|
|
W pracy dzisiaj cisza i spokój, mało telefonów i gości. Sporo osób poszło na urlopy lub żyje świętami minimalizując swoje zaangażowanie służbowe maksymalnie. Postanowiłem zając się opracowywaniem zaległych technologii produkcji preparatów płynnych. Zmieniły się bowiem po wprowadzeniu nowych surowców, a wycofaniu przestarzałych lub takich które stanowiły ciagłe problemy w trakcie przerobu.
Pewna Pani przez pośrednika – moją przyjaciółkę zwróciła się do mnie z prośbą o pomoc w leczeniu choroby autoimmunologicznej u jej córki 6-letniej. Lekarze nie potrafili sprecyzować nawet jednostki chorobowej, leczyli dziecko immunopresyjnymi lekami. Objawy przypominały toczeń układowy. Przebieg był ciężki, leki nie pomagały, wizyty w klinikach nie przynosiły rezultatów. Początkowo nie chciałem się w to angażować, jednakże po pewnym czasie podjąłem próbę. Zastosowałem zestaw leków stosowanych w tego typu przypadkach w XIX wieku (wtedy jeszcze nie wiedziano o etiologii tego typu chorób i preparaty dobierano intuicyjnie, wobec objawów) + moje innowacje ziołowe. Udało się, objawy cofnęły się i nie powróciły już przez 8 miesięcy. Wiadomo jak to z tymi schorzeniami jest, może być nawrót, ale najważniejsze, że dziewczynka ma spokój przez dłuższy czas i wróciła jej energia do życia.
Co ciekawe zastosowany zestaw preparatów przyniósł efekt już trzeci raz w tego typu chorobie, zatem nie śmiejmy się z ziół i starych metod leczenia.
W marcu i kwietniu na terenach ruderalnych, przy budowach można spotkać żółto kwitnące koszyczki podbiału. Podbiał pospolity – Tussilago farfara Linne należy do rodziny złożonych – Compositae. Rośnie dość pospolicie, ale na terenach, jak to określam poruszonych, glebach świeżo przekopanych, po zdarciu darni. Na takich świeżych terenach podbiał kiełkuje i szybko dochodzi do głosu, obok innych roślin o podobnych preferencjach (komosa, łoboda, rdesty).
Jest to stara roślina zielarska, znana Hippokrates’owi, Plinius’owi, Dioskurides’owi i Galen’owi. Używany był przez Hildegardę, Matthiolus’a, Paracelsus’a, Kneipp’a, Leclerc’a. Podbiał zawsze był opisywany jako środek zmiękczający (emolliens), wykrztuśny (expectorans), rozkurczowy (spasmolyticum), śluzowy (mucilaginosum), osłaniający (protectivum), antibechicum (leczący stan zapalny gardła i jamy ustnej) i przeciwzapalny (antiphlogisticum).
Już w 1905 roku wyliczano składniki podbiału: …”gorzknik wyciągowy, żelazisto-zieleniejący garbnik, śluz, manganez, dużo siarki, wapń. W “Zielniku lekarskim” dra Czarnowskiego, z początku XX wieku czytamy: “działa rozmiękczająco, wydala flegmę, pędzi poty, pobudza. Herbata z liści, lub też z liści i kwiatogłówek razem – 20-30 gr. na litr wody – jest doskonałą od kaszlu i zaflegmienia (nazwa od łacińskiego tussis – kaszel), kataru płucnego i przewłocznych nieżytów wszelkich błon śluzowych. Zapobiegawczo działa przeciw gruźlicy, dając chorym dużo ulgi. Zewnętrznie używa się liści do chłodzących okładów na otwarte wrzody, różę w twarzy, od krwawej biegunki; wrzody ropne można też przemywać odwarem, a następnie przykładać zwilżone nim płatki. Sok liści goi obrzmienia zołzowate. Można też pić przeciw zołzom herbatę. – Dr Walser radzi w tym celu mieszanie z liśćmi orzecha włoskiego (w danym razie dodawać nieco wina czerwonego).”
Dziś wiemy, że do składników czynnych podbiału należą:
Śluzy – około 8%
Inulina – około 3%
Garbniki – 5%
Alkaloidy pirolizydynowe – do 0,000045%
Sole mineralne – do 17%, głównie sole potasowe, ponadto mangan
Tusilagina (goryczka glikozydowa – 2,63%)
Olejek eteryczny
Fitosterole
Cholina
Saponiny triterpenowe (faradiol, arnidiol)
Kwas galusowy
Kwas krzemowy
Karotenoid – taraksantyna
Obecnie w sprzedaży jest wiele nowoczesnych form leków i suplementów zawierających wyciąg z podbiału – Extractum Farfarae (syropy, tabletki, żel, kapsułki, mieszanki). Jest również sprzedawany stabilizowany etanolem sok z podbiału – Succus Farfarae.
Surowcem jest liść lub kwiat. Można również używać mieszaniny kwiatów i liści. Surowce pozyskiwać można ze stanu naturalnego i suszyć w temperaturze do 50 stopni Celsjusza. Z rozdrobnionego suszu sporządza się napar, odwar (1 łyżka na szklankę wody) i pije małymi porcjami, ale często w ciągu dnia (200-400 ml/dobę). Ze świeżego surowca sporządzić można intrakt podbiałowy – Intractum Farfarae: 1 część mielonych kwiatów i (lub) liści zalać 3-5 częściami gorącego alkoholu 40-60%, odstawić na 7-14 dni, przefiltrować. Zażywać 3-4 razy dziennie po 5 ml w 100 ml wody lub mleka z miodem.
Podbiału nie należy podawać kobietom w ciąży. Dawniej wodne wyciągi z podbiału były stosowane w leczeniu zaburzeń miesiączkowania.
Podbiał – Tussilago
źródło obrazka: Dr. W. Kudelka, Wiadomości z botaniki, Poznań 1928 r.
Jadąc przez Zalasewo ul. Kórnicką niestety zauważyłem na jezdni zabite dwa kotki. Biedne, jeden był taki rudy, ładny. Wiadomo, znowu jakiś bałwan jechał przez teren zabudowany z prędkością ponad 100 km na h. W sumie wkurza mnie to, bowiem jest to droga bez krawężników, z jednostronnym wąskim chodnikiem, na którą bezpośrednio wyjeżdżają samochodami ludzie z posesji. W dodatku garbata i dziurawa, do tego stopnia, że jest ograniczenie do 30 km/h. Wiadomo, gdyby ten ktoś (w sumie morderca) jechał 30 na godzinę koty by żyły…
Mniej znanym surowcem zielarskim od kwiatu tarniny jest kwiat czeremchy – Flos Pruni padi. W lasach i nad zbiornikami oraz ciekami wodnymi można zauważyć pięknie kwitnące czeremchy – Prunus padus L.Kwiaty powinny być zbierane w czasie rozkwitania i w rozkwicie, po czym suszone cienką warstwą w przewiewnym i ciemnym miejscu.
Składnikami czynnymi kwiatów czeremchy są glikozydy cyjanogenne (prynazyna), fitosterole, triterpeny (lupeol, amyryna), poliacetyleny, garbniki, flawonoidy (kwercetyna, kemferol), fenolokwasy (kwas chlorogenowy, kwas kawowy).
Kwiaty czeremchy mają podobne właściwości lecznicze do kwiatów tarniny, lecz z moich obserwacji wynika, że są silniej estrogenne, żółciopędne, silnie moczopędne i uspokajające. Większa zawartość nitrylozydów i olejku eterycznego nadaje silniejsze właściwości antyseptyczne i pielęgnacyjne w stosunku do skóry. Napar z kwiatów czeremchy doskonale nawilża, odżywia i wybiela skórę, usuwa stany zapalne i zmniejsza łojotok. Okłady na oczy z naparu działają przeciwzapalnie, przeciwświądowo, lekko ściągająco i przeciwwysiękowo. Wodne wyciągi zmniejszają obrzęk, niwelują cienie pod oczami i wygładzają oraz uelastyczniają skórę wokół oczu i na powiekach. Napar z kwiatów czeremchy można podawać dzieciom w dawce 50-100 ml, doskonały na mleku z miodem, w czasie przeziębienia i zdenerwowania.
1 łyżkę kwiatów zalać 1 szklanką wrzącej wody lub mleka, parzyć pod przykryciem 30 minut, przecedzić. Pić 2-3 razy dziennie po 50-100 ml. Dłużej przyjmowany doustnie wzmacnia naczynia krwionośne i hamuje odczyny alergiczne. Wskazany w leczeniu trądzików, żylaków, hemoroidów, plamic, stanów zapalnych spojówek, siatkówki, naczyniówki, wyprysków, hiperandrogenizmu (wirylizm = hirsutyzm), hiperprolaktynemii, miażdżycy, alergii, przeziębień, stanów zapalnych nerek i pęcherza moczowego. Doskonały do kuracji odtruwających i zapobiegających kamicy moczowej. Reguluje miesiączkowanie.
Czeremcha – Prunus padus L, Krosno, maj 1994 r.
Czeremcha pospolita, Prunus padus L., owoce, Krosno, sierpień 1994 r.
Trzeba chwytać wiosnę, zwłaszcza, gdy chcemy zaopatrzyć apteczkę ziołową w cenne roślinki, krótko kwitnące. Kilka tygodni przeleci i niektóre rośliny zakończą krótki żywot wiosenny. Znów pojawią się za rok, jako aspekt wiosenny. Jeśli pójdziecie na spacerek do lasu, łęgu, a nawet starych sadów zobaczycie z pewnością kwitnącą na różne kolory miodunkę plamistą – Pulmonaria officinalis L. i miodunkę ćmę – Pulmonaria obscura Dum., z rodziny szorstkolistnych – Boraginaceae. Miodunka ma kwiaty fioletowe różowe, purpurowofioletowe, różowawo-czerwone, a nawet niebieskie, zależnie od fazy rozwoju kwiatu i odczynu podłoża. Barwnik w kwiecie miodunki zmienia barwę zależnie od kwasowości, tak jak barwnik z czerwonej kapusty (antocyjany).
Niegdyś miodunka miała duże zastosowanie w medycynie oficjalnej i ziołolecznictwie ludowym. Przytaczam cytat z “Zielnika lekarskiego” z 1905 roku: “…w naparze 30 g na litr wody – przeciw chrypce, katarowi bronchialnemu, ropnym cierpieniom płucnym, dolegliwościom żołądka. Zwykle miesza je się z innemi ziołami roztwarzającymi śluz, jak z podbiałem, babką. Zewnętrznie używa się naparu do wymywania ran. Sok wyciśnięty z liści służy jako przymieszka do kuracyj wiosenych”.
Dawniej miodunka była nazywana płucnikiem lekarskim, zgodnie z nazwą łacińską Pulmonaria (pulmones – płuca). Jak sama nazwa wskazuje preparaty uzyskane z miodunki były stosowane w leczeniu chorób układu oddechowego.
Obecnie miodunka jest rzadko stosowana i coraz rzadziej opisywana. Do głównych składników czynnych miodunki należą przede wszystkim związki krzemu (łatwo przyswajalna krzemionka), allantoina, saponiny, śluzy, garbniki, flawonoidy (kwercetyna), alkaloidy pirolizydynowe (śladowe ilości), kwas chlorogenowy, kwas elagowy, kwas rozmarynowy i antocyjany.
Wodne wyciągi z ziela miodunki – Herba Pulmonariae działają wykrztuśnie, osłaniająco, przeciwwysiękowo, przeciwkrwotocznie, wzmacniająco, przyśpieszają gojenie ognisk gruźliczych i ran na skórze oraz błonach śluzowych Jest to surowiec o działaniu ściągającym, moczopędnym, przeciwkamiczym i “czyszczącym krew”. Najlepiej przyjmować go w formie:
1. Macerat z miodunki: pół szklanki świeżego rozdrobnionego (zmielonego) ziela zalać 2 szklankami wody przegotowanej; odstawić na 5-6 godzin, przecedzić. Pić 2 razy dziennie po 100 ml. Macerat można przechowywać w lodówce przez 2-3 dni. W kuracjach odtruwających: wypić 200 ml w ciągu dnia małymi porcjami.
2. Odwar z miodunki: 1-2 łyżki rozdrobnionego ziela zalać 1 szklanką wody; gotować 10 minut; odstawić na 30 minut, przecedzić. Wypić w ciągu dnia 200-400 ml w porcjach 50 ml. Odwarem można przemywać skórę (przeciwzapalne, ściągające, krzemionkowe, odżywcze, przeciwwysiękowe, przeciwrądzikowe). Odwar i macerat może posłużyć do sporządzenia toniku: do 100 ml naparu lub maceratu wlać 100 ml wody przegotowanej z octem 5%, 100 ml alkoholu 40-70% (może być spirytus salicylowy lub mrówczany lub kamforowy), albo 100 ml wina białego wytrawnego, wymieszać.
W leczeniu trądziku różowatego i wegetatywnego czerwienia twarzy (rumienia) można wykorzystać połączenie 2% roztworu efedryny z maceratem albo odwarem miodunkowym w proporcji 1:1. Źródłem 2% roztworu efedryny mogą być krople do nosa Efrinol (Prolab). Zmiany trądzikowe (rosacea) należy przemywać 2-3 razy dziennie.
Doustnie preparaty z miodunki można wykorzystać w leczeniu nieżytu i zakażeń układu oddechowego. W przypadku leczenia schorzeń układu oddechowego miodunka wykazuje synergizm z podbiałem, poziewnikiem, przytulią, żywokostem, ślazem, prawoślazem, babką płesznik, babką szerokolistną lub wąskolistną, omanem, hyzopem, kopytnikiem, malwą, arcydzięglem, anyżem, tymiankiem, cząbrem, mydlnicą, lebiodką i fiołkiem wonnym lub trójbarwnym.
Na rysunku 2 po prawej stronie widniej miodunka – płucnik – Pulmonaria officinalis L.
źródło obrazka: Fr. Losch, Kräuterbuch, 1938 r.
Dzisiaj wstąpiłem do ulubionej apteki w Kiszkowie po stałe zakupy, nagle dostrzegłem dezodorant, hm… ale jaki? Ciekawy, dezodorant talkowy do stóp z olejkiem herbacianym. Ucieszyło mnie, że ten dezodorant produkuje polska firma Zakłady Farmaceutyczne Unia w Warszawie, myślałem, że owej spółdzielni już nie ma. Muszę powiedzieć, że ten preparat udał się Unii i jest bardzo fajny, nie plami, przyjemnie pachnie i jest skuteczny. Posiada właściwości antybakteryjne, przeciwpotowe, fungistatyczne i przeciwzapalne.
źródło obrazka: http://www.deutsches-museum.de
Już wprowadziłem się do nowego domu w Swarzędzu. Teraz układam mebelki i porządkuję bibliotekę oraz sterty papierów. Udało mi się nawet samodzielnie zainstalować i ustawić telewizję satelitarną, lampy, zamki itd. Niestety nie mam jeszcze neciku, bo komputerków nie ustawiłem. Stąd brak mojej aktywności na blogu. Zamówiłem łącze 6-megowe, zobaczymy czy będzie różnica z tym co do tej pory miałem na starym mieszkaniu. Poza tym plotkarsko obserwuję sąsiadów i ich postęp w urządzaniu domów i ogrodów. Z okien południowych mam śliczny widok na łąkę, pole zboża i w dali na las, z północnych na panoramę Nowej Wsi w Swarzędzu i domki sąsiadów.
Swarzędz, fragment rynku, kwiecień 2007 r.
Dzisiaj poszedłem na urlop, przeprowadzka trwa i trwa…
Za parę tygodni zobaczymy pięknie kwitnącą tarninę. Już teraz jadąc przez lasy do pracy, widzę jak nabrzmiałe są pączki śliwy tarniny. Można w tym okresie zebrać nieco kwiatów do domowej apteczki zielarskiej. Śliwa tarnina – Prunus spinosa L. należy do rodziny różowatych – Rosaceae. Kwiat jest bogaty we flawonoidy (kemferol, afzelina /afzelin/, kwercetyna, awikularyna), nitrylozydy (prunazyna, amigdalina), antocyjany, kumaryny, fitosterole, triterpeny i kwasy fenolowe (kwas kawowy), olejek eteryczny.
Afzelina – protoantocyjanid
Kwiaty należy zebrać w początkach kwitnienia, suszyć w przewiewnym i zacienionym miejscu, rozcielając cienką warstwą.
Napar z kwiatów tarniny – Infusum Pruni spinosae wywiera silny wpływ przeciwzapalny, przeciwwysiękowy, uspokajający, przeciwskurczowy, moczopędny, odtruwający i przeciwobrzękowy. Wzmacnia i uszczelnia śródbłonki naczyń krwionośnych, hamuje lipooksygenazę i oksygenazę prostaglandynową. Wywiera wpływ przeciwhistaminowy, hamując reakcje alergiczne. W większych ilościach u niektórych osób działa łagodnie rozwalniająco i żółciopędnie. 1-2 łyżki suszonych rozdrobnionych kwiatów należy zalać 1 szklanką wrzącej wody, parzyć pod przykryciem 30-45minut, przecedzić. Wypić w ciągu dnia 1-2 szklanki naparu.
Wskazania: zaparcia, przewlekłe stany zapalne skóry, choroby alergiczne, kamica moczowa, stany zapalne nerek, pęcherza moczowego i cewki moczowej, skąpomocz, trądzik różowaty, trądzik sterydowy, kuracje odtruwające, przeziębienie, niestrawność, stany zapalne naczyniówki i siatkówki, plamice, hemoroidy, żylaki.
Kwitnąca śliwa tarnina – Prunus spinosa L., Krosno-Suchodół, kwiecień 1990 r.
|
|
Najnowsze komentarze