Przetacznik bobowniczek – Veronica beccabunga Linne w dawnych systemach zaliczany był do rodziny trędownikowatych – Scrophulariaceae. W nowszych układach taksonomicznych do rodziny przetacznikowatych – Veronicaceae lub babkowatych – Plantaginaceae. Z punktu widzenia biologicznego wszystkie wspomniane przynależności rodzaju Veronica są poprawne, prawidłowe i nie ma co dyskutować o wyższości jednego układu systematycznego nad drugim.
Przetacznik bobowniczek – Veronica beccabunga L.(niem. Bachbunge, Bach-Ehrenpreis , ang. European speedwell, brooklime) jest rośliną wieloletnią, która dorasta do 50 cm długości. Łodyga może pokładać się i ukorzeniać. Jest prawie obła. Wykształca płożące kłącze. Cylindryczna, mięsista łodyga jest pusta w środku. Eliptyczne, nieco mięsiste, tępo zakończone, zaokrąglone liście, zwłaszcza dolne, mają ogonki. Brzegi liści są ząbkowane. Liście mają kształt okrągławo-eliptyczny lub podługowato-eliptyczny. Grona kwiatowe luźne, wielokwiatowe, szypułki kwiatowe do 2 razy dłuższe od przysadek. Kwiaty błękitne, z ciemniejszymi żyłkami. Torebka okrągława, płytko wycięta. Kwitnie od maja do września.
Przetacznik bobowniczek rośnie przy ciekach i zbiornikach wodnych, może nawet być zanurzony w wodzie. Rozpowszechniony na całym obszarze Polski. Występuje w strefach umiarkowanych Azji, w Indiach, Pakistanie, Nepalu, Japonii, w Afryce Północnej i na Wyspach Kanaryjskich.
Surowcem jest ziele – Herba Beccabungae (niem. Bachbungenkraut, Wasserbungenkraut), czasem cała roślina wraz z kłączami, w czasie kwitnienia.
Ziele przetacznika bobowniczka zawiera irydoidy (aukubina), mannitol, rafinozę, fitosterole (beta-sitosterol), kwas kawowy, kwas ferulowy, kwas wanilinowy.
W medycynie ludowej stosowany jako środek rozwalniający, moczopędny, „czyszczący krew”, przy chorobach skórnych, metabolicznych, wątroby. Ponadto w leczeniu czerwonki, skrofulozy, schorzeń płucnych, chorób dziąseł, kamicy moczowej. Pobudza apetyt i przemianę materii.
Wg Madausa bobowniczek to dobry środek moczopędny i wykrztuśny.
Przetacznik bobowniczek można spożywać na surowo (młode pędy, liście), w celach leczniczych 10 g 1-2 razy dziennie.
Macerat – Maceratio Beccabungae 1:20 na wodzie: 50 ml 2-3 razy dziennie. Także w leczeniu stanów zapalnych skóry, również skóry owłosionej głowy (okłady, płukanki, obmywania).
Napar – Infusum Beccabungae 1-1,5% – 2-3 razy dziennie po 100-200 ml. Również do okładów, płukanek i przemywań.
Nalewka na świeżym zielu lub suchym zielu przetacznika bobowniczka, również intrakt (Tinctura, Intractum Beccabungae) 1:10 na etanolu 60%; 5 ml 2-3 razy dziennie, także do przemywania, pędzlowania zmian skórnych i na błonach śluzowych; płukania (1 łyżka nalewki/intraktu na 100-200 ml wody.
Kosmetyki (kremy, mleczko) zawierające 5-10% nalewki lub 10% naparu do pielęgnowania skóry atopowej, łuszczycowej, z trądzikiem. Maści 5-10% w leczeniu stanów zapalnych skóry.
Preparaty z przetacznika bobowniczka można stosować w leczeniu stanów zapalanych układu pokarmowego, układu moczowego i oddechowego, w zapaleniu narządów płciowych, przy stanach zapalnych skóry i oczu. Do nosa sok z bobowniczka po kilka kropli przy katarze i stanach zapalnych również w przebiegu alergii siennej. Także macerat 1:10-20 na soli fizjologicznej lub płynie Ringera, do nebulizacji, irygacji, zakroplenia nosa i zatok.
Przetacznik bobowniczek wywiera wpływ ochronny na wątrobę i trzustkę, żółciopędny i lekko przeciwbólowy. Hamuje krwawienia, np. dziąseł. Przyspiesza gojenie ran i owrzodzeń.
Najnowsze komentarze