Archiwa

Dawne mieszanki ziołowe oficjalne.

Dzisiaj przypomnę moim Czytelnikom dawne mieszanki ziołowe oficjalne, stosowane w Polsce (przed II wojną światową, w czasie wojny i w latach 50 XX wieku), które można samodzielnie odtworzyć do celów leczniczych.

Rp. Species Hepaticae – ziółka wątrobowe: Herba Cardui Benedicti 7,5 g (ziele drapacza) Violae tricoloris 7,5 g (ziele fiołka trójbarwnego) Anthodium Chamomillae 10 g […]

Fabiana imbricata Ruiz et Pavon, czyli Pichi-Pichi w dawnej medycynie.

Ostatnio opisując złożone leki przedwojenne z Kava-Kava wymieniłem w składzie Pichi-Pichi. Cóż to takiego? Jestem pewny, że dla wielu Czytelników jest to zagadka, bowiem w niewielu publikacjach medycznych został ten surowiec opisany. Fabiana imbricata Ruiz et Pavon to krzew dorastający do 3 m wys., występujący w Boliwii, Chile, Peru, Argentynie i Brazylii. Należy do rodziny […]

Pieprz metystynowy Kava-Kava–Piper methysticum G. Forst. w przedwojennych lekach: antigonorrhoicum, antiphlogisticum urologicum et urodesinficiens.

Analizując składy przedwojennych leków często sięgam do niemieckojęzycznego Gehes Codex z 1937 r., który jest dziełem imponującym, bo liczącym 1787 stron i zawierającym zwięzłą charakterystykę preparatów leczniczych, wraz z podaniem producenta i dawkowania.

Obecnie pieprz metystynowy – Piper methysticum G. Forster, znany bardziej pod nazwą Kava-Kava jest kojarzony z rośliną przydatną w leczeniu chorób […]

Radix Bryoniae – korzeń przestępu jako lek przeczyszczający (laxans, drasticum) i wymiotny (emeticum).

Rodzaj przestęp – Bryonia należy do rodziny dyniowatych – Cucurbitaceae. Surowiec jest pozyskiwany z gatunków: przestęp biały – Bryonia alba Linne, dawniej w lekospisach również jako Vitis alba!!! (przestęp pospolity, “biała macica”) oraz przestęp czerwonojagodny (lub dwupienny) – Bryonia dioica Jacquin = Bryonia cretica L. ssp. dioica (Jacquin) Tutin.

Przestęp biały jest roślina wieloletnią, […]

Kreda – Creta w medycynie naturalnej i recepturze zielarskiej.

Kreda (Creta) jest surowcem mineralnym, zawierającym 96-98% węglanu wapnia CaCO3, ponadto węglan magnezu, tlenek żelaza 0,1-0,2% i tlenek glinu, ponadto miedź, cynk i mangan. Należy do wapieni, czyli skał osadowych bogatych w kalcyt (CaCO3). Naturalna kreda mielona posiada odcień szary, kremowy lub żółtawy. Kredę strąconą otrzymuje się przez wprowadzenie dwutlenku węgla do mleka wapiennego (zawiesina […]

Spongia fluviatilis – gąbka rzeczna w dawnej medycynie.

W dziele Handbuch der Heilmittellehre dra Fr. Oesterlen’a z 1861 r. znaleźć można opis zastosowania Spongia fluvitalis (Flussschwamm), czyli gąbki słodkowodnej. W tych czasach Spongia fluviatilis została zaliczona do Algae, czyli glonów. Nie wiedziano, że surowiec obejmował gąbki słodkowodne różnych gatunków.Wśród składników surowca autor wykazał  pektyny, krzemionkę i jod. Po wtarciu w skórę wywiera wpływ […]

Przylaszczka pospolita – Hepatica nobilis Schreb. w dawnej medycynie oficjalnej i w ziołolecznictwie ludowym.

Przylaszczka pospolita, znana pod nazwami wątrobne ziele, wątrobnica, podlaszczka, zawilec przylaszczka, trojanek trzyłatowy, wątrobnik, zawiłek, czy wilcza stopa (niem. Leberblümchen; fr. Hepatique a trois labes; ital. Erba trinita; retorom. Anemona blaua, Ravanetta) – Anemone hepatica Linne = Hepatica nobilis Schreber = Hepatica triloba Gilibert = Hepatica acuta (Pursch) Britton należy do rodziny jaskrowatych (Ranunculaceae). Jest […]

Wełnianka (Wollgras, Cottongrass) – Eriophorum w ziołolecznictwie praktycznym.

Rodzaj wełnianka (niem. Wollgras, fr. Linaigrette, ital Pennacchi, retorom. Minalva) – Eriophorum należy do rodziny turzycowatych – Cyperaceae.

Na torfowiskach i podmokłych łąkach w Polsce można spotkać wełniankę pochwowatą (pujki) – Eriophorum vaginatum Linne, wełniankę wąskolistną – Eriophorum angustifolium Honck = Eriophorum polystachyum Linne, wełniankę delikatną – Eriophorum gracile Koch ex Roth i wełniankę […]

Sałata jadowita – Lactuca virosa L. jako środek przeciwkaszlowy i uspokajający.

Starożytnym lekiem stosowanym w terapii chorób układu oddechowego, bezsenności i nerwicy jest sałata jadowita (niem. Gift-Lattich; fr. Laitue vireuse; ital. Lattuga velenosa) – Lactuca virosa L. z rodziny złożonych – Compositae (=Asteraceae). Roślina ta pochodzi z rejonu Morza Śródziemnego. Czasem jest spotykana w Polsce, w stanie dzikim, ponadto rozproszona w Szwajcarii. Mylona często z gatunkiem […]

Strychnina – Strychninum i kulczyba – Strychnos w medycynie.

Strychnina należy do moich ulubionych środków leczniczych. Od chwili, kiedy uzyskałem uprawnienia kupna i stosowania strychniny, od razu to uczyniłem. Azotan strychniny i czysta strychnina, a także nasiona kulczyby uważam za bardzo wartościowe, ale niestety obecnie sporadycznie stosowane, dawniej natomiast bardzo szeroko. W tej chwili strychninę można znaleźć w polskich kroplach Cardiamid-Coffein (0,25 mg/ml) i […]