|
|
Rodzaj zaślaz – Abutilon obejmuje około 100 gatunków. Należy do rodziny malwowatych – Malvaceae.
Najbardziej popularne to: zaślaz mieszańcowy – Abutilon hybridum, który powstał po skrzyżowaniu gatunków południowoamerykańskich; kwitnie na żółto, biało, pomarańczowo, czerwono i liliowo, obejmuje szereg odmian; zaślaz pospolity – Abutilon theophrasti Medikus, pochodzący z Azji (Chiny) – niem. Chinesische Samtpappel); zaślaz płożący – Abutilon megapotamicum ( Sprengel) St.-Hil. & Naudin pochodzący z Urugwaju i Brazylii.
Do celów leczniczych nadają sie tylko gatunki i mieszańce o liściach zielonych. Odradzam stosowanie odmian i mieszańców z barwnymi plamkami, cętkami na liściach, bowiem te pochodzą najczęściej od wirusów i wiroidów, towarzyszących komórkom i genom tej rośliny.
W tradycyjnej medycynie chińskiej wykorzystywane są nasiona Abutilon theophrasti – Abutili Semen, chin. Dongkuizi, suszone w promieniach słońca. W handlu dostępne są nie tylko suszone nasiona, ale również suche ekstrakty z nasion zaślazu (5:1, 10:1, 20:1). Niekiedy surowiec jest pod nazwą Malvae semen, ale wtedy nie ma pewności co do gatunku i może on pochodzić z Malva verticillata L. lub Malva crispa L. Składnikami czynnymi są polisacharydy kwaśne, obojętne i peptydoglikany, ponadto flawonoidy.
Chińczycy zamiast ekstraktu z nasion zaślazu przysyłają często wyciąg suchy z ziela ślazu, określonego nazwą angielską Cluster Mallow, zatem jest to Malva verticillata L., zwana również Chinese Mallow.
Zatem jeśli nie wyhodujemy sobie rośliny lub nie znajdziemy wiarygodnego dostawcy surowca – trzeba mieć na uwadze brak kontroli nad tym – czym tak naprawdę leczymy siebie lub pacjenta (chodzi o ekstrakt lub sproszkowany surowiec). Jeżeli surowiec – Semen jest cały to oczywiście jesteśmy w stanie go zbadać farmakognostycznie i sklasyfikować gatunkowo.
 
Zaślaz mieszańcowy – Abutilon hybridum, Swarzędz, lipiec 2012 r.
Przyjmijmy jednak, że posiadamy surowiec należyty i pewny. Jakie ma działanie i zastosowanie?
W tradycyjnej medycynie chińskiej nasiona rozdrabniano i gotowano w wodzie przez 20 minut. Dawka dzienna 3-15 g, standardowo 5 g. Uzyskany odwar z przepisanej ilości nasion wypijano porcjami w ciągu dnia. Zioło działa na jelito cienkie, grube i pęcherz moczowy. Zalecano przy skapomoczu, bolesnym i przerywanym oddawaniu moczu, przy zapaleniu pęcherza moczowego i gruczołu krokowego, krwiomoczu, biegunce, obrzękach, kamicy moczowej, skłonnościach do czyraczności, stanach zapalnych gruczołu piersiowego, skąpej laktacji, zaparciach, wreszcie przy zmętnieniu rogówki. Zmiany skórne i zapalnie zmienione piersi okładano odwarem i często obmywano.
Ja ze swojej stronie polecam ten surowiec jako środek śluzowy, łagodzący, przeciwzapalny, nawilżający, lekko rozwalniający i lekko gorzki, poprawiający pasaż treści pokarmowej.
Obok nasion polecam wykorzystywać również liście suszone przy nieżycie górnych dróg oddechowych, zgadze, refluxie, uporczywym kaszlu, zaburzeniach perystaltyki jelit, wzdęciach i zaparciach. Z liści sporządzać należy odwar, podobnie jak z nasion. Zatem łyżka rozdrobnionego surowca na szklankę wody w zupełności wystarczy. Gotować 10-20 minut, przecedzić. Wypić w ciągu dnia w 4 porcjach.
Gynostemma pentaphyllum (Thunberg) Makino, zwane w krajach niemieckojęzycznych Kraut der Unsterblichkei lub Frauenginseng (w Chinach Jiaogulan), należy do rodziny dyniowatych – Cucurbitaceae. Jest rośliną uprawianą w wielu krajach, w tym w Polsce; na pierwszy rzut oka przypomina winobluszcz, bowiem jest pnączem o liściach złożonych z 5 listków, brzegiem ząbkowanych. Wykształca wąsy czepne. Dwupienna. Pochodzi z Chin, ale występuje również w Wietnamie, Korei, Indiach, czy Japonii.
W Polsce sprzedawany w wielu szkółkach ogrodniczych. Jesienią, gdy temperatura spada do 0 stopni trzeba roślinę zabrać do mieszkania lub ogrzewanej szklarni.
Surowcem jest świeże i suche ziele (Herba, Folium, Radix Gynostemmae). W handlu znajdują się liczne preparaty oparte na wyciągach płynnych i suchych z ziela lub całej rośliny, rzadziej z korzeni Gynostemma pentaphyllum. Ekstrakty są standaryzowane na zawartość gipenozydów (gypenosides): 20-80%. W roślinie suchej zawartych jest ok 7% gipenozydów. Związki te należą do saponin triterpenowych typu dammaranu. Istotne są również flawonoidy (ok. 5%) i polisacharydy.
Gipenozyd IX (C47H80O17)
Gipenozyd XVII (C48H82O18)
Gipenozyd IV (C47H80O17)
Działanie fitofarmakologiczne: immunostymulujące (wzbudzające i nasilające fagozytozę, zwiększające liczbę limfocytów i stężenie immunoglobuliny G (IgG)); hepatoprotekcyjne, przeciwzapalne; adaptogenne, obniżające podniesione ciśnienie krwi, przeciwmiażdżycowe, poprawiające zdolności poznawcze i myślowe (kognitywne), lipotropowe, hamujące stłuszczenie i marskość serca, nerek, wątroby i trzustki; obniżające poziom cholesterolu i triglicerydów we krwi; hamujące tworzenie kamieni żółciowych; przeciwstresowe.
Wyciągi z Gynostemma wywierają wpływ ochronny na wątrobę. Dowodzą tego liczne badania, np. Chen JC, Tsai CC, Chen LD, Chen HH, Wang WC.: Therapeutic effect of gypenoside on chronic liver injury and fibrosis induced by CCl4 in rats, opublikowane w Am J Chin Med. 2000;28(2):175-85.W fitoterapii ludzi i zwierząt można wykorzystać właściwości chroniące wątrobę przed szkodliwym wpływem toksyn na wątrobę, np. węglowodorów fluoro- i chlorowcopochodnych, zapobiegające marskości i zwłóknieniu miąższu wątroby.
Normalizuje poziomy enzymów wątrobowych, zapobiega stłuszczeniu wątroby (np. badania Qin R, Zhang J, Li C, Zhang X, Xiong A, Huang F, Yin Z, Li K, Qin W, Chen M, Zhang S, Liang L, Zhang H, Nie H, Ye W.: Protective effects of gypenosides against fatty liver disease induced by high fat and cholesterol diet and alcohol in rats (Arch Pharm Res. 2012 Jul;35(7):1241-50. Epub 2012 Aug 3); co ciekawe, Gynostemma zmniejsza szkodliwy wpływ alkoholu na organizm.
Istnieją wyniki badań świadczące o działaniu przeciwrakowym Gynostemma pentaphyllum, np. badania Cheng TC, Lu JF, Wang JS, Lin LJ, Kuo HI, Chen BH.: Antiproliferation effect and apoptosis mechanism of prostate cancer cell PC-3 by flavonoids and saponins prepared from Gynostemma pentaphyllum (J Agric Food Chem. 2011 Oct 26;59(20):11319-29. Epub 2011 Sep 26.) dowiodły, że jest sens podawania wyciągów z Gynostemma w przebiegu raka gruczołu krokowego.
Nie bez znaczenia są właściwości antydrobnoustrojowe wyciągów z Gynostemma, pomocne w leczeniu infekcji bakteryjnych i grzybowych.
Substancje saponinowe Gynostemma są w stanie hamować wytwarzanie mikotoksyn i toksyn bakteryjnych niezmiernie szkodliwych dla ludzi i zwierząt. (patrz badania: Srichana D, Taengtip R, Kondo S.: Antimicrobial activity of Gynostemma pentaphyllum extracts against fungi producing aflatoxin and fumonisin and bacteria causing diarrheal disease (Southeast Asian J Trop Med Public Health. 2011 May;42(3):704-10.).
Powstrzymują rozwój Aspergillus flavus, Aspergillus parasiticus, Fusarium verticillioides, Vibrio, Salmonella, Shigella, Escherichia coli i Staphylococcus aureus. Możliwe jest również wykorzystanie tej rośliny do profilaktyki, jak i minimalizowania szkodliwego wpływu mikotoksyn zawartych w paszach u zwierząt gospodarskich. Takie zastosowanie ochroni wątrobę i nerki zwierząt oraz zapobiegnie wystąpieniu biegunek.
Gynostemma pentaphyllum (Thunb) Makino 1902; Swarzędz, lipiec 2012 r.
Jak wykorzystać w praktycznej fitoterapii Gynostemma?
1. Wyciąg na winie: 1 część suchego lub świeżego rozdrobnionego ziela Gynostemma zalać 5 częściami wina aroniowego lub winogronowego wytrawnego, macerować miesiąc, przecedzić. Pić 1 kieliszek dziennie przy nadciśnieniu, skłonnościach do zakrzepów, chorobie wieńcowej, miażdżycy, cukrzycy, stresie, trudnościach w przystosowaniu do nowych warunków bytowania, obniżonej odporności na infekcje.
2. Nalewka – Tinctura Gynostemmae: 1 część świeżego lub suchego rozdrobnionego ziela Gynostemma zalać 5 częściami alkoholu 30-40%, macerować 1 tydzień, przecedzić. Zażywać 2 razy dziennie, rano i popołudniu po 5 ml lub1 raz dziennie po 1 małym kieliszku, przez 1 miesiąc.
3. Ekstrakt suchy z Gynostemma mianowany na zawartość gipenozydów (80%): 300-500 mg 2 razy dziennie, rano i popołudniu.
Nie zażywać przed snem.
Rp. Krople adaptogenne, przeciwstresowe, immunostymulujące.
Nalewka z Gynostemma na etanolu 40% 1:5 – 25 ml
Nalewka z Rhodiola rosea 1:5 na etanolu 50-60% -15 ml
Nalewka z gałki muszkatołowej 1:5 na etanolu 60-70% – 10 ml
Nalewka z miłorzębu na etanolu 60-65% – 25 ml
Nalewka z wąkrotki – Centella na etanolu 50% 10 ml
Nalewka z owoców cytryńca chińskiego Schisandra chinensis na etanolu 50% – 15 ml
Surowce wymieszać. Zażywać 1-2 razy dziennie po 5-10 ml, zależnie od wrażliwości na lek.
Wskazania: trudności w adaptacji do środowiska, stres, depresja, zaburzenia myślenia (uczenia się i odtwarzania informacji), otępienie, miażdżyca, autyzm, brak aktywności ruchowej i psychicznej, spadek odporności na infekcje.
Siedmiopalecznik (niem./szwajc. Blutauge) – Comarum należy do rodziny różowatych Rosaceae. Pod względem chemotaksonomicznym jest spokrewniony z pięciornikiem – Potentilla, krwiściągiem – Sanguisorba, rzepikiem – Agrimonia, czy kuklikiem – Geum. Dawniej nawet był zaliczany do rodzaju Potentilla i występował wówczas pod nazwą gatunkową pięciornik błotny – Potentilla palustris Scopoli.
W Polsce występuje na bagnistych łąkach, przy rowach melioracyjnych, stawach, w podmokłych starorzeczach, na niżu i pogórzu, ale nie jest rośliną pospolitą. Wykształca kłącze (Rhizoma Comari) długie, pełzające, które jest najcenniejszym surowcem, jednakże w medycynie ludowej używane jest również ziele (Blutaugenkraut) – Herba Comari. Ziele nie musi być pozyskiwane w czasie kwitnienia, bowiem im starsze wegetacyjnie tym więcej zawiera garbników. Liście są 5-7-listkowe, górne 3-dzielne; listki podługowate, ostro piłkowane, z wierzchu ciemnozielone, a spodem szaro owłosione; przylistki zrośnięte z ogonkami. Kwiaty ciemnopurpurowe. Kwitnie od czerwca do lipca. Jest rośliną wieloletnią, możliwą do uprawy na łąkach podmokłych. Kłącze powinno być zbierane wiosną lub jesienią, ziele przez całe lato i jesień. Surowiec najlepiej suszyć w temp. do 50 stopni Celsjusza.
Siedmiopalecznik to zioło garbnikowe. Działa wybitnie ściągająco, przeciwkrwotocznie, przeciwzapalnie, zapierająco. Należy do tej samej grupy ziół leczniczych co kłącze pięciornika – Rhizoma Tormentillae, kłącze wężownika – Rhizoma Bistortae, korzeń ratanii = pastwinu – Radix Ratanhiae, kłacze kuklika – Rhizoma Gei, kwiat róży – Flos Rosae, kora i liście oczaru – Cortex et Folium Hamamelidis, korzeń i ziele krwiściągu – Radix et Herba Sanguisorbae, ziele krwawnicy – Herbae Salicariae, albo liść i kora dębu – Folium et Cortex Quercus.
Siedmiopalecznik zawiera garbniki (9-20%), kwas galusowy, kwas elagowy, chinowy, katechinowy, flobafeny fitoncydy triterpenowe i fenolowe, glikozydy fenolowe, olejek eteryczny, kwas izomasłowy, kwas izowalerianowy, kwercetynę.
Działanie fitofarmakologiczne: ochronne na miąższ wątroby, odtruwające wątrobę, ochronne na nerki i naczynia krwionośne, przeciwrodnikowe, antyoksydacyjne, przeciwzapalne; przeciwwysiękowe, ściągające na skórę i błony śluzowe, obkurczające naczynia krwionośne i pory, hamujące wydzielanie potu i łoju, hamujące odczyny alergiczne, przeciwobrzękowe, przyspieszające krzepniecie krwi na zasadzie wytrącania włóknika i przyspieszania usieciowania skrzepu; przyspieszające gojenie ran, wzmagające ziarninowanie i naskórnikowanie; zmniejszające wydzielanie soków trawiennych, hamujące procesy gnicia i fermentacji w jelitach; antyseptyczne; zmniejszające przekrwienie błon śluzowych; w okładach i kroplach do oczu – odkażające i hamujące łzawienie.
Dzięki zawieraniu kwasów tłuszczowych krótko- i średniołańcuchowych przyspiesza regenerację nabłonka jelit i stanowi czynnik ochronny i troficzny dla kosmków jelitowych. Wraz z korzeniem lukrecji, HMB, glukonianem wapnia, zielem i kłączem kozłka oraz korzeniem żywokostu i nasieniem kozieradki powinien być polecany przy wszelkich owrzodzeniach żołądka, jelita cienkiego i grubego oraz zaburzeniach sekrecyjno-absorpcyjnych jelit. Fenolokwasy siedmiopalecznika działają dodatkowo ochronnie na tkankę nabłonkową i hepatocyty.
Wskazania: nieżyt żołądka i jelit, zespól jelita drażliwego, zapalenie uchyłków jelita, stłuszczenie i marskość wątroby, stłuszczenie nerek, zmiany martwicze w trzustce, stany zapalne odbytu, biegunka nieznanego pochodzenia, nadmierna potliwość i łojotok (leczenie zewnętrzne skojarzyć z wewnętrznym), trudno gojące się rany, trądzik różowaty i młodzieńczy, stany zapalne dziąseł i gardła; owrzodzenia i polipy przewodu pokarmowego. Stany zapalne narządów rozrodczych. Nadmierne krwawienia miesiączkowe.
Sposób użycia: odwar do picia, do obmywania skóry, ran, owrzodzeń, płukania jamy ustnej i gardła, nasiadówek, irygacji, lewatyw, do okładów na oczy, do przemywania oczu, do płukania włosów, do okładów na rany.
W kosmetologii: cenny surowiec ściągający, przeciwpotny, obkurczający rozszerzone naczynia krwionośne i pory, przeciwłojotokowy, pojędrniający, hamujący rumień na twarzy, ochronny na skórę przed promieniami UV (maseczka, okłady, tonik, kremy i żele z dodatkiem wyciągu z kłączy lub ziela siedmiopalecznika).
Odwar – Decoctum Comari: 1 łyżkę surowca zalać szklanką wody, gotować na małym ogniu 10-20 minut, odstawić na 20-30 minut pod przykryciem, przecedzić. Uzupełnić brakującą ilość wody do objętości 1 szklanki. Dawka zależna od rodzaju schorzenia: przy zaburzeniach funkcji układu pokarmowego 1/2 szklanki 4 razy dziennie. Jako wymiatacz wolnych rodników, antyoksydant, środek ochronny na wątrobę, trzustkę, nerki i naczynia krwionośne, środek łagodzący objawy alergii: 1 szklanka odwaru dziennie. Odwar nadaje sie do przemywania skóry i do płukanek.
Ocet siedmiopalecznikowy – Acetum Comari: 1 część objętościową świeżego lub suchego kłącza lub ziela siedmiopalecznika zalać 5 częściami octu spożywczego 5-6%, odstawić na miesiąc, przecedzić. Do płukania jamy ustnej i gardła w stanach ropnych i zapalnych, dla wzmocnienia dziąseł i usunięcia przykrego zapachu z ust: 1 łyżka octu siedmiopalecznikowego na 1 szklankę wody mineralnej. Podobnym roztworem płukać włosy przy braku połysku, wypadaniu, łupieżu i grzybicach. Octem rozcieńczonym wodą w proporcji 1:1 okładać miejsca uderzone, z sińcami i obrzękiem. Do takiego roztworu octu siedmiopalecznikowego można jeszcze dodać nalewkę arnikową (przy kontuzjach, opuchniętych kończynach). Roztworem octu siedmiopalecznikowego z dodatkiem nalewki nagietkowej lub Azulanu płukać narządy płciowe i okolice krocza przy stanach zapalnych.
Ocet siedmiopalecznikowy nadaje się do kąpieli odkażających, przeciwpotnych i odprężających oraz kąpieli całego ciała przeciwko opuchliznom (100 ml preparatu na 100 litrów wody).
Doustnie można zażywać jako środek przeciwgrzybiczy (przeciwko kandydozie) 1 ilości 1 łyżeczka w 1 szklance wody zdrojowej 2 razy dziennie na czczo.
Wino siedmiopalecznikowe – Vinum Comari: 1 część świeżego lub suchego kłącza zalać 5 częściami wina czerwonego, wytrawiać minimum 1 miesiąc, przefiltrować. Codziennie przez 2 tygodnie 1 kieliszek dziennie wina siedmiopalecznikowego jako źródło polifenoli, antyoksydantów i wymiataczy wolnych rodników w cukrzycy, miażdżycy, stłuszczeniu serca, chorobie wieńcowej, retinopatii, chorobach alergicznych, reumatyzmie.
W medycynie ludowej siedmiopalecznik był stosowany w leczeniu nieżytów układu pokarmowego, reumatyzmu, sączących i nie gojących się ran, a także stanów zapalnych jamy ustnej.
W leczeniu chorób autoimmunologicznych można stosować rośliny. Często stanowią one naturalną alternatywę dla hormonów sterydowych. Niektóre opisałem na stronie http://luskiewnik.pl/autoimmunologia/index.htm, ale do tej grupy zaliczyć możemy również Cyanotis arachnoides oraz surmię, czyli katalpę.
Catalpa, czyli surmia należy do rodziny bignoniowatych – Bignoniaceae. Pochodzą z Ameryki Północnej i Azji. W Polsce sadzone. Do celów leczniczych nadaje się surmia zwyczajna – Catalpa bignonioides Walter (=Catalpa syringaefolia Sims., Catalpa cordifolia Moench) i surmia jajolistna – Catalpa ovata G. Don.
Katalpa zwyczajna jest drzewem dorastającym do 15 m wys. Wytwarza krótki pień i szeroką zaokrągloną koronę. Liście długości 10-20 cm sercowato-jajowate, nagie, długo zaostrzone, czasem z 1-2 małymi klapami. Dolna powierzchnia liści, szczególnie na nerwacji owłosiona. Liście przy roztarciu silnie pachną. Kwiaty długości i szerokości 5-6 cm, białe, z żółtymi smugami wewnątrz i purpurowymi plamkami. Kwiatostany długości 15-20 cm. Kwitnie od czerwca do lipca. Łuszczyny długości 20-40 cm, szerokości 6-8 mm.
Katalpa jajolistna dorasta najczęściej do 10 m wys. i ma rozłożyste konary. Liście długości 10-25 cm, szeroko-sercowato-jajowate, nagle zaostrzone, całobrzegie lub płytko 3-5-klapowane, dolna strona prawie naga lub owłosiona na wiązkach przewodzących. W kątach wiązek ciemne plamki. Kwiaty żółtobiałe, wewnątrz pomarańczowo pręgowane z fioletowymi plamkami, 2,5 cm szer. Kwiatostany do 25 cm długości. Kwitnie w lipcu. Łuszczyny długości do 20-30 cm, szerokości 8 mm. Pochodzi z Chin.
 
Katalpa – surmia, Krosno, maj 2012 r.
Surowiec: owoc i liść = Fructus et Folium Catalpae, wysuszone w przewiewnym miejscu, zawsze w ciemności, przechowywane w światłoszczelnych opakowaniach w niskiej temperaturze, do 20 stopni Celsjusza. Trwałość 2 lata.
Składniki czynne: irydoidy (do 1%), głównie katalpol, katalpozyd; polifenole, białka, tłuszcze (bogate w nienasycone kwasy tłuszczowe).
W medycynie ludowej Włoch katalpa była stosowana w leczeniu chronicznej astmy. Współczesne badania dowodzą, że miało to uzasadnienie. Katalpol zawarty w surmii stymuluje wydzielanie hormonów sterydowych nadnerczy, które jak wiemy obecnie są stosowane w leczeniu dychawicy oskrzelowej.
Działanie fitofarmakologiczne: typowo kortykopodobne, przeciwzapalne, przeciwko autoagresji immunologicznej, przeciwbólowe, przeciwwysiękowe, hamujące rozrost tkanki limfoidalnej, przeciwastmatyczne, przeciwreumatyczne, antyalergiczne. Katalpol wywiera wpływ neuroprotekcyjny i przeciwnowotworowy. Zalecany przez niektórych fitoterapeutów w leczeniu choroby Parkinsona.
Katalpozyd – struktura
Irydoidy są silnie przeciwzapalne. 1 mg aukubiny, werbenaliny, czy loganiny odpowiada sile działania 0,5 mg syntetycznej indometacyny. Katalpozyd blokuje aktywność NF-κB (nuclear factor kappa-light-chain-enhancer of activated B cells). W dodatku katalpol ma zdolność wzbudzania wydzielania glikokortykosteroidów i dehydroepiandrosteronu w nadnerczach. Dzięki temu występuje działanie wytłumiające odczyny autoagresji immunologicznej (przydatne w leczeniu chorób autoimmunologicznych). Należy pamiętać, że katalpa działa immunosupresyjnie. Hamuje obrzęk, ból, przekrwienie. Przy dłuższym zażywaniu wywołuje euforię i przyrost masy mięśniowej.
Wskazania: choroba Hashimoto (thyroiditis Hashimoto), atopowe zapalenie skóry, kontaktowe zapalenie skóry, katar sienny, polekowe reakcje skórne, choroba Leśniowskiego-Crohna, pęcherzyca, ostre stany zapalne oczu, sarkoidoza, neurodermatoza, reumatyzm, toczeń, otoskleroza, astma, uogólnione choroby alergiczne, łuszczyca, białaczka limfoblastyczna, niedokrwistość hemolityczna. Spadek poziomu DHEA w wieku podeszłym (osłabienie pamięci i aktywności życiowej, depresja, złe samopoczucie, zmniejszenie odporności na stres, zaburzenia snu).
W medycynie ludowej: uporczywy kaszel, przewlekłe nieżyty układu oddechowego, astma, krztusiec.
Przeciwwskazania: nadczynność kory nadnerczy, hiperandrogenizm.
Skąd efekt przyrostu masy mięśni po zażywaniu katalpy?
Irydoidy katalpolowe mają zdolność zwiększania uwalniania dehydroepiandrotestosteronu i androstendionu, które są przekształcane do testosteronu i dihydrotestosteronu, a te jak wiadomo mają właściwości anaboliczne.
Napar katalpowy – Infusum Catalpae: 2 łyżki sproszkowanych owoców lub liści zalać 1 szklanką wrzącej wody, odstawić na 30 minut pod przykryciem, przecedzić. Pić 2 razy dziennie po 1 szklance naparu. Stosować również zewnętrznie (okłady, płukanki, przemywania, nasiadówki).
Maść katalpowa na zmiany skórne – Unguentum Catalpae: świeże liście lub owoce zmiksować z olejem lnianym, konopnym lub rokitnikowym i spirytusem na konsystencję papki. Nakładać na chore miejsce (np. eczema, atopowe zapalenie skóry, łuszczyca), najlepiej pod ceratkę i bandaż elastyczny. Stosować dwa razy dziennie.
Wino katalpowe – Vinum Catalpae: 1 część liści suchych lub świeżych, albo owoców, po uprzednim rozdrobnieniu, zalać 5 częściami wina wytrwanego czerwonego lub białego. Odstawić na miesiąc. Codziennie wypić 1 kieliszek takiego wina.
Czas kuracji preparatami wyżej opisanymi: 1 miesiąc; powtarzać co kwartał.
W kosmetologii: wypryski na tle alergicznym, trądzik różowaty (maseczka, tonik, krem/żel z wyciągiem na winie katalpowym; wino katalpowe do celów dermatologicznych: 1 część objętościowa surowca na 3 części objętościowe wina).
Wykazuje synergizm z ziołami zawierającymi fitosterole i saponiny i alkaloidy sterydowe, np. kozieradka – Trigonella, Cyanotis, Sarsaparilla, juka – Yucca, czworolist – Paris, konwalijka – Maianthemum, psianka słodkogórz Solanum dulc-amara. W połączeniu z Dioscorea (pochrzyn), kozieradką Trigonella, lukrecją (Glycyrrhiza) staje się potężnym środkiem wpływającym na gospodarkę hormonalną! (patrz opisy tych ziół), co może być w umiejętny sposób wykorzystane, np. w leczeniu schorzeń reumatycznych, niedoboru DHEA, zaniku mięśni, stwardnienia rozsianego.
Bodziszek drobny (niem./szwajc. Kleiner Storchschnabel, fr. Geranium fluet, ital. Geranio minore, retorom. Gerani pitschen) – Geranium pusillum Linne, należy do rodziny bodziszkowatych – Geraniaceae. Zarówno w Polsce, jak i w Szwajcarii jest rozpowszechniony, miejscami pospolity na niżu i pogórzu. Zasiedla pola, przydroża, drogi śródleśne, przychacia. Kwitnie od maja do września. Dorasta do 50 cm wys. Łodyga wzniesiona, gałęzista, często pokładająca się lub rozesłana, owłosiona, pokryta włoskami gruczołowymi. Liście okrągławo-nerkowate 5-9-dzielne; odcinki jajowato-klinowate, nierówno wcinane. Kwiaty drobne, średnicy 2-4 mm, płatki różowe lub fioletowo-różowe, orzęsione, na szczycie nieco wcięte. Owoce owłosione, z dziobkiem ogruczolonym.
Surowcem jest kwitnące i owocujące ziele bodziszka drobnego – Herba Geranii pusilli, zbierane od maja do sierpnia, suszone w ciemnym miejscu, w przewiewie, w temperaturze pokojowej. Surowiec wrażliwy na przegrzanie. Trwały tylko 1 rok. Rozdrabniać tuż przed przetworzeniem w ostateczny przetwór. Przechowywać w światłoszczelnych pojemnikach.
Składniki czynne: olejek eteryczny bogaty w geraniol, linalol, terpineol, borneol; garbniki 6-12%, kwas galusowy, elagowy, ferulowy, kawowy, katechowy, p-kumarowy; flawonoidy (kemferol, kwercetyna), gorycze, fitosterole (sitosterol).
Działanie fitofarmakologiczne: ściągające, przeciwbiegunkowe, wybitnie przeciwzapalne, antyalergiczne, przeciwrodnikowe, antybakteryjne, fungistatyczne, onkostatyczne. Zakłóca przemiany mewalonianu i dzięki temu obniża poziom cholesterolu we krwi. Dodatkowo hipocholesterolemicznie działają fitosterole i garbniki. Obniża stężenie glukozy w osoczu krwi. Hamuje obrzęk gruczołu krokowego. Ochrania miąższ wątroby przed stłuszczeniem. Hamuje kaszel i zbyt obfitą wydzielinę śluzową oraz ropno-surowiczą w drogach oddechowych. Wywiera działanie antyandrogenne.
Wskazania: nadmierne stężenie cukru, lipidów i cholesterolu we krwi, przerost gruczołu krokowego; nieżyt układu oddechowego i pokarmowego, zmiany stłuszczenia wątroby, stany zapalne odbytu i narządów płciowych, ostre zapalenie spojówek i gałki ocznej; infekcje drożdżakowe przewodu pokarmowego; trudno gojące się rany, sączące owrzodzenia, nadżerki, liszaje; oparzenia; łojotok skóry, łojotokowe zapalenie skóry, łupież tłusty, łojotok włosów; nowotwory i polipy przewodu pokarmowego (stosować na czczo); cukrzyca, choroby alergiczne. Łagodzi objawy refluxu i choroby wrzodowej.
Wywar: 2 łyżki świeżo rozdrobnionego surowca zalać 1 szklanką zimnej wody, doprowadzić do wrzenia i potem zagotowania pod przykryciem. Gdy zacznie się gotować od razu odstawić z ognia i trzymać pod przykryciem jeszcze 30 minut. Pić 2 razy dziennie po 1 szklance wywaru. W przypadku choroby nowotworowej i zapalenia dróg oddechowych oraz przewodu pokarmowego 1/2 szklanki wywaru 4 razy dziennie.
Wywar stosować też do płukania narządów płciowych, jamy ustnej i gardła, do obmywania, okładów, np. oczu (okłady 30 minutowe). Pomocny wleczeniu nadmiernego łzawienia i zmian ropnych oczu. Przyspiesza gojenie sączących ran. Jest cenną rośliną kosmetyczną przy wypryskach, rozszerzonych porach, pękających naczynkach włosowatych, łojotoku, świecącej cerze zwiotczałej i z przebarwieniami oraz odbarwieniami. Wyrównuje koloryt skóry. Hamuje rozwój bakterii i grzybów.
Bodziszek drobny – Geranium pusillum L., Krosno, maj 2012 r.
Gajowiec żółty (niem./szwajc. Goldnessel, fr.Ortie jaune, Lamier galeobdolon, ital. Ortica mora, retorom. Urticla melna) – Galeobdolon luteum Hudson = Lamium galeobdolon Linne = Galeobdolon vulgare Pers. = Lamiastrum galeobdolon (L.) Ehrend. et Pol., z rodziny wargowych – Labiatae (jasnotowatych – Lamiaceae) jest cenną rośliną leczniczą o działaniu wykrztuśnym, przeciwskurczowym, łagodzącym kaszel i przeciwzapalnym. Był stosowany w medycynie ludowej w leczeniu nieżytów układu oddechowego oraz niektórych chorób ginekologicznych (Niemcy, Austria, Szwajcaria, Bułgaria, dawna Jugosławia), podobnie jak jasnota biała – Lamium album Linne, jasnota różowa – Lamium amplexicaule L., czy purpurowa – Lamium purpureum Linne.
Może zastąpić jasnotę różową w zakresie leczenia zaburzeń miesiączkowania, wspomagającej terapii upławów i zapalenia przydatków. Dodatkowo może być polecany w zespole policystycznych jajników i endometriozy, najlepiej w połączeniu z preparatami torfowca (świeży zielony torfowiec!), borowiny (w tym pozajelitowo Fibs, albo doustnie wyciągi – destylaty z borowiny), odwarem z kory kaliny, naparem z ziela/kwiatu nagietka, naparem ziela/kłącza glistnika, naparem z ziela miesiącznicy – Lunaria i naparem z kwiatów czeremchy.
Roślina pospolita w lasach na niżu i w górach, ponadto sprzedawana czasem w sklepach ogrodniczych jako roślina okrywowa cieniolubna. Roślina krótko żyje, należy do aspektu wiosennego. Po przekwitnięciu i wydaniu owoców nadziemna część gajowca żółknie i zamiera.
Surowcem jest kwitnące ziele gajowca żółtego – Herba Lamii galeobdoloni, które można suszyć w temperaturze do 35 stopni Celsjusza lub stosować w stanie świeżym do sporządzenia intraktu lub nalewki. Surowiec jest zbierany od kwietnia do maja.
Składniki: flawonoidy – galeobdoside = galeobdozydy (werbaskozyd, apigenina-7-O-beta-D-(6′-p-hydroksy-cinnamoyloxy)-mannoside), kwas cynamonowy, kwas kawowy, benzoksazynoidy (benzoxazinoids), w tym odkryty przez bułgarskich uczonych (Kalina I Alipieva, Rilka M Taskova,Ljubka N Evstatieva,Nedjalka V Handjieva ,Simeon S Popov) nowy związek z tej grupy 2-O-β-d-glucopyranosyl-6-hydroxy-2H-1,4-benzoxazin-3(4H)-one (6-hydroxy blepharin); irydoidy, w tym harpagidowe, salidrozyd (o działaniu przeciwlękowym), 5-deoxylamiol, sesamoside, ekdyzony, epipterosterony o silnych działaniach przeciwzapalnych; olejek eteryczny bogaty w trikozan, tetrakozan, pentakozan, heptakozan, kwas heksadekanowy, skwalen, mirystynian izopropylu, alfa-terpineol, beta- kariofilen.
 
źródło obrazka: http://www.mdidea.com/products/herbextract/salidroside/data04.html
Działanie lecznicze: wyraźnie przeciwzapalne na skórę, błony śluzowe i narządy wewnętrzne; ochronne na miąższ wątroby i nerki, przeciwreumatyczne, słabo przeciwbólowe. Reguluje miesiączkowanie i usuwa stany zapalne narządów rozrodczych oraz układu moczowego. Tłumi reakcje autoimmunologiczne (autoagresję immunologiczną). Może być polecany w leczeniu reumatyzmu, dny moczanowej, wirusowego zapalenia wątroby, niewydolności wątroby. Przydatny niezmiernie w profilaktyce stłuszczenia i marskości wątroby oraz nerek.
Wskazania: upławy, nieregularne miesiączkowanie, stany zapalne jajników, jajowodów, macicy i pochwy, zapalenie powrózków nasiennych, zapalenie jądra i moszny; stany zapalne układu moczowego (niekoniecznie wywołane infekcjami!), choroby uszkadzające wątrobę i nerki; stany zapalne nerwów, mięśni, stawów i kości; uogólnione stany zapalne skóry i przewodu pokarmowego. W razie zakażeń należy Galeobdolon luteum łączyć z ziołami fitoncydowymi (przeciwdrobnoustrojowymi). Przy alergii łączyć z pierwiosnkiem i krwawnikiem. W połączeniu z Rhodiola, Schisandra, Eleutherococcus i tatarakiem (w równych proporcjach) – w leczeniu choroby Alzheimera i zespołów otępiennych, ponadto zespołów stresowych i lękowych.
Gajowiec zawiera składniki sterydowe, podobnie jak Cyanotis arachnoides (mogą być łączone! https://rozanski.li/?p=2278) oraz irydoidy. Stanowi dobrą alternatywę dla przetaczników (wykazuje z nimi synergizm), czyśćca, trędownika i dąbrówki, ale jednocześnie wykazuje z nimi synergizm i koergizm, dlatego polecam kojarzyć te surowce. Harpagophytum (hakorośl), tarczyca bajkalska, Sarsaparilla, lukrecja i kozieradka również są wzmacniane i uzupełniane w działaniu przez gajowca, co może być wykorzystane w terapii chorób autoimmunologicznych, w tym alergii.
Napar gajowcowy – Infusum Lamii galeobdoloni: 2 łyżki rozdrobnionego suchego surowca lub 4 łyżki świeżego surowca zalać 400 ml wrzącej wody lub mleka; odstawić pod przykryciem na 40 minut, przecedzić. Pić 2 razy dziennie po 200 ml; w przypadku stanów zapalnych układu oddechowego 100 ml co 4 godziny, najlepiej z miodunką, pierwiosnkiem, czosnkiem niedźwiedzim, kwiatami męskimi leszczyny, kwiatami męskimi olchy, kwiatami forsycji lub kwiatami czeremchy. W razie silnego kaszlu i wysięku płucnego mieszać z ziołami krzemionkowymi (skrzyp, przytulia, marzanka, poziewnik, turzyce – odwar). Stosować również do irygacji, lewatywy, okładów, płukanek i przemywania schorzałych miejsc. Polecam przy zapaleniu gałki ocznej, spojówek i powiek (okłady z naparu-40 minutowe).
Nalewka lub intrakt gajowcowy – Tinctura et Intractum Lamii galeobdoloni: 1 część świeżego surowca po rozdrobnieniu zalać –5 częściami alkoholu 40% (w przypadku intraktu – gorącego), odstawić na 7 dni, przefiltrować. Zażywać po 10 ml 2-3 razy dziennie. Dobry jest również wyciąg na winie wytrawnym 1:5 – wtedy wypijać 1 kieliszek wina dziennie przez 2 tygodnie lub co dwa dni przez 4 tygodnie.
Galeobdolon luteum Hudson, kwiecień 2012, okolice Tylawy w Beskidzie Niskim.
Galeobdolon luteum Hudson, 29 marzec 2009 r., Wolsztyn (wielkopolskie).
Duża zawartość w surowcu skwalenu oraz alkanów czyni ziele kwitnące gajowca, jak i olejek z niego pozyskany bardzo przydatny w pielęgnowaniu skóry suchej, podrażnionej, łuszczącej się i cierpiącej na przedwczesne oznaki starzenia oraz atopowe zapalenie skóry.
Żywiec – Dentaria (niem. Zahnwurz, fr. Dentaire, ital. Dentaria) jest reprezentowany w krajowej florze przez 3 gatunki: Dentaria bulbifera Linne – żywiec cebulkowy (na niżu i w górach rozpowszechniony w lasach), Dentaria glandulosa Waldstein&Kitaibel – żywiec gruczołowaty (Karpaty, Podkarpacie) i Dentaria ennnneaphyllos Linne – żywiec dziewięciolistny (Sudety, Karpaty). Rodzaj żywiec jest zaliczany do rodziny krzyżowych – Cruciferae (=Brassicaceae). W niektórych systemach taksonomicznych rodzaj Dentaria włączono do rodzaju Cardamine (rzeżucha) i tak np. Dentaria glandulosa Wald.&Kit. ma odpowiednio nawę Cardamine glanduligera O.Schwarz.
Niewiele wiadomo o zastosowaniu żywca w dawnej medycynie ludowej i oficjalnej. W niemieckojęzycznych opracowaniach można znaleźć informacje o zastosowaniu Dentaria bulbifera Linne Zhnwurzel, konollentragende (Korallenwurzel), z którego pozyskiwano kłącze z korzeniami (“korzeń koralowy”), bowiem kłącze jest pokryte mięsistymi łuskami. Warto dodać, że w części nadziemnej, w kątach liści występują charakterystyczne czarne cebulki. Surowiec widniał pod nazwą Radix Dentariae minoris (Antidysentericae). W dawnej medycynie używano żywiec cebulkowy wleczeniu kolek dzieci oraz zakażeń przewodu pokarmowego. Polecany był w leczeniu dyzenterii (czerwonki).
Wszystkie żywce mają ostry, rzeżuchowy smak i zapach.
Składniki czynne: glukozynolaty, głównie metylo-etyloglukozynolaty, metylo-butylo-, metylo-pentylo- oraz indolylometylo-glukozynolaty, flawonoidy.
Działanie fitofarmakologiczne: hamujące rozwój bakterii, w tym opornych na tetracykliny, penicyliny i wankomycynę, grzybobójcze i fungistatyczne, w tym hamujące rozwój drożdżaków (Candida), pierwotniakobójcze; silnie żółciopędne, rozgrzewające, pobudzają wydzielanie soków trawiennych, silnie moczopędne, wzmagające procesy regeneracji błon śluzowych i skóry; wykrztuśne, odkażające drogi moczowe i układ oddechowy; zapobiegające zaparciom; odtruwające; zastosowane miejscowo: antyseptyczne, poprawiające ukrwienie, przeciwreumatyczne, przyspieszające gojenie ran. Glukozynolaty należą do fitoncydów. Mają działanie przeciwnowotworowe. Obniżają poziom glukozy i cholesterolu we krwi.
Wskazania: zakażenia układu oddechowego; zastoje żółci; atonia jelit; spadek odporności na infekcje; nieżyty układu oddechowego, mikoplazmoza płuc; kryptokokkoza i kandydoza; zakażenia dróg moczowych; zatrzymanie miesiączkowania; pomocniczo w chorobie nowotworowej; borelioza (pomocniczo); miażdżyca, hiperlipidemia, hipercholesterolemia, cukrzyca; reumatyzm i artretyzm; łuszczyca, dyskinezy dróg żółciowych, “zespół zimnych dłoni i stóp”, bolesne kolki jelitowe i wątrobowe, kolka śledzionowa, choroby włosów i paznokci (skojarzyć z leczeniem zewnętrznym).
Zewnętrznie: spirytus i ocet z żywca – do wcierania przy łysieniu i łupieżu, łamliwości włosów; do nacierania przy stłuczeniach, reumatyzmie; opuchliznach, po ukąszeniach owadów i roztoczy (ocet żywcowy jako repelent – odstraszająco na komary, meszki itd.); do kąpieli przy eczema (egzemy) i łuszczycy, charłactwie; maść na wypryski, ATZ, zmiany łuszczycowe, rany, odleżyny.
Czas kuracji: 2-3 tygodnie, powtarzać co kwartał, 2-3 razy w roku.
Przeciwwskazania: ciąża, laktacja, krwawienia z przewodu pokarmowego.
Zarówno ziele – Herba Dentariae, jak i kłącze – Rhizoma Dentariae, wraz z korzeniami (cum radicibus) najlepiej używać w stanie świeżym, bowiem są to surowce glukozynolatowe, tracące cenne fitoncydy podczas suszenia i podgrzewania. Zatem najlepiej pozyskiwać z surowców sok, macerat na letniej wodzie, nalewkę na świeżym surowcu, wyciąg octowy, olejowy lub na winie.
1 część świeżo zebranego i rozdrobnionego surowca zalać 5 częściami alkoholu 30-40%, wina wytrawnego, octu lub oleju. Zawsze jednak przed zalaniem olejem surowic zwilżyć spirytusem, aby zatrzymać działanie enzymów.
Świeżą papkę (pulpę) z surowca można mrozić i użyć do wytwarzania maści 25% na oleju lnianym/lanolinie lub oleju lnianym/smalcu. Maść przechowywać w lodówce. Maść żywcową – Unguentum Dentariae stosować na odleżyny, wypryski, łuszczycę, atopowe zapalenie skóry, liszaje, owrzodzenia dla zmiękczenia bliznowców (keloidów).
Pulpa żywcowa – Pulpa Dentariae: surowiec zmiksować i zażywać po 2 łyżeczki 2-3 razy dziennie.
Ocet żywcowy – Acetum Dentariae ,najlepiej na occie jabłkowym lub winnym: 1 łyżeczka w wodzie na czczo przy drożdżycy przewodu pokarmowego, obłożonym języku; nadto 1 łyżka na szklankę wody do okładów i płukania, np. przy kandydozie jamy ustnej i gardła, zapaleniu dziąseł.
Wino żywcowe – Vinum Dentariae: 1 kieliszek dziennie przy zaburzeniach krążenia, skąpomoczu, obrzękach, miażdżycy.
Olej żywcowy – Oleum Dentariae, najlepiej na oleju z lnianki lub oleju lnianym, warto dodać jeszcze nieco oleju rokitnikowego (ten ostatni po ekstrakcji, jako domieszka): 1-2 łyżki przy miażdżycy, cukrzycy, chorobach włosów, paznokci i skóry, kamicy żółciowej, drożdżycy, owrzodzeniach, zapaleniu przydatków; ponadto zewnętrznie do smarowania schorzałych miejsc.
Macerat (Maceratio Dentariae) wodny na świeżym kłączu lub zielu, jak i sok również można zamrozić w torebkach na kostki lodowe i zażywać w ciągu całego roku po rozmrożeniu. 2-4 łyżki surowca zmiksowanego zalać 1 szklanką wody, pozostawić na 6 godzin, przecedzić. Pić 2-4 razy dziennie po 100 ml. Przy infekcjach przewodu pokarmowego i nowotworach na czczo. Przy nieżytach układu oddechowego z miodem do 4 razy dziennie po 50-100 ml.
Miód żywcowy – Mel Dentariae: surowce zmielić na papkę; na każdą 1 łyżeczkę papki dać 1 łyżkę wina, 1 łyżeczkę gliceryny, 2 krople olejku herbacianego, cedrowego lub cyprysowego i 1 łyżkę miodu, wymieszać. Przechowywać w lodówce. Zażywać po 1 łyżce przy zakażeniach i zapaleniu układu oddechowego, osłabieniu i miażdżycy.
  
Żywiec gruczołowaty – Dentaria glandulosa Wald.&Kit., Stasiana, kwiecień 2012 r.
Pterocarpus marsupium Roxburgh (Lingoum marsupium, Pterocarpus bilobus), czyli Kino Tree, Gummi Kino, Kino indicum, albo inaczej Kino malabaricum jest drzewem dorastającym nawet do 30 m wys., z rodziny motylkowatych – Papilionaceae. Występuje w Indiach, w Nepalu, Sri Lance oraz w Brazylii. Należy do ziół ajurwedyjskich.
Surowcem jest kora, drewno, gumożywica i całe gałązki – Cortex, Lignum, Frondes, Gummi-resina (Resina Kino) Pterocarpi marsupii. Surowce zawieraj a polifenole (homopterocarpin = homopterokarpina, pterocarpin = pterokarpina), pochodne diarylowe propanu (diaryl propane derivative), propterol, stylbeny, pterostylbeny (pterostilbene), hydrochalkony (hydrochalcone), pterosupinę (pterosupin), benzofuranony, marsupsynę (marsupsin), flawonoidy, likwirytigeninę (liquiritigenin), katechiny, (-)-epikatechinę /(-)-epicatechin/.
Propterol, pterostylbeny, pterosupina, marsupsyna występują w drewnie., natomiast epikatechina jest zawarta głównie w korze. Polifenole, marsupsyna, pterostylbeny obniżają poziom glukozy w osoczu krwi (wpływ hipoglikemiczny). Należy pamiętać, że również epikatechina ma działanie przeciwcukrzycowe. Naftowy ekstrakt z gałązek, drewna i kory Pterocarpus marsupium zawiera alkohole seskwiterpenowe, elin-4(15)-en-1beta,11-diol, beta-eudesmol, erythrodiol-3-monoacetate (octan erytrodiolu) i pterostylbeny. W drewnie znaleziono glikol izoflawonoidowy marsupol, ponadto 2-hydroxy-2-benzylocoumaranon (=2-hydroksy-2-benzylokumaranon) i carpusin (karpusynę). Pterokarpozyd, isoaurone C-glucoside stwierdzić można w wodnym wyciągu z drewna (Amritpal Singh Saroya, 2011 r.).
Surowiec (kora z drewnem) zawiera garbniki (40-80%), w tym katechiny /Hiller K., Melzig M.F., 2010 r.).
Wyciągi zawierające flawonoidową frakcję z Pterocarpus marsupium, jak i gumożywica działają regenerująco i namnażająco (proproliferacyjnie) na komórki B wysepek Langerhansa trzustki. Obniżają znacząco stężenie glukozy we krwi i powinny być zalecane przy cukrzycy.
Dawka: 2-4 g ekstraktu dziennie. Do leczenia cukrzycy stosować wyciągi alkoholowe płynne lub suche.
Odwar z surowców jest dobrym środkiem ściągającym, przeciwbiegunkowym i przeciwzapalnym. Działa również przeciwgorączkowo.
Psianka słodkogórz – Solanum dulcamara Linne należy do rodziny psiankowatych – Solanaceae. Opisywałem tę roślinę https://rozanski.li/?p=1280, jednak dzisiaj wspomnę ją jeszcze raz bowiem z jednej strony jest ziołem silnym w działaniu, zarazem niebezpiecznym przy przedawkowaniu, z drugiej jednak zgodnie z zaleceniami doskonałego lekarza dra F.J. Cazin’a (1868 r., s. 401-407) może zastąpić Sarsaparilla (Smilax). Zważywszy, że psianka słodkogórz jest rośliną krajową, możliwą do uprawy możemy ja stosować w leczeniu boreliozy, chorób reumatycznych, chorób autoimmunologicznych, w tym łuszczycy, ziarnicy, czy wyprysków (eczema).
Trzeba trzymać się ściśle dawek, bowiem ta roślina naprawdę może zaszkodzić przy przedawkowaniu (hemoliza, uszkodzenie nerek, drgawki, wymioty, biegunka, podrażnienie przewodu pokarmowego). Należy do ziół silnie “czyszczących krew” (depurativum), przeciwzapalnych, napotnych, przeciwgorączkowych, antyalergicznych, moczopędnych, przeciwobrzękowych, wykrztuśnych, mukolitycznych, sekretolitycznych. Psiankę słodkogórz warto łączyć z kłączem turzycy, perzu, zielem kurdybanka, paprotką słodką, z korzeniem łopianu, wilżyny, zielem lub kłączami pokrzywy w terapiach moczopędnych i odtruwających.
Cazin, a za nim prof. J. Muszyński i prof. S. Schilling-Siengalewicz (1938 r.) polecają dawkę 8 g Stipites Dulcamarae na 300 ml wody (odwar) przy wykwitach skórnych i jako depurativum. Ja proponuje mniejsze dawki: https://rozanski.li/?p=277
Rp. Stipitum Dulcamarae 10,0
Radicis Bardanae 20,0 (łopianu korzeń)
Radicis Oninidis 20,0 (wilżyny korzeń)
Aquae 50,0
Sacchari 30,0
M.f. decoct. S. Po 2 łyżki stołowe 3 razy dziennie.
Ze swojej strony polecam wyżej wymienione zioła zalać 2 szklankami wody, gotować 5-10 minut, przecedzić. Pić jak wyżej, ewentualnie z dodatkiem miodu.
Autor mieszanki miał na myśli 50,0 (50 g) wody po wygotowaniu surowców i odparowaniu, bowiem nie jest możliwe gotowanie 50 g ziół w 50 g wody! Dopiero te ostatecznie uzyskane 50 g odwaru można zmieszać z 30 g sacharozy uzyskując syrop o działaniu moczopędnym i “czyszczącym krew” oraz wykrztuśnym.
|
|
Najnowsze komentarze