Archiwa

marzec 2026
P W Ś C P S N
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031  

Archiwa

Geranium robertianum L. – bodziszek cuchnący (Ziele Łaski Boskiej) jako antidiarrhoicum, adstringens et antiphlogisticum.

Bodziszek cuchnący (niem. Stinkender Storchschnabel; fr. Geranium herbe-a-Robert; ital. Geranio di San Roberto; retorom. Gerani plima) – Geranium robertianum Linne jest rośliną dwuletnią, dorastającą do 50 cm wys., przy roztarciu wydzielającą silny, specyficzny, nieco pluskwiakowy zapach. Pospolicie rośnie w lasach, zaroślach, przy drogach śródleśnych. Kwitnie od maja do października. Surowcem jest kwitnące ziele – Herba […]

Urotropina = Methenamine w dawnej i współczesnej medycynie.

Jednym ze starych leków, pamiętających czasy sprzed I wojny światowej, a do dziś obecnym w aptekach jest urotropina (urotropinum), czyli metenamina (Methenamine) – heksametylenotetramina (heksamina) = sześciometylenoczteroamina, C6H12N4. Jest to zasada heterocykliczna powstała w wyniku kondensacji amoniaku z aldehydem mrówkowym. Biały lub żółtawy krystaliczny proszek, ulegający sublimacji, łatwo rozpuszczalny w wodzie, higroskopijny. Od początku był […]

Ziele czyśćca leśnego – Herba Stachydis sylvaticae w fitoterapii.

Czyściec leśny (niem. Wald-Ziest; fr. Epiaire des forets; ital. Stregona dei boschi; retorom. Chalesch-spina da guaud) – Stachys sylvatica Linne, z rodziny wargowych Labiatae = Lamiaceae, jest pospolitą rośliną w lasach mieszanych i liściastych. Pospolita zarówno w Polsce, jak i w Szwajcarii. Wytwarza kłącze poziome z rozłogami, wydziela silny specyficzny zapach przy roztarciu. Cała roślina […]

Liść orzecha włoskiego – Folium Juglandis w fitoterapii praktycznej.

Orzech włoski (nem./szwajc. Nussbaum, Walnussbaum, ang, Walnut) – Juglans regia L. jest drzewem dorastającym do 30 m wys., długowiecznym (do 400 lat), pochodzącym z Azji Mniejszej i Kaukazu. To liściaste, jednopienne drzewo wytwarza liście złożone nieparzystopierzaste o przyjemnym zapachu. Kwiaty męskie w kotkowatych kwiatostanach, żeńskie zebrane w grona. Orzechy w części jadalnej zawierają 50-75% tłuszczu […]

Flos Caryophylli – kwiat goździkowca, goździki

Wiele osób posiada w domu goździki przyprawowe (ang. Clove, niem. Gewürznelke, fr. Girofle, ital. Garofano). Dodawane są do pierników, kruchych ciasteczek, kompotów, kapusty, czasem do buraczków, jako przyprawa. Tymczasem jest to nie tylko przyprawa, ale również cenny lek.

Goździki to tak naprawdę pączki kwiatowe goździkowca zbierane przed rozkwitem. Drzewo goździkowe dorasta do 20 m […]

Ziele estragonu – Herba Dracunculi

Herba Dracunculi, czyli ziele estragonu pochodzi z bylicy estragon (ang. Tarragon; fr. Estragon, retorom. Estragone, ital. Assenzio dragoncello) – Artemisia dracunculus Linne, z rodziny złożonych – Compositae = Asteraceae. Jest to roślina przyprawowa i lecznicza, możliwa do uprawy w naszych ogrodach. Należy do bylin. Zarówno w stanie świeżym, jak i suszonym do nabycia w sklepach […]

Tłuszcz (olej) kokosowy – kokosfett = Coconut Oil jako składnik leków, pokarm i pasza. Nieco o przemianach tłuszczów.

Roczna produkcja tłuszczu kokosowego na świecie wynosi 3-3,5 mln ton i sukcesywnie wzrasta. Jest on szeroko wykorzystywany w przemyśle farmaceutycznym, spożywczym, kosmetycznym i paszowym. Poddawany jest rozdziałowi na poszczególne frakcje kwasów tłuszczowych i ich glicerydów, stając się źródłem kolejnych cennych substancji, np. kwasu laurynowego i mirystynowego, kwasu kapronowego i kaprylowego, alkoholi tłuszczowych, jakże powszechnie występujących […]

Strobilus Lupuli et lupulinum, czyli chmiel jako sedativum

Szyszki chmielu należą do moich ulubionych surowców zielarskich. Można je zebrać ze stanu naturalnego. Są dostępne w sklepach zielarskich. Preparaty chmielowe mają smak gorzki, nie zawsze lubiany przez ludzi, ale są pewne w działaniu. W Farmakopei Polskiej VI są zawarte szyszki chmielu, które powinny zawierać nie mniej niż 0,35% olejku i nie mniej niż 25% […]

Pączki topoli – Gemmae Populi w medycynie

Pączki topoli należą do moich ulubionych surowców zielarskich, jakże przydatnych w leczeniu i profilaktyce przeziębienia i grypy oraz chorób reumatycznych. Jest to surowiec salicylowy. Rodzaj topola – Populus należy do rodziny wierzbowatych – Salicaceae.

W Polsce mamy 4 gatunki topoli, naturalnie (dziko) występujące:

1. Topola biała – Populus alba Linne, czyli białodrzew; 2. Topola osika, […]

Owoc kopru – Fructus Foeniculi i olejek koperkowy – Oleum Foeniculi w medycynie

Koper lekarski, czyli włoski (niem. Fenchel, ang. Fennel, franc. Fenouil) – Foeniculum officinale Allioni = Foeniculum vulgare Miller = Foeniculum capillaceum Gilbert należy do rodziny baldaszkowatych – Umbelliferae = Apiaceae.

Owoc kopru włoskiego – Fructus Foeniculi (ang. Fennel Fruit, franc. Fruit de fenouil) posiada w swym wnętrzu olejek eteryczny 2-6% (a w nim anetol 60-90%, […]