Sadza zeszklona – Fuligo splendens, Glanzruss, Ruß w dawnej medycynie. Wspomnienie Anthrakokali.

Sadza jest bezpostaciową formą węgla. Jest czarną masą, gromadząca się w kominach i piecach, gdzie następuje spalanie produktów bogatych w węgiel, przy czym to spalanie nie jest pełne. Sadza jest produktem niezupełnego spalania i suchej destylacji, dlatego zawiera nie tylko węgiel, ale również fenole (kreozoty), sole amoniakalne i cykliczne węglowodory, np. benzopiren, antracen, piren, fenantren, […]

Czerniec gronkowy – Actaea spicata Linne (niem. Christophskraut; fr. Actee en epi, ital. Actea, retorom. Spia da luf) w dawnej medycynie.

Czerniec gronkowy – Actaea spicata Linne należy do rodziny jaskrowatych – Ranunculaceae. Jest to roślina wieloletnia, dorastająca do 60 cm wys., występująca w lasach i zadrzewieniach śródpolnych; rozproszona w całym kraju. Kwitnie od maja do czerwca. Kwiaty są drobne, 4-krotne, żółtawobiałe, zebrane w grona; płatki korony szybko opadają, kielich 4-działkowy, zapylane głównie przez chrząszcze. Owocem […]

Różanecznik alpejski – Rhododendron ferrugineum L. w praktycznej fitoterapii.

Różanecznik alpejski /rdzawy/ (Rostblättrige Alpenrose, franc. Rhododendron ferrugineux, ital. Rhododendro rosso, retorom. Cresta-cot cotschna, Grusaida cotschna) – Rhododenron ferrugioneum Linne, z rodziny Ericaceae (wrzosowatych) występuje w Alpach i Pirenejach. W Polsce można go sporadycznie spotkać w Sudetach. Jest również uprawiany w ogrodach w całej Europie. Dorasta do 1,5 m wys., choć w naturze nie przekracza 1 […]

Starzec popielaty – Senecio bicolor (Willd.) Tod. w leczeniu migreny i zaburzeń miesiączkowania.

Starzec popielaty (niem./szwajc. Aschenpflanze) – Senecio bicolor (Willdenow) Todaro = (Senecio cineraria De Candolle = Senecio maritima Linne = Senecio bicolor subsp. cineraria (De Candolle) Chater ), z rodziny złożonych – Compositae = Asteraceae – to zimozielona krzewinka dorastająca do 60 cm wys. o liściach pierzastosiecznych, srebrzysto i filcowato owłosionych. Kwiaty koszyczkowe, zebrane w baldachy, […]

Alkaloidy sporyszu–Secale cornutum jako hipertonicum.

Jeszcze na początku XX wieku w medycynie wielu krajów dla podniesienia ciśnienia krwi stosowano alkaloidy sporyszu (secale cornutum).

Sporysz zawiera do 0,3% alkaloidów pochodnych indolu i aminy (histamina, cholina, tyramina, acetylocholina, agmatyna); prowitaminę witaminy D – ergosterol. Alkaloidy sporyszu są powiązane z peptydami i aminokwasami oraz kwasem lizergowym. Do alkaloidów sporyszowych należą: l-ergotamina, l-ergozyna, […]

Wiciokrzew zwyczajny – Lonicera xylosteum Linne jako purgans, laxans et emeticum. Zastosowanie innych gatunków z rodzaju Lonicera.

Długo szykowałem się do opisania krzewu rozpowszechnionego w naszym kraju o pięknych i kuszących owocach – wiciokrzewu zwyczajnego (niem./szwajc. Rote Heckenkirsche, Rotes Geissblatt, Beinholz fr. Chevrefeuille des haies, ital. Caprifoglio peloso, retorom. Chagliamorta cotschna) – Lonicera xylosteum Linne, z rodziny przewiertnicowatych – Caprifoliaceae. Wiciokrzew jest czasem nazywany suchodrzewem.

Wiciokrzew zwyczajny (suchodrzew) jest krzewem dorastającym do […]

Działanie farmakologiczne korzenia lukrecji– Radix Glycyrrhizae = Radix Liquiritiae.

Próbka Składnik analizowany Efekt po podaniu lukrecji krew, osocze, surowica Potas spadek (obniżenie)   pH wzrost   HCO3- lub całkowity CO2 wzrost   pCO2 wzrost   pO2 spadek   aldosteron spadek   renina spadek   kinaza kreatynowa /CK/ wzrost (w przypadku rabdomiolizy   aminotransferaza asparaginianowa /AST/ wzrost (w przypadku rabdomiolizy)   dehydrogenaza mleczanowa /LDH/ […]

Czworolist (Herb-Paris) – Paris jako dermaticum i onkostaticum.

Rodzaj czworolist – Paris (syn. Daiswa) obejmuje ok. 20 gatunków roślin kłączowych, występujących w Europie i Azji. Zaliczany do rodziny liliowatych – Liliaceae (lub trójlistowatych – Trilliaceae). Niektóre gatunki są uprawiane jako rośliny ozdobne, cieniolubne, np. czworolist japoński – Paris japonica Franchet (=Kinugasa japonica (Franchet & Savatier) Tatewaki & Suto), czworolist wielkolistny – Paris polyphylla […]

Strychnina – Strychninum i kulczyba – Strychnos w medycynie.

Strychnina należy do moich ulubionych środków leczniczych. Od chwili, kiedy uzyskałem uprawnienia kupna i stosowania strychniny, od razu to uczyniłem. Azotan strychniny i czysta strychnina, a także nasiona kulczyby uważam za bardzo wartościowe, ale niestety obecnie sporadycznie stosowane, dawniej natomiast bardzo szeroko. W tej chwili strychninę można znaleźć w polskich kroplach Cardiamid-Coffein (0,25 mg/ml) i […]

Aldehyd mrówkowy w dawnej dermatologii.

Aldehyd mrówkowy HCHO otrzymał A.W. Hofmann (1818-1892) w 1867 r. W czystym stanie jest gazem o ostrej duszącej woni. 35-40% roztwór wodny aldehydu mrówkowego nosi nazwę formaliny (Formalinum, Formaldehydum solutum). Posiada właściwości bakteriobójcze i wirusobójcze. Działa ściągająco, a w większych dawkach nekrotyzująco. Paraformaldehyd jest polimerem aldehydu mrówkowego, który wydziela lotny formaldehyd po podgrzaniu. Paraformaldehyd służy […]