Sierpień 2019
P W Ś C P S N
« Maj    
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031  

Archiwa

Piwonia – Paeonia w praktycznej fitoterapii

Piwonia (Paeonia), Pfingstrose, Pivoine, Peonia – jest ciekawą rośliną pod względem botanicznym. Wykształca korzenie spichrzowe, niesłusznie określane mianem kłączy. Owoc jest złożony z kilku mieszków (wielomieszkowy zbiór mieszków). Pyłek piwonii zachowuje zdolność zapładniania nawet do 150 dni, co jest wyjątkowe, biorąc pod uwagę inne pyłki zachowujące aktywność przez ok. 1-4 dni, albo pyłek żyta ok. 12 h. Istnieją więksi rekordziści, np. pyłek palmy daktylowej udaje się ożywić nawet w 10 roku przechowywania, pyłek słonecznika do 1 roku. Także kwiat piwonii (najlepiej odmiany o kwiatach niepełnych) jest przykładem organu w którym można analizować ciąg rozwoju rodowego okrywy kwiatowej. Kwiat piwonii prezentuje zamknięty szereg form przejściowych – od liści poprzez liście przykwiatowe do działek kielicha.

Rodzaj Paeonia zaliczana jest do rodziny piwoniowatych – Paeoniaceae, w niektórych systemach do rodziny jaskrowatych – Ranunculaceae.  W moim ulubionym systemie taksonomicznym Grossheim’a piwonia – Paeonia zaliczona została do Pnia I, rzędu Polycarpicae = Ranales (wieloowockowych), rodziny Ranunculaceae.

Piwonie lekarskie Paeonia officinalis Linne są powszechnie uprawiane. Pochodzą z Południowej Europy. Paeonia lactiflora (kwiaty białe i kremowe) pochodzi z Indii i Chin. Hybrydy mają różne barwy i pełne kwiaty. Rdzenne piwonie wytwarzają kwiaty “puste”.

Korzenie piwonii zawierają sporo skrobi (ok. 7-12%), dekstryny, garbniki (ok. 2-4%), sacharoz (ok. 2-3%), alkaloidy (peregrynina), 2-oksy-4-metoksyacetofenon (paeonol), kwasy fenolowe (galusowy), monoterpeny (peonifloryna ok. 5%). W kwiatach obecne są flawonoidy (kemferol) i antocyjany (paeonina). Skład korzeni słabo poznany.

Surowcem leczniczym jest kwiat i korzeń piwoniiFlos et Radix Peoniae. Korzenie wykopywać wiosną lub jesienią i suszyć w lekko ogrzanym piekarniku po uprzednim rozdrobnieniu. kwiaty zbierać w czerwcu i suszyć w temperaturze pokojowej oraz w ciemności, w miejscu przewiewnym. kwiaty polecam nieco oskubać, alby lepiej wysychały.

Flos Paeoniae – Pfingstrosenblüten jest w Deutscher Arzneimittel Codex z 2005 r.

Dr Fr. Oesterlen opisuje szczegółowo Radix Peoniae (Pfingstrosenwurzel, Gichtrose) z Paeonia officinalis L. i  Paeonia communis L. Wyciąg z korzeni piwonii w większych dawkach działa narkotycznie. Preparaty z korzenia piwonii zaleca w leczeniu padaczki, nerwowości, spazm, pląsawicy. Dawki 1/2 – 1 drachma ~ 2-4 g dziennie w postaci proszku; odwar, napar 1-2 uncje ~ 30-60 g dziennie, z walerianą lub tlenkiem cynku.

Hippokrates i św. Hildegarda używali korzeń piwonii przy zaburzeniach trawiennych. Lonicerus, Bock, Matthiolus i Paracelsus polecali korzeń piwonii w leczeniu padaczki, ponadto jako środek pobudzający miesiączkowanie, czyszczący krew, wzmacniający serce i moczopędny. Haller opisał korzeń piwonii jako lek pomocny w terapii dny (artretyzmu). Bohn wykazał wpływ korzenia piwonii na mózgowie, działanie przeciwpadaczkowe, przeciwko rzucawce i astmie. Leclerc wprowadził do leczenia nalewkę z piwonii.

W leczeniu epilepsji łączono korzenie piwonii z zielem piołunu. Owoce piwonii (wspomniane wyżej mieszki) uznawano za środek pobudzający miesiączkowanie i wzmagający skurcze macicy. Owoce piwonii pobudzają perystaltykę przewodu pokarmowego. Także duże dawki odwaru z korzenia wzmagają perystaltykę i nie mają już wpływu rozkurczowego na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego (nadal jednak zachowują działanie rozszerzające na oskrzela, tchawicę i naczynia krwionośne).

Komisja E wydała monografię Paeonia nr 85 z 6 V 1988 r. Uznała jednak, że nie ma naukowych dowodów potwierdzających tradycyjne stosowanie preparatów piwonii w lecznictwie. Kwiaty piwonii stosuje się w fitoterapii w leczeniu schorzeń skóry i błony śluzowej, w leczeniu hemoroidów, artretyzmu i reumatyzmu. kwiat używano w terapii chorób układu oddechowego (nieżyty), a w mieszankach – w nieżytach żołądka, zaburzeniach nerwowych i sercowych. Korzenie piwonii stosowano w stanach skurczowych układu pokarmowego, w reumatyzmie, w neurastenii, przy nerwobólach, migrenie, chorobach alergicznych, schorzeniach sercowych i naczyniowych. Korzeń piwonii uznawano w medycynie ludowej za środek wzmacniający. Komisja E nie wyraziła przeciwwskazań w zakresie stosowania kwiatów piwonii do mieszanek, jako składnika zdobiącego. Zatem Komisja E nie uznała piwonii za środek szkodliwy.

paeonia_flosRozdzielczoPulpitu.jpg  Paeonia_offficinalis_rosRozdzielczoPulpitu.jpg

 

 

 

 

 

 

Paeonia_offficinalisRozdzielczoPulpitu.jpgpaeonia_officinalis_flosRozdzielczoPulpitu.jpg

 

 

 

 

 

Piwonia lekarska, hybryda – Paeonia officinalis L., Krosno, Brzezówka, Swarzędz, czerwiec, lipiec 2009 r

Działanie.

Kwiaty piwoniiFlos Paeoniae: poprawiają krążenie krwi, moczopędne, odtruwające, wzmacniające na naczynia krwionośne, rozkurczowe, uspokajające, przeciwalergiczne, choroba wieńcowa, zapalenie naczyniówki.

Korzenie piwoniiRadix Paeoniae: uspokajające (silniej niż kwiaty), moczopędne, czyszczące krew, przeciwnerwicowe, przeciwlękowe, przeciwbólowe (słabe, w większych dawkach silniejsze – 15 ml nalewki, 4 g sproszkowanego surowca, 1 szklanka odwaru), trawienne, rozkurczowe, przeciwpadaczkowe (przeciwdrgawkowe), rozluźniające ogólnie, reumatyzm, artretyzm; doustnie i jednocześnie doodbytniczo – hemoroidy; zewnętrznie do okładów na wypryski, w tym atopowe zapalenie skóry.

Preparaty i dawkowanie.

Decoctum Paeoniae – odwar piwoniowy: 2 łyżki rozdrobnionych korzeni zalać 2 szklankami wody, doprowadzić do wrzenia, zagotować, gotować 5 minut, odstawić na 30 minut, przecedzić. Wypić w dwóch lub trzech porcjach w ciągu dnia. Do okładów i lewatyw również się nadaje.

Inny sposób: 20-40 g korzeni rozdrobnionych na litr wody, gotować kilka minut, odstawić do naciągnię
cia, przecedzić. Pic 2-3 razy dziennie po 1/2 szklanki. odwar przechowywać w lodówce.

Infusum Paeoniae – napar piwoniowy: sporą szczyptę (4 palce + kciuk) rozdrobnionych kwiatów zalać 1-2 szklankami wrzącej wody, przykryć, odstawić na 30 minut, przecedzić. Wypić w ciągu dnia małymi porcjami. Na oczy opuchnięte, podrażnione i zmęczone – okłady z naparu 30-40 minutowe. Naparem przemywać cerę podrażnioną i z wypryskami.

Tinctura Paeoniae – nalewka piwoniowa: 100 g korzeni świeżych lub suchych zalać 500 ml ciepłego alkoholu 40-60%, macerować przynajmniej 14 dni, przefiltrować. Zażywać 2-3 razy dzienni po 5 ml.

Przeciwwskazania: ciąża.

5 komentarzy Piwonia – Paeonia w praktycznej fitoterapii

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.