Owoc anyżu gwiazdkowatego – Fructus Anisi stellati w dawnej medycynie oficjalnej.

Anyż gwiazdkowaty (gwiazdkowy) /ang. Star anise, niem. Sternanis/ – Illicium verum Hooker fil., czyli drzewko anyżowe /badian/ rośnie w południowej części Chin, w północnej części Wietnamu; uprawiany jest w Chinach, Indochinach, Japonii i na Filipinach. Dorasta do 8 m wys. Liście szerokoeliptyczno-lancetowate, skórzaste, gładkie, zaostrzone. Ulistnienie równoległe. Kwiaty duże, pojedyncze, w kątach liści. Owoc złożony […]

Ziele rzepika – Herba Agrimoniae – jeszcze garść informacji.

Rzepik pospolity – Agrimonia eupatoria Linne (niem. Odermennigkraut),  z rodziny różowatych – Rosaceae, jest rośliną pospolitą w naszym kraju. Surowiec wysuszony posiada słaby zapach i gorzki smak. Stosowany jest raczej jako środek ściągający, ochronny na wątrobę, przeciwzapalny i żółciopędny. Wywiera wpływ rozkurczowy i przeciwbiegunkowy. Badania  z 1987 i z 2005 roku dowiodły, że wyciągi wodno-alkoholowe […]

Trochę o karotenach.

W 1919 roku Harry Steenbock (1886-1967), profesor biochemii University of Wisconsin-Madison, wykazał u szczurów ustępowanie awitaminozy A (objawów braku witaminy A w organizmie) pod wpływem lipofilnych barwników roślinnych – karotenoidów. Harry Steenbock odkrył również proces przekształcania prowitamin D do witaminy D pod wpływem promieni UV, co zostało wykorzystane w przemyśle spożywczym (naświetlanie pożywienia) oraz w […]

Wietlica samicza–Athyrium filix-femina (L.) Roth w dawnym ziołolecznictwie.

Wietlica samicza – Athyrium filix-femina (L.) Roth (niem. Wald-Frauenfarn, Gemeiner Waldfarn; fr. Fougere femelle, ital. Felce femmina, retorom. Felesch cumin) należy do rodziny Athyriaceae (w systemie K. Kostrakiewicza z 1963 r. oraz wzorowanych na systematyce Wettsteina, ponadto w układzie E. Warming’a z 1902 r., Englera i Prantl’a z 1888 r. – do rodziny Polypodiaceae). Jest […]

Urotropina = Methenamine w dawnej i współczesnej medycynie.

Jednym ze starych leków, pamiętających czasy sprzed I wojny światowej, a do dziś obecnym w aptekach jest urotropina (urotropinum), czyli metenamina (Methenamine) – heksametylenotetramina (heksamina) = sześciometylenoczteroamina, C6H12N4. Jest to zasada heterocykliczna powstała w wyniku kondensacji amoniaku z aldehydem mrówkowym. Biały lub żółtawy krystaliczny proszek, ulegający sublimacji, łatwo rozpuszczalny w wodzie, higroskopijny. Od początku był […]

Działanie farmakologiczne korzenia lukrecji– Radix Glycyrrhizae = Radix Liquiritiae.

Próbka Składnik analizowany Efekt po podaniu lukrecji krew, osocze, surowica Potas spadek (obniżenie)   pH wzrost   HCO3- lub całkowity CO2 wzrost   pCO2 wzrost   pO2 spadek   aldosteron spadek   renina spadek   kinaza kreatynowa /CK/ wzrost (w przypadku rabdomiolizy   aminotransferaza asparaginianowa /AST/ wzrost (w przypadku rabdomiolizy)   dehydrogenaza mleczanowa /LDH/ […]

Dawne mieszanki ziołowe oficjalne.

Dzisiaj przypomnę moim Czytelnikom dawne mieszanki ziołowe oficjalne, stosowane w Polsce (przed II wojną światową, w czasie wojny i w latach 50 XX wieku), które można samodzielnie odtworzyć do celów leczniczych.

Rp. Species Hepaticae – ziółka wątrobowe: Herba Cardui Benedicti 7,5 g (ziele drapacza) Violae tricoloris 7,5 g (ziele fiołka trójbarwnego) Anthodium Chamomillae 10 g […]

Szarłat – Amaranthus raz jeszcze.

Szarłat szorstki – Amaranthus retroflexus Linne i jego zastosowanie w lecznictwie opisałem w 2009 r.: http://rozanski.li/?p=366. W ogrodach często są uprawiane inne gatunki, szczególnie szarłat zwisły – Amaranthus caudatus Jacquin, szarłat trójbarwny – Amaranthus tricolor Linne, szarłat wyniosły (wiechowaty) – Amaranthus cruentus L., czy szarłat koński – Amaranthus hypochondriacus L. Rodzaj Amaranthus należy do rodziny […]

Fabiana imbricata Ruiz et Pavon, czyli Pichi-Pichi w dawnej medycynie.

Ostatnio opisując złożone leki przedwojenne z Kava-Kava wymieniłem w składzie Pichi-Pichi. Cóż to takiego? Jestem pewny, że dla wielu Czytelników jest to zagadka, bowiem w niewielu publikacjach medycznych został ten surowiec opisany. Fabiana imbricata Ruiz et Pavon to krzew dorastający do 3 m wys., występujący w Boliwii, Chile, Peru, Argentynie i Brazylii. Należy do rodziny […]

Pieprz metystynowy Kava-Kava–Piper methysticum G. Forst. w przedwojennych lekach: antigonorrhoicum, antiphlogisticum urologicum et urodesinficiens.

Analizując składy przedwojennych leków często sięgam do niemieckojęzycznego Gehes Codex z 1937 r., który jest dziełem imponującym, bo liczącym 1787 stron i zawierającym zwięzłą charakterystykę preparatów leczniczych, wraz z podaniem producenta i dawkowania.

Obecnie pieprz metystynowy – Piper methysticum G. Forster, znany bardziej pod nazwą Kava-Kava jest kojarzony z rośliną przydatną w leczeniu chorób […]