Fructus Aurantii immaturus et Exocarpium Aurantii – niedojrzałe owoce pomarańczy i owocnia pomarańczy jako amaro-aromatica

Surowce gorzko aromatyczne – amaro-aromatica mają za zadanie pobudzać wydzielanie śliny, soku żołądkowego, trzustkowego i jelitowego, wzmagać apetyt, stymulować trawienie. Wiele z nich działa wiatropędnie. Olejki eteryczne i gorzkie substancje zawarte w ziołach amaro-aromatica wywierają synergistyczny wpływ na czynności sekrecyjno-absorpcyjne układu pokarmowego. Należą tutaj Herba Absinthii – ziele piołunu, Herba millefolii – ziele krwawnika, Radix […]

Owoc kolokwinty, czyli burzanki – Fructus Colocynthidis jako drasticum i cholagogum

Colocynthis, czyli kolokwintyda, Koloquinte, albo kolokwinta to surowiec pochodzący z ogórka burzanki – Cucumis colocynthis Linne (= Colocynthis vulgaris Schrader = Citrullus colocynthis (L.) Schrader), z rodziny Cucurbitaceae, o działaniu przeczyszczającym, żółciopędnym, przeciwrobaczym, wzmagającym perystaltykę jelit i pobudzającym wydzielanie soków trawiennych. Działa czyszcząco silnie, a po przedawkowaniu wywołuje zapalenie żołądka i jelit (gastritis, enteritis). Colocynthis […]

Socznica, korzeń powoju czyszczącego – Radix Scammoniae (Scammonium) w dawnej medycynie

Socznica, czyli powój czyszczący – Convolvulus scammonia L., Scamony (rodzina Convolvulaceae, powojowate) występuje naturalnie w Azji Mniejszej. Jest spokrewniony z naszymi powojami. Surowcem są korzenie oraz sama wyekstrahowana żywica – Radix et Resina Scammonii (Scammoniae). Cenione są korzenie 3-4-letnie. W korzeniu znajdują się żywice (glikożywice = glikozydy żywicowe) 8-10%, zwane ogólnie skamoniną (Scammonium). Do glikożywic […]

Kora cynamonowca – Cortex Cinnamomi w medycynie i hodowli zwierząt

W dawnej medycynie stosowano:

1. Korę cynamonowca cejlońskiego – Cinnamomum ceylanicum (acutum) Nees= Cinnamomum verum Presl  = Cinnamomum zeylanicum Blume, z rodziny Lauraceae. Występuje w Południowej i Południowo-Wschodniej Azji; znana pod nazwami niem. Ceylonzimt, Aechter Zimmt; łac. Cinnamomum longum, verum; ang. Ceylon cinnamon.

2. Korę cynamonowca chińskiego Cassia cinnamomea = Cinnamomum casia Presl, ok. 2% […]

Agar-Agar jako mucilaginosum i laxans

Agar (C12H18O9)n jest uzyskiwany z glonów (Algae), głównie z rodzaju Gelidium, Pterocladia, Gracilaria i Ahnfeltia. Masa cząsteczkowa 10-220 kDa. Agar jest ekstrahowany z plechy glonów przez wygotowanie, zakwaszanie, wybielanie i suszenie. W handlu spotkać można agar biały, przezroczysty, żółtawy, rzadziej ciemnożółty, w postaci wstążek, blaszek, proszku, granulatu.  Jest to surowiec farmakopealny od dawna. Jest w […]

Nasiona płesznika – Semen Psyllii jako surowiec śluzowy

Flohsamen, czyli Psyllii Semen zostało ujęte przez Farmakopeę Europejską 5. Jest to surowiec dostępny w aptekach, sklepach zielarskich i sklepach spożywczych (ze zdrową żywnością). Wchodzi w skład leków śluzowych, powlekających, jest nośnikiem dla bakterii w probiotykach (np. Colon), składnikiem pęczniejącym w preparatach zmniejszających apetyt, ponadto w środkach regulujących wypróżnienia. Z jednej strony płesznik jest pomocny […]

Sterculia urens Roxburgh (Karaya Gum)

Sterculia Gum znana jest również pod nazwami Karaya Gum, Indian Tragacanth i Bassora Tragacanth. Guma ta uzyskiwana jest z drzewa Sterculia urens Roxb. (Sterculiaceae) uprawianego w Indiach (centralna i północna część), Pakistanie i Afryce. Zgodnie z British Pharmacopoeia z 2009 r. guma ta powinna zawierać nie mniej niż 10% lotnych kwasów. W handlu jest w […]

Fructus Capsici – owoc papryki ostrej, pieprzowca raz jeszcze

-Fructus Capsici – owoc papryki ostrej pochodzi z gatunków: pieprzowiec roczny (pieprz hiszpański) Capsicum annuum L. lub papryka owocowa (chili, pieprz kajeński) Capsicum frutescens L., z rodziny psiankowatych – Solanacae. Surowiec zawiera kapsacynoidy (capsacinoides) 0,5-1%, głównie kapsaicynę – capsaicin 69%, dihydrokapsaicynę (dihydrocapsaicin) 22%, nordihydrokapsaicynę (nordihydrocapsaicin) 7%, homokapsaicynę (homocapsaicin) 1%, homodihydrokapsaicynę (homodihydrocapsaicin) 1%; acykliczne glikozydy […]

Korzeń białej piwonii – White Peony Root w British Pharmacopoeia 2009

W najnowszej Farmakopei Brytyjskiej z 2009 r. jest White Peony Root, czyli korzeń piwonii o białych kwiatach: Paeonia lactiflora Pallas (Paeonia albiflora Pallas; Paeonia edulis Salisb.; Paeonia officinalis Thunb.), który jest zbierany latem lub jesienią i poddawany suszeniu. Surowiec powinien zawierać nie mniej niż 1,6% peonifloryny (paeniflorin) C23H28O11. Popiół: nie więcej niż 6,5%.

Więcej o […]

Bracia Bauhin w botanice

 

Caspar (Gaspard) Bauhin (1560-1624) z Bazylei, studiował medycynę na uniwersytecie w Bazylei. Uczył się także na uniwersytetach w Padwie, Montpellier i Paryżu. Botanikę studiował w Tybindze. W 1581 r. uzyskał stopnień doktora medycyny (Universität Basel). Od 1589 r. docent, potem profesor anatomii i botaniki na tymże uniwersytecie. Wykładał również grekę. Od 1614 r. lekarz […]