Categories

Archives

A sample text widget

Etiam pulvinar consectetur dolor sed malesuada. Ut convallis euismod dolor nec pretium. Nunc ut tristique massa.

Nam sodales mi vitae dolor ullamcorper et vulputate enim accumsan. Morbi orci magna, tincidunt vitae molestie nec, molestie at mi. Nulla nulla lorem, suscipit in posuere in, interdum non magna.

Cebula morska – Scilla maritima L., cebulica – Scilla i scylaren

Scylaren (scillaren) to glikozyd nasercowy pochodny cyklopentanofenantrenu (bufadienolidowy = bufadienolides).  W cebulicy dwulistnej Scilla bifolia Linne i cebulicy syberyjskiejScilla siberica  Haworth oraz w cebuli morskiej =  ckliwica, oszloch, ostrawka, cebula psia, cebulica morska – Scilla maritima Linne (= Urginea scilla Steinheil= Urginea maritima (L.) Baker = Drimia maritima (L.) Stearn), z rodziny liliowatych – Liliaceae, obecny jest scillaren A i B.

scilla_bifolia [1024x768]
Scilla bifolia L., Wolsztyn, kwiecień 2009 r.

Scylareny zwężają tętnice brzuszne i podnoszą ciśnienie tętnicze. Cebula morska była szczególnie polecana w leczeniu niewydolności prawej komory serca połączonej z biernym przekrwieniem nerki i obrzękiem skórnym, a zwłaszcza z puchliną brzuszną. Sprawdzała się w leczeniu niewydolności krążenie z towarzyszącą marskością wątroby, chorobą Basedowa, rozedmą płuc i skrzywieniem kręgosłupa oraz u osób starszych.

scilla [1024x768]
Scilla – cebulica, kwiecień 2009 r. Beskid Niski

Scylaryna A jest krystaliczny i znany od 1923 roku (odkrywca Stoll). Scillaren B to tak naprawdę mieszanina glikozydów, dawniej określana jako glikozyd bezpostaciowy, bowiem nie potrafiono jej rozdzielić.  Dawniej (w I połowie XX wieku)  wprowadzono czyste formy scylarenu, jak i wyciągi standaryzowane z cebuli morskiej na zawartość scylarenu A. Preparaty galenowe proste nie są zbyt stabilne, dlatego z obecnej medycynie wyszły z użycia. Aktualnie produkowane są jedynie preparaty zawierające czysty proscillaridin. Cebula morska zawsze była kontrowersyjnym surowcem w medycynie. Przez jednych terapeutów uważana za niezmiernie wartościowy lek, przez innych krytykowany i umniejszany lub wręcz tępiony. Świeża cebula oraz jej sok oraz przetwory ze świeżego surowca w wysokich dawkach wywołują bowiem podrażnienie błony śluzowej przewodu pokarmowego oraz pobudzenie nerwu błędnego, nudności i wymioty, szczególnie przy pustym żołądku. Na skórze mogą wywołać rumień i pęcherze (dawniej stosowano nawet cebulę morską zewnętrznie jako środek rumieniotwórczy, drażniący, tzw. pryszczący), dla pobudzenia krążenia skórnego i okołostawowego  (przy obrzękach, zastojach) oraz dla oczyszczenia ran paprzących się. W maksymalnych dawkach cebula morska może spowodować biegunkę. Jest również środkiem wykrztuśnym, dlatego stosowano ją przy suchym kaszlu i zapaleniu oskrzeli, szczególnie w syropie. Drażni z lekka nerki, działając moczopędnie i przeciwbrzękowo. Pobudza wyraźnie diurezę, nawet u osób zdrowych. Wzmaga wydalanie metabolitów azotowych i chlorku sodu. Nie kumuluje się w ustroju. Na serce działa podobnie jak naparstnica i jest od niej znacznie bezpieczniejsza.

scilla2 [1024x768]
scilla4 [1024x768]
Cebulica – Scilla bifolia, kwiecień 2009 r., Krosno

Rodzaj cebulicaScilla obejmuje około 90 gatunków. Cebulica peruwiańska – Scilla peruviana  L. występuje naturalnie w południowo-zachodniej części Europy i w północno-zachodniej Afryce, ponadto uprawiana. kwiaty ma białe, niebieskie lub purpurowe, przy czym białe są rzadko. Cebulica syberyjska – Scilla siberica Haw. ma kwiaty niebieskie i jest uprawiana, dziko występuje na Podkarpaciu. Cebulica dwulistna – Scilla bifolia L. wytwarza kwiaty biało-niebieskie, fioletowe, niebieskie, rzadko białe, niebiesko nabiegłe lub żyłkowane; dziko występuje na pogórzu i w górach, ponadto uprawiana. Cebulica wiosenna – Scilla verna  Hudson posiada niebieskawe kwiaty i pochodzi z Europy Zachodniej.

Cebulice (dwulistna i syberyjska) nie weszły do lecznictwa oficjalnego, choć opisywano je jako źródło scylarenów. Mają zastosowanie w medycynie ludowej.

scilla5 [1024x768]
scilla7 [1024x768]
scilla6 [1024x768]
Cebulice – Scilla, Brzezówka k. Tarnowca, kwiecień 2009 r.

Cebula morska –  Scilla maritima L. – ostrawka, oszloch pochodzi z rejonu Morza Śródziemnego. Jest uprawiana na Cyprze, w Tunisie i Algierii.  Występują dwie odmiany cebuli morskiej: biała (White Squill) i czerwona (Red Squill). Czerwona odmiana jest stosowana do trucia gryzoni i zawiera głównie scillirozyd. Scillirozyd zawarty w odmianie czerwonej morskiej cebuli jest szczególnie silny wobec szczurów. Działa również nasercowo, podobnie jak scylaren A. Scillaren A jest głównym glikozydem białej odmiany cebuli morskiej (varium alba). W rozcieńczonych kwasach ulega rozpadowi na scilarydynę A i scillabiozę = scillabiose (disacharyd, dwucukier zbudowany z glukozy = glucose i ramnozy = rhamnose). W czasie hydrolizy następują zmiany w budowie aglikonu: grupa –OH przy C3 ulega odłączeniu przez co powstaje nowe wiązanie podwójne pomiędzy C3 i C4. dzięki temu substancja działa silniej nasercowo. Stąd rozsądne i celowe było ekstrahowanie cebuli morskiej octem, powodującym hydrolizę kwasową. Robiono to również za pomocą enzymów (scilarenaza = scillarenase), w tym również pochodzących z kultury szczepu penicylinowego 789. Także enzymy mięśnia sercowego prowadzą do rozkładu scylarenu A do proscillarydyny i dalej do scillareniny.

Odmiana  biała cebuli morskiej  jest uważana
za oficjalny surowiec leczniczy. W postaci wysuszonej ma postać łusek, grudek lub proszku, barwy biało-żółtawej, smaku gorzkiego. Chłonie wilgoć stając sie lepką. Cebule rozdrabnia się na łuski i suszy w temperaturze 50-60 stopni C. Wg Pharmacopoea Helvetica VI Bulbus Scillae powinna zawierać przynajmniej 0,025% glikozydu Scillaren A; strata masy po suszeniu – najwyżej 5% (przy 105 stopniach C), popiół – najwyżej 4,5%.

Cebula  morska to lek znany w starożytności, w greckiej, arabskiej i rzymskiej medycynie. Uwzględnia ją nawet papirus Ebersa ze starożytnego Egiptu. Cebulę morską stosowali m.in. Hippokrates, Dioscurides, potem Galenus i Avicenna.  Cebula trafiła do większości farmakopei w XVIII, XIX i XX wieku, np. pruskiej, norweskiej, francuskiej, germańskiej, amerykańskiej, szwajcarskiej, polskiej, rosyjskiej, włoskiej. Była również w farmakopeach miejskich, np. edynburska, londyńska. Odegrała ogromną rolę w medycynie i była stosowana głównie w leczeniu obrzęków na tle niewydolności krążenia i nerek, nieżytu oskrzeli, niewydolności krążenia, astmy, zapalenia płuc, zadyszki. Zewnętrznie w leczeniu ran i do wywoływania rumienia przy reumatyzmie i obrzękach kończyn.

W XVIII-XIX i do I połowy XX wieku w użyciu były: Pulver Scillae (sproszkowana cebula), Acetum Scillae (wyciąg z cebuli na occie), Tinctura Scillae (nalewka z cebuli morskiej), Extractum Scillae (wyciąg płynny, gęsty i suchy z cebuli morskiej), Oxymel Scillae (wyciąg z cebuli na miodzie, occie i wodzie),  Sirupus Scillae (wyciąg octowy z cebuli morskiej z cukrem i wodą).

Dawka  cebuli morskiej Bulbus Scillae wg Pharmacopoea Helvetica VI: max dawka jednorazowa 500 mg sproszkowanej cebuli morskiej; max dawka dobowa cebuli 1,5 g, czyli np. 3 razy dz. po 500 mg.

Dawka Scillae bulbus wg Pharmacopoeia  British 1932 r.: dawki pojedyncze 0,06-0,2 g (gramy!) = (1-3 gran = grains!). Popiół – nie więcej niż 6%.
Dawka Acetum Scillae (Vinegar of Squill) wg Pharmacopoeia  British 1932 r.: Squill bruised (cebula morska pognieciona, potłuczona) 100 g, Dilute Acetic acid (kwas octowy rozcieńczony 6%) 1000 ml; sporządzić macerat przez 7 dni, od czasu do czasu mieszając,  przefiltrować. Dawka jednorazowa: 0,6-2 ml (10-30 minims = minim – dawna miara wagowa substancji płynnych = 0,06 ml).
Dawka Oxymel Scillae (Oxymel of Squill) wg Pharmacopoeia  British 1932 r.:  Squill bruised (cebula potłuczona) 50 g, Acetic acid 33% 90 ml, Destilled Water (woda destylowana) 250 ml, Purified Honey (miód oczyszczony) a sufficient quantity (odpowiednio). Macerować 7 dni w mieszance kwasu octowego z wodą. 3 części maceratu wymieszać z 7  częściami miodu oczyszczonego. Dawka pojedyncza 2-4 ml (~30-60 minims).
Dawka Syrupus Scillae (Syrup of Squill) wg Pharmacopoeia  British 1932 r.:  Vinegar of Squill (ocet z cebuli morskiej) 450 ml, sucrose (sacharoza) 800 g, Destilled Water, sufficient to produce 1000 ml (woda destylowana odpowiednio do 1000 ml produktu, dopełnić. Doses: 2-4 ml (~30 to 60 minims).
Dawka Tinctura Scillae – Tincture of Squill wg Pharmacopoeia  British 1932 r.:  Squill bruised (potłuczona cebula morska) 100 g, alcohol 60% 1000 ml; macerować, przefiltrować. Doses (dawka pojedyncza): 0,3-2 ml (~ 5-30 minims).

Napar z cebuli morskiej – Infusum Scillae lub z cebulicy syberyjskiej, albo dwulistnej: 2 g surowca na 150 ml wrzącej wody, po 30 minutach przecedzić – 5 razy dziennie po łyżce stołowej przez 1-2 tygodnie. W przypadku cebulicy syberyjskiej lub dwulistnej stosować można: ziele w czasie kwitnienia lub całe rośliny lub tylko cebulki. Jeżeli nie są przetwarzane na świeżo trzeba je wysuszyć w temperaturze 50-60 stopni C, szybko. W domowych warunkach polecam suszyć w piekarniku z termostatem i termoobiegiem. Ocet, nalewkę na alkoholu lub winie można sporządzać z surowców świeżych, rozdrobnionych. Dobry jest intrakt – Intractum Scillae:100 g surowca/1000 ml alkoholu 30-60% gorącego, macerować 7 dni, przefiltrować.  Zażywać po 2 ml intraktu 3 razy dziennie, przez 1-2 tygodnie. Stosować cyklicznie, z przerwami, nie częściej jednak jak 1 raz na kwartał.

Pharmacopoea Germanica z 1890 r. obejmuje Bulbus Scillae – Meerzwiebel, Oxymel Scillae – Meerzwiebelhonig i Tinctura Scillae – Meerzwiebeltinktur (1:5, na alkoholu etylowym – Weingeiste!).

Bulbus Scillae jest w Farmakopei Polskiej II.

Meerzwiebel (Scillae Bulbus) jest objęte przez Deutsches Arzneibuch z 1999 r. Cebula cebuli morskiej zawiera od 0,1 do 4% glikozydów nasercowych (bufadienolidów), przy czym dominują scillaren A i proscillaridin A. Surowiec zawiera także śluzy, glukogalaktany, fruktozany, fruktan – inulina; sinistrin = synistryna, tłusty olej, flawonoidy (kwercetyna i jej pochodne, poliglikozydy kemferolu, witeksyna, izowiteksyna), kwas chelidonowy.

Scillaren A podawany był w dawce 0,5-0,8 mg pro dosi (dawka pojedyncza, jednorazowa), 1,5-3 mg pro die (dawka dobowa).Mój ulubiony autor, lekarz, dr Rudolf Franck poleca doustnie Pulver Scillae (sproszkowana cebulę morską) w dawce 0,03-0,1 g 3 razy dz. lub decoctum Scillae (odwar) 1-2 g/100 ml wody – łyżkami doustnie w ciągu dnia.

Przed II wojną światową opracowano preparat Scillaren Sandoz zawierający określona ilość glikozydu. Stosowany był przy arytmii, dusznicy bolesnej, miażdżycy, nadciśnieniu. Był produkowany w postaci tabletek i ampułek. Popularnymi preparatami z cebuli morskiej były także: Scillikardin (stosowany przy niemiarowości, zapaleniu mięśnia, zaburzeniach przewodzenia w układzie przedsionkowo-komorowym) – krople i tabletki; Scilloral – kaps. (Oblatenkapseln), krople, czopki.

Scylareny zwiększają siłę skurczową mięśnia sercowego i pojemność minutową serca. Obniżają ciśnienie żylne.

Do współczesnych preparatów zawierających proscylarydynę należą Talusin (Abbott) – draż. 0,25 mg i Proscillaridin polskiej produkcji – tabl. powl. 0,25 mg.

Species diureticae (Harntreibender Tee) – ziółka moczopędne wg Farmakopei Szwajcarskiej VI:
Rp.  Species diureticae wg Ph. Helvetica VI
Bulbus Scillae 3 g (cebula morska; ja również proponuję cebulki cebulicy syberyjskiej lub dwulistnej)
Folium Betulae 10 g (liść brzozy)
Folium Orthosiphonis 20 g (liść ortosyfonu)
Fructus Anisi contusus10 g (owoce anyżu rozdrobnione)
Herba Equiseti 20 g (ziele skrzypu)
Pseudofructus Iuniperi contusus 27 g (owoce jałowca rozdrobnione)
Radix Levistici 10 g (korzeń lubczyka)
Zioła do mieszani musza być rozdrobnione. Wymieszać.
Dawka pojedyncza do zaparzania: 3 g mieszanki na szklankę lub filiżankę wrzątku. Pić 3 razy dziennie.

1 comment to Cebula morska – Scilla maritima L., cebulica – Scilla i scylaren

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.