Categories

Archives

A sample text widget

Etiam pulvinar consectetur dolor sed malesuada. Ut convallis euismod dolor nec pretium. Nunc ut tristique massa.

Nam sodales mi vitae dolor ullamcorper et vulputate enim accumsan. Morbi orci magna, tincidunt vitae molestie nec, molestie at mi. Nulla nulla lorem, suscipit in posuere in, interdum non magna.

XIII Franciszkańska Konferencja Zielarsko-Farmaceutyczna, 25 maja 2019 roku

Obiecana prezentacja mojego wykładu: Fitofarmakologia w chorobach autoimmunizacyjnych, wygłoszonego 25 maja 2019 r., w Katowicach-Panewnikach, podczas konferencji: Medycyna komplementarna w chorobach metabolicznych i autoimmunologicznych”:

image

Aby pobrać prezentację kliknij na powyższy obrazek lub link: fitofarmakologia_choroby_autoimmunizacyjne_henryk_rozanski

Zawartość prezentacji w postaci komspektu: Fitofarmakologia w chorobach autoimmunizacyjnych

Tolerancja immunologiczna a choroby autoimmunizacyjne

Tolerancja immunologiczna a choroby autoimmunizacyjne

Tolerancja immunologiczna a choroby autoimmunizacyjne

Autoimmunizacja

Choroby autoimmunizacyjne mają charakter:

-swoisty narządowo (ograniczone do określonych organów, a nawet tkanek, czy grupy komórek), np. komórki beta trzustki (cukrzyca), choroba Gravesa-Basedowa, stwardnienie rozsiane, choroba Hashimoto.

-nieswoisty narządowo (choroby układowe), np. toczeń rumieniowaty, twardzina, zespół Sjögrena, RZS.

Fitofarmakologia chorób autoimmunizacyjnych – trudności

Fitofarmakologia chorób autoimmunizacyjnych – trudności

– czynniki środowiskowe: zanieczyszczenia środowiska, palenie tytoniu, mikotoksyny (autoimmunizacyjne zapalenie kłębuszków nerkowych, zespół Goodpasture’a); czynniki prozapalne uszkadzają śródbłonki à ekspozycja antygenów w wysiękach à autoimmunizacja.

Fitofarmakologia chorób autoimmunizacyjnych – trudności

Fitofarmakologia chorób autoimmunizacyjnych – trudności

Zakażenia

-drobnoustroje pochłonięte przez komórki prezentujące antygen mogą stymulować ekspresję substancji kostymulujących, wywołujących załamanie hamowania autoreaktywnych komórek T.

Fitofarmakologia chorób autoimmunizacyjnych – trudności

Zakażenia

– niektóre drobnoustroje patogenne wykazują obecność identycznych determinant antygenowych (epitopów) co autoantygeny à reakcja immunologiczna wobec wirusa/bakterii/grzyba/pierwotniaka i własnego białka à uszkodzenie tkanki, np. paciorkowce mogą indukować powstawanie przeciwciał wobec nerek, stawów, serca; w SM przeciwciała przeciwko wirusom działają też na mielinę; wirusy Coxackie – przeciwciała działają na trzustkę (wysepki); przyłączanie się bakterii lub wirusów do białek gospodarza àreakcja T-komórkowa à autoagresja, np. autoimmunizacyjne śródmiąższowe zapalenie nerek.

Standardowe podejście do chorób autoimmunizacyjnych

Standardowe podejście do chorób autoimmunizacyjnych

Syntetyczne substancje immunosupresyjne i przeciwzapalne, np.

-chlorochina

-hydroksychlorochina

-sulfasalazyna

-preparaty złota

-metotreksat

-azatiopryna

-lakwinimod

-cyklofosfamid

Substancje naturalne

Pochodzą najczęściej z grzybów i bakterii, np.

-Kwas mykofenolowy (Penicillium)

-Cyklosporyna (Tolypocladium inflatum gams)

-Takrolimus (Streptomyces tsukubaensis)

-Rapamycyna (Streptomyces hygroscopicus)

-Glikokortykosteroidy

-Interferony beta

-Kwas fumarowy

Sida cordifolia L. (Malvaceae), gwiazdkowiec sercolistny, ślazownica, albo śliża sercolistna

Pochodzi z Indii, ale jest rośliną inwazyjną w Ameryce Północnej, Australii, Afryce, Nowej Gwinei i in.

Korzeń i ziele zawierają alkaloidy (efedryna, pseudoefedryna, beta-fenetylamina, ester metylowy metylotryptofanu, 5′-hydroxymethyl-1′-(1,2,3,9-tetrahydro-pyrrolo [2,1-b] quinazolin-1-yl)-heptan-1-one), kwas fumarowy, fitosterole.

Dawki: 1-3 g (pulv.).

Sida cordifolia L. (Malvaceae), gwiazdkowiec sercolistny, ślazownica, albo śliża sercolistna

W medycynie ludowej: astma, katar, zapalenie zatok, bóle gardła, przeziębienie, osłabienie, jako tonicum dla pęcherza moczowego

Przeciwzapalne

Psychostymulujące

Ułatwiające oddychanie

Podnoszące libido

Hipoglikemiczne

Przeciwdepresyjne

Hamuje uwalnianie IL-2, TNF-alfa i -gamma, podnosi poziom IL-4, IL-5 i IL-10

Blokuje translokację NF-kB z cytoplazmy do jądra komórkowego

Hamuje nacieczenia skóry granulocytami i komórkami pomocniczymi T

Dymnica lekarska – Fumaria officinalis L., dymnicowate – Fumariaceae

Ziele dymnicy – Herba Fumariae

alkaloidy izochinolinowe (protopina = fumaryna, fumarycyna, fumarofina, protoberberyna),

alkaloidy indeno-benzazepinowe (fumarytryna, fumarofina),

kwasy organiczne (kawowy, ferulowy, chlorogenowy, fumarowy),

flawonoidy (rytozyd), cholina, garbniki, żywice, sole potasu (ok. 8%).

Fumaryna została wykryta w roślinie w 1829 roku (Peschier), natomiast kwas fumarowy w 1832 roku (dr Winckler).

Dymnica lekarska – Fumaria officinalis L., dymnicowate – Fumariaceae

Medycyna ludowa Europy:

rozkurczowo

żółciopędnie

zapobieganie kolkom żółciowym, obrzękom wątroby na tle dyskinez dróg żółciowych

kolki moczowe, bóle brzucha, miesiączkowe, kolki jelitowe

leczenie autoimmunizacyjnych chorób skóry, np. tocznia, łuszczycy

Poznano właściwości kwasu fumarowego: hamuje uwalnianie IL-2, TNF-alfa i -gamma

Dymnica lekarska – Fumaria officinalis L., dymnicowate – Fumariaceae

Alkaloidy działają również antyarytmicznie i antybakteryjnie.

Przeciętne dawki sproszkowanego ziela: 2 g 3 razy dziennie, napar 1% 3 razy dz.

Tinctura Fumariae 1:10 in 70% eth. – doustnie 3 razy dziennie po 5 ml w niewielkiej ilości wody.

Dymnica należy do surowców pewnych w działaniu jako amphocholereticum, spasmolyticum et cholagogum.

Wyciąg alkoholowy i wodny z ziela dymnicy działa skuteczniej niż sproszkowane ziele.

Fumaderm (estry kw. fumarowego, Dimethyl fumarate od 1959 r. Walter Schweckendiek) – Psoriasis, także potem SM – Sclerosis multiplex

Tripterygium wilfordii Hook.f., dławiszowate – Celastraceae; winorośl księcia gromu

Pochodzi z Azji Wschodniej

TMC

Pnącze do 10 m wys.

Zawiera dwuterpeny typu abietanu – tryptolidy, trójterpen pentacykliczny – celastrol, trójterpeny oleanolowe, alkaloidy – 1,6%: wilforina (78,3 mg / 100 g), wilforgina (47,5 mg / 100 g), wilfordyna (26,5 mg / 100 g)
i wilforidyna (4 mg / 100 g

Najwartościowszy surowiec: kora z korzeni, korzeń, ale również efekty przynoszą Frondes Tripterygii.

TMC – owoce.

Hamuje proliferację komórek, zmniejsza stężenie prozapalnych cytokin, wzbudza apoptozę komórek T autoreaktywnych.

Tripterygium wilfordii Hook.f., dławiszowate – Celastraceae; winorośl księcia gromu

Zalecany w łuszczycy, RZS i in.

Tinctura 1:10 in. 70% eth. 30 kropli 3 razy dziennie przez 2 tygodnie, potem raz dziennie, do 3 miesięcy. Dec. 1 % 20 min. 100 ml 1 raz dz.

Octan etylu również dobry rozpuszczalnik dla składników czynnych.

Zatrzymanie miesiączki, zaburzenia oogenezy/spermatogenezy bez wpływu
na gospodarkę hormonalną.

Tryptolidy opatentowane w zakresie onkologicznym (czerniak, rak piersi, mięsaki).

Tylophora indica (Burm.f.) Merr. = Tylophora asthmatica (Roxb.) Wight & Arn. = Asclepias asthmatica Roxb. – trojeść astmatyczna – trojeściowate – Asclepiadaceae

Pochodzi z Indii.

Pnącze.

Zawiera alkaloidy (tyloforyna) i fitosterole.

Surowiec: Folium Tylophorae, Radix.

Dawniej w medycynie uznana za alternatywę dla wymiotnicy (wykrztuśne, wymiotne).

Dawki indywidualne, dobrane
w zal. od wrażliwości, od 0,2 do 1 g (0,2-0,3), dawka 1,5 g działa jako emeticum.

Napotne, przeciwastmatyczne, przeciwzapalne, przeciwkaszlowe, wykrztuśne, immunosupresyjne.

Działa stabilizująco na labrocyty (mastocyty).

RZS, dychawica i in.

Catalpa = surmia, bignoniowate – Bignoniaceae

surmia zwyczajna – Catalpa bignonioides Walter (= Catalpa syringaefolia Sims., Catalpa cordifolia Moench)

surmia jajolistna – Catalpa ovata G. Don.

Pochodzą z Azji i Ameryki Północnej.

Owoc, kora (gałązki) i liść – Fructus, Cortex (Frondes) et Folium Catalpae.

1 rok trwałości.

Catalpa = surmia, bignoniowate – Bignoniaceae

naftochinony, irydoidy (głównie katalpol, katalpozyd, 6-O-feruloylcatalpol), fenolokwasy i glikozydy fenolowe (pochodne kwasu galusowego, elagowego,ferulowego, izoferulowego, hydroksycynamonowego, p-kumarowego); triterpeny (kw. ursolowy), beta-sitosterol; pinorezynol, lapachon, ladaneina, martynozyd, kwas rotundowy i in.

Catalpa = surmia, bignoniowate – Bignoniaceae

Wyciągi z surmii hamują reakcje autoimmunizacyjne

przeciwbólowe

przeciwwysiękowe

hamujące rozrost tkanki limfoidalnej

przeciwastmatyczne

przeciwreumatyczne

antyalergiczne

Irydoidy i ferulany wpływ neuroprotekcyjny, hepatoprotekcyjny i pancreoprotekcyjny (ochronny na trzustkę)

Irydoidy są silnie przeciwzapalne: 1 mg aukubiny, werbenaliny, czy loganiny odpowiada sile działania 0,5 mg syntetycznej indometacyny

Katalpozyd blokuje aktywność NF-κB (nuclear factor kappa-light-chain-enhancer of activated B cells)

Hamuje obrzęk i przekrwienie tkanek

Catalpa = surmia, bignoniowate – Bignoniaceae

Napar katalpowy – Infusum Catalpae: 2 łyżki sproszkowanych owoców lub liści zalać 1 szklanką wrzącej wody, odstawić na 30 minut pod przykryciem, przecedzić. 2 razy dziennie po 1 szklance naparu.

Wino katalpowe – Vinum Catalpae: 1 część liści suchych lub świeżych, albo owoców, po uprzednim rozdrobnieniu, zalać 10 częściami wina wytrwanego czerwonego lub białego. Odstawić na miesiąc. Codziennie wypić 1 kieliszek takiego wina.

Czas kuracji preparatami wyżej opisanymi: 1 miesiąc; powtarzać co kwartał, wymieniać z innymi alternatywnymi surowcami.

Paulownia – pawłownia; trędownikowate – Scrophulariaceae; paulowniowate – Paulowniaceae, albo bignoniowate – Bignoniaceae

Nazwa rodzajowa upamiętnia Annę Pawłowną Romanową (1795–1865) córkę cesarza Rosji Pawła I Romanowa (1754-1801).

17 gatunków drzew.

Przeprowadzają fotosyntezę tupu C-4, podobnie jak trawy i turzyce.

Szacuje się, że obszar 1 ha paulowni pochłania
w ciągu roku 1250 ton CO2, przyczyniając się do oczyszczenia tysięcy metrów sześciennych powietrza.

Paulownia – pawłownia; trędownikowate – Scrophulariaceae; paulowniowate – Paulowniaceae, albo bignoniowate – Bignoniaceae

Należą do drzew miododajnych (700 kg/ha/rok).

Liście Paulownia tomentosa zawierają ok. 22-23% białka, 0,6% fosforu, ok. 2% wapnia, 0,6% żelaza i 0,9% cynku.

Wartość opałowa drewna paulowni jest wysoka: 20,90 kJ/g, dla porównania węgiel 14,64 kJ/g, dąb 19,42 kJ/g, etanol 47 kJ/g, gaz ziemny 49,99 kJ/g.

Paulownia – pawłownia; trędownikowate – Scrophulariaceae; paulowniowate – Paulowniaceae, albo bignoniowate – Bignoniaceae

paulownia puszysta – Paulownia tomentosa (Thunberg) Steudel (=Bignonia tomentosa Thunb. = Paulownia imperialis Siebold & Zucc.),

paulownia katalpolistna – Paulownia catalpifolia T. Gong ex D.Y. Hong, Paulownia fortunei (Seemann) Hemsley (= Campsis fortunei Seemann = Paulownia duclouxii Dode).

Surowcem zielarskim są liście, gałązki, kwiaty i owoce – Folium, Frondes, Flos et Fructus Paulowniae.

Paulownia – pawłownia; trędownikowate – Scrophulariaceae; paulowniowate – Paulowniaceae, albo bignoniowate – Bignoniaceae

flawonoidy, w tym geranylowe (diplacon, mimulon, apigenina, trycyna, luteolina), lignany (paulownina, izopaulownin), furanochinony, irydoidy (tomentozyd, katalpol, paulowniozyd), trójterpeny (kwas ursolowy, oleanolowy), fenylopropanoidy (syringina, akteozyd = werbaskozyd), olejek eteryczny (geraniol, 1-octen 3-ol, cis-metylo-izoeugenol, anetol, octan nerylu, aldehyd stearylowy, nonadekan, heptadekan, nonanal, pentakozan, nerolidol), kwasy fenolowe (galusowy, cynamonowy, hydroksycynamonowy, elagowy, kawowy), glikozyd kumarynowy (dafnezyd).

Paulownia – pawłownia; trędownikowate – Scrophulariaceae; paulowniowate – Paulowniaceae, albo bignoniowate – Bignoniaceae

przeciwzapalny

hipotensyjny

onkostatyczny

hemostatyczny

antybakteryjny

hamuje uwalnianie cytokin prozapalnych i histaminy

W medycynie ludowej krajów azjatyckich z różnych części paulowni przygotowuje się wodne wyciągi zalecane przy nieżytach i infekcjach układu oddechowego, chorobach skórnych (wypryski, trudno gojące się owrzodzenia, trądzik, grzybice), stanów zapalnych jelit, nadciśnienia, zapalenia zatok i migdałków, stanów zapalnych spojówek, nieżytu przewodu pokarmowego.

Okłady z odwaru i papki z liści używane są przy stłuczeniach
i stanach zapalnych stawów.

Paulownia – pawłownia; trędownikowate – Scrophulariaceae; paulowniowate – Paulowniaceae, albo bignoniowate – Bignoniaceae

Niewątpliwie wyciągi z paulowni mają właściwości przeciwzapalne, antybakteryjne, przeciwwirusowe (np., wobec wirusów Coxsackie), przeciwbólowe i rozkurczowe.

Obniżają ciśnienie krwi.

Wykazują działanie neuroprotekcyjne.

Tinctura Paulowniae 1:10 (in eth. 50%) należy zażywać 2 razy dziennie po 4-5 ml.

Decoctum, infusum z gałązek/liści 2-3% przyjmować rano
i wieczorem po 100 ml, 3 miesiące.

Staphylea pinnata L. – kłokoczka południowa (Staphyleaceae)

Gatunek ciepłolubny; w Polsce osiąga północna granicę zasięgu.

Żyzne lasy liściaste, suche buczyny, grądy.

Preferuje gleby wapienne, świeże, eutroficzne.

Składniki: garbniki ok. 1,5-3%, flawonoidy – ok. 0,14-0,2%, aminokwasy (izoleucyna, oksypinnatan, pinnatenina). Nasiona zawierają 35% białek i 40-49% oleju bogatego w kwas linolowy!

W liściach i korze jest sacharoza.

Cała roślina zasobna w fitosterole, trójterpeny.

Zawiera pochodne kwasu betulinowego.

Pochodne kwasu hydroksycynamonowego i ursolowego.

Staphylea pinnata L. kłokoczka

Działanie: onkostatyczne, antyproliferacyjne, przeczyszczające, przeciwrodnikowe, antyoksydacyjne, przeciwalergiczne, antyhistaminowe, przeciwstarzeniowe, przeciwobrzękowe, przeciwzapalne, antybakteryjne.

Zastosowanie: dawniej jako laxans (semen, fructus); wytłaczano olej rozwalniający i gojący. W leczeniu reumatyzmu. Indianie, TCM. Olej: wypryski, rany.

Obecnie: zaparcia, nowotwory, uogólnione stany zapalne, choroby autoimmunizacyjne. Miażdżyca, stłuszczenie organów. Wszystkie ekstrakty lipofilowe hamowały COX-1 i COX-2 (badania in vitro Słowacja, 2009).

Odwary 2-3% 50 ml 2 razy dziennie, olej z nasion, intrakt z owoców 1:10 in 70 eth., vinum 1:7-10 50 ml 1 raz dziennie.

CBD

Cannabidiol CBD należy do kannabinoidów, działa przeciwzapalnie, przeciwdrgawkowo i przeciwlękowo.

Wywiera wpływ immunosupresyjny (stąd polecanie przy chorobach autoimmunizacyjnych, w tym przy przewlekłych stanach zapalnych jelit).

Działa neuroprotekcyjnie.

Miorelaksujące (stąd stwardnienie rozsiane).

Zmniejsza częstość ataków padaczkowych u dzieci (Zespół Lennoxa i Gastauta (LGS), zespół Draveta).

Coriandrum sativum L., Umbelliferae = Apiaceae; Fructus 0,8-1%; Francja, Rosja.

Coriandrum sativum L., Umbelliferae = Apiaceae; Fructus 0,8-1%; Francja, Rosja.

Posologia: 10-12 kropli 1-4 razy dziennie. Zewnętrznie 1-5% preparaty.

Olej tłusty z aetheroleum Coriandri: 1 łyżeczka 1xdz. 1 raz dz.

Johann Künzle (1857-1945); Galeobdolon luteum Hudson, Goldnessel, gajowiec żółty
Lamium galeobdolon, Lamiaceae = Labiatae

Stany zapalne nerek (autoimmunizacyjne)

´przeciwzapalne na skórę, błony śluzowe i narządy wewnętrzne

´ochronne na miąższ wątroby i nerki

´przeciwreumatyczne, słabo przeciwbólowe

´reguluje miesiączkowanie i usuwa stany zapalne narządów rozrodczych oraz układu moczowego.

´tłumi reakcje autoimmunologiczne (autoagresję immunologiczną).

´Może być polecany w leczeniu reumatyzmu, dny moczanowej, wirusowego zapalenia wątroby, niewydolności wątroby.

´Jest cenną rośliną leczniczą o działaniu wykrztuśnym, przeciwskurczowym, łagodzącym kaszel i przeciwzapalnym.

´Był stosowany w medycynie ludowej w leczeniu nieżytów układu oddechowego oraz niektórych chorób ginekologicznych.

Galeobdolon luteum Hudson – gajowiec żółty, Lamiaceae = Labiatae

flawonoidy – galeobdozydy (werbaskozyd, apigenina-7-O-beta-D-(6′-p-hydroksy-cinnamoyloxy)-mannoside); kwas cynamonowy, kwas kawowy, benzoksazynoidy, 2-O-β-d-glucopyranosyl-6-hydroxy-2H-1,4-benzoxazin-3(4H)-one (6-hydroxy blepharin); irydoidy, w tym harpagidowe, salidrozyd (o działaniu przeciwlękowym), 5-deoxylamiol, sesamoside, ekdyzony, epipterosterony o silnych działaniach przeciwzapalnych

Napary, maceraty 2-3% 100 ml 3 razy dz., vinum 1:10 – 80-100 ml 1 x dz., sałatki.

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.