukiwanie substancji przeciwcukrzycowych o analogicznych właściwościach. W ten sposób powstała nowa grupa leków syntetycznych – inhibitory SGLT-2, czyli flozyny, np. dapagliflozyna, kanagliflozyna.

Florydzyna, floretyna występują w korze, pączkach i gałązkach nie tylko kalmii, lecz również gruszyPyrus, Pieris japonica ( = Andromeda japonica), pigwyCydonia, jabłoni Malus, jarzębiny – Sorbus, głogu Crataegus, irgiCotoneaster, a nawet czeremchy i śliwyPrunus. Warto zauważyć, że wiele z tych roślin w medycynie ludowej było zalecanych przy cukrzycy.

Zioła zawierające florydzynę zwiększają wydalanie glukozy z moczem, obniżają glikemię (poziom glukozy w osoczu), jednocześnie przyczyniają się do redukcji masy ciała oraz w efekcie dają efekt hipotensyjny (obniżanie ciśnienia tętniczego krwi). Jeżeli stosuje się wymienione zioła, to nie ma ryzyka wystąpienia infekcji i stanu zapalnego układu moczowego (z powodu cukromoczu, glukoza jest też pożywką dla bakterii i grzybów w układzie moczowym). Związki fenolowe obecne w surowcach mają właściwości antyseptyczne (bakteriostatyczne, fungistatyczne), przeciwzapalne i degradujące biofilmy w drogach moczowych.

Problem jednak skłonności do stanów zapalnych i infekcji w układzie moczowym pojawia się przy stosowaniu wspomnianych leków przeciwcukrzycowych – flozyn syntetycznych (syntetycznych inhibitorów SGLT-2). Wówczas lekarze zalecają jednocześnie leki chemioterapeutyczne zapobiegające zakażeniom układu moczowego. Lekarze-zwolennicy medycyny naturalnej obok syntetycznych flozyn polecają naturalne mieszanki ziołowe (Species) dezynfekujące i oczyszczające układ moczowy oraz mające właściwości przeciwzapalne, np. ziele nawłoci, ziele rdestu, liść mącznicy, ziele/kwiat wrzosu, żurawinę, ziele połonicznika, liść ortosyfonu, ziele skrzypu itd.

W ziołolecznictwie istnieje możliwość od razu przygotowania mieszanki ziołowej o charakterze inhibitora SGLT- 1 i 2 oraz odkażającej i hamującej stany zapalne w układzie moczowym.

Grajanotoksyny zawarte w kalmii, modrzewnicy – Andromeda, Leucothoe grayana i różanecznikach  – Rhododendron aktywują kanały jonowe (sodowe) w układzie nerwowym, przez co przedawkowane powodują zatrucie objawiające się ślinotokiem, potami, zawrotami głowy, spadkiem ciśnienia krwi, nudnościami i halucynacjami. Mogą wystąpić też zaburzenia sercowe (bradykardia zatokowa, na EKG w odcinku ST -objawy niedokrwienia mięśnia sercowego, paradoksalnie częstoskurcz komorowy; Zespół Wolffa-Parkinsona-White’a), dość często zatruci odczuwają przykre drętwienie (mrowienie) kończyn. Objawy zatrucia mijają w ciągu kilku lub kilkunastu godzin. Nie są śmiertelne. Większość objawów znosi atropina oraz odpowiednie zioła i ich preparaty: lulek, bieluń, pokrzyk wilcza jagoda. Objawy zatrucia znoszą również (można dodatkowo podać zatrutemu): efedryna, przęśl- Ephedra, epinefryna, fenylefryna, kamfora, olejek kamforowy, nalewka ze skórki gorzkiej pomarańczy, kofeina, zioła kofeinowe. Nektar i pyłek rododendronów (różaneczników), kalmii, Leucothoe, modrzewnicy Andromeda polifolia (występuje w Polsce) zawiera grajanotoksyny. Nie są one trujące dla pszczół i trzmieli, nawet zapobiegają chorobom pasożytniczym, jednakże miód wyprodukowany z takiego nektaru i pyłku działa oszałamiająco na ludzi (“szalony miód”), powodując zaburzenia psychiczne (halucynacje). “Szalony miód” powoduje przy nadmiernym spożyciu nudności, wymioty, a nawet porażenia w różnych częściach ciała (kończyny, twarz, rzadziej klatka piersiowa –> uduszenie z powodu porażenia mięśni oddechowych). W literaturze opisano właściwości trujące i lecznicze miodu pontyjskiego (niem. Pontischer Honig, Tollhonig, Giftiger Honig, Türkischer Wildhonig, ang. bitter honey, Bitterer Honig, mad honey, Tollhonig), który produkowany jest z nektaru i pyłku różaneczników rosnących w Turcji w rejonie Morza Czarnego. Miód pontyjski (“miód szalony”) opisali między innymi Dioscurides (Materia medica) i Pliniusz Starszy (Historia naturalna).

Grajanotoksyny rozpuszczają się doskonale w wodzie, alkoholu i occie.

Friedelina działa przeciwbakteryjnie i grzybobójczo.

Sitosterol posiada właściwości gastroprotekcyjne (zapobiega owrzodzeniom żołądka), przeciwzapalnie i przeciwmiażdżycowo. Zmniejsza stan zapalny gruczołu krokowego.

Umbellulon niszczy wszystkie pasożyty, działa również przeciwbakteryjnie i przeciwwirusowo.

Kalmanol działa owadobójczo i może być zastosowany do wyrobu insektycydów naturalnego pochodzenia. Owadobójcze działanie ma również wodny i octowy wyciąg z gałązek kalmii.

Arbutyna rozpada się do hydrochinonu i działa bójczo na bakterie i grzyby. Wykazuje przy tym działanie przeciwzapalne i przeciwbólowe oraz rozkurczowe.

Działanie farmakologiczne kalmii: przeciwbólowe, przeciwreumatyczne, przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze, przeciwpasożytnicze, wytłumiające reakcje autoimmunizacyjne (z autoagresji immunologicznej), przeciwcukrzycowe, przeciwwrzodowe, hipotensyjne.

Tradycyjne zastosowanie kalmii: choroby reumatyczne, nerwobóle, bóle mięśni, stany zapalne skóry i błon śluzowych, dusznica bolesna, nadciśnienie, choroby weneryczne (kiła), choroby grzybicze (mikozy), opryszczka; jako środek ściągający, przeciwbiegunkowy, narkotyczny; w leczeniu łuszczycy, wrzodów, ropni; choroby z objawami neuralgii (np. ischias, półpasiec).

Mój idol dr Gerhard Madaus uwazał dorodnię (kalmię, niem. Berglorbeer) za potężny środek przeciwreumatyczny i przeciwdnawy (przeciwartretyczny). Pranalewkę (1:9-10) przygotowywał ze świeżych liści i była ona stosowana w czystej formie, doustnie, a także zewnętrznie lub była wykorzystana do wyrobu oligopleksów dynamicznych. W usuwaniu kwasu moczowego z ustroju wykazuje synergizm z bluszczem pospolitym. Zmniejsza częstość dusznicy bolesnej.

Dorodnia była używana przez Indian Ameryki Północnej.

Przeciwwskazania: ciąża, laktacja, niskie ciśnienie tętnicze.

Potencjalne interakcje: może wzmagać działanie hipoglikemiczne i hipotensyjne leków, może zmieniać działanie leków nasercowych. Nasila działanie antybiotyków, środków grzybobójczych i przeciwpasożytniczych.

Dawki i preparaty.

1. Odwar i naparDecoctum et Infusum Kalmiae 2% (2 g surowca suchego na każde 100 ml wody): 15 ml 3 razy dziennie. Ponadto do przemywania skóry i płukania jamy ustnej. Doustnie stosować nie dłużej jak 10 dni. Stosować doustnie nie częściej jak raz na kwartał. Odwar i napar stosowane do przemywania skóry działają antyseptycznie, ściągająco i rozjaśniająco na cerę (przeciw przebarwieniom skórnym).

2. NalewkaTinctura Kalmiae 1:10 – 100 g surowca świeżego lub suchego na 1000 ml alkoholu 40%, macerować minimum 7 dni. Zażywać 3 razy dziennie po 15 kropli. Nie zażywać dłużej niż 10 dni. Zewnętrznie do nacierania i przemywania, okładów przy zakażeniach, stanach zapalnych, bólach. W leczeniu grzybiczych, wirusowych i autoimmunizacyjnych zmian skórnych (łuszczycy) stosować nalewkę ze świeżego surowca (1:1) w maściach 20% (15-20 g nalewki 1:1 na 80 g lanoliny, euceryny lub masła). Do nacierań przeciwbólowych najlepsza jest nalewka 1:5-1:10 ze świeżego surowca. Przy silnych bólach zażyć 15 kropli a potem co 2 h po 5 kropli (max 5 razy co 2 h). Przy bólach głowy można nacierać okolice potylicy, karku, skroni i czoła. Przy bólach i zapaleniu zatok wcierać w okolicach nosa i czoła oraz zażywać co 3 godziny co 10 kropli przez 1 dzień, następnie przez 2-4 dni po 15 kropli rano i wieczorem.

3. OcetAcetum Kalmiae 1:10 – 100 g świeżego lub suchego surowca zalać 1000 ml octu 10%, odstawić do maceracji na minimum 7 dni. Stosować do wcierań, okładów i przemywań przeciwpasożytniczych, przeciwbólowych, przeciwobrzękowych i antyseptycznych. Można rozcieńczyć wodą w stosunku 1:1. Po ugryzieniu/ukąszeniu przez owady stosować do przemycia lub okładu. Do płukania włosów z łupieżem. Włosy/sierść z pasożytami nacierać octem z Kalmii, pozostawić pod ceratką i ręcznikiem na 1 godzinę, po czym zmyć szamponem i wypłukać w wodzie z octem kalmiowym – Acetum Kalmiae (1 łyżka na 1 szklankę wody). Przy grzybicach przewodu pokarmowego: 1 łyżka octu rozcieńczonego wodą 1 raz dziennie na czczo, po tygodniu można powtórzyć dawkę. Ocet kalmiowy rozcieńczony wodą nadaje się do oprysku roślin (jako środek owadobójczy i grzybobójczy) – roztwory 1-1,5% Dodatek siarczanu miedzi (0,025%) i mydła potasowego wzmaga działanie przeciwgrzybicze i owadobójcze. Ocet kalmiowy z miedzią (ocet 1:10 + 3% siarczanu miedzi) odpędza ślimaki a przy kontakcie bezpośrednim – zabija je. Przy chorobach grzybowych i łuszczycy również polecam ocet kalmiowy z Cu.

4. W zakresie medycyny biologicznej dra Madausa i homeopatii: Tinctura Kalmiae D3nalewka D3 z liści kalmii: 10 kropli 3 razy dziennie. Tinctura Calmiae D2 – 3 razy dziennie po 5 kropli.

5. Proszek z liści kalmiiPulvis Kalmiae: 25 mg 3 razy dziennie.

 

Rp. Ocet kalmiowy z miedzią Cu na grzybice i choroby bakteryjne skóry

Ocet kalmiowy 1:10 – 87-90 ml
Mydło płynne potasowe lub mydło płynne marsylskie 7 ml
Olejek herbaciany Melalueca alt. 1 ml
Olejek kminkowy 0,5 ml
Olejek anyżowy 0,5 ml
Siarczan miedzi 1-3 g

Miejsca pokryte grzybami i zakażone bakteriami przemywać miksturą 3-4 razy dziennie. Działa też na opryszczkę.

Rp. Ocet kalmiowy z cynkiem świeżą melisą

Ocet kalmiowy 1:10 – 90 ml
Olejek gaultheriowy lub salicylan metylu 4 ml
Tlenek lub octan cynku 5 g
Olejek lawendowy 0,5 ml
Olejek herbaciany 0,5 ml

Miksturą zalać świeże ziele/liście melisy, zostawić na minimum 2 dni (lepiej dłużej). Nie trzeba filtrować. Zmiany opryszczkowe zmywać delikatnie kilka razy dziennie. Leczy również ropne pryszcze.

 

Dr Gerhard Madaus (1890-1942) opracował wspaniały oligoplex dynamiczny Kalmia oplx. w postaci płynnej:

Rp. Kalmia latifolia D3
Colchicum autumnale D4
Helleborus niger D4
Iberis amara D3
Scilla maritima D4
Spigelia D3

Nie miejsce tutaj na rozpisywanie się o oligopleksach i sposobie ich wytwarzania. Jedynie przypomnę, że literka D, dilution to rozcieńczenie pranalewki (a zarazem rozcieńczenia decymalne)

Najpierw ze świeżej rośliny należy przygotować pranalewkę 1:10 (1 część wagowa surowca na 10 części alkoholu 45%). Po maceracji (7-dniowej) pranalewkę z każdego surowca filtrujemy. Jeżeli weźmiemy 1 cz. pranalewki na 10 części alkoholu 45% to uzyskujemy D1. Teraz bierzemy 1 cz. D1 i zalewamy 10 cz. alkoholu 45% uzyskując D2. Gdy weźmiemy 1 cz. D2 i zalejemy 10 cz. alkoholu 45% uzyskamy D3. Jeśli pobierzemy 1 cz. nalewki D3 i zalejemy 10 cz. alkoholu 45% otrzymamy D4. Ten schemat trzeba zastosować wobec wszystkich wymienionych składników zatrzymując się na odpowiednim rozcieńczeniu D wyrażonym liczbą.

•D1 – 1:10

•D2 – 1:100

•D3 – 1:1000

•D4 – 1:10 000

Pomimo, że widzimy przy oligopleksie zapisy takie jak stosuje się w homeopatii, to jednak utrzymujemy wystarczające stężenie substancji leczniczej w preparacie, które jest wyrażone matematycznie i zapewni wpływ farmakologiczny. Obecność i zawartość substancji w oligopleksach dra Madausa można bez problemu stwierdzić/określić za pomocą powszechnie znanych metod analitycznych.
Gdy już otrzymamy wszystkie składniki o określonym D wówczas łączymy je w równych proporcjach uzyskując produkt gotowy.

Taki oligopleks Kalmia zalecał dr Madaus przy ostrych stanach zapalnych w przebiegu reumatyzmu oraz w chorobach serca, np. przy zapaleniu wsierdzia, w toksycznym i zapalnym uszkodzeniu mięśnia sercowego, przy zatorach i spowolnionym krążeniu krwi, w zapaleniu mięśnia sercowego; w niedomodze nerek (przy skąpomoczu, obrzęku, nadciśnieniu) dla pobudzenia diurezy i zwiększonego wydalania metabolitów.

Dawki: 3-4 razy dziennie po 15 kropli.

 

Kalmia była również składnikiem innego oligopleksu dra G. Madausa, mianowicie Spiraea oplx w postaci płynnej

Rp. Spiraea ulmaria D3 (wiązówka)
Asa foetida  D4 (smrodzieniec – żywica)
Convallaria majalis D4 (konwalia)
Kalmia latifolia D3
Lycopus virginicus lub europaeus  D3 (karbieniec)
Melissa officinalis D2

Ten preparat też powinien być przygotowany ze świeżych surowców. Stosowany był w leczeniu chorób reumatycznych (stany ostre i przewlekłe), przy bólach i stanach zapalnych w tkance łącznej właściwej, tachykardii, nerwicach i nadpobudliwości nerwowej.

Dawka: przez 2 dni 15 kropli co 2 godziny, łącznie 5 razy dziennie.

calmia_latifolia
Kalmia, czerwiec 2017 r., Krosno

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.