Archiwa

październik 2026
P W Ś C P S N
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031  

Archiwa

Lignany w ziołach i ich znaczenie

Lignany (szwajc./niem. Lignane, ang. lignans) to związki pochodne fenylopropanoidu lub inaczej dimeryczne związki C6-C3. Można jest wyodrębnić z surowców w postaci krystalicznej, bezbarwnej substancji. W roślinach syntetyzowane są z alkoholu koniferylowego, kumarylowego i syryngowego. Są lipofilne, można je ekstrahować alkoholem.

Alkohol syryngowy (Syringic alcohol; szwajc./niem. Syringaalkohol)

  Alkohol koniferylowy (Coniferylalkohol)

Z lignanami związana jest […]

Antocyjany w surowcach zielarskich

Antocyjany obejmują substancje barwy fioletowej, czerwonej i niebieskiej, pochodne benzopiranu. U roślin są najczęściej rozmieszczone w owocach i kwiatach. Występują w postaci wolnej i glikozydowo związanej. Antocyjany dzielimy na 4 podstawowe grupy:

1. Antocyjany pochodne apigeniny, zawierające 3 grupy –OH (wodorotlenowe);

2. Antocyjany pochodne pelargonidyny z 4 grupami –OH;

3. Antocyjany cyjanidyny – 5 grup […]

Ośli ogórek (Spritzgurke, Springgurke) – Ecbalium elaterium (L.) A.Rich. jako lek.

Ostatnio zajmuję się właściwościami przeciwnowotworowymi kukurbitacyny, przez co na moim stole laboratoryjnym znajduje się kolczurka – Echinocystis, o której już pisałem (poczytaj: https://rozanski.li/?p=946), a także ośli ogórek /dziki ogórek, leśny ogórek, ogórek = przeczyszczający, stąd synonimowe nazwy Cucumis silvester Bauhin, Ecbalium purgens Schrader/ (=tryskawiec strzykający) – Momordica elaterium Linne = Ecbalium elaterium (L.) Achille Richard, […]

Szczawik zajęczy – Oxalis acetosella L. jako środek leczniczy i pokarm.

Szczawik zajęczy (niem./szwajc. Heinsauerklee, Hainklee; Waldklee; Hasenklee; Kuckucksklee, Wald Sauerklee; ang. Wood-Sorrel, fr. Oxalis Petite Oseille; ital. Acetosella dei Boschi) – Oxalis acetosella L. z rodziny szczawikowatych – Oxalidaceae jest roślinką znaną chyba każdemu zielarzowi. Pokrojem przypomina koniczynę, w smaku jest kwaskowata i występuje w miejscach zacienionych (lasy). Preferuje gleby żyzne i kwaśne. Kwitnie od […]

Gemmae Pini – pączki sosny

Pączki sosny – Gemmae Pini  (niem./szwajc. Kiefernsprossen, Tannenspitzen, Tannensprossen, Föhrensprossen; ang. Sprouts of Pine; fr. Bourgeons de pin, de sapin) powinny być zbierane późną zimą i wiosną. Osobiście wolę pączki wiosenne, bowiem zawierają więcej olejku lotnego niż te zebrane zimą. Dopuszczalne jest odcinanie wierzchołków gałązek sosny wraz z pąkami – Turiones Pini. Mogą być pozyskiwane […]

Peucedanum – gorysz w praktycznej fitoterapii

Rodzaj gorysz – Peucedanum (rodzina baldaszkowate Umbelliferae = Apiaceae) reprezentowany jest w Polsce przez 5 gatunków: gorysz miarz – Peucedanum ostruthium (.) Koch, gorysz alzacki – Peucedanum alsaticum Linne, gorysz błotny – Peucedanum palustre (L.) Moench, gorysz pagórkowy – Peucedanum oreoselinum (L.) Moench i gorysz siny – Peucedanum cervaria (L.) Lapeyer.

W Szwajcarii występują następujące […]

Dziewięćsił bezłodygowy – Carlina acaulis L. w dawnej medycynie

Dziewięćsił bezłodygowy (kąsina niska, dziewięćsił przyziemny, czyli biały)– Carlina acaulis Linne jest rośliną chronioną, dlatego jeśli ktoś zdecyduje się na jej stosowanie powinien pozyskiwać surowiec z własnej uprawy. Zaliczana jest do rodziny złożonych – Compositae = Asteraceae. Wytwarza liście przerywano-pierzasto-sieczne, o odcinkach liściowych głęboko wciętych, na szczycie kolczastych, od spodu omszonych pajęczynowato. Gdy popatrzymy na […]

Konwalijka dwulistna – Maianthemum bifolium (L.) Schmidt jako diureticum

Konwalijka dwulistna (majownik dwulistny) – Maianthemum bifolium (Linne) F.W. Schmidt = (w starych systemach – Convallaria bifolia Linne, co nie oznacza konwalii majowej!!!, tylko konwalię dwulistną, obecnie nazwa nie jest stosowana i roślina stanowi odrębny rodzaj Maianthemum, czasem zapisywany z długim “j” – Majanthemum) jest rośliną wieloletnią, dorastającą do 15 cm wys, należącą do rodziny […]

Ziele śledziennicy – Herba Chrysosplenii w praktycznej fitoterapii

Ostatnio na forum zielarskim spostrzegłem wpis Arte, że nie opisałem na stronie śledziennicy. Jakże byłem zdziwiony tym faktem, szczególnie, że używam śledziennicę w leczeniu nowotworów, chorób układu limfatycznego, skórnego i w kuracjach odtruwająco-wzmacniających. Od wielu lat, co roku zbieram ziele śledziennicy i przetwarzam w rozmaity sposób. Śledziennicę dostarczają mi również droga ciocia Ela z wujkiem […]

Ziele solanki – Herba Salsolae w leczeniu nadciśnienia

Rodzaj Salsola – solanka zaliczany jest do rodziny komosowatych – Chenopodiaceae. Salsola ruthenica Iljin (szwajc. Kali-Salzkraut; fr. Soude; ital. Salsola erba cali) występuje dziko w Szwajcarii. Wiele gatunków Salsola występuje w  centralnej części Azji, ponadto w Europie Południowej i Południowo-Wschodniej.

Gatunki z rodzaju solanka, np. Salsola ruthenica, Salsola richteri, Salsola soda, Salsola arbuscula, Salsola kali […]