|
|
Alchemilla vulgaris – przywrotnik pospolity; Krosno 1994 r.
Przywrotnik Alchemilla zaliczany jest do rodziny różowatych Rosaceae. Przywrotnik ma zdolność wytwarzania nasion bez zapłodnienia (apogamicznie). Gatunek Alchemilla vulgaris Linne jest gatunkiem zbiorowym. Przywrotniki tworzą liczne odmiany i podgatunki, nawet o charakterze regionalnym. Wszystkie gatunki są lecznicze (około 200) i maja podobne właściwości chemotaksonomiczne. Dawniej przywrotnik był określany nazwami: nawrotnik, nawrotek, gęsie łapki, lwia łapa, gwiazdki. W XIX wieku rodzaj Alchemilla był zaliczany w niektórych systemach taksonomicznych do rodziny różowato-krewnikowych Rosaceae-Sanguisorbae. Przywrotnik rośnie w Polsce, na łąkach, pastwiskach, polanach, na skrajach lasów. W sklepach zielarskich dostępny jest susz – ziele przywrotnika – Herba Alchemillae. Ziele przywrotnika powinno być zbierane przed, w czasie kwitnienia oraz w początkach zawiązywania owoców. Ziele suszyć w temperaturze do 50oC.
W medycynie ludowej przywrotnik jest stosowany w leczeniu nieżytu żołądka i jelit, biegunki różnego pochodzenia, zaburzeń trawienia. W XVIII i XIX wieku przypisywano przywrotnikowi zdolności pobudzania przemiany materii. Ma zdolność hamowania drobnych krwawień, likwidowania stanów zapalnych skóry i błon śluzowych, łagodzenia objawów zapalenia języka, gardła i dziąseł. Pobudza gojenie ran. Zewnętrznie robiono okłady z soku, pognieconego świeżego ziela i odwaru na stłuczenia, skaleczenia, siniaki, obrzęki.
Przywrotnik ceniony jest także w fitoterapii weterynaryjnej. Zwiększa mleczność u krów. Hamuje stany zapalny wymienia. Poprawia trawienie u zwierząt.
Ziele przywrotnika zawiera garbniki elagowe (do 12%), flawonoidy (kwercetyna), witamina C (ponad 200 mg/100 g), saponiny, gorycze (laktony), fitosterole. Ważnymi składnikami czynnymi przywrotnika są: kwas elagowy, luteina, krzemionka przyswajalna, kwas taninowy, kwas galusowy, ubichinon, kwas chinowy, kwas kumarowy.
Przeciętna zawartość tanin 6-8%.
Spośród polifenoli wymienić można: pedunkulagina, lewigatyna, agrimonina, alchemillina (elagotanina).
Alchemilla vulgaris – przywrotnik pospolity; Krosno 1994 r.
Działanie przywrotnika: przeciwbakteryjne, ściągające, przeciwwysiękowe, przeciwbiegunkowe, przeciwzapalne, zmniejszające intensywność krwawień miesiączkowych, hamujące aktywność elastazy, angioprotekcyjne (wazoprotekcyjne = ochraniające strukturę naczyń krwionośnych), przeciwgorączkowe, przeciwcukrzycowe (tutaj opinie kontrowersyjne).
Wskazania: zaburzenia trawienne, biegunka, choroba wrzodowa, nieżyt jelit, zapalenie odbytu, hemoroidy, żylaki kończyn, plamice, trądzik różowaty, kruchość i przepuszczalność naczyń krwionośnych, uogólnione stany zapalne i wysiękowe w organizmie, nadmierne i bolesne krwawienia miesiączkowe. Stany zapalne naczyniówki i spojówki. Stany zapalne jamy ustnej i gardła. Trudno gojące się rany, kontuzje sportowe, siniaki, krwiaki podskórne, obrzęk stawów.
Sposób użycia:
Okłady na oczy z gazy nasączonej w odwarze. Okłady na rany, wypryski, opuchnięte i kontuzjowane miejsca (odwar). Przemywanie skóry trądzikowej, łojotokowej, z rozszerzonymi porami i naczyniami krwionośnymi (odwar). Świeże zmielone ziele z dodatkiem oleju lnianego do okładów na wypryski, trudno gojące się rany, zmiany łuszczycowe, liszaje, owrzodzenia kończyn.
Odwar: 1 łyżkę ziela świeżego lub suchego i rozdrobnionego zalać 1 szklanką wody, gotować 5 minut, odstawić na 30 minut pod przykryciem. Przecedzić. Pić 4 razy dziennie po 100-150 ml przy nieżycie przewodu pokarmowego. W pozostałych schorzeniach 2 razy dziennie po 100 ml. Przy zapaleniu odbytu i hemoroidach stosować lewatywy z mocnego odwaru (2 łyżki ziela na 1 szklankę wody).
Odwar stosować również do płukania jamy ustnej, gardła, do okładów na oczy (30 minutowe). Płukanki leczą stany zapalne dziąseł oraz bolesne nadżerki w jamie ustnej. Ponadto do płukania stóp przy nadmiernej potliwości. Do pielęgnowania skóry: przemywać twarz i szyję 2 razy dziennie.
Tonik do twarzy przywrotnikowy na winie: 1 łyżkę ziela zalać 1 szklanką wody, gotować 5 minut, odstawić na 30 minut, przecedzić. Dodać 2 łyżki soku z cytryny oraz 200 ml wina wytrawnego białego oraz 1 łyżkę spirytusu salicylowego, mrówczanego lub kamforowego, wymieszać. Przechowywać w lodówce.
Działanie: wybielające, przeciwzapalne, pojędrniające, obkurczające pory i naczynia krwionośne, przeciwzaskórnikowe.
Stosować 2 razy dziennie, rano i wieczorem.
Alchemilla vulgaris – przywrotnik pospolity; Krosno 1994 r.
W aptekach polskich są dostępne krople Datong (Gamma) zmniejszające natężenie i częstość chrapania i poprawiające oddychanie podczas snu. Przed snem podaje się po 3-4 kropelki do otworów nosowych. Słyszę zarówno pozytywne jak i negatywne opinie na temat tego preparatu. Uważam jednak, że osoby mające kłopoty z nadmiernym i głośnym chrapaniem powinny wypróbować Datong. Przyjrzyjmy się jednak składnikom czynnym tego preparaty.
Krople są oparte na pochrzynie Dioscorea. Rodzaj pochrzyn (ignam) jest zaliczany do rodziny pochrzynowatych Dioscoreaceae. Sam rodzaj pochrzyn obejmuje około 650 gatunków, natomiast rodzina pochrzynowatych liczy około 800 gatunków. Pochrzyn występuje w krajach tropikalnych. Najbardziej znany jest pochrzyn chiński wchodzący w skład kropli Datong – Dioscorea batatas, uprawiany w Azji jako roślina jadalna. Jest to bylina dwupienna wydające podziemne bulwy korzeniowe zawierające około 20-25% skrobi. W katach liści pochrzyn wytwarza małe bulwki, również bogate w saponiny i skrobię. Inny gatunek – pochrzyn skrzydlaty Dioscorea alata wytwarza bulwy korzeniowe większe niż pochrzyn chiński; osiągają długość 2 m i masę 60 kg. Spożywane są podobnie jak nasze ziemniaki. Uprawiany jest w Indiach, Polinezji, w Gujanie na Madagaskarze, na Filipinach i w Afryce.
Do celów leczniczych wykorzystywane są głównie: pochrzyn chiński i pochrzyn włochaty Dioscorea villosa.
Surowcem farmaceutycznym jest kłącze pochrzynu – Rhizoma Dioscoreae.
Dioscyna – saponozyd steroidowy Składnikami czynnymi są saponiny sterydowe ok. 3-4%: dioscyna (glikozyd diosgeniny) C45H72O16, jamogenina; alkaloidy (dioskoryna), tanina, katechiny fitosterole, flawonoidy (mirycetyna, kemferol, kwercetyna).
Saponiny pochrzynu służą w przemyśle farmaceutycznym (biotechnologia) do syntezy hormonów sterydowych, głównie gestagenów.
Działanie: przeciwzapalne, rozkurczowe, przeciwbólowe, przeciwreumatyczne, wykrztuśne, żółciopędne, regulujące wypróżnienia, antyseptyczne, rozszerzające naczynia krwionośne, poprawiające krążenie krwi, moczopędne, odtruwające, pobudzające trawienie i wchłanianie składników pokarmowych, napotne, przeciwgorączkowe, pobudzające regenerację tkanek. Pobudza podstawową przemianę materii. Pobudza wzrost gruczołu sutkowego (aktywuje rozrost pęcherzyków i komórek tłuszczowych piersi). Zwiększa wilgotność pochwy. Podnosi ciepłotę ciała. Może zwiększać stężenie progesteronu w ustroju.
Pochrzyn może działać przeciwmiażdżycowo oraz jako afrodyzjak. Pochrzynowi przypisywane są działania obserwowane po podaniu dehydroepiandrosteronu DHEA.
Wskazania: reumatyzm, zaparcia, zatrucia, kuracje odtruwające, zapalenie krtani, oskrzeli i gardła, kaszel suchy, nasieniotok, suchość pochwy, niedorozwój gruczołów piersiowych, spowolniona podstawowa przemiana materii, niska ciepłota ciała, przeziębienie, zespół napięcia przedmiesiączkowego, nadmierne krwawienia miesiączkowe, nadmierne rogowacenie naskórka (zewnętrznie; saponiny zmiękczają i rozjaśniają naskórek, dobrze usuwają łój).
W sklepach internetowych dostępne są preparaty doustne zawierające ekstrakt z pochrzynu, standaryzowany na zawartość dioscyny, jaki również zmikronizowane kłącze pochrzynu, np. Yamswurzel 500mg GPH Kapseln 120 St.za 33,5 euro; DIOSCOREA 1000 mg – 60 comp, za 54,45 euro; Body Ripped Androbolin – 80 tabl. za 43 dolary.
Są również produkowane kosmetyki zawierające pochrzyn, np. DIOSCOREA Cream (Wild Yam + Silicium) Professional, które można wcierać w skórę, np. piersi.
Możliwe jest również sporządzanie odwaru (3-5%) i intraktu (1:3) z kłączy pochrzynu, które można zażywać doustnie (intrakt 5 ml 2 razy dziennie; odwar 2 łyżki 3 razy dziennie, przy nieżycie układu oddechowego 1 łyżka odwaru co 2 godziny).
Opisywałem już na blogu zastosowanie w fitoterapii ruszczyka kolczastego (myszopłoch) – Ruscus aculeatus Linne, z rodziny myszopłochowatych Ruscaceae.
W nowoczesnym lecznictwie oficjalnym zastosowanie znalazła również ruskogenina (ruscogenin), która jest saponiną sterydową. Ruskogenina C27H42O4 znajduje się w ruszczyku obok innych saponin: ruscyny, ruskozydu (glikozyd saponinowy) oraz neuroruskogeniny.
Ruskogenina posiada właściwości przeciwwysiękowe, przeciwzapalne, zwiększa napięcie żylne, poprawia krążenie krwi żylnej, chroni strukturę naczyń krwionośnych i limfatycznych. Jest inhibitorem elastazy, czyli ma odmienny mechanizm wazoprotekcyjny niż escyna, która z kolei hamuje hialuronidazę. Saponiny sterydowe ruszczyka zmniejszają adhezję leukocytów do śródbłonka. Pobudzają postsynaptyczne receptory alfa1 i alfa2 oraz uwalnianie noradrenaliny.
Ekstrakty z ruszczyka oraz sama suskogenina znalazły zastosowanie w leczeniu niewydolności naczyń żylnych i limfatycznych, w łagodzeniu objawów alergii, w leczeniu hemoroidów, żylaków kończyn, plamic, obrzęków kończyn. Nadają się do długotrwałej terapii nadmiernej przepuszczalności i kruchości naczyń krwionośnych. Ruskogenina podawana jest przy stanach zapalnych żył oraz zakrzepach żylnych. Miejscowo w leczeniu hemoroidów, zapalenia odbytu, pochwy, przetok odbytu, świądu odbytu. Ruszczyk zmniejsza krwawienia z dróg rodnych pozamentruacyjne.
Z tego względu, że ruszczyk obkurcza naczynia krwionośne, zalecam go również w leczeniu teleangiektazji (np. po terapii sterydami), plamic i trądzika różowatego. Korzystnie działa w przypadku dermatozy okołoustnej oraz rozszerzeń naczyń w przebiegu trądziku sterydowego, kosmetycznego i zawodowego (leczenie zewnętrzne skojarzyć z leczeniem wewnętrznym).
Ruskogenina wchodzi w skład preparatu Ruskorex: czopki (1 czopek 25 mg ruskogeniny), maść (10 mg ruskogeniny/1 g).
Ekstrakt z ruszczyka jest składnikiem preparatu Cyclo 3 Fort (Pierre Fabre Médicament) – kaps. bez recepty; 1 kaps. zawiera: 0,15 g wyciągu suchego z ruszczyka kolczastego (22% heterozydów sterolowych), 0,15 g metylochalkonu hesperydyny, 0,1 g kwasu askorbinowego; kosztuje około 30 zł.
Będąc ostatnio w Pradze kupiłem parę książek z zakresu medycyny. Jedną z nich jest „Vitaminy v kuchyni” (D. Lanska, B. Hlava), w której opisane zostały rośliny bogate w witaminy i sole mineralne. Dla zainteresowanych zawartością witamin w różnych produktach roślinnych podaje nieco informacji:
Koper ogrodowy: 170 mg witaminy C w 100 g, prowitamina witaminy A 13 mg.
Szczypiorek: 50-100 mg witaminy C w 100 g liści.
Hyzop: 170 mg witaminy C/100 g.
Brokuły: 90 mg wit. C/100 g.
Cebula: 15 mg wit. C/100 g (cebula).
Cykoria pędy: 10 mg wit. C.
Burak korzeń: cukier 7%, sód 250 mg, potas 120 mg, wapń 40 mg, witamina C – 15 mg.
Czosnek: witamina C 15-20 mg/100 g.
Marchew korzeń: prowitamina A 7 mg/100 g, wit. C 10 mg.
Chrzan korzeń: witamina C 100 mg/100 g.
Bakłażany: prowitamina A 30-65 mg, witamina B1 10-20 mg, witamina C 10-20 mg/100 g.
Melon: cukier 8-14%, witamina C 40 mg/100 g.
Seler liść: witamina C 100 mg/100 g.
Papryka ostra: witamina C 150-400 mg/100 g, karotenoidy 1-2%, rutyna 400 mg/100 g, witamina B1 40-60 mg, witamina B2 20-30 mg/100 g.
Pasternak korzeń: witamina C 35 mg/100 g, potas 460 mg, wapń 66 mg, magnez 35 mg.
Kapusta pekińska: witamina C 40 mg, cukier 3,4%, białko 1%.
Pomidory: witamina C 50 mg/100 g.
Czarna rzodkiew (rzepa): witamina C 35 mg/100 g.
Szpinak: witamina C 40-90 mg, karoten 9 mg, kwas szczawiowy 300 mg/100 g.
Acerola: witamina C 1000-4000 mg/100 g.
Ananas: cukier 8-18%, kwasy 0,3-0,8%, białka 0,2-0,5%, sole mineralne 0,25%, witamina C 12 mg%.
Banan: witamina C 24 mg/100 g, cukrowce – 19-25%, z tego przypada na pektyny 0,3-1,2%, fruktoza 7-14%, glukoza 8-17%, sacharoza 30-50%, skrobia 3-7%; białka 0,8-1,4%
Bez czarny owoc: witamina C 300 mg/100 g.
Borówka brusznica owoc: witamina C 20 mg/100 g.
Cytryna: witamina C 60 mg/100 g.
Dereń właściwy owoc: witamina C 100-300 mg/100 g.
Poziomka owoc: witamina C 100 mg, witamina B2 0,1 mg, witamina PP 0,3 mg, karoten 0,8 mg, witamina K 0,1 mg, witamina B1 0,3 mg/100 g.
Jarzębina owoc: witamina C 150-550 mg/100 g, prowitamina A 48 mg/100 g, pektyny 1%, kwasy organiczne 3% (sorbowy, jabłkowy, parasorbowy), cukier 10%.
Tarnina owoc: witamina C 20 mg/100 g.
Rosa moyesii Hemsl. – róża owoc: witamina C 250-3000 mg/100 g, witamina P (bioflawonoid) 2900 mg, witamina A – 500 gamma jednostek.
Rosa cinnamomea L. róża owoc: witamina C 1600 mg/100 g.
Rosa pomifera Herrm (R. villosa) owoc róża: witamina C 1200 mg/100 g.
Rosa rugosa Thunb róża owoc: witamina C 900 mg/100 g.
Porzeczka czarna owoc: witamina C 400 mg/100 g, witaminy z grupy B 120 mg.
Rokitnik owoc: witamina A 0,9-10,9 mg/100 g, witamina B1 0,0035 mg/100 g, B2 0,05 mg, witamina C 350-1222 mg/100 g.
Żurawina owoc: witamina C 30 mg/100 g.
Liczi chińskie: witamina C 40 mg/100 g.
Maliny owoc: witamina C 20 mg/100 g.
Morwa owoc: witamina C 20 mg/100 g.
Niedojrzałe orzechy włoskie z owocnią: witamina C 3000 mg/100 g.
Pomarańcze: witamina C 48-87 mg/100 g.
W niedzielę wybrałem się na spacerek po poznańskiej Śródce, aby zobaczyć początki rewitalizacji, a zarazem rewaloryzacji tej minidzielnicy, o jakiej głośno mówią władze miasta. Stary most św. Rocha, jak wszyscy Poznaniacy wiedzą przeniesiono na Śródkę, aby przywrócić dawne połączenie Ostrowa Tumskiego ze Śródką. Most efektownie postawiono, obudowano zgrabnie w otoczenie, oświetlono, co można podziwiać zwłaszcza wieczorem.
Samochodzik postawiłem na parkingu przy kinie Malta. Do kina Malta chodziłem swego czasu dość często, głównie w okresie studiów. Kino wymaga najwyraźniej sporego remontu.
Kino Malta na Śródce, 13 styczeń 2008 r.
Kościół św. Małgorzaty na Śródce, 13 styczeń 2008 r. Nieopodal kina znajduje się ciekawy kościółek św. Małgorzaty, którego początki sięgają XIV wieku. Niestety byłem w tym kościele może dwa razy w życiu, kilka lat temu, bo zawsze jest zamknięty z niewiadomych powodów. Dużo osób spacerujących w niedzielne popołudnie kierowało się do drzwi kościoła, ale niestety musiało przysłowiowo „pocałować klamkę”, bo najwyraźniej nieodległa siedziba biskupa cierpi na brak księży, którzy mogliby otworzyć drzwi i posiedzieć w tej zabytkowej świątyni. Nawet zbudowanie mostu nie pomogło i św. Małgorzata jest nadal stale zamknięta.
Na Rynku Śródeckim przy ul. Filipińskiej znajduje się ciekawy, ale niestety zrujnowany budynek, dom Kongregacji Filipinów z XVIII wieku. Fasada tego zabytku nie widziała tynkarzy od II wojny światowej, skoro w tynku zobaczyć można dziury po kulach karabinowych.
Dom Kongregacji Filipinów z XVIII wieku, 13 styczeń 2008 r.
Na zaplecze dawnego klasztoru Filipinów lepiej nie zaglądać z kilku powodów:
– jest ruderalnie i odrażająco
– wieczorem można dostać w łeb
– dla postawienia stopy niełatwo znaleźć miejsce pozbawione odchodów
Boczne uliczki na Śródce najlepiej omijać, aby wyjść z niej czystym butem i nie zepsuć sobie humoru; 13styczeń 2008 r.
Wreszcie dotarłem do osławionego miejsca, czyli przedsionka mostu:
Most łączący Śródkę z Ostrowem Tumskim, 13 styczeń 2008 r.
Bardzo ciekawym i zaniedbanym zabytkiem jest stara fortyfikacja na Cybiną, pochodzące z lat 1833-1839. Uważam, że stary most Rocha powinien właśnie tam być postawiony. W 1920 roku rozebrano most łączący Śródkę z Ostrowem, który właśnie docierał do fortu. Niewątpliwie most w tym miejscu wzbudzał by większe zainteresowanie wśród turystów i mieszkańców niż w miejscu, w którym go postawiono obecnie.
Do zamurowanej bramy fortu Ostrów Tumski docierał kiedyś most ze Śródki. Był przeznaczony dla wojska. 13 styczeń 2008 roku.
Tak się jakoś złożyło, że równy rok temu, 14 stycznia 2007 roku również byłem na Śródce i Ostrowie Tumskim. Mam zdjęcia z fortu Ostrów Tumski, lecz od innej stronie, zobaczcie, jak tam wyglądało:
Fort Ostrów Tumski, brama wjazdowa od środka, 14 styczeń 2007 roku. Nie wiem kto wpadł na tak durny pomysł i zbudował transformator w zabytkowym obiekcie (na lewo). I te mury, ten bałagan… Czy to są widoki z pół milionowego miasta wojewódzkiego. Ostrów Tumski w Poznaniu jest opisywany we wszystkich przewodnikach. Nawiązują te mityczne opisy do czasów Mieszka, Chrobrego… Autorzy przewodników raczej powinni się opamiętać
Fort Ostrów Tumski, brama wjazdowa od środka, 14 styczeń 2007 roku
Następne zdjęcia z ubiegłego roku ukazują stan, kiedy mostu jeszcze nie było:
Widok na ulicę Ostrówek na Śródce od strony Ostrowa Tumskiego, 14 styczeń 2007 roku
Na wprost widać ładnie zaparkowany groszkowy samochód mojej żony 🙂
Widok na Śródkę, 14 styczeń 2007 r. Jak widać zabytkowej zabudowy na Śródce tyle co kot napłakał. Miała być nowoczesna trasa komunikacyjna, wyburzyli większość zabudowy, tam na lewo nawet jest blok, „wczesny Bierut”. Jestem pesymistą jeśli chodzi o możliwość rewaloryzacji Śródki 🙁
Jak ukazują zdjęcia z ubiegłego roku, śniegu w styczniu nie było.
Kasztanowiec zwyczajny – Aesculus hippocastanum L. zaliczany jest do rodziny Hippocastanaceae, czyli kasztanowcowatych. Z drzewa tego pozyskiwane jest do celów leczniczych kora – Cortex, owoc – Fructus, nasienie – Semen, kwiat – Flos, liść – Folium, pączek – Gemmae oraz gałązki – Turio Hippocastani.
Niedojrzałe owoce (owocnia z nasieniem łącznie) zbierane powinny być w lipcu. Nasiona, po odjęciu kolczastej owocni zbierane są w pełni dojrzałości. Kwiaty zbierane powinny być w początkach i w czasie kwitnienia. Korę można zbierać wiosną lub jesienią z młodych gałązek. Pędy 1-roczne najlepsze są wiosną, wraz z pączkami. Pączki najwartościowsze są na przedwiośniu i wiosną. Liście bogate w witaminę K należy zbierać w maju i czerwcu. Surowce nie wolno suszyć w temperaturze powyżej 50 stopni C. Kwiaty i liście wrażliwe są na światło, dlatego suszyć je w półmroku.
Ze świeżych pączków i pędów po rozdrobnieniu (zmieleniu) sporządza się cenny intrakt. Także ze świeżych niedojrzałych owoców można przygotować intrakt.
W sprzedaży znajdują się: kwiat, kora i intrakt z kasztanowca – Flos, Cortex et Intractum Hippocastani. Spośród gotowych prostych preparatów z kasztanowca wyróżnić można:
1.Tabletki, kapsułki, drażetki zawierające określoną ilość składników czynnych z kasztanowca (standaryzowane na zawartość escyny), np. Aescin (tabl. zawierające 20 mg escyny), Esceven (tabl. zawierające 2,5 mg escyny), Venotonin (kapsułki zawierające 20 mg escyny), Venoplant (tabletki zawierające 50 mg escyny), Venastat (kaps. zawierające 50 mg escyny), Reparil (draż. zawierające 20 i 40 mg escyny), Aesculaforce (tabl. powl. zawierające 20 mg escyny).
2.Żele, maści z reguły standaryzowane na zawartość escyny, np. żel kasztanowcowy Gemi, Aescin, Esceven, Flogencyl, Sapoven, Venitan, Vescin.
3.Ampułki, np. Reparil – amp. 5 mg escyny.
Już z powyższych opisów wynika, że zawartość składników czynnych podawana jest w przeliczeniu na escynę.
Do składników kasztanowca należą:
1.Liście i pączki: kumaryny (eskulina, fraksyna, fraksetyna, eskuletyna, skopolina, skopoletyna), żywica bogata w terpeny, fitochinon (witamina K), flawonoidy (kwercetyna, kwercytryna, kemferol, rutyna, astragalina), garbniki, alantoina, kwas alantoinowy, saponiny oleananu (pączki i młodziutkie liście), małe ilości katechin.
2. Kora, pędy, nasiona, owoce: saponiny oleananu 3-6%, pędy i kora około 3%, nasiona i owoce powyżej 4% (nawet 13%); garbniki, kumarynowce (do 5%): eskulina, fraksyna, skopoletyna; flawonoidy (kwercetyna, kemferol, kwercytryna); kwasy: octowy, masłowy, izomasłowy, tyglinowy, angelikowy, glukuronowy, kumarowy); flawony 0,15%.
Składnikami czynnymi kasztanowca są przede wszystkim saponiny i kumaryny z flawonoidami:
Eskulosaponina dająca po hydrolizie escygeninę C30H48O5, kwas glikuronowy, pentozę i glukozę.
Glikozydy flawonowe: eskulina C15H16O9, dająca po hydrolizie eskuletynę C9H6O4 i glukozę, kwercytryna C21H22O11, dająca po hydrolizie kwercetynę C15H12O7 i ramnozę; fraksyna C16H18O10, dająca po hydrolizie fraksetynę C10H8O5 i glukozę.
Wyciągi z liści kasztanowca zwiększają krzepliwość krwi i wzmacniają oraz uszczelniają naczynia krwionośne, pobudzają regenerację tkanek, np. gojenie ran. Wykazują silne właściwości przeciwzapalne.
Wskazania: obniżona krzepliwość krwi, kruchość i przepuszczalność naczyń krwionośnych. Stan zapalny gałki ocznej i spojówek. Stany zapalne skóry. Trudno gojące się rany.
Preparaty:
1.Napar: 1 łyżkę liści zalać 1 szklanką wrzącej wody, przykryć, odstawić na 20-30 minut, przecedzić. Pić 4 razy dziennie po 1 szklance przez 3-4 tygodnie.
2.Sproszkowane liście: liście wysuszyć i zmielić na proszek. Zażywać 3 razy dziennie po pół łyżeczki, dobrze popić.
3.Miód kasztanowcowy: na każdą łyżeczkę sproszkowanych liści kasztanowca lub świeżych zmielonych liści kasztanowca dać 1 łyżkę czubatą miodu, 1 łyżeczkę świeżych lub suchych liści pokrzywy oraz 1 łyżeczkę gliceryny lub wódki (piołunówkę = absyntówkę lub orzechówkę), wymieszać. Zażywać 2 razy dziennie po 1 łyżce przez 1 miesiąc. Stosować przy osłabionych naczyniach krwionośnych, obniżonej krzepliwości, nadmiernym miesiączkowaniu, blednicy, osłabieniu ogólnym i gruźlicy.
Wyciągi z pędów i kory kasztanowca działają ściągająco, przeciwzapalnie, antyseptycznie, przeciwobrzękowo, przeciwwysiękowo, przeciwbiegunkowo, silnie żółciotwórczo i żółciopędnie, pobudzająco na wydzielanie soku żołądkowego, odkażająco i pobudzająco na gojenie ran, owrzodzeń, oparzeń, wyprysków.
Wskazania: stany zapalne naczyń krwionośnych, wysięki zapalne okołonaczyniowe, stany zapalne przewodu pokarmowego, zatrucia, choroby alergiczne, stany zapalne stawów, artretyzm, reumatyzm. Zewnętrznie: kontuzje sportowe, stany zapalne stawów, kaletek, krwiaki, wybroczyny, stany zapalne siatkówki, naczyniówki, białkówki i spojówek.
Kora kasztanowca długotrwale stosowana do płukania włosów leczy łupież, nadaje włosom wytrzymałość, zapobiega łysieniu, likwiduje siwiznę. Mocny odwar z kory kasztanowca ładnie i naturalnie zabarwia włosy na brązowy kolor.
Preparaty:
Odwar: 1 łyżkę zmielonych pędów lub kory zalać 1 szklanka wody, gotować 5 minut (do barwienia i wzmacniania włosów: 20-30 minut), odstawić na 20 minut, przecedzić. Uzupełnic brakującą ilość wody. Pić 3-4 razy dziennie po ½ szklanki przez 1-6 miesięcy. Po 1-2 miesiącach zrobić przerwę w kuracji na 1-2 tygodnie, po czym leczenie kontynuować.
Okłady (gaza, pieluchy namoczone w odwarze, waciki) nakładać na chore miejsca (w tym oczy) na 30-45 minut; stosować co 6 godzin.
Intrakt: 100 g młodych i świeżo zmielonych pędów kasztanowca zalać 500 g gorącego wina lub alkoholu 30-40%, odstawić na 7-10 dni, przefiltrować. Zażywać 2 razy dziennie po 5-10 ml (na wódce) lub 10-15 ml (na winie). Stosować również zewnętrznie do okładów i przemywania.
Pączki kasztanowca stosowane są do wyrobu intraktu, syropu, nalewki i naparu. Działają przeciwzapalnie, przeciwalergicznie, wykrztuśnie, moczopędnie, odtruwająco, regenerująco, przeciwzakrzepowo i wzmacniająco na śródbłonki naczyń krwionośnych. Hamują rozwój miażdżycy. Wyraźnie pobudzają regenerację tkanek. Szczególnie dobrze wpływają na elastyczność skóry. Leczą stany zapalne przewodu pokarmowego i układu oddechowego. Nadają się do kuracji „czyszczących krew”.
Napar: 1 łyżkę rozdrobnionych świeżych lub suchych pączków zalać 1 szklanką wrzącej wody lub mleka. Odstawić na 15 minut, przecedzić. Osłodzić miodem. Pić 2 razy dziennie po 1 szklance przez 2-3 tygodnie. W przypadku stanów zapalnych układu oddechowego: ½ szklanki naparu z miodem 4 razy dziennie przez 1-2 tygodnie.
Intrakt: 100 g świeżych lub suchych pączków zalać 300 g gorącego wina lub alkoholu 30-40%, odstawić na 7 dni, przefiltrować. Można osłodzić miodem lub sokiem owocowym (najlepiej żurawinowym, różanym, rokitnikowym, berberysowym, głogowym, kalinowym lub jarzębinowym). Zażywać 2 razy dziennie po 10-15 ml.
Wyciągi z kwiatostanu są bogate we flawonoidy. Uszczelniają i wzmacniają naczynia krwionośne, wzmagają diurezę, wspomagają odtruwanie organizmu, reguluja przemianę materii, hamują stany zapalne w organizmie, poprawiają krążenie mózgowe, obwodowe i wieńcowe. Hamują rozwój miażdżycy.
Zalecany jest intrakt z kwiatów oraz napar. Polecam intrakt kwiatowy sporządzony na winie wytrawnym (100 g świeżych kwiatów zalać 500 g gorącego wina). Taki intrakt można zażywać 2 razy dziennie po 15 ml lub 1 raz dziennie po małym kieliszeczku na dobrze krążenie krwi. Napar z 1 łyżki kwiatów na 1 szklankę wrzątku pić 2 razy dziennie po 200 ml przez 3-4 tygodnie.
Intrakt z niedojrzałych owoców lub dojrzałych rozdrobnionych nasion (1:5) zażywać 2 razy dziennie po 5-10 ml przez 2-6 miesięcy. Stosować również do okładów i wcierania, podobnie jak gotowy żel, krem, czy maść.
Wyciągi z niedojrzałych owoców i dojrzałych nasion służą do leczenia obrzęków pooperacyjnych, pourazowych, zaburzeń krążenia żylnego kończyn i mózgu, żylaków kończyn i odbytu (hemoroidów). Podawane są w przypadku udaru, obrzęku mózgu, w stanach zapalnych żył, przy zakrzepach, zawałach, w profilaktyce zakrzepicy. Wyciągi z owoców i nasion zmniejszają przepuszczalność ścian naczyń, przywracają elastyczność naczyniom krwionośnym, poprawiają krążenie obwodowe, mózgowe i wieńcowe. Usprawniają krążenie krwi w skórze. Przyśpieszają resorpcję płynów surowiczych w miejscu obrzęku. Hamują stan zapalny oraz odczyn alergiczny.
Dawkowanie preparatów standaryzowanych na zawartość escyny: 40 mg escyny 3 razy dziennie po jedzeniu przez 2-3 miesiące, następnie 40 mg escyny 2 razy dzienie.
Należy pamiętać, że liście kasztanowca zwiększają krzepliwość krwi. Natomiast pączki, owoc, nasiona kasztanowca zapobiegają powstawaniu zakrzepów (działanie przeciwzakrzepowe).
W razie wystąpienia nudności przy zażywaniu preparatów z owoców kasztanowca – zmniejszyć dawkę, stosować po jedzeniu lub też z dodatkiem kropli miętowych albo nalewki melisowej.
W leczeniu zapalenia odbytnicy, stanów zapalnych hemoroidów stosować delikatne lewatywy z odwaru z kory, niedojrzałych owoców lub nasion kasztanowca, z pędów kasztanowca, albo też gęsty wyciąg wodny w formie małych wlewów doodbytniczych (15 ml). W warunkach domowych można to uczynić za pomocą strzykawki zakończonej elastycznym wężykiem lub małej gruszki do lewatywy.
Mało popularnym ziołem w polskiej współczesnej fitoterapii jest rzepik pospolity – Agrimonia eupatoria L., które dawniej było nazywane „wątrobowym zielem”.
Obecnie mamy na rynku polskim jedynie 5 zarejestrowanych preparatów zawierających ziele rzepiku. Najbardziej znanymi preparatami złożonymi z rzepikiem są: Gastrogran, Zioła Szwedzkie, Uroporost i Prostapol.
Ziele rzepiku – Herba Agrimoniae jest sprzedawane w sklepach zielarskich w formie suszu.
Paracelsus używał rzepik do leczenia ran (ukąszeń). Bock stosował rzepik jako środek wykrztuśny, żółciopędny (oczyszczający wątrobę), przeciwgorączkowy i rozkurczowy. Przy chorobach wątroby zalecał rzepik również Matthiolus. Leclerc leczył rzepikiem stany zapalne gardła (np. u mówców i śpiewaków) i zaburzenia trawienne. Pick zalecił rzepik w leczeniu kamieni żółciowych.
Ziele rzepiku – Herba Agrimoniae pozyskiwane jest z gatunków: Agrimonia eupatoria L. (rzepik pospolity), Agrimonia odorata Mill. (rzepik wonny) i Agrimonia pilosa Ledeb. (rzepik szczeciniasty).
Ziele rzepiku zawiera olejek eteryczny (0,2%), garbniki katechinowe (3-5%), gorycze, flawonoidy (kwercetyna, kemferol, luteolina, apigenina), glikozyd – eupatorynę, trójterpeny (kwas ursolowy), cholinę, kwas nikotynowy, fitochinon, fitosterole, sporo krzemionki.
Flawonoidy i olejek eteryczny zwiększają produkcję i przepływ żółci z wątroby do pęcherzyka żółciowego i dwunastnicy. Garbniki i flawonoidy hamują stany zapalne i wysięki w błonie śluzowej przewodu pokarmowego. Garbniki działają lekko ściągająco i antyseptycznie. Łącznie wszystkie składniki mają potwierdzone doświadczalnie właściwości antybakteryjne i przeciwdrożdżakowe, dzięki czemu hamują nadmierną fermentację i procesy gnilne w jelitach. Dawniej zalecano przetwory z ziela rzepiku w leczeniu kamicy żółciowej i zastojów żółci różnego pochodzenia (atonia, infekcje). Rzepik zalecany był nawet w żółtaczce. Z uwagi na sporą zawartość garbników, ziele rzepiku stosowane jest do leczenia biegunki oraz do płukania jamy ustnej i gardła przy stanach zapalnych. Ponadto mocne odwary jako antisepticum (antyseptyczne) i antiphlogisticum (przeciwzapalne) na skórę i do płukania narządów płciowych.
Preparaty i dawkowanie.
Napar rzepikowy – Infusum Agrimoniae: 1-2 łyżki ziela na 200 ml wrzącej wody – wypić w ciągu dnia.
Odwar rzepikowy – Decoctum Agrimoniae: 1-2 łyżki ziela/200-220 ml wody; zewnętrznie do okładów, płukania i przemywania przy zapaleniu skóry i błon śluzowych, ponadto do lewatyw przy stanach zapalnych i hemoroidach odbytu.
Nalewka rzepikowa – Tinctura Agrimoniae 1:5: 5-10 ml 3 razy dziennie w niewielkiej ilości wody.
Ostatnio bardzo modnym tematem rozmów wśród osób prowadzących zdrowy tryb życia są metody detoksykacji, czyli odtruwania organizmu. Jest to kwestia znana ziołolecznictwu od początku. Dawniej określano tego typu środki jako depurativa, czyli leki „czyszczące krew”. Podoba mi się ta nazwa, bowiem wyraża prawdziwość mechanizmu działania tego typu preparatów. Do starych ziół czyszczących krew niewątpliwie należy perz właściwy – Triticum repens Linné (Agropyron repens (L.) Palisot de Beauvois (rodzina trawy – Gramineae), z którego pozyskiwane jest kłącze – Rhizoma Graminis.
Kłącze perzu (Rhizoma Graminis = Rhizoma Agropyri) jest zasobne w alkohole cukrowe (mannitol, inozytol) – ok. 3%, polisacharydy, związki uronowe i oligosacharydy (trytycyna 5-10%, śluzy do 11%, fruktany, inulina), kwas jabłkowy, kwas glikolowy, kwas glicerowy, kwas askorbinowy), olejek eteryczny (karwon), glukowanilinę, flawonoidy, związki krzemu, poliacetyleny (agropyren = kapilen), azotan potasu, prolamina (avenina). Ekstrakty z kłączy perzu, podobnie jak z bulwy słonecznika bulwiastego (topinambur) stanowią składnik sporej liczby suplementów dla cukrzyków oraz osób cierpiących na miażdżycę.
Kłącze perzu w formie suszu krojonego sprzedawany jest w sklepach zielarskich. Wchodzi w skład Fitolizyny (pasta do rozpuszczania w wodzie o działaniu moczopędnym, przeciwkamiczym, slauretycznym i przeciwzapalnym na układ moczowo-płciowy), preparatu Slim-Var – torebki ekspresowe do zaparzania (o działaniu regulującym przemianę materii), Diabetina – torebki ekspresowe (o działaniu przeciwcukrzycowym), Revitan – mieszanka ziołowa (o działaniu regulującym trawienie, żółciopędnym i ochraniającym miąższ wątroby) i wielu innych. Doliczyłem się, że na polskim rynku jest zarejestrowanych około 26 preparatów zawierających kłącze perzu.
Przetwory z perzu zawierają składniki wspomagające usuwanie szkodliwych produktów przemiany materii z ustroju, przyczyniając się do jego odtruwania. Inozytol, inulina, trytycyna, kwas jabłkowy i mannitol należą do prebiotyków, wspomagających rozwój symbiotycznej mikroflory jelitowej, ponadto czynników lipotropowych, energetycznych i poprawiających pasaż treści pokarmowej. Polisacharydy i cyklitole perzu obniżają stężenie cholesterolu i lipidów we krwi, a wraz z krzemionką przyswajalną i flawonoidami wywierają wpływ przeciwmiażdżycowy. Wielocukry i poligalakturoniany działają przeciwzapalnie i osłaniająco na błony śluzowe przewodu pokarmowego i górnych dróg oddechowych. Zespół składników flawonoidowych, alkoholi i kwasów cukrowych, poliacetylenów działają moczopędnie i mogą przyczyniać się do rozpadu i usuwania złogów zalegających w układzie moczowym. Poliacetyleny perzu działają przeciwgrzybiczo.
Ekstrakty z kłączy perzu oraz zmikronizowane kłącza wchodzą w skład handlowych ziółek moczopędnych, metabolicznych, przeciwcukrzycowych, odtruwających i żółciopędnych oraz hepatoprotekcyjnych. Istnieją też liczne preparaty zawierające kłącze perzu (krople, kapsułki, mieszanki ziołowe do zaparzania, proszki doustne) zalecane w leczeniu przewlekłych chorób skóry i otyłości.
Z kłączy perzu najlepiej sporządzać odwar, biorąc 2 łyżki rozdrobnionego surowca na 1-2 szklanki wody; gotując 5-10 minut, odstawiając na 20-30 minut. Tak sporządzony odwar można pić kilka razy dziennie po 100 ml. W leczeniu chorób metabolicznych i skórnych zalecam przyjmować odwar 1-2 razy dziennie, rano lub wieczorem po 200 ml. W schorzeniach układu wydalniczego odwar powinien być zażywany często, co 2-4 godziny i w małych ilościach, po 25-50 ml, łącznie do około 300-400 ml odwaru/dobę.
Matthiolus (Pietro Andrea Mattioli) 1501-1577 stosował kłącze perzu do leczenia ran, kamicy moczowej, skąpomoczu i zastojów żółci.
Tabernaemontanus (Jacob Theodor) 1522-1590 zalecał kłącze perzu do leczenia kamicy moczowej, stanów zapalnych układu moczowego, krwioplucia i chorób wątroby.
Osiander zalecał kłącze perzu w leczeniu gorączki i wypadania włosów.
Bohn opisał właściwości perzu „czyszczące krew”. Leclerc stosował perz w leczeniu chorób układu moczowego oraz zaburzeń trawiennych. Jansons (I połowa XX wieku) polecał kłącze perzu w leczeniu reumatyzmu mięśniowego.
W medycynie ludowej kłącze perzu miało zastosowanie w terapii przewlekłych wyprysków (eczema), chronicznych stanów zapalnych gardła i oskrzeli, kaszlu, gruźlicy oraz zapalenia stawów.
Bacopa monnieri (Linne) Wettstein (Lysimachia monnieri L. Cent., Gratiola monnieri L.)- bakopa drobnolistna – Brahmi zaliczana jest do rodziny trędownikowatych – Scrophulariaceae.
Występowanie: tropikalne i subtropikalne strefy Azji, Australii, Afryki i Ameryki (tereny podmokłe).
Składniki czynne: saponiny sterydowe: bakozyd A, bakozyd B, hersaponina, monnieryna (monnierin); alkaloidy: brahmina, herpestyna; alkohole cukrowe (mannitol), fitosterole (beta-sitosterol, stigmasterol), flawonoidy (luteolina, apigenina), glikozydy triterpenoidowe.
Ekstrakt i wodno-alkoholowe wyciągi z Bacopa monnieri pobudzają ośrodkowy układ nerwowy. Oddziałuje głównie na układ limbiczny (hipokamp). Usprawniają procesy zapamiętywania, kojarzenia i odtwarzania informacji. Działają przeciwdepresyjnie. Składniki Bacopa należą do wymiataczy wolnych rodników i nadtlenków. Aktywują procesy odtruwania. Hamują stany zapalne. Zapobiegają przerostowi gruczołu krokowego. Wspomagają procesy odnowy i regeneracji tkanek. Nasilają procesy syntezy białka. Stabilizują strukturę błon komórkowych. Działają rozkurczowo, przeciwpadaczkowo, przeciwbólowo i przeciwstresowo (adaptogennie). Hamują rozwój Helicobacter pylori, działają przeciwwrzodowo.
Bacopa w medycynie ludowej jest ziołem moczopędnym, kardiotonizującym, wzmacniającym, „czyszczącym krew”, pobudzającym miesiączkowanie i przeciwpadaczkowym.
Układ limbiczny, na który działa Bacopa, jest nadrzędnym systemem kierującym podstawowymi mechanizmami zachowania. Układ limbiczny kieruje pobieraniem pokarmu, przyjmowaniem wody i soli mineralnych, reakcjami obronnymi, czynnościami seksualnymi i macierzyńskimi, reguluje procesy czuwania i snu. Uczestniczy w mechanizmach uczenia się i zapamiętywania.
Działanie Bacopa jest zauważalne po 24 dniach regularnego zażywania.
Istnieją doniesienia o podniesieniu IQ dzieci, którym podawano preparaty Bacopa. Istnieją jednak równocześnie badania obalające te doniesienia.
Wskazania: intensywna praca umysłowa, zaburzenia pamięci, miażdżyca, osłabienie, depresja, zaburzenia libido.
Dawkowanie: 250-300 mg ekstraktu standaryzowanego na zawartość saponin 55% – 2 razy dziennie, rano i w południe. Kuracja trwa 12 tygodni, następnie trzeba zrobić przerwę w zażywaniu.
Ekstrakty standaryzowane na zawartość saponin (bakozydów) 25% – 20-40 mg/kg masy ciała/24 h – podzielone na dwie dawki.
Sproszkowane ziele Bacopa – Herba Bacopae – 6 g 2 razy dziennie, rano i w południe.
Wyizolowane bakozydy A i B (mieszanina) – 100-200 mg/dziennie, podzielone na dwie dawki.
Popularne preparaty oparte na Bacopa: Super IQ – tabletki zawierające 360 mg wyciągu z brahmi; Brahmi – kapsułki zawierające 250 mg ekstraktu z brahmi
Jałowiec jest doskonałą przyprawą do mięsa, niektórych ryb, zup i sosów. Często używam jałowiec. Ważne jest jednak, aby rozdrabniać jałowiec tuż przed użyciem, bowiem olejek szybko ulatnia się i surowiec traci swoje walory smakowo-zapachowe oraz lecznicze.
Jałowiec pospolity – Juniperus communis L. należy do rodziny cyprysowatych – Cupressaceae. Surowiec leczniczy stanowią dojrzałe jagody (szyszkojagody) jałowca – Fructus Juniperi (Bacca Juniperi) (Common Juniper Fruit). Owoce jałowca powinny być zbierane w fazie pełnej dojrzałości. Nie mogą być suszone w podwyższonej temperaturze, bowiem tracą cenny olejek eteryczny.
Owoc jałowca można kupić w aptekach i sklepach zielarskich, ponadto w sklepach
z przyprawami. Dostępny jest również w handlu olejek jałowcowy – Oleum Juniperi.
Ważniejsze składniki: olejek eteryczny 1-2% (alfa i beta pinen 16-80%, terpinen-4-ol – do 5%), garbniki katechinowe – do 5%, cukier inwertowany – 30-33%, żywice, woski – ok. 8%, goryczka juniperyna, kwas mrówkowy, octowy, jabłkowy.
W olejku dominują: pinen, kadinen, kamfen, borneol, terpineol, juniperol, junen.
Zarówno olejek, jak i wyciągi z owoców jałowca pobudzają przesączanie moczu w kłębuszkach nerkowych, wzmagają ukrwienie kłębków nerkowych, w związku, z czym wzmagają wydalanie moczu, a wraz z nim kwasu moczowego i chlorku sodu. Pobudzają krążenie krwi na obwodzie i w kończynach, wzmagają akcję serca, przyśpieszają wentylacje płuc, rozszerzają oskrzela i tchawicę. Jałowiec należy do roślin fitoncydowych, czyli zawierających składniki hamujące rozwój bakterii, pierwotniaków i grzybów patogennych. Preparaty jałowca mają silne właściwości antyseptyczne, odkażające, przeciwgnilne i odwaniające. Hamują procesy fermentacji. Olejek i nalewka jałowcowa wcierane w skórę wywołują miejscowe rozgrzanie, przekrwienie, a następnie zmniejszenie odczuwania bólu. Dlatego wyciągi z jałowca od dawna były składnikiem mazideł, maści i spirytusów do nacierania w przypadku przeziębienia, reumatyzmu, artretyzmu, stanów zapalnych nerwów i mięśni.
Jałowiec zwiększa wydzielanie żółci i soku żołądkowego bogatego w kwas solny. Przyśpiesza perystaltykę jelit, wzmaga ukrwienie przewodu pokarmowego i narządów płciowych. Usprawnia wchłanianie składników pokarmowych z jelit do krwi. Działa mlekopędnie. Stosowany w większych dawkach wzmaga miesiączkowanie, a u kobiet ciężarnych wywołuje poronienie.
Jałowiec jest cenny w leczeniu infekcji układu oddechowego, pokarmowego, moczowego i skóry. Przyśpiesza przemianę materii. Usuwa skąpomocz i obrzęki. Korzystnie działa w przypadku otyłości, zaparcia, zaburzeń trawiennych i osłabienia ogólnego.
Wskazania: zatrzymanie elektrolitów w ustroju, skąpomocz, obrzęki, zatrucia metaboliczne, zaburzenia przemiany materii i trawienia, skąpe krwawienia miesiączkowe, upławy białe, kamica moczowa, kamica żółciowa, przewlekłe choroby skóry na tle zaburzeń metabolicznych, zakażeń i zaburzeń hormonalnych. Zewnętrznie (wcieranie olejku, nalewki): zakażenia skóry, profilaktyka grzybic, bóle stawów, kości, mięśni i nerwobóle. Olejek i nalewkę wcierać we włosy przy łysieniu.
Nalewka jałowcowa – Tinctura Juniperi: 100 g owoców jałowca (suchych lub świeżych) zmielić lub rozgnieść w moździerzu, zalać 500 ml alkoholu 70%, odstawić na 14 dni, przefiltrować. Zażywać 1 raz dziennie po małym kieliszeczku przy osłabieniu, duszności, kołataniu i nerwicy serca, nerwicy żołądka, niedokwaśności, braku apetytu i zaburzeniach trawiennych. Ponadto stosować zewnętrznie do przemywania schorzeń skórnych, wcierania w skórę i we włosy.
Olejek jałowcowy naturalny – Oleum Juniperi: 4 krople olejku zażywać 2-3 razy dziennie na miodzie.
Napar jałowcowy – Infusum Juniperi: 1 łyżkę owoców jałowca rozdrobnić i zalać 1 szklanka wrzącej wody lub mleka; odstawić na 20 minut pod przykryciem. Osłodzić do smaku miodem. Pić 3-4 razy dziennie po 100-150 ml.
Zobowiązany jestem do udzielenia pewnych uwag:
Jałowiec stosować w dawkach przepisanych. Nie zwiększać dawek, bowiem jałowiec może zaszkodzić, a nawet spowodować zatrucie śmiertelne. Małym dzieciom i kobietom ciężarnym nie podawać. Nie stosować w przypadku krwiomoczu. W czasie laktacji nie przyjmować jałowca, bowiem jego składniki przechodzą do mleka i działają na niemowlęta (mogą wywołać uszkodzenie układu nerwowego i bolesne wzdęcia).
Olejek eteryczny nierozcieńczony może spowodować oparzenie skóry. Zalecane rozcieńczenie olejku jałowcowego oliwką lub olejem migdałowym 1:1 lub 1:2.
|
|
Najnowsze komentarze