Categories

Archives

A sample text widget

Etiam pulvinar consectetur dolor sed malesuada. Ut convallis euismod dolor nec pretium. Nunc ut tristique massa.

Nam sodales mi vitae dolor ullamcorper et vulputate enim accumsan. Morbi orci magna, tincidunt vitae molestie nec, molestie at mi. Nulla nulla lorem, suscipit in posuere in, interdum non magna.

Bidens – uczep raz jeszcze. Uczep jako hydragogum, uragogum et antiphlogisticum urologicum.

O uczepie – Bidens pisałem w 2009 r.: http://rozanski.li/?p=931, dziś ponownie wrócę do tej rośliny leczniczej, bardzo rzadko stosowanej.

W Polsce występuje kilka gatunków uczepuBidens:

1. Uczep trójlistkowy – Bidens tripartita L. (syn. Bidens cannabina)

2. Uczep amerykański – Bidens frondosa L. = Bidens melanocarpa Wieg.

3. Uczep owłosiony – Bidens pilosa L.

4. Uczep zwisły – Bidens cernua L.

5. Uczep zwodniczy – Bidens connata Muhl. ex Willd.

6. Uczep śląski – Bidens radiata Thuill.

W Szwajcarii można spotkać dodatkowo gatunki: Bidens subalternans DC i Bidens bipinnata L.

bidens [1280x768]bidens_tripartita [1280x768]
Uczep amerykański, Swarzędz, wrzesień 2011 r.

Poszczególne gatunki uczepu mogą krzyżować się ze sobą. Tworzą odmiany regionalne, a nawet terenowe. Nie zawsze występują przy zbiornikach i ciekach wodnych, można je również spotkać w ogrodach suchych, choć wtedy osiągają mniejsze rozmiary, ale wcześniej owocują. Należą do rodziny złożonych = astrowatych – Compositae = Asteraceae. Wszystkie można stosować do celów leczniczych.

Surowcem jest świeże lub suche ziele uczepuHerba Bidentis, przy czym warto grube łodygi odrzucać i pozyskiwać liście oraz wierzchołki pędów. Bardzo wartościowe są kwiaty (koszyczki kwiatowe) oraz owoce uczepuAnthodium, Fructus Bidentis, bowiem zawierają więcej olejku eterycznego niż liście. Jest to jednak surowiec kłopotliwy w zbieraniu i dlatego, gdyby znalazł się w sprzedaży, z pewnością byłby bardzo drogi. Ziele, jak i same kwiaty trzeba suszyć w przewiewnym miejscu, nie zgniatać, najlepiej w półmroku. Składniki czynne uczepu są wrażliwe na działanie światła i wysoką temperaturę podczas suszenia. Rozdrabniać tuż przed przygotowaniem leku. Przechowywać w szczelnych pojemnikach.

Składniki uczepu nie są do końca zbadane. Wiadomo, że zawiera olejek eteryczny, poliacetyleny, laktony seskwiterpenowe, poliiny, znaczne ilości witaminy C (100-170 mg/100 g maceratu), garbniki, gorycze, karoten, flawonoidy, w tym luteolinę i kwercetynę.

Wodne i wodno-alkoholowe wyciągi z suchego i świeżego ziela, kwiatów i owoców niewątpliwie wzmagają wydzielanie moczu, a wraz z nim szkodliwych produktów przemiany materii i chlorku sodu. Uczep dobitnie działa przeciwzapalnie i ochronnie na nerki. Hamuje stany zapalne w układzie moczowym. Pobudza produkcję i wydzielanie żółci i działa ochronnie na miąższ wątroby. Jest ziołem wpływającym przeciwzapalnie na układ żółciowy. Dawniej uczep był polecany przede wszystkim w leczeniu schorzeń wątroby, nerek i pęcherza moczowego.

Wlewki z mocnego odwaru do odbytu polecane były przy hemoroidach i świądzie odbytu. Można sporządzić z uczepu ekstrakt wchodzący w skład żelu lub maści doodbytniczej, jak i również czopków per rectum.

Ziele, owoc, kwiat uczepu polecam kojarzyć w mieszankach urologicznych z zielem wrzosu – Herba Ericae, liściem mącznicy – Folium Uvae ursi, zielem rdestu ptasiego – Herba Polygoni avicularis, korą bzu czarnego – Cortex Sambuci nigri, kwiatem bławatka – Flos Cyani, zielem skrzypu – Herba Equiseti, korzeniem wilżyny – Radix Ononidis, zielem połonicznika – Herba Herniariae, zielem nawłoci – Herba Solidaginis, liście/korą/gałązkami brzozy – Folium, Cortex seu Frondes Betulae, owocem selera lub pietruszki – Fructus Apii seu Petroselini, korzeniem lubczyka – Radix Levistici, owocem jałowca – Fructus Juniperi. Mieszając te zioła uzyskamy doskonałe preparaty stosowane w leczeniu stanów zapalnych, infekcji i kamicy układu moczowego. Pamiętajmy, że połonicznik, pomocnik (Herba Chimaphilae = Pirolae umbellatae), wrzos, liść/kora gruszy, liść mącznicy, liść borówki to przede wszystkim zioła odkażające nerki, moczowody i pęcherz moczowy (urodesinficientia). Kora i korzeń bzu czarnego, jałowiec, wilżyna, pietruszka, seler, czy lubczyk to surowce o działaniu głównie moczopędnym (hydragogum, diureticum). Kwiat bławatka, brzoza, skrzyp, ale również ortosyfon, bez czarny, rdest wpływają wyraźnie przeciwzapalnie na układ moczowy (antiphlogisticum).

bidens_tripartita_L [1280x768]bidens_tripartitus [1280x768]
Uczep amerykański, Swarzędz, wrzesień 2011 r.

Napar Infusum Bidentis: 1 czubata łyżka świeżo rozdrobnionego surowca na 1 szklankę wrzącej wody; przykryć i odstawić na 20-30 minut, przecedzić. 2-3 szklanki naparu dziennie. Można użyć również świeży surowiec. Jeżeli decydujemy się na owoce lub koszyczki kwiatowe – wziąć 1 płaską łyżkę tych surowców na szklankę wrzątku. Odwar do lewatyw – gotować 20 minut pod przykryciem, bardzo powoli (1 łyżka surowca na szklankę wody).

Nalewka na koszyczkach kwiatowych i owocach (Tinctura ex Flos/Fructus Bidentis): 1 cz. świeżych kwiatów oraz (lub) owoców rozdrobnionych zalać 5 częściami ciepłego alkoholu 60%, odstawić na przynajmniej 7 dni. Zażywać po 1-2 łyżeczki przy refluxie, zastojach żółci, bólach brzucha, niestrawności, ustaniu perystaltyki jelit, zadyszce, kołataniu serca, nerwicy żołądka i jelit.

Nalewka ze świeżego ziela na winie wytrawnym lub alkoholu 20-30% /Tinctura Bidentis recens/: 1 część surowca świeżego na 3 części wybranego alkoholu, wytrawiać przynajmniej tydzień. 1 kieliszek dziennie dla poprawienia trawienia i na wzmocnienie. Ponadto do okładów o obmywań na trudno gojące się rany.

Maceratio Bidentis z świeżego ziela: 1 część świeżego rozdrobnionego (siekanego, zmielonego, zmiksowanego) surowca na 3 części zimnej wody zdrojowej, pozostawić na 6-8 godzin (pod przykryciem), przecedzić. Stosować jako źródło witaminy C, karotenoidów i flawonoidów, chlorofilu. Na wzmocnienie, dla odtrucia organizmu. Do okładów na rany i wypryski. Dla stabilizacji witaminy C (w maceracie) polecam wodę do maceratu zakwasić sokiem z cytryny lub kwasem jabłkowym, bursztynowym, albo cytrynowym. Macerat można mrozić na zimę w woreczkach do lodu.

 

bidens_tripart [1280x768]bidens_tripartita [1280x768]

bidensTripartitus [1280x768]bidens_tripartita_flos [1280x768]
Uczep trójlistkowy – Bidens tripartita Linne – odmiana uczepu trójlistkowego o liściach niepodzielonych lub podzielonych częściowo; Swarzędz-Zalasewo, sierpień 2011 r.

9 komentarzy Bidens – uczep raz jeszcze. Uczep jako hydragogum, uragogum et antiphlogisticum urologicum.

  • gumppek

    No ja na przykład zbierałem uczep w środku lasu. Nad stawami jest tylko zwisły. Rosjanie czasem stosują zwisły ale rzadko i chyba coś na jego temat widziałem tylko w 1 czy 2 książkach. Sytuacja więc jest bliźniaczo podobna jak u czyśćców gdzie leśny jest często stosowany a błotny rzadko. Ech skoro tak trudno nazbierać kwiatków uczepu to spróbuję to uczynić 🙂 Swoją drogą zaobserwowałem pewną prawidłowość. Otóż w lasach gdzie zbieram uczep kwitnie wcześniej głowienka /niestety w tym roku nie zebrałem wiele bo oba kwitnienia jej przypadły podczas lipcowych deszczów/. Obie rośliny zostały zaatakowane przez jakąś chorobę, polegającą na pojawianiu się na liściach rdzawych plam, przy czym są takie miejsca gdzie uczep nie został zaatakowany, a głowienka w całym lesie ma rdzawe plamy. Jak się na to napatrzę to wracam do domu po prostu chory, bo nikogo, poza mną, to nie obchodzi. 🙁

  • Witam

    Też niekiedy spotykam piękną populację roślin i niestety jest porażona chorobą wirusową, grzybową lub została zaatakowana przez owady. Nie pozostaje wtedy nic innego jak udać się w zupełnie inne miejsce. W zeszłym roku, np w dolinie Jasiołki na wysokości Męcinki całe łany czosnku niedźwiedziego były zaatakowane wirusem. Podobnie jest z liśćmi wierzby iwy lub uszatej, rzadko znaleźć można zdrowe drzewa.

  • Basia

    Rosyjska medycyna ludowa poleca uczep do picia i obmywań przy łuszczycy.
    Rosyjska medycyna naukowa poleca uczep do obmywań ran i otarć. Wchodzi w skład zalecanych kąpieli uelastycznijących skórę przy terapii stulejki u małych chłopców.

  • gumppek

    Afra produkująca nalewkę z uczepu też podaje o możliwości korzystnego jej oddziaływania przy łuszczycy. Tylko dlaczego jest w niej tylko 27 % etanolu ? Tego już firma nie wyjaśnia /nalewki o tam skromnej zawartości etanolu rzadko się robi – doktor poleca takową w przypadku psianki stosowanej dla celów zewnętrznych/.

  • gumppek

    No a ja dziś znalazłem cały lasek zdrowej wierzby iwy, a właściwie dopiero teraz ją zidentyfikowałem :). Ktoś zaczął ją już trochę wycinać. Korzystając z tego zebrałem trochę kory. W maju nazbieram gałązek i jak ususzę to doktorowi wyślę skoro tak trudno znaleźć zdrową iwę. 🙂 Nazbierałem zresztą kwiatu uczepu /po tym wpisie/ i jak tylko skończę sezon to doktor może się spodziewać przesyłki z kwiatem 🙂 Tak mój uczep pachnie bardzo. Doktor nic nie napisał jeszcze o widłaku goździstym to pewnie jego też wyślę do badań 🙂
    A tak na marginesie to iwa wykazuje jakieś specyficzne działanie na tle innych wierzb ?

  • gumppek

    Minęło dwa miesiące a ja sezonu nadal nie mogę zakończyć 🙂 Ciągle zbieram kory choć poza czeremchą i olszą taki termin nie jest najszczęśliwszy. No ale lepiej mieć taką korę jak żadną. Uczep też zresztą jeszcze nie wysłany 🙁
    Ale mam pytanie czy napar z kwiatów uczepu można podawać małym dzieciom ? Chodzi tu głównie o ustanie perystaltyki jelit ?
    Życzę doktorowi więcej czasu na pisanie bloga w 2012 roku, a przede wszystkim dużo zdrowia i by wena nie opuszczała go ani na chwilę.
    Wszystkim czytelnikom bloga także życzę dużo zdrowia i wszelkiej pomyślności w 2012.

  • freshbynature

    Dzień dobry

    Chciałem zapytać pana Henryka o to czy istnieją jakies przeciwwskazania aby połaczyć uczep z ostrożniem warzywnym ? Mieszanka wydaje mi sie ciekawa , szczególnie aby zastosowac ja u chorych z chorobami skórnymi mających problemy wątropowe.

    Dziękuję i pozdrawiam- Freshbynature

  • Joanna

    Witam

    Mam pytanie i do Doktora jak innych bardziej doświadczonych forumowiczów
    Często są podawane ilości rożnych mieszanek w gramach i wtedy nie ma problemu
    Mam niejasność kiedy jest podawany przepis w „częściach”
    Rozumuję że jeśli pierwsza pozycja zaznacza część objętościowa to pozostałe z przepisu składniki również mają być w częściach objętościowych np. przepisy z liśćmi jabłoni
    ale jeśli nie ma takiego dopisku to jak mam to traktować np tutaj przy nalewce z uczepu 1 część ziela na 5 części alkoholu tzn szklanka ziela na 5 szklanek alkoholu ???
    Drugie pytanie jak mieszać zioła z uczepem podaje Pan Henryk bardzo dużo ziół czy mam wybrać po jednym z każdej grupy odkażającej, moczopędnej i przeciwzapalnej? Mam problem z prawą nerka był stan zapalny brałam leki jakie wypisali furagin – źle się czułam okazało się że jestem uczulona – a pęcherz lepiej ale jak zmarznę to mam parcie i takie posikiwanie i cewka często była jakby podrażniona – przebadałam jeszcze raz i okazało się ze jest piasek w nerce – to chyba wyjaśnia podrażnienie cewki. Fakt lekarz który robił mi USG nerek ostrzegał że taki stan zapalny nerki może nawracać, dawać objawy i że to długi proces powrotu do całkowitego zdrowia. Chcę zrobić taką mieszankę aby nie czuć wciąż tego dyskomfortu – jestem nowicjusz proszę o podpowiedzi 🙂
    Pozdrawiam serdecznie

  • gumppek

    Z immunologicznego punktu widzenia ta roślina to strzał w 10 jeśli chodzi o leczenie boreliozy.
    Hamuje uwalnianie cytokin zapalnych, TNF-α i interleukiny-6, aktywuje cytokiny Th2(IL-4,IL5). Więc zebrałem trochę już niedojrzałych owoców no i oczywiście zrobiłem ocet 🙂 Swoją drogą fajnie by było bo doktor na kurs zrobił zestawienie jakie zioła pobudzają wydzielanie takich czy innych cytokin a hamują wytwarzanie innych. Była by to strasznie cenna rzecz i usprawniła by fitoterapię wielu chorób. Obecnie są już przecież badania które łączą nadmiar lub niedobór pewnych cytokin z chorobami.
    Szkoda że obecna pogoda pokrzyżowała mi plany zbioru niedojrzały i dojrzałych owoców uczepu. Tym bardziej że w sobotę jest nów toteż zbiór ziół najlepiej zacząć po nim. Ja zbieram i teraz lecz odnotowuje że to roślina zebrana w okolicach nowiu. I będę miał okazję zweryfikować tezę czy należy lub nie należy zbierać ziół przed nowiem. W każdym razie niektórzy etnobotanicy twierdzą, że rośliny najwięcej składników aktywnych mają w okresie 5-6 dni po pełni.

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.