|
|

Dr hab. n. med. Dorota Waśko-Czopnik, Konferencji „Człowiek – Żywność – Zdrowie”, 2017 r.
Serdecznie zapraszamy do udziału w III Konferencji „Człowiek – Żywność – Zdrowie” poświęconej problemom chorób metabolicznych, odżywiania człowieka i zdrowej żywności.
Celem spotkania jest wymiana doświadczeń dotyczących żywienia oraz współczesnych poglądów dotyczących diety i jej zastosowania w profilaktyce poszczególnych jednostek chorobowych. Obecnie obserwujemy intensywny wzrost ilości schorzeń o podłożu metabolicznym i autoimmunologicznym, co powoduje ogromne koszty zdrowotne, ekonomiczne i społeczne, a skutecznym działaniem profilaktycznym może być odpowiednia dieta i zdrowa żywność.
Tematy sesji
I sesja: Kontrowersje w żywieniu
II sesja: Jelita – szczelność, unerwienie, probiotyki.
Krezka – kontrowersje anatomiczne.
III sesja: Żywienie w różnej aktywności fizycznej.
IV sesja: Zielona Dolina
V sesja: Substancje biologicznie czynne – modulujące działania żywności.
Witaminy – fakty i mity.
VI sesja: Medycyna środowiskowa. Jakość żywności i metody oceny.
W konferencji oprócz sesji naukowych planowana jest Debata o Zdrowiu z udziałem zaproszonych prelegentów.
W konferencji oprócz sesji naukowych planowana jest sesja poświęcona projektowi Zielona Dolina.
PATRONAT HONOROWY KONFERENCJI
Marszałek Województwa Dolnośląskiego
Prof. dr hab. Tadeusz Trziszka – JM Rektor Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu
Prof dr hab. Jerzy Ziętek – JM Rektor Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu
KOMITET NAUKOWY
Przewodniczący:
Prof. dr hab. Tadeusz Trziszka – JM Rektor Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu
Prof. dr. hab. Andrzej Gamian – Kierownik Katedry i Zakładu Biochemii Lekarskiej Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu
Członkowie
Dr hab. inż. Monika Bronkowska, prof. nadzw. UP – Katedra Żywienia Człowieka, Wydział Biotechnologii i Nauk o Żywności, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu
Prof. dr hab. Józefa Chrzanowska – Katedra Technologii Surowców Zwierzęcych i Zarządzania Jakością, Wydział Biotechnologii i Nauk o Żywności, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu
Doc. ing. Marta Habánová, PhD. – Department of Human Nutrition, Slovak University of Agriculture in Nitra
Dr hab. Jadwiga Hamułka, prof. nadzw. SGGW – Katedra Żywienia Człowieka, Wydział Nauk o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie
Dr Ryszard Kacała – Katedra Morfologii i Embriologii Człowieka, Zakład Anatomii Prawidłowej, Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu
Dr hab. Małgorzata Krzystek-Korpacka – Katedra Biochemii Lekarskiej Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu
Dr inż. Maciej Oziembłowski – Katedra Technologii Surowców Zwierzęcych i Zarządzania Jakością, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu
Dr n. biol. Henryk Różański – Laboratorium Biologii Przemysłowej i Eksperymentalnej, Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. St. Pigonia w Krośnie
Prof. dr hab Małgorzata Słowińska-Lisowska – Katedra Biologicznych i Motorycznych Podstaw Sportu, Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu
Dr hab. Dorota Waśko-Czopnik – Klinika Gastroenterologii i Hepatologii, Uniwersytecki Szpital Kliniczny we Wrocławiu
Dr Sławomir Woźniak – Katedra Morfologii i Embriologii Człowieka, Zakład Anatomii Prawidłowej, Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu
Prof. MUDr Zdenek Zadak, CSc – Department of Internal Medicine – Metabolic Care and Gerontology, Charles Iniversity, Faculty of Medicine, Czech Republic
KOMITET ORGANIZACYJNY KONFERENCJI
Przewodniczący:
Dr inż. Anna Salejda – Katedra Technologii Surowców Zwierzęcych i Zarządzania Jakością, Wydział Nauk o Żywności, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu
Dr Sławomir Woźniak – Katedra Morfologii i Embriologii Człowieka, Zakład Anatomii Prawidłowej, Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu
Wiceprzewodniczący:
dr Ryszard Kacała – Katedra Morfologii i Embriologii Człowieka, Zakład Anatomii Prawidłowej, Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu
Sekretarze:
Dr Anna Marcinkowska – Katedra i Zakład Biochemii Lekarskiej Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu
Dr inż. Dagmara Orzeł – Katedra Żywienia Człowieka, Wydział Nauk o Żywności, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu
Członkowie:
Mgr Karina Błądkowska – Katedra Żywienia Człowieka, Wydział Biotechnologii i Nauk o Żywności, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu
Dr hab. inż Monika Bronkowska, prof. nadzw. UP – Katedra Żywienia Człowieka, Wydział Biotechnologii i Nauk o Żywności, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu
Mgr inż. Ewa Jabłońska – Katedra Żywienia Człowieka, Wydział Biotechnologii i Nauk o Żywności, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu
Mgr Monika Maćków – Katedra Żywienia Człowieka, Wydział Biotechnologii i Nauk o Żywności, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu
Dr inż. Maciej Oziembłowski – Katedra Technologii Surowców Zwierzęcych i Zarządzania Jakością, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu
Mgr inż. Monika Sczygiol – Katedra Technologii Surowców Zwierzęcych i Zarządzania Jakością, Wydział Biotechnologii i Nauk o Żywności, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu
Dr hab. inż. Joanna Wyka, prof. nadzw. UP – Katedra Żywienia Człowieka, Wydział Biotechnologii i Nauk o Żywności, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu
Mgr inż. Anna Zwyrzykowska-Wodzińska, Katedra Higieny Środowiska i Dobrostanu Zwierząt, Wydział Biologii i Hodowli Zwierząt, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu
SKN Nauka-Anatomia-Klinika – Katedra Morfologii i Embriologii Człowieka, Zakład Anatomii Prawidłowej, Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu
SKN Q Jakości Żywności
Program szczegółowy
I dzień 16.03.2018
8.00-9.00 rejestracja Uczestników
9.00-9.15 otwarcie konferencji
9.15-11.15 I sesja: Trendy w produkcji żywności i żywieniu Prowadzący: M. Krzystek-Korpacka, A. Salejda
Dr inż. Tomasz Berbeka (Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu): Procesy koncentracji w przemyśle rolno spożywczym a produkcja tzw. naturalnej żywności
Mgr Elżbieta Żygała (Arboretum Bolestraszyce): Dawne odmiany jabłoni – walory smakowe, przydatność do sadów ekologicznych i możliwości przetwórcze
Dr Anna Marcinkowska (Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu): Znaczenie suplementacji w nowoczesnym żywieniu
Prof. dr ing. Marta Habanova (Slovak University of Agriculture in Nitra, Slovakia): The measurement and evaluation of sub-fractions of cholesterol and other lipids parameters in blood serum
11.15-11.30 przerwa
11.30-13.30 II sesja: Współczesne spojrzenie na dbałość o zdrowie Prowadzący: A. Zwyrzykowska-Wodzińska, M. Sczygiol
Prof. dr hab. Andrzej Myc (Michigan Institute of Medicine and Biological Sciences, USA): W kierunku zdrowych i skutecznych szczepionek
Prof. MUDr. Zdenek Zadak (Charles University, Czech Republic): Role of soluble fibers in modern nutrition
Dr Sławomir Woźniak (Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu): Kontrowersje anatomiczne i nie tylko anatomiczne. Od sceptycyzmu do akceptacji
Dr n. biol. Henryk Różański (Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Krośnie): Charakterystyka ziół z grupy intestinalia
Dr hab. Barbara Frączek (Akademia Wychowania Fizycznego w Krakowie): Zalecenia żywieniowe dla osób aktywnych
13.30-14.15 obiad
14.15-16.30 Debata o Zdrowiu Prowadzący: R. Kacała
Uczestnicy:
Prof. dr hab. inż. Tadeusz Trziszka (rektor Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu),
Dr Anna Marcinkowska (Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu)
Dr hab. inż. Alicja Kucharska, prof. UPWr (Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu),
Dr n. biol. Henryk Różański (Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Krośnie),
Mgr Elżbieta Żygała (wicedyrektor Arboretum Bolestraszyce)
Tematy wprowadzające dla prelegentów debaty:
Karpackie zioła nasz nieodkryty skarb.
Zapomniane najciekawsze produkty sprzed lat.
Owoce jako źródło związków bioaktywnych.
Porównanie wartości jaj spożywczych- ab ovo.
Fakty i mity związane z bisfenolem A.
16.30-16.45 przerwa
16.45-18.45 III sesja: sesja posterowa Prowadzący: S. Woźniak, M. Oziembłowski
19.00 bankiet
II dzień 17.03.2018
9.00 – 11.00 IV sesja: Dolny Śląsk – Zielona Dolina Żywności i Zdrowia Prowadzący: R. Kacała, A. Marcinkowska
Prof. dr hab. Tadeusz Trziszka – aktualna faza programu
Prof. dr hab. Mirosław Miller – koncepcja zespołów merytorycznych na potrzeby realizacji programu,
Dr Ryszard Kacała – pierwszy projekt pilotażowy Zielona Dolina w Jelczu – Laskowicach
Dr inż. Maciej Oziembłowski –wybrane systemy jakości żywności jako inspiracja dla określenia sposobu certyfikacji w programie Zielona Dolina.
11.00-11.15 przerwa
11.15-13.30 V sesja: Substancje biologicznie czynne – modulujące działania żywności Prowadzący: K. Błądkowska, A. Salejda
Dr hab. M. Bronkowska, prof. UPWr (Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu): Wpływ wybranych immunomodulatorów żywieniowych na zdrowie człowieka
Dr hab. J. Wyka, prof. UPWr (Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu): Żywność fermentowana – znaczenie dla zdrowia
Prof. dr hab. Małgorzata Słowińska–Lisowska (Akademia Wychowania Fizycznego we Wrocławiu): Witamina D – fakty i mity
Dr hab. inż. Alicja Kucharska, prof. UPWr (Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu): Dereń źródłem związków biologicznie aktywnych.
Prof. dr hab. Andrzej Gamian (Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu): Glikacja białek w zdrowiu i w chorobie, w aspekcie żywieniowym
Prof. dr hab. Zbigniew Sroka, dr Jerzy Hładyszowski (Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu): Aktywność przeciw wolnorodnikowa i przeciwutleniająca wybranych flawonów i flawonolów. Badania eksperymentalne i obliczenia kwantowo- mechaniczne.
13.30-14.15 obiad
14.15-16.15 VI sesja:. Jakość żywności i metody oceny. Medycyna środowiskowa. Prowadzący: E. Jabłońska, D. Orzeł
Dr inż. Małgorzata Korzeniowska (Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu): Analiza porównawcza wartości żywieniowej i właściwości prozdrowotnych mięsa
Dr inż. M. Oziembłowski, mgr inż. Magdalena Dróżdż (Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu): Nowe metody oceny jakości żywności na przykładzie pomiarów ultra słabej luminescencji
Prof. dr hab. Grażyna Podolska (Państwowy Instytut Badawczy w Puławach): Wartość wypiekowa pszenicy zwyczajnej i pszenicy orkiszowej
Dr hab. Paweł Bieńkowski, prof. PWr (Politechnika Wrocławska): Naturalne i sztuczne źródła pól elektromagnetycznych w środowisku i metody ich pomiaru.
Dr Barbara Gałdzińska – Calik (ekspert Urzędu Miasta Krakowa): Elektrosmog i jego wpływ na środowisko
16.15 zakończenie konferencji
Więcej informacji: http://www.manfoodhealth.umed.wroc.pl

![clip_image004[4] clip_image004[4]](https://rozanski.li/wp-content/uploads/2018/02/clip_image0044_thumb.gif) ![clip_image006[4] clip_image006[4]](https://rozanski.li/wp-content/uploads/2018/02/clip_image0064_thumb.jpg)
Rektor
Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej
im. Stanisława Pigonia w Krośnie
Rektor
Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu
oraz
Polskie Towarzystwo Zielarzy i Fitoterapeutów
zapraszają na
V konferencję pt. Rośliny zielarskie, kosmetyki naturalne i żywność funkcjonalna.
Nowe nadzieje fitoterapii.
Krosno
10-11 maja 2018 roku
KOMUNIKAT I
Cel konferencji:
Popularyzacja wiedzy oraz swobodna wymiana poglądów naukowych przez przedstawicieli środowiska naukowego oraz branżowego w zakresie fitoterapii, zielarstwa, kosmetologii, dietetyki, bromatologii, toksykologii żywności, paszoznawstwa, szeroko pojętych preparatów medycyny naturalnej i kosmetyków. Ważnym tematem konferencji będzie bezpieczeństwo stosowania i ocena jakości produktów i surowców spożywczych, paszowych, kosmetycznych i zielarskich. Celem konferencji jest również analiza aktualnego stanu prawnego, związanego z wprowadzaniem do obrotu produktów zielarskich, żywności funkcjonalnej, pasz, żywności nowej, suplementów diety i kosmetyków. Znaczenie ziół w leczeniu, profilaktyce chorób i żywieniu ludzi oraz zwierząt. Istotnym celem konferencji jest również propagowanie i docenienie wiedzy z zakresu historii i filozofii nauk medycznych, farmaceutycznych oraz biologicznych, która kształtuje współczesne i przyszłe osiągnięcia naukowe.
Tematyka konferencji:
· Prozdrowotne działanie żywności, dietetyka, bromatologia
· Żywność funkcjonalna, nutraceutyki
· Preparaty dla sportowców
· Żywność nowa i suplementy diety
· Kosmetyki, w tym kosmeceutyki
· Preparaty ziołowe, w tym leki ziołowe
· Fitoterapia dawna i współczesna
· Aromaterapia, chemia i właściwości olejków eterycznych
· Uprawa i przetwórstwo roślin leczniczych, kosmetycznych i dietetycznych
· Technologie przetwarzania surowców zielarskich i preparaty ziołowe dla przemysłu paszowego i weterynarii
· Bezpieczeństwo żywności, ziół, kosmetyków i pasz
· Towaroznawstwo żywności prozdrowotnej, kosmetyków i roślin zielarskich
· Etnomedycyna, etnobotanika, etnofarmakologia
· Zielarstwo dawne i współczesne
· Materia medica (surowce mineralne oraz pochodzenia roślinnego i zwierzęcego), farmakognozja
· Botanika farmaceutyczna
· Biologia i biotechnologia medyczna oraz farmaceutyczna
KOMITET HONOROWY KONFERENCJI
Prof. dr hab. Grzegorz Przebinda (Rektor Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. S. Pigonia w Krośnie)
Prof. dr hab. inż. Tadeusz Trziszka (Rektor Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu)
KOMITET NAUKOWY KONFERENCJI
Przewodniczący:
Prof. dr hab. Roman Kołacz (Katedra Higieny Środowiska i Dobrostanu Zwierząt, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu)
Członkowie:
Prof. dr hab. n. farm. inż. Grzegorz Bazylak (Kierownik Katedry i Zakładu Bromatologii, Wydział Farmaceutyczny Collegium Medicum im. Ludwika Rydygiera, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Bydgoszczy)
Prof. dr hab. Józefa Chrzanowska (Katedra Technologii Surowców Zwierzęcych i Zarządzania Jakością, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu)
Prof. dr hab. Zbigniew Dobrzański (Katedra Higieny Środowiska i Dobrostanu Zwierząt, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu)
Prof. dr hab. n. biol. Anna Goździcka-Józefiak (Kierownik Zakładu Wirusologii Molekularnej Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu)
Prof. dr hab. inż. Jan Grajewski (Kierownik Katedry Fizjologii i Toksykologii, Uniwersytet im. Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy)
Prof. nadzw. dr hab. n. farm Ilona Kaczmarczyk-Sedlak (Kierownik Katedry i Zakładu Farmakognozji i Fitochemii, Wydziału Farmaceutycznego, Śląski Uniwersytet Medyczny)
Prof. dr hab. n. biol. Adam Kaznowski (Dyrektor Instytutu Biologii Eksperymentalnej UAM, kierownik Zakładu Mikrobiologii, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu)
Prof. nadzw. dr hab. n. biol. Łukasz Łuczaj, prof. URz (Kierownik Zakładu Botaniki Instytutu Biotechnologii Stosowanej i Nauk Podstawowych Uniwersytetu Rzeszowskiego)
Prof. nadzw. dr hab. Krzysztof Marycz (Kierownik Katedry Biologii Eksperymentalnej, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu)
Prof. dr hab. Roman Niżnikowski (Przewodniczący Komitetu Nauk Zootechnicznych i Akwakultury Polskiej Akademii Nauk, Prezes Polskiego Towarzystwa Zootechnicznego, Katedra Szczegółowej Hodowli Zwierząt Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie)
Prof. dr hab. n. med. Ewa Stachowska (Kierownik Zakładu Biochemii i Żywienia Człowieka, Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie)
Prof. nadzw. dr hab. inż. Antoni Szumny (Kierownik Katedry Chemii, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu)
Prof. nadzw. dr hab. n. biol. Magdalena Twarużek (Instytut Biologii Eksperymentalnej, Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy)
Prof. dr hab. n. farm. Iwona Wawer (Zakład Chemii Fizycznej na Wydziale Farmaceutycznym, Warszawski Uniwersytet Medyczny; Instytut Zdrowia i Gospodarki PWSZ im. S. Pigonia w Krośnie)
Dr hab. inż. Anna Sokół-Łętowska (Katedra Technologii Owoców, Warzyw i Nutraceutyków Roślinnych, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu)
Dr hab. n. med. Dorota Waśko-Czopnik (Klinika Gastroenterologii i Hepatologii. Uniwersytecki Szpital Kliniczny im. Jana Mikulicza – Radeckiego we Wrocławiu, Klinika Gastroenterologii i Hepatologii, Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu)
Dr n. med. Józef Forgacz (Ordynator Chirurgii Onkologicznej II Dolnośląskiego Centrum Onkologii we Wrocławiu)
O. dr Marcelin Pietryja (Dyrektor Herbarium Św. Franciszka, Dyrektor Instytutu Medycyny Klasztornej, Klasztor Braci Mniejszych Franciszkanów w Katowicach-Panewnikach)
Dr n. biol. Henryk Różański (Kierownik Laboratorium Biologii Przemysłowej i Eksperymentalnej Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. S. Pigonia w Krośnie)
KOMITET ORGANIZACYJNY KONFERENCJI
Przewodniczący: dr n. biol. Henryk Różański
dr n. leśn. Izabela Betlej
dr inż. Barbara Krochmal-Marczak
dr inż. n. tech. Anna Pietrasz
dr n. med. Renata Rabiasz
mgr inż. Halina Beń (Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu)
mgr Jarosław Kasprzak (Wielkopolskie Centrum Promocji Zdrowia w Poznaniu)
mgr Lucyna Pojnar
mgr inż. Angelika Uram
Sekretarz:
mgr Iwona Wajs
Kalendarz zgłaszania uczestnictwa
Zgłaszanie uczestnictwa do 30.04.2018 r.
Platforma elektroniczna do zgłaszania uczestnictwa w Konferencji dostępna na stronie: https://konferencje.pwsz.krosno.pl
Streszczenia należy przysyłać do 15.04. 2018 r.
Pełne wersje artykułów należy przysyłać do 30 czerwca 2018 r.
Termin wniesienia opłaty do 30 kwietnia 2018 r.
Wszystkie nadesłane artykuły będą kwalifikowane i recenzowane.
Streszczenia artykułów będą wydane jako materiały konferencyjne.
Pełne artykuły naukowe zostaną wydane jako monografia naukowa.
Wymagania edytorskie dla streszczeń (do materiałów konferencyjnych) – dostępne są na stronie: kliknij (http://luskiewnik.strefa.pl/streszczenia_wymagania_edytorskie.pdf)
Wymagania edytorskie dla artykułów pełnych (monografia) dostępne są na stronie: kliknij (http://luskiewnik.strefa.pl/monografia_wytyczne.pdf)
Opłaty
· Uczestnicy regularni: 400 zł
· Studenci i doktoranci: 250 zł
· Członkowie PTZiF: 300 zł
· Reklama w wydawnictwie (B5) 2000 zł
· Reklama w wydawnictwie (B6) 1000 zł
· Reklama stojąca za stołem plenarnym 1000 zł
· Postawienie stoiska pokazowego w ramach opłaty konferencyjnej za każdego z członków obsługi
Opłata konferencyjna obejmuje:
– uczestnictwo w sesjach naukowych
– materiały konferencyjne – streszczenia
– wydawnictwo „Rośliny zielarskie, kosmetyki naturalne i żywność funkcjonalna”
– bar kawowy, obiady i uroczystą kolację
Opłatę konferencyjną należy wpłacić na konto:
Bank Pekao S.A.
I O/Krosno
39 1240 2311 1111 0010 5453 8749
z dopiskiem: „konferencjaPTZiF”+ imię i nazwisko uczestnika/nazwa firmy
lub
„konferencjaPTZiF”+nazwa firmy_reklama B5/B6”
Sekretariat konferencji:
Instytut Gospodarki i Polityki Społecznej
ul. Dmochowskiego 12
38-400 Krosno
tel. 13-43-755-80, 13-43-755-25
fax 13-43-755-81
e-mail: zielarstwo2018@pwsz.krosno.pl
Adres do korespondencji:
Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Stanisława Pigonia w Krośnie
ul. Rynek 1
38-400 Krosno
tel. 13-43-755-80. 13-43-755-25
fax 13-43-755-81
e-mail: zielarstwo2018@pwsz.krosno.pl
Miejsce Konferencji: kampus Politechniczny PWSZ w Krośnie, 38-400 Krosno, ul. Dmochowskiego 12.
Rodzaj szafirek – Muscari należy do rodziny liliowatych – Liliaceae (w innych systemach Asparagaceae) i liczy około 30 gatunków występujących w rejonie Morza Śródziemnego oraz w Azji Zachodniej i Południowo-Zachodniej. U nas często sadzone w celach ozdobnych. W starych systemach klasyfikacyjnych i dawnym nazewnictwie botanicznym rodzaj szafirek był włączony do Hyacinthus i pod taką nazwą rodzajową należy go poszukiwać. Obecnie rodzaj Muscari jest wydzielony z rodzaju hiacynt – Hyacinthus.
Mało jest informacji na temat właściwości leczniczych szafirków. Pochodzą one głównie z obszernych publikacji XVIII i XIX-wiecznych. Wymieniane są gatunki: Muscari moschatum Willd. = Muscari racemosum Mill. (Muscari macrocarpum = Hyacinthus muscari L., szafirek żółty), szafirek miękkolistny – Muscari comosum Mill. (Muscari longissimum Medic.), szafirek drobnokwiatowy – Muscari botryoides Mill. (= Hyacinthus botryoides L.), szafirek groniasty – Muscari racemosum Mill. (Hyacinthus rasemosum L. – Muscari neglectum Ten.). Wszystkie świetnie nadają się do uprawy. Do celów leczniczych może być użyty również szafirek armeński – Muscari armeniacum Baker.
Szafirek armeński – Muscari armeniacum Baker, Krosno, maj 2017 r.
W Polsce znajduje się granica północnego zasięgu szafirka miękkolistnego – Muscari comosum (L.) Mill. = Muscari longissimum Medic. Szafirek miękkolistny zagrożony jest wyginięciem w naszym kraju. Notowano go na Górnym Śląsku, w Małopolsce, w okolicach Wrocławia i Tomaszowa Lubelskiego, dawniej również w Karpatach. Ten gatunek jest również uprawiany w ogrodach. W Szwajcarii szafirek miękkolistny – Muscari comosum (L.) Mill. – Schopfige Traubenhyazinthe (fr. Muscari a toupet, ital. Giacinto dal pennacchio) rozpowszechniony jest na całym obszarze, ale najliczniej w kantonie Schaffhausen, Tessin, Wallis, Genf, Freiburg oraz Bern.
W Szwajcarii dziko rośnie również Muscari recemosum (L.) Mill. (Gemeine Traubenhyazinthe, fr. Muscari a grappe, ital. Muscari atlantico, retorom. Mustgella cumina), Muscari neglectum Guss. (Weinberg Traubenhyazinthe (fr. Muscari neglige, ital. Muscari ignorato) oraz Muscari botryoides (L.) Mill. (Kleine Traubenhyazinthe; fr. Petit muscari, ital. Muscari azzurro, retorom. Mustgella blau clera).
Robert James (1747 r.), dr Samuel Frederick Gray (1821 r.), dr Robert Hooper (1824 r.), dr John Lindley (1846 r.), dr Georg Dragendorff (1898) i inni autorzy podali zbieżne informacje o właściwościach leczniczych szafirków.
Surowcem farmaceutycznym była cebulka szafirka – Bulbus Muscari, choć w medycynie ludowej były również wykorzystywane kwiaty (także jako źródło antocyjanowego barwnika), owoce i liście szafirków. Cebulki suszono i krojono lub proszkowano, a następnie przygotowywano z nich wyciągi wodne i wodno-alkoholowe. Sproszkowane cebulki szafirka podawano doustnie (pigułki).
Składniki aktywne. W szafirkach zawarte są: kwas chelidonowy, homoizoflawony, saponiny – glikozydy saponinowe (muskarozydy), tetracykliczne trójterpeny (eucosterol), trójterpenowy kwas komosumowy, alkaloidy polihydroksypirolizydynowe. Moje badania nie wykazały w surowcu obecności glikozydów nasercowych, co sugerowali niektórzy autorzy.
Działanie fitofarmakologiczne: wykrztuśne, pobudzające żołądek i jelita, moczopędne, wymiotne, rozwalniające, nasercowe, odtruwające, przeciwreumatyczne. Również owoce szafirka stosowano w leczeniu reumatyzmu (Turcja, Grecja, Bułgaria).
Surowiec w małych dawkach pobudza odruch migawkowy, zwiększa ilość śluzu z większą zawartością wody. Zapobiega zaflegmieniu (zaleganiu) wydzieliny śluzowej w układzie oddechowym. Saponiny mogą kompleksować niektóre ksenobiotyki i metabolity, stąd działanie odtruwające. Działanie na serce trudne obecnie do ustalenia, prawdopodobnie podobne do hiacyntów, złoci, cebulicy, czyli zwiększające wydolność mięśnia sercowego i odciążające serce przez wpływ moczopędny. Działanie przeciwartretyczne i przeciwreumatyczne wiąże się z wpływem zwiększającym wydalanie kwasu moczowego, mocznika i amoniaku, ciał purynowych, przeciwzapalnym i usuwającym nadmiar chlorku sodu (zmniejszenie obrzęków, poprawa ruchliwości stawów). Szafirek w dawkach leczniczych lekko drażni śluzówkę przewodu pokarmowego. Wzmaga wydzielanie soku żołądkowego.
Nowe badania z 2008, czy 2010 roku dowiodły, że wyciągi z szafirka hamują rozwój metycylinopornych szczepów gronkowca złocistego – Staphylococcus aureus oraz działają degradująco na biofilmy. Ponadto wykazują działanie fungistatyczne i antyoksydacyjne. Alkaloidy polihydroksypirolizydynowe szafirka mogą mieć działanie hipoglikemiczne.
Surowiec przedawkowany działa podrażniająco na przewód pokarmowy, powoduje bóle i zawroty głowy, nudności, wymioty, częstomocz, poty oraz biegunkę i drgawki. Przedawkowanie powoduje uszkodzenie nerek, krwiomocz, białkomocz oraz hemolizę. Szafirek nie powinien być stosowany przez początkujących fitoterapeutów. Jest bezpieczny i skuteczny w rękach specjalisty i praktyka.
Zastosowanie lecznicze: nieżyty układu oddechowego z objawami zaflegmienia, złogi śluzowe w układzie moczowym, zakażenia i stan zapalny zatok, biofilmy bakteryjne i mieszane (bakteryjno-drożdżakowe) oporne na antybiotyki i fungistatyki, skąpomocz, nadciśnienie; niedokwaśność i bezsoczność żołądka, atonia żołądka; choroby reumatyczne, artretyzm, nieżyt nosa, w tym suchy nieżyt nosa (np. po zbyt długim miejscowym stosowaniu środków przeciwhistaminowych i osuszających), mikozy przewodu pokarmowego, zakażone rany. Wspomagająco przy antybiotykoterapii w celu zmniejszenia oporności bakterii. Szafirek może zwiększać stężenie antybiotyków w wydzielinach śluzowych.
Preparaty i dawkowanie.
1. Napar szafirkowy – Infusum Muscari 1% (1 g rozdrobnionych suchych lub świeżych cebulek na 100 ml wrzącej wody) – 1 łyżka naparu co 4 godziny, nie więcej jak 5 łyżek w ciągu doby. Do przemywania skóry zanieczyszczonej, zatrutej w celu oczyszczenia i detoksykacji, ponadto do przemywania skóry skłonnej do infekcji. Do okładów na zakażone rany, do przemywań, płukania jamy ustnej i gardła, do wkraplania do jamy nosowej. Z naparu i nalewki można przygotować syrop szafirkowy (1 cz. nalewki lub naparu na 1 cz. miodu lub melasy 0 przyjmować po 1 łyżce kilka razy dziennie).
2. Nalewka szafirkowa – Tinctura Muscari 1:10 – 100 g świeżych cebulek zalać 1000 ml alkoholu 45%, odstawić na minimum 7 dni. Zażywać 3 razy dziennie po 15 kropli; przy ostrym kaszlu i uporczywym zaflegmieniu 5 kropli co 2 h, do łącznej dawki 30-45 kropli/dobę. Nalewką można przemywać zakażone miejsca (rany, odleżyny). Przy infekcjach układu pokarmowego i dla wzmocnienia efektywności antybiotyków stosować 3 razy dziennie po 15 kropli na czczo (podać o innej porze dnia niż antybiotyk lub inny chemioterapeutyk). Nalewkę wcierać w okolice reumatycznie zmienione i jednocześnie zażywać nalewkę lub przyjmować napar. W razie nudności obniżyć dawkę. Nie stosować dłużej jak 2 tygodnie. Przy nerwicy serca, skoku ciśnienia, zdenerwowania można przyjąć od razu 20 kropli nalewki.
3. Nalewka szafirkowa z kwiatów 1:10, 100 g świeżych kwiatów zalać 1000 ml alkoholu 45-50% zakwaszonego witaminą C (0,5-1%), macerować minimum 7 dni w ciemności. Nalewka ze świeżych kwiatów szafirka działa wykrztuśnie i uspokajająco oraz ogólnie wzmacniająco. Zażywać 1-2 razy dziennie po 20-25 kropli. Wcierana miejscowo przyspiesza ustępowanie obrzęków, siniaków, krwiaków i zmian alergicznych.
Ostatnio bardzo interesuję się zastosowaniem kalmii w ziołolecznictwie. Kalmia pojawia się w wielu szkółkach ogrodniczych, dlatego możemy cieszyć się ich pięknem i właściwościami leczniczymi we własnym ogródku.
Zarówno kalmię szerokolistną, jak i kalmię wąskolistną można uprawiać w ogrodach.
Fot. Kalmia (dorodnia) wąskolistna, czerwiec 2017 r., Krosno.
Rodzaj kalmia (polska nazwa dorodnia) – Kalmia należy do rodziny wrzosowatych – Ericaceae. Obejmuje 8 gatunków, pochodzących z Ameryki Północnej i Kuby.
Dla ziołolecznictwa największe zastosowanie mają dwa gatunki: dorodnia szerokolistna = kalmia szerokolistna (wielkolistna) – Kalmia latifolia L. oraz dorodnia wąskolistna = kalmia wąskolistna – Kalmia angustifolia L.
Fot. Kalmia szerokolistna, czerwiec 2017 r., Krosno
Kalmia znalazła zastosowanie w homeopatii oraz w medycynie ludowej Ameryki Północnej (Indianie). W homeopatii kalmia jest stosowana przy nerwobólach, przeroście i kołataniu serca, białkomoczu, bólach kręgosłupa, reumatyzmie, bólach głowy, artretyzmie, mrowieniu, drętwieniu (przykładowe potencje dla kuleczek i roztworów D1, D2, D3, D4, C2, C3).
Jest to zioło bardzo silne w działaniu, wymagające precyzyjnego dawkowania. Niewłaściwie używane powoduje zatrucie, a nawet śmierć. Kalmia to lek, ale tylko w rękach wytrawnych fitoterapeutów.
Kalmia szerokolistna jest krzewem, dorastającym do 2 m (rzadko do 3,5 m) wysokości, o koronie kulistej. Ulistnienie skrętoległe. Liście eliptyczne, 5-10 cm długości, zaostrzone, lśniące, nagie, zimozielone, od spodu żółtawo-zielone. Kwiaty miseczkowate, różowe, zebrane w baldachogrona. Kwiaty wonne. Różowe kwiaty mają purpurowe nacieki wewnątrz, co sprawia, ze są bardzo atrakcyjne. Pylniki są ukryte w kieszonkowatych zagłębieniach korony. Nitki pręcikowe są zagięte. Pręciki przy dotknięciu wyrzucają pyłek. Owocem jest sucha, kulista, 5-klapowa torebka z drobnymi nasionami. Kwitnie od maja do czerwca. Owady chętnie przylatują do kwiatów. Miód pochodzący z kwiatów kalmii jest gorzki i ma działanie halucynogenne.
Kalmia wąskolistna jest również krzewem, dorastającym do około 1 m wysokości. Gdy jest przycinana może osiągać ciekawe kształty. Liście osiągają 2,5-5 cm długości. Mają zabarwienie zielone, czasem z błękitnym odcieniem. Kwiaty zebrane w grona, różowo-purpurowe. Kwitnie w czerwcu. Krzew zimozielony, podobnie jak poprzedni gatunek.
Surowcem zielarskim jest liść kalmii – Folium Kalmiae, zebrany przed lub po kwitnieniu rośliny. Liście suszymy w normalnej temperaturze, z dala od bezpośrednich promieni słonecznych.
Kalmanol
Umbellulon = thuj-3-en-2-one
Andromedenol = grajanotoksyna II
Kalmia zawiera polihydroksylowane cykliczne diterpeny (grajanotoksyny = andromedotoksyny), np. kalmiatoksyna, grajanotoksyna I, grahanotoksyna II (andromedenol), andromedol = grajanotoksyna III, acetyloandromedol, kalmanol; flawonoidy, glikozyd floretyny (fenolowy) – florydzyna = floryzyna (2,7%) – phloretin-2′-β-D-glucopyranoside; garbniki, fitosterole (sitosterol), terpeny (thujon i jego pochodne, np. umbellulon; triterpenoidy (friedelina), cukry (galaktoza, arabinoza), glikozydy fenolowe (arbutyna 0,7%).
Acetyloandromedol
Sitosterol
Grajanotoksyna I
Friedelina
Florydzyna należy do chalkonów, czyli związków flawonoidowych. Wywodzi się z floroglucyny. Aglikonem w glikozydzie florydzyna jest floretyna. W czystej postaci jest białym lub żółtawym krystalicznym proszkiem o słodkim smaku. Rozpuszcza się w gorącej wodzie i gorącym alkoholu. Nie przechodzi do eteru. Rozkłada się w temperaturze powyżej 180 stopni C. Kryształy topią się w temp.106-109 stopni C. Florydzyna i floretyna zwiększają wydalanie glukozy wraz z moczem (efektem jest glukozuria, czyli cukromocz), obniżając jednocześnie poziom glukozy we krwi. Może to zostać wykorzystane w leczeniu cukrzycy. Mechanizm działania florydzyny polega na hamowaniu kotransporteru sodowo-glukozowego I i II ( sodium/glucose cotransporter 1 and 2 (SGLT1 and 2), przez co zatrzymany zostaje wychwyt zwrotny glukozy w kanalikach nerkowych.
Florydzyna i mechanizm jej działania zainicjowały poszukiwanie substancji przeciwcukrzycowych o analogicznych właściwościach. W ten sposób powstała nowa grupa leków syntetycznych – inhibitory SGLT-2, czyli flozyny, np. dapagliflozyna, kanagliflozyna.
Florydzyna, floretyna występują w korze, pączkach i gałązkach nie tylko kalmii, lecz również gruszy – Pyrus, Pieris japonica ( = Andromeda japonica), pigwy – Cydonia, jabłoni – Malus, jarzębiny – Sorbus, głogu – Crataegus, irgi – Cotoneaster, a nawet czeremchy i śliwy – Prunus. Warto zauważyć, że wiele z tych roślin w medycynie ludowej było zalecanych przy cukrzycy.
Zioła zawierające florydzynę zwiększają wydalanie glukozy z moczem, obniżają glikemię (poziom glukozy w osoczu), jednocześnie przyczyniają się do redukcji masy ciała oraz w efekcie dają efekt hipotensyjny (obniżanie ciśnienia tętniczego krwi). Jeżeli stosuje się wymienione zioła, to nie ma ryzyka wystąpienia infekcji i stanu zapalnego układu moczowego (z powodu cukromoczu, glukoza jest też pożywką dla bakterii i grzybów w układzie moczowym). Związki fenolowe obecne w surowcach mają właściwości antyseptyczne (bakteriostatyczne, fungistatyczne), przeciwzapalne i degradujące biofilmy w drogach moczowych.
Problem jednak skłonności do stanów zapalnych i infekcji w układzie moczowym pojawia się przy stosowaniu wspomnianych leków przeciwcukrzycowych – flozyn syntetycznych (syntetycznych inhibitorów SGLT-2). Wówczas lekarze zalecają jednocześnie leki chemioterapeutyczne zapobiegające zakażeniom układu moczowego. Lekarze-zwolennicy medycyny naturalnej obok syntetycznych flozyn polecają naturalne mieszanki ziołowe (Species) dezynfekujące i oczyszczające układ moczowy oraz mające właściwości przeciwzapalne, np. ziele nawłoci, ziele rdestu, liść mącznicy, ziele/kwiat wrzosu, żurawinę, ziele połonicznika, liść ortosyfonu, ziele skrzypu itd.
W ziołolecznictwie istnieje możliwość od razu przygotowania mieszanki ziołowej o charakterze inhibitora SGLT- 1 i 2 oraz odkażającej i hamującej stany zapalne w układzie moczowym.
Grajanotoksyny zawarte w kalmii, modrzewnicy – Andromeda, Leucothoe grayana i różanecznikach – Rhododendron aktywują kanały jonowe (sodowe) w układzie nerwowym, przez co przedawkowane powodują zatrucie objawiające się ślinotokiem, potami, zawrotami głowy, spadkiem ciśnienia krwi, nudnościami i halucynacjami. Mogą wystąpić też zaburzenia sercowe (bradykardia zatokowa, na EKG w odcinku ST -objawy niedokrwienia mięśnia sercowego, paradoksalnie częstoskurcz komorowy; Zespół Wolffa-Parkinsona-White’a), dość często zatruci odczuwają przykre drętwienie (mrowienie) kończyn. Objawy zatrucia mijają w ciągu kilku lub kilkunastu godzin. Nie są śmiertelne. Większość objawów znosi atropina oraz odpowiednie zioła i ich preparaty: lulek, bieluń, pokrzyk wilcza jagoda. Objawy zatrucia znoszą również (można dodatkowo podać zatrutemu): efedryna, przęśl- Ephedra, epinefryna, fenylefryna, kamfora, olejek kamforowy, nalewka ze skórki gorzkiej pomarańczy, kofeina, zioła kofeinowe. Nektar i pyłek rododendronów (różaneczników), kalmii, Leucothoe, modrzewnicy Andromeda polifolia (występuje w Polsce) zawiera grajanotoksyny. Nie są one trujące dla pszczół i trzmieli, nawet zapobiegają chorobom pasożytniczym, jednakże miód wyprodukowany z takiego nektaru i pyłku działa oszałamiająco na ludzi (“szalony miód”), powodując zaburzenia psychiczne (halucynacje). “Szalony miód” powoduje przy nadmiernym spożyciu nudności, wymioty, a nawet porażenia w różnych częściach ciała (kończyny, twarz, rzadziej klatka piersiowa –> uduszenie z powodu porażenia mięśni oddechowych). W literaturze opisano właściwości trujące i lecznicze miodu pontyjskiego (niem. Pontischer Honig, Tollhonig, Giftiger Honig, Türkischer Wildhonig, ang. bitter honey, Bitterer Honig, mad honey, Tollhonig), który produkowany jest z nektaru i pyłku różaneczników rosnących w Turcji w rejonie Morza Czarnego. Miód pontyjski (“miód szalony”) opisali między innymi Dioscurides (Materia medica) i Pliniusz Starszy (Historia naturalna).
Grajanotoksyny rozpuszczają się doskonale w wodzie, alkoholu i occie.
Friedelina działa przeciwbakteryjnie i grzybobójczo.
Sitosterol posiada właściwości gastroprotekcyjne (zapobiega owrzodzeniom żołądka), przeciwzapalnie i przeciwmiażdżycowo. Zmniejsza stan zapalny gruczołu krokowego.
Umbellulon niszczy wszystkie pasożyty, działa również przeciwbakteryjnie i przeciwwirusowo.
Kalmanol działa owadobójczo i może być zastosowany do wyrobu insektycydów naturalnego pochodzenia. Owadobójcze działanie ma również wodny i octowy wyciąg z gałązek kalmii.
Arbutyna rozpada się do hydrochinonu i działa bójczo na bakterie i grzyby. Wykazuje przy tym działanie przeciwzapalne i przeciwbólowe oraz rozkurczowe.
Działanie farmakologiczne kalmii: przeciwbólowe, przeciwreumatyczne, przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze, przeciwpasożytnicze, wytłumiające reakcje autoimmunizacyjne (z autoagresji immunologicznej), przeciwcukrzycowe, przeciwwrzodowe, hipotensyjne.
Tradycyjne zastosowanie kalmii: choroby reumatyczne, nerwobóle, bóle mięśni, stany zapalne skóry i błon śluzowych, dusznica bolesna, nadciśnienie, choroby weneryczne (kiła), choroby grzybicze (mikozy), opryszczka; jako środek ściągający, przeciwbiegunkowy, narkotyczny; w leczeniu łuszczycy, wrzodów, ropni; choroby z objawami neuralgii (np. ischias, półpasiec).
Mój idol dr Gerhard Madaus uwazał dorodnię (kalmię, niem. Berglorbeer) za potężny środek przeciwreumatyczny i przeciwdnawy (przeciwartretyczny). Pranalewkę (1:9-10) przygotowywał ze świeżych liści i była ona stosowana w czystej formie, doustnie, a także zewnętrznie lub była wykorzystana do wyrobu oligopleksów dynamicznych. W usuwaniu kwasu moczowego z ustroju wykazuje synergizm z bluszczem pospolitym. Zmniejsza częstość dusznicy bolesnej.
Dorodnia była używana przez Indian Ameryki Północnej.
Przeciwwskazania: ciąża, laktacja, niskie ciśnienie tętnicze.
Potencjalne interakcje: może wzmagać działanie hipoglikemiczne i hipotensyjne leków, może zmieniać działanie leków nasercowych. Nasila działanie antybiotyków, środków grzybobójczych i przeciwpasożytniczych.
Dawki i preparaty.
1. Odwar i napar – Decoctum et Infusum Kalmiae 2% (2 g surowca suchego na każde 100 ml wody): 15 ml 3 razy dziennie. Ponadto do przemywania skóry i płukania jamy ustnej. Doustnie stosować nie dłużej jak 10 dni. Stosować doustnie nie częściej jak raz na kwartał. Odwar i napar stosowane do przemywania skóry działają antyseptycznie, ściągająco i rozjaśniająco na cerę (przeciw przebarwieniom skórnym).
2. Nalewka – Tinctura Kalmiae 1:10 – 100 g surowca świeżego lub suchego na 1000 ml alkoholu 40%, macerować minimum 7 dni. Zażywać 3 razy dziennie po 15 kropli. Nie zażywać dłużej niż 10 dni. Zewnętrznie do nacierania i przemywania, okładów przy zakażeniach, stanach zapalnych, bólach. W leczeniu grzybiczych, wirusowych i autoimmunizacyjnych zmian skórnych (łuszczycy) stosować nalewkę ze świeżego surowca (1:1) w maściach 20% (15-20 g nalewki 1:1 na 80 g lanoliny, euceryny lub masła). Do nacierań przeciwbólowych najlepsza jest nalewka 1:5-1:10 ze świeżego surowca. Przy silnych bólach zażyć 15 kropli a potem co 2 h po 5 kropli (max 5 razy co 2 h). Przy bólach głowy można nacierać okolice potylicy, karku, skroni i czoła. Przy bólach i zapaleniu zatok wcierać w okolicach nosa i czoła oraz zażywać co 3 godziny co 10 kropli przez 1 dzień, następnie przez 2-4 dni po 15 kropli rano i wieczorem.
3. Ocet – Acetum Kalmiae 1:10 – 100 g świeżego lub suchego surowca zalać 1000 ml octu 10%, odstawić do maceracji na minimum 7 dni. Stosować do wcierań, okładów i przemywań przeciwpasożytniczych, przeciwbólowych, przeciwobrzękowych i antyseptycznych. Można rozcieńczyć wodą w stosunku 1:1. Po ugryzieniu/ukąszeniu przez owady stosować do przemycia lub okładu. Do płukania włosów z łupieżem. Włosy/sierść z pasożytami nacierać octem z Kalmii, pozostawić pod ceratką i ręcznikiem na 1 godzinę, po czym zmyć szamponem i wypłukać w wodzie z octem kalmiowym – Acetum Kalmiae (1 łyżka na 1 szklankę wody). Przy grzybicach przewodu pokarmowego: 1 łyżka octu rozcieńczonego wodą 1 raz dziennie na czczo, po tygodniu można powtórzyć dawkę. Ocet kalmiowy rozcieńczony wodą nadaje się do oprysku roślin (jako środek owadobójczy i grzybobójczy) – roztwory 1-1,5% Dodatek siarczanu miedzi (0,025%) i mydła potasowego wzmaga działanie przeciwgrzybicze i owadobójcze. Ocet kalmiowy z miedzią (ocet 1:10 + 3% siarczanu miedzi) odpędza ślimaki a przy kontakcie bezpośrednim – zabija je. Przy chorobach grzybowych i łuszczycy również polecam ocet kalmiowy z Cu.
4. W zakresie medycyny biologicznej dra Madausa i homeopatii: Tinctura Kalmiae D3 – nalewka D3 z liści kalmii: 10 kropli 3 razy dziennie. Tinctura Calmiae D2 – 3 razy dziennie po 5 kropli.
5. Proszek z liści kalmii – Pulvis Kalmiae: 25 mg 3 razy dziennie.
Rp. Ocet kalmiowy z miedzią Cu na grzybice i choroby bakteryjne skóry
Ocet kalmiowy 1:10 – 87-90 ml Mydło płynne potasowe lub mydło płynne marsylskie 7 ml Olejek herbaciany Melalueca alt. 1 ml Olejek kminkowy 0,5 ml Olejek anyżowy 0,5 ml Siarczan miedzi 1-3 g
Miejsca pokryte grzybami i zakażone bakteriami przemywać miksturą 3-4 razy dziennie. Działa też na opryszczkę.
Rp. Ocet kalmiowy z cynkiem świeżą melisą
Ocet kalmiowy 1:10 – 90 ml Olejek gaultheriowy lub salicylan metylu 4 ml Tlenek lub octan cynku 5 g Olejek lawendowy 0,5 ml Olejek herbaciany 0,5 ml
Miksturą zalać świeże ziele/liście melisy, zostawić na minimum 2 dni (lepiej dłużej). Nie trzeba filtrować. Zmiany opryszczkowe zmywać delikatnie kilka razy dziennie. Leczy również ropne pryszcze.
Dr Gerhard Madaus (1890-1942) opracował wspaniały oligoplex dynamiczny Kalmia oplx. w postaci płynnej:
Rp. Kalmia latifolia D3 Colchicum autumnale D4 Helleborus niger D4 Iberis amara D3 Scilla maritima D4 Spigelia D3
Nie miejsce tutaj na rozpisywanie się o oligopleksach i sposobie ich wytwarzania. Jedynie przypomnę, że literka D, dilution to rozcieńczenie pranalewki (a zarazem rozcieńczenia decymalne)
Najpierw ze świeżej rośliny należy przygotować pranalewkę 1:10 (1 część wagowa surowca na 10 części alkoholu 45%). Po maceracji (7-dniowej) pranalewkę z każdego surowca filtrujemy. Jeżeli weźmiemy 1 cz. pranalewki na 10 części alkoholu 45% to uzyskujemy D1. Teraz bierzemy 1 cz. D1 i zalewamy 10 cz. alkoholu 45% uzyskując D2. Gdy weźmiemy 1 cz. D2 i zalejemy 10 cz. alkoholu 45% uzyskamy D3. Jeśli pobierzemy 1 cz. nalewki D3 i zalejemy 10 cz. alkoholu 45% otrzymamy D4. Ten schemat trzeba zastosować wobec wszystkich wymienionych składników zatrzymując się na odpowiednim rozcieńczeniu D wyrażonym liczbą.
•D1 – 1:10
•D2 – 1:100
•D3 – 1:1000
•D4 – 1:10 000
Pomimo, że widzimy przy oligopleksie zapisy takie jak stosuje się w homeopatii, to jednak utrzymujemy wystarczające stężenie substancji leczniczej w preparacie, które jest wyrażone matematycznie i zapewni wpływ farmakologiczny. Obecność i zawartość substancji w oligopleksach dra Madausa można bez problemu stwierdzić/określić za pomocą powszechnie znanych metod analitycznych. Gdy już otrzymamy wszystkie składniki o określonym D wówczas łączymy je w równych proporcjach uzyskując produkt gotowy.
Taki oligopleks Kalmia zalecał dr Madaus przy ostrych stanach zapalnych w przebiegu reumatyzmu oraz w chorobach serca, np. przy zapaleniu wsierdzia, w toksycznym i zapalnym uszkodzeniu mięśnia sercowego, przy zatorach i spowolnionym krążeniu krwi, w zapaleniu mięśnia sercowego; w niedomodze nerek (przy skąpomoczu, obrzęku, nadciśnieniu) dla pobudzenia diurezy i zwiększonego wydalania metabolitów.
Dawki: 3-4 razy dziennie po 15 kropli.
Kalmia była również składnikiem innego oligopleksu dra G. Madausa, mianowicie Spiraea oplx w postaci płynnej
Rp. Spiraea ulmaria D3 (wiązówka) Asa foetida D4 (smrodzieniec – żywica) Convallaria majalis D4 (konwalia) Kalmia latifolia D3 Lycopus virginicus lub europaeus D3 (karbieniec) Melissa officinalis D2
Ten preparat też powinien być przygotowany ze świeżych surowców. Stosowany był w leczeniu chorób reumatycznych (stany ostre i przewlekłe), przy bólach i stanach zapalnych w tkance łącznej właściwej, tachykardii, nerwicach i nadpobudliwości nerwowej.
Dawka: przez 2 dni 15 kropli co 2 godziny, łącznie 5 razy dziennie.
Kalmia, czerwiec 2017 r., Krosno

Szanowni Państwo !
Miło nam poinformować, że ukazał się kolejny (trzeci) numer czasopisma naukowego Herbalism, którego wydawcą jest Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Stanisława Pigonia w Krośnie oraz Polskie Towarzystwo Zielarzy i Fitoterapeutów.
Mamy nadzieję, że zaproponowana tematyka okaże się interesująca i spotka się z życzliwym przyjęciem.
Zamówienia można składać: redakcja@herbalism.pl Koszt: 25 zł (+koszty przesyłki).
Spis treści
Eleuterokok kolczysty – alternatywa dla żeń-szenia?
Eleuthero – an alternative to ginseng?
Katarzyna Bączek / 7
Hydroksykwasy organiczne w fitokosmetykach rewitalizujących
Organic hydroxyacids in revitalizing phytocosmetics
Agata Kaniewska, Beata Sperkowska / 20
Wpływ chryzyny na parametry histomorfometryczne kości owariektomizowanych szczurów
Effect of chrysin on histomorphmetrical parameters of bones in ovariectomized rats
Maria Zych, Weronika Wojnar, Anna Bońka, Ilona Kaczmarczyk-Sedlak / 41
Wpływ kinetyny i N-6-benzyloadeniny na migrację komórek oraz biosyntezę kolagenu w fibroblastach skóry ludzkiej
Kinetin and N-6-benzyladenine influence on cell migration and collagen biosynthesis in human skin fibroblasts
Agata Jabłońska-Trypuć, Walentyn Pankiewicz, Romuald Czerpak / 55
Cenne owoce maliny właściwej (Fructus Rubi idaei)
Valuable raspberry fruits (Fructus Rubi idaei)
Alicja Baranowska, Iwona Mystkowska, Krystyna Zarzecka, Marek Gugała / 70
Wartość odżywcza i prozdrowotna wybranych warzyw z rodzaju kapusta (Brassica L.)
Nutritional and health benefits of selected vegetable species of the genus (Brassica L.) Barbara Krochmal-Marczak, Barbara Sawicka, Małgorzata Stryjecka, Marta Pisarek,
Bernadetta Bienia / 80
Galega officinalis L. rutwica lekarska (Fabaceae Lindl.) w Kotlinie Jasielsko-Krośnieńskiej
Galega officinalis L. goat’s rue (Fabaceae Lindl.) in Jaslo-Krosno Basin
Henryk Różański, Dominik Wróbel / 92
Właściwości prozdrowotne lnu (Linum ussitatissimum L.)
Properties pro-health Flax (Linum ussitatissimum L.)
Elżbieta Rymar / 102
Całkowita zawartość polifenoli i aktywność antyoksydacyjna nasion, kaszy i kiełków gryki
Total polyphenol content and antioxidant activity of seeds, groats and buckwheat sprouts
Joanna Chłopicka, Karolina Bonarska / 112
Zmiany właściwości antyoksydacyjnych ekstraktów z liści werbeny cytrynowej (Lippia citriodora (Palau) Kunth) w trakcie przechowywania
Changes in antioxidant properties of lemon verbena leaf extracts(Lippia citriodora (Palau) Kunth) during storage
Małgorzata Stryjecka, Anna Kiełtyka-Dadasiewicz / 119
Czynniki biotyczne kształtujące plon i jakość bulw ziemniaka
Biotic components influencing the yield and quality of potato tubers
Bernadetta Bienia, Barbara Sawicka, Barbara Krochmal-Marczak / 125
Fitoterapia zespołu poboreliozowego
Phytotherapy of posttreatment Lyme disease syndrome
Przemysław Figura / 137
Z dziejów fitoterapii
Wybrane aspekty dziejów badań leczniczych roślin pasożytniczych w ujęciu filozoficznym
Selected aspects of the history of medicinal parasitic plants in philosophical perspective
Henryk Różański, Edyta Czerny / 150
 

Drodzy Czytelnicy i Studenci
Z okazji Świąt Bożego Narodzenia i nadchodzącego Nowego 2018 Roku, składam Wam najserdeczniejsze Życzenia Zdrowia, Szczęścia i Pomyślności.
Drogim Zielarzom
W nadchodzącym 2018 Roku Życzę obfitych zbiorów zielarskich i ogromnego zadowolenia z wytworzonych preparatów roślinnych.

Zaproszenie
Ambasada Republiki Indii w Warszawie, wraz z Sattva Group, Europejskim Forum na Rzecz Ayurvedy i Jogi oraz innymi organizatorami mają zaszczyt zaprosić Państwa na Dzień Ayurvedy.
Spotkanie odbędzie się w Audytorium Ambasady Republiki Indii przy ulicy Myśliwieckiej 2, w piątek, 1 grudnia 2017 r., w godzinach 11:00 – 16:00.
Wydarzenie poświęcone jest starodawnej indyjskiej sztuce leczenia – Ayurwedzie, Jodze oraz produktom naturalnym. Dodatkowo, goście będą mogli skosztować zdrowotnych przekąsek oraz organicznej herbaty z Indii.
Prosimy o potwierdzenie obecności do dnia 28.11.2017 na adres com2.warsaw@mea.gov.in
Program
10:30 Rejestracja gości
11:00 Oficjalne powitanie i prezentacja programu wydarzenia
11:05 Przemówienie powitalne Charge d’Affaires
11:10 Program kulturalny
11:20 Prezentacja AYUSH (Ayurveda, Yoga, Naturopathy, Homeopathy) prowadzona przez Vaidacharya Dr. Virje Khosla (EFFAY)
11:30 Prezentacja Pana Ashish Hinduja, Sattva Group
11:40 Prezentacja Dr Katarzyny Bączek ze Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie
11:50 Sesja networkingowa oraz przekąski i napoje wegetariańskie
12:00 to 16:00
- Wykład / prezentacja Dr. Virje Khosla dotycząca Ayurvedy
- Pokaz gotowania
- Lekcja Jogi
- Konsultacje z lekarzami Ayurvedy (dla chętnych)
- Degustacja organicznych herbat z Indii (dzięki uprzejmości Sattva Group)
- Wystawa Ayurwedyjskich kosmetyków i produktów leczniczych organizowana przez Sattva Group
- Sesje spotkań biznesowych

Wczorajsza rozmowa z Inez Rogozińską (http://www.herbiness.com ) natchnęła mnie, abym opisał ponownie komonicę, czyli Lotus. Wprawdzie opisałem już trochę tę roślinkę w 2011 r. (patrz: https://rozanski.li/2537/kwiat-komonicy-flos-loti-jako-zrdlo-flawonoidw-i-sedativum/) jednakże dzisiaj dodam nieco więcej informacji.
Komonica, Krosno
Rodzaj komonica – Lotus należy do rodziny motylkowatych – Papilionaceae (= Fabaceae). W Polsce występuje komonica błotna – Lotus uliginosus Schkuhr, komonica wąskolistna – Lotus tenuis W. et K. ex Willd. (=Lotus glaber Mill. = Lotus tenuifolius (L.) Rchb.), komonica zwyczajna – Lotus corniculatus L. i komonica skrzydlastostrąkowa – Lotus siliquosus L. (zaliczana czasem do odrębnego rodzaju komonicznik – Tetragonolobus, wówczas ma nazwę Tetragonolobus maritimus (L.) Roth.).
Szwajcarska Flora (Flora Helvetica) obejmuje gatunki: Lotus maritimus L. (=Tetragonolobus maritimus (L.) Roth. = Tetragonolobus siliquosus Roth.), Lotus pedunculatus Cav. (=Lotus uliginosus Schkuhr), Lotus corniculatus L., Lotus alpinus (DC.) Ramond, Lotus tenuis Willd., Lotus corniculatus ssp. hirsutus (W.D.J. Koch) Rothm.
β-sitosterol
W Bułgarii spotkać można gatunki: Lotus aegaeus (Griseb.)Boiss., Lotus angustissimus L., Lotus tenuis Willd., Lotus corniculatus L. oraz Lotus strictus Fisch. & C.A.Mey.
W bułgarskiej medycynie ludowej wykorzystuje się Lotus corniculatus L. (zastosowanie w Bułgarii: bóle głowy, dolegliwości towarzyszące przekwitaniu, zaburzenia pracy serca, przygnębienie, depresja).
Kwercetyna

Kwas betulinowy
Surowcem zielarskim jest ziele kwitnące lub sam kwiat komonicy – Herba et Flos Loti, które powinny być suszone w naturalnej temperaturze, ale nigdy w pełnym słońcu. Zawiera flawonoidy (astragalina, kwercetyna, izokwercetyna, rutyna, kaempferol, 2-(3,4-Dihydroxy-phenyl)-5,7-dihydroxy-chromen-4-on; 2-(3,4-Dihydroxy-phenyl)-5,7-dihydroxy-3-methoxy-chromen-4-on; mirycetyna, taksyfolina, hiperozyd, kwercytryna, izoramnetyna, lotisoflawan, quercetin 3-glucuronide, moryna, kaempferol 3-O-galactoside, mirycytryna; lupinalbin B, C, chrysoeriol 7-O-glucopyranoside, quercetin 3-O-β-D-glucuronopyranoside, (-)-aromadendrin 3-O-β-D-glucopyranoside), garbniki katechinowe (katechina, epigalokatechina), fenole (4-hydroksybenzoesan metylu, etylu i butylu, kwas galusowy), fitosterole (beta-sitosterol, stigmasterol, spinasterol, lanosterol; stigmast-4-en-3-one; uvaol, kampesterol, taraxeryl acetate, tarakserol), olejek eteryczny (anetol, dimetoksybenzen (1,4-dimethoxybezene), linalol, (E)-β-ionone, beta-ionol, octan geranylu, nipasol) saponiny trójterpenowe, triterpeny (pochodne kwasu ursolowego, kwas betulinowy, lupeol, alfa-amyryna, beta-amyryna, kwas oleanolowy, lotozydy, jujubozydy = jujuboside A, C, cycloartenol); alkaloidy (aporfinowy: liriodenine = liriodenina); (E)-N-feruloyltyramine (feruloylo-tyramina), p-Coumaroyltyramine (kumaroylotyramina), związki cyjanogenne (linamaryna, lotusin = lotuzyna), 7-methyl-juglone (metylojuglon); polycycloiridal E, F, G; bardzo skomplikowane związki cyklopentafenatrenowe (np. 8S,9R,10R,11R,13R,14S,17R)-17-((2R, 5R)-5-((2S,3R,4S,5S,6R)-4,5-dihydroxy-3-((2S,3R,4S,5S,6R)-3,4,5-trihydroxy-6-(hydroxymethyl)tetrahydro-2H-pyran-2-yloxy)-6-(((2R,3R,4S,5S,6R)-3,4,5-trihydroxy-6-(hydroxymeth-yl)tetrahydro-2H-pyran-2-yloxy)methyl)tetrahydro-2H-pyran-2-yloxy)-6-hydroxy-6-methylheptan-2-yl)-11-hydroxy-4,4,9,13,14-pentamethyl-4,7,8,9,10,H,12,13,14,15,16,17-dodecahydro-1H-cyclopenta[a]phenanthren-3(2H)-one’’; (6R)-2-hydroxy-6-((3S,8S,9R,10R,11R,13R, 14S,17R)-11-hydroxy-4,4,9,13,14-pentamethyl-3-((2R,3R,4S, 5S,6R)-3,4,5-trihydroxy-6-(((2R,3R,4S,5S,6R)-3,4,5-trihydroxy-6-(hydroxymethyl)tetrahydro-2H-pyran-2-yloxy)methyl)tetrahydro-2H-pyran-2-yloxy)-2,3,4,7,8,9,10,11,12,13,14,15,16,17-tetradecahydro-1H-cyclopenta[a]phenanthren-17-yl)-2-methylheptan-3-one); poliacetyleny (lobetyolinina, tangshenyne B), naftochinony (juglon, 8-hydroxyisodiospyrin); aristophyll-C, terpenoidy (deoxystrigol), coronarian (2,6-Di(3-nitropropanoyl)-alpha-F-glucopyranoside), lupinalbina i wiele innych. Skład komonic jest dobrze poznany i bardzo bogaty.
Katechina
Rutyna

Kaempferol
Methyl 4-hydroxybenzoate
Mirycetyna
Kwas ursolowy
morin = moryna, flawon
Astragalina
Liriodenina
Linamaryna

Przykładowy związek pochodny cyklopentafenantrenu: 8S,9R,10R,11R,13R,14S,17R)-17-((2R, 5R)-5-((2S,3R,4S,5S,6R)-4,5-dihydroxy-3-((2S,3R,4S,5S,6R)-3,4,5-trihydroxy-6-(hydroxymethyl)tetrahydro-2H-pyran-2- yloxy)-6-(((2R,3R,4S,5S,6R)-3,4,5-trihydroxy-6-(hydroxymeth-yl)tetrahydro-2H-pyran-2-yloxy)methyl)tetrahydro-2H-pyran-2-yloxy)-6-hydroxy-6-methylheptan-2-yl)-11-hydroxy-4,4,9,13,14-pentamethyl-4,7,8,9,10,H,12,13,14,15,16,17-dodecahydro-1H-cyclopenta[a]phenanthren-3(2H)-one
Lotozyd II
Działanie komonicy jest wielokierunkowe za sprawą różnorodnego składu chemicznego. W zielu zawartych jest wiele związków onkostatycznych i cytotoksycznych wobec komórek rakowych. Wodno-alkohole wyciągi zawierają fitoncydy o działaniu antybakteryjnym i przeciwgrzybiczym, porównywalnym do orzecha włoskiego.
Na pierwszy plan wybija się wpływ hipotensyjny (obniżający ciśnienie tętnicze krwi), rozkurczowy, uspokajający, odprężający i moczopędny.
Liczne związki estrogenne w komonicy są przydatne w okresie przekwitania. Jednocześnie bardzo pomocne przy przeroście gruczołu krokowego u mężczyzn.
Wodne wyciągi ze świeżego i suchego ziela pobudzają regenerację skóry, przyspieszają gojenie i wpływają silnie przeciwzapalnie. Napar i lotio z maceratem z ziela zwiększają nawilżenie skóry i są źródłem aminokwasów oraz białek odżywiających skórę. Udział w kosmetykach powinien wynieść od 5 do 15%. Masło, tran, olej rokitnikowy, olej lniany, rydzowy, czy konopny wzmagają działanie gojące i pielęgnujące komonicy.
Napar i macerat odżywiają włosy, dlatego powinny być polecane przy zniszczonych i wypadających włosach. Wpływ antyandrogenny i estrogenny może być wykorzystany w leczeniu łysienia androgenicznego.
Ziele nasila procesy anabolizmu i hamuje katabolizm. Może przyczyniać się do przyrostu masy ciała (retencja azotu). Komonica posiada również związki przeciwalergiczne, hamujące uwalnianie histaminy.
Zastosowanie: zaburzenia krążenia obwodowego, nerwice serca, bezsenność, stany stresowe, rozdrażnienie nerwowe, tracenie masy mięśniowej, wyniszczające choroby zakaźne dolegliwości w trakcie przekwitania (menopauzy), stany zapalne skóry, choroby włosów skórne i paznokci; przerost i stany zapalne gruczołu krokowego; trudno gojące się rany, skąpomocz; kuracje odtruwające; stany skurczowe w układzie moczowym i pokarmowym, kamica moczowa, nadciśnienie. Osłabienie kości i mięśni.
Preparaty i dawkowanie.
1. Napar – Infusum Loti: 1 czubata łyżka rozdrobnionych kwiatów lub ziela na 1 szklankę wrzącej wody; po 20 minutach przecedzić. 2 szklanki naparu dziennie przez 2 tygodnie, potem 1/2 szklanki naparu 2 razy dziennie (2 tygodnie). Stosować co kwartał. W ostrych stanach: 3 szklanki naparu dziennie (zapalenie kłębuszków nerkowych, zapalenie wątroby i jelit, zaostrzenie cukrzycy, ostre zapalenie siatkówki lub naczyniówki; zapalenie żył). Przy chorobach okulistycznych zalecam krople do oczu z naparu na soli fizjologicznej oraz okłady. Przy cerze naczyńkowej, zaostrzeniu trądziku różowatego, wypryskach (AZS) – okłady na skórę.
2. Intractum Loti: 1 część świeżych kwiatów lub ziela na 5-10 części gorącego alkoholu 50-60%; odstawić na 7 dni, przefiltrować. Zażywać 2-3 razy dziennie po 5-10 ml; przy stanach nerwicowych 10-15 ml w dawce jednorazowej, ponadto dla poprawy krążenia.
3. Mazidło komonicowe – Linimentum Loti: świeże kwiaty lub ziele zmiksować z olejem lnianym surowym, rokitnikowym lub tranem (25-30%). Kwiaty i ziele przed zmiksowaniem zwilżyć spirytusem. Przechowywać w lodówce. Stosować na trudno gojące się wypryski, atopowe zapalenie skóry, oparzenia, odleżyny. W przypadku opornych ran i odleżyn dodać do mazidła balsam Szostakowskiego (np. ok. 25%).
4. Vinum Loti: 1 cz. suchych kwiatów lub suchego ziela po uprzednim rozdrobnieniu zwilżyć spirytusem; po ok. 5minutach zalać 7-10 cz. wina wytrawnego czerwonego. Odstawić na miesiąc. Pić po 1 kieliszku (100 ml) dziennie dla poprawy krążenia, jako antyoksydant, wymiatacz wolnych rodników, przy nadciśnieniu, miażdżycy i jako źródło flawonoidów; ponadto w okresie menopauzy.
5. Ocet komonicowy – Acetum Loti: 1 cz. świeżego ziela zalać 7-10 cz. octu 10%, po miesiącu gotowy do użycia. Składnik toniku kosmetycznego (5-10% udziału), mazideł na uderzenia, krwiaki, opuchlizny; do przemywania ran; do kąpieli kończyn; do płukania włosów (1 łyżka na szklankę wody).
Przy infekcjach i stanach zapalnych warto łączyć komonicę z ziołami irydoidowymi (paulownia, katalpa, przetacznik, trędownik…).
Przy opuchniętych nogach – moczyć je w wodzie z dodatkiem mocnego naparu, intraktu lub octu komonicowego.
Komonica, Krosno
 Paulownia tomentosa, Krosno 2017
Rodzaj pawłownia (paulownia) – Paulownia obejmuje 7 gatunków i należy do rodziny trędownikowatych – Scrophulariaceae lub w nowszych systemach do rodziny paulowniowatych – Paulowniaceae. Są to drzewa wyjątkowe pod względem przyrostu. Dają w krótkim czasie zarówno drewno jak i masę liści. Pochodzą z Azji Wschodniej.
Większość polskich podręczników i słowników botanicznych w ogóle nie uwzględnia w opisach paulowni. Również właściwości lecznicze paulowni są w Europie bardzo słabo propagowane. Bardziej zwraca się uwagę na paulownie jako rośliny ozdobne, energetyczne i potencjalne źródło drewna. Niestety nasze srogie zimy najczęściej niszczą paulownie, szczególnie gdy są młode, stąd na początku trzeba je chronić przed mrozem. Zielone pędy wymarzają. Mają szansę przetrwania zdrewniałe pnie i gałęzie. Im starsze tym większa szansa na przetrwanie i rozwój. Radzę je sadzić w zacisznych miejscach (mroźne wiatry są zabójcze dla paulowni) i nie zalewanych (podmokłych) zimą.
Surowcem zielarskim są liście, gałązki, kwiaty i owoce – Folium, Frondes, Flos et Fructus Paulowniae. Starajmy się je suszyć w półmroku, bowiem światło niszczy składniki czynne paulowni. Pod względem surowcowym (gałązki, liście) jest to roślina bardzo wydajna. Można wykorzystywać świeże surowce do dalszego przerobu: nalewka, maceraty wodne, octy, syropy itd.
Różne gatunki paulowni są wykorzystywane w medycynie ludowej krajów azjatyckich. Paulownia należy też do tradycyjnych leków medycyny chińskiej.
Najbardziej znane gatunki:
1. Paulownia puszysta – Paulownia tomentosa (Thunberg) Steudel (=Bignonia tomentosa Thunb. = Paulownia imperialis Siebold & Zucc.)
2. Paulownia katalpolistna – Paulownia catalpifolia T. Gong ex D.Y. Hong
3. Paulownia fortunei (Seemann) Hemsley (=Campsis fortunei Seemann = Paulownia duclouxii Dode)
Liście paulowni zawierają ok. 22-23% białka, 0.6% fosforu, ok. 2% wapnia, 0,6% żelaza i 0,9% cynku. Zawartość białka w liściach paulowni jest znaczna, bowiem większość drzew, nawet z rodziny motylkowatych zawiera nie więcej niż 20% białka. Trawy pastewne zawierają kilkanaście procent białka.
W paulowniach zawarte są geranylowane flawanony ( np. 6-geranyl-5,7-dihydroxy-3’,4’-dimethoxyflavanone; 6-geranyl-3’,5,7-trihydroxy-4’-methoxyflavanone; 6-geranyl-4’,5,7-trihydroxy-3’,5’-dimethoxyflavanone; 6-geranyl-4’,5,5’,7-tetrahydroxy-3’-methoxyflavanone; 6-geranyl-3,3’,5,7-tetrahydroxy-4’-methoxyflavanone; 4’,5,5’,7-tetrahydroxy-6-[6-hydroxy-3,7-dimethyl-2(E),7-octadienyl]-3’-methoxyflavanone; 3,3’,4’,5,7-pentahydroxy-6-[6-hydroxy-3,7-dimethyl-2(E),7-octadienyl]flavanone; 3,3’,4’,5,7-pentahydroxy-6-[7-hydroxy-3,7-dimethyl-2(E)-octenyl]flavanone; 3,4’,5,5’,7-pentahydroxy-3’-methoxy-6-(3-methyl-2-butenyl)flavanone), irydoidy (katalpinozyd, katalpol, paulowniozydy), glikozydy ligninowe i lignany (paulownin, sezamin, izopaulownin), fitosterole, trójterpeny (kwas ursolowy, oleanolowy i ich pochodne), furanochinony, kwasy fenolowe (galusowy, cynamonowy, hydroksycynamonowy, elagowy); flawonoidy (apigenina, trycyna, luteolina), glikozydy fenylopropanoidowe (syringina), fenyloetanoidowe glikozydy (akteozyd, izoaktezoyd), glikozydy kumarynowe (defnezyd), azulen, bisabolol.
Paulownioside – paulowniozyd
Paulownin
Olejek eteryczny kwiatów paulowni zawiera geraniol, 1-octen 3-ol, cis-metylo-izoeugenol, anetol, octan nerylu, aldehyd stearylowy, nonadekan, heptadekan, nonanal, pentakozan, nerolidol i in.
Dafnezyd
Diplacone – przykład flawonoidu Paulowni
Działanie farmakologiczne preparatów z paulowni jest silne i wielokierunkowe. Hamuje rozwój większości bakterii Gram+ i Gram-, wirusów i grzybów. Działa bakteriobójczo i bakteriostatycznie, wirusostatycznie i fungistatycznie. Obniża podniesione ciśnienie tętnicze krwi (wpływ hipotensyjny). Posiada aktywność antyrodnikową i antyoksydacyjną. Stabilizuje błony komórkowe, wpływa przeciwwysiękowo i przeciwzapalnie. Hamuje odczyny autoagresji immunologicznej. Rozkurcza mięśnie gładkie i szkieletowe. Działa przeciwbólowo i przeciwgorączkowo. Posiada aktywność przeciwartretyczną i przeciwreumatyczną. łagodzi objawy alergii. Przerywa atak dychawicy oskrzelowej i zapobiega astmie. Wyraźna jest aktywność hepato-, pancreo- i neuroprotekcyjna.
Przyspiesza gojenie ran. W medycynie ludowej Wietnamu i Chin używane dla pobudzenia wzrostu włosów na głowie i przeciwko łysieniu. Opublikowano wyniki badań nad właściwościami przeciwnowotworowymi paulowni (np. przy raku płuc, piersi, czerniaku, nowotworach układu nerwowego), (patrz m.in. In Moon, Hyung & Zee, Okpyo. (2001). Anticancer compound of Paulownia tomentosa. Natural Product Sciences. 7. 21-22; Jung S, Moon HI, Ohk J, Lee S, Li C, Kim SK, Lee M-S. Inhibitory effect and mechanism on antiproliferation of Isoatriplicolide Tiglate (PCAC) from Paulownia coreana. Mol. 2012;17:5945-5951).
Preparaty z paulowni mają zdolność rozjaśniania (wybielania) cery, usuwania rumienia, nadmiernego rogowacenia skóry i wykazują działanie przeciwtrądzikowe (nawet jest z tego zakresu patent: Compositions comprising Paulownia tomentosa wood extracts and uses thereof US 9168207 B2).
Przetwory ze świeżego surowca mają właściwości przeciwpasożytnicze. Paulownia jest cenna w leczeniu hemoroidów (czopki z wyciągiem gęstym – przynajmniej 500 mg na czopek, na maśle kakaowym).
Wskazania dla paulowni są szerokie: przede wszystkim stany zapalne i infekcje miejscowe jak i ogólne, choroby autoimmunizacyjne, np. choroba Hashimoto, reumatyzm, alergie, łuszczyca…, zespół koinfekcji i autoagresji immunologicznej – poboreliozowy, nowotwory, stany nieżytowe układu oddechowego, pokarmowego i moczowego, stany zapalne skóry, układu rozrodczego i w obrębie układu nerwowego. Hiperglikemia, cukrzyca. Zapobieganie tumorogenezie (wzrostowi guzów) i metastazom nowotworowym. Nadciśnienie. Choroby przeziębieniowe i zakaźne. Choroby pasożytnicze. Bóle mięśni, bóle stawów, nerwobóle. Bóle głowy. Wraz z lepiężnikiem – profilaktyka migreny (1:1) – nalewka z paulowni i lepiężnika.
Wodne wyciągi ze świeżego surowca hamują rozwój, m.in. Salmonella entericа, Pseudomonas aeruginosa, Staphylococcus aureus, Streptococcus pyogenes, Paenibacillus alvei, Candida albicans (patrz: PopovaTP, Baykov BD. Antimicrobial activity of aqueous extracts of leaves and silage from Paulownia elongata. Am J Biol Chem Pharm Sci. 2013;1(2):8-15).
Od kilku lat pracuję nad przetworami z paulowni. Proponuję z liści i gałązek przygotowywać 2% napary (2 g suchego surowca na 100 ml wrzącej wody) lub 5% napary ze świeżego surowca. Napar taki przyjmować 2 razy dziennie po 100 ml, w nieżytach układu oddechowego co 2 h 30 ml naparu. Napar nadaj się również do przemywania skóry, do okładów na oczy i płukania błon śluzowych. Przy katarze stosować napar do otworów nosowych.
Ocet z paulowni: 1 cz. surowca suchego na 7-10 części octu 5-10%. Stosować do płukania włosów, okładów na opuchnięte miejsca i nacierania skóry (repelent). 1 łyżka octu na 100 ml wody. Nadaje się też do płukania jamy ustnej i narządów płciowych przy zakażeniach bakteryjnych i grzybiczych oraz stanach zapalnych. Ponadto do przemywania ran.
Macerat, nalewka, ocet z paulowni to świetny składnik kosmetyków (udział w preparacie 5-15%): rumień, plamy, trądzik, ropnie…
Nalewka na świeżym lub suchym surowcu: 1 część liści lub gałązek na 10 części alkoholu 50%, macerować minimum 7 dni. Zażywać 1-2 razy dziennie po 10 ml. Ponadto do płukanek, obmywań – po uprzednim rozcieńczeniu wodą (1 łyżka na 100 ml wody).
Wino z paulowni: 1 część suchego lub świeżego surowca na 10 cz. wina wytrawnego. Materiał świeży przed zalaniem winem radzę zwilżyć spirytusem. Pić 50-100 ml wina z paulowni 1 raz dziennie. stosować 20-30 dni. Powtarzać co kwartał. Zalecam przy chorobach przewlekłych.
Syrop z paulowni: 100 ml nalewki z paulowni wymieszać z 100 ml miodu. Zażywać 1 łyżkę kilka razy dziennie przy kaszlu i katarze oraz zaflegmieniu układu oddechowego.
Papka ze świeżych liści paulowni+ olej konopny/rydzowy lub lniany (ewentualnie dodatkowo + Balsam Szostakowskiego 15-20% i tlenek cynku 3-5%, allantoina 3-5%) – nakładać w opatrunkach na trudno gojące się rany, odleżyny, wrzody…
Choroby pasożytnicze, rany, owrzodzenia – macerat: świeże liście zmielić, zalać wodą przegotowaną lekko zakwaszoną witaminą C lub kwasem cytrynowym/jabłkowym lub bursztynowym, tak aby materiał przykryło. Zostawić na 6 godzin. Wypić na czczo 200 ml, ponadto do okładów i obmywań.
Nalewka i ocet z paulowni – do wcierania w skórę głowy dla pobudzenia wzrostu, regeneracji i hamowania łysienia.
Paulownia wykazuje synergizm z katalpą (surmia), trędownikiem, sarsaparilla (smilax), juką, tojeścią, zagorzałkiem, łuskiewnikiem, pszeńcem, szelężnikiem, psianką słodkogórz, agawą. Warto łączyć paulownię z surowcami salicylowymi i zawierającymi irydoidy oraz saponiny sterydowe lub trójterpenowe.
Podczas zeszłorocznych Klimatów Karpackich w auli Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. St. Pigonia w Krośnie, wygłosiłem wykład na temat: “Wybrane grzyby lecznicze lasów krośnieńskich”
Zapraszam do obejrzenia prezentacji: kliknij dla pobraniarozanski_fungi_medic_krosno2016

Prezentacja obejmuje:
Huba modrzewiowa, modrzewnik lekarski, Agaricum officinale (Vill.) Donk = Laricifomes officinalis (Vill.) Kotl. & Pouzar
Czyreń ogniowy, hubka chirurgiczna, czyreń bukowy, Phellinus igniarius (L.) Quél., Boletus igniarius L., Fomes igniarius (L.) Fr.
Purchawka oczkowana, Lycoperdon utriforme Bull., Bovista utriformis (Bull.) Fr.
Wroślak wonny (anyżkowy), grzyb wierzbowy, grzyb woniejący, Trametes suaveolens (L.) Fr., Boletus suaveolens L.
Grzyb bzowy, Uszak bzowy, Uszak judaszowaty, ucho Judasza, Auricularia auricula-judae (Bull.) Quél., Fungus sambuci, Tremella auricula L.
Jeleniak sarni, Grzyb jeleni, Elaphomyces granulatus Fr.
Muchomor czerwony, Amanita muscaria (L.) Lam.
Mleczaj biel – Lactarius piperatus (L.) Pers., = Agaricus piperatus L., Agaricus piperatus Scop.
Mleczaj chrząstka – Lactarius vellerus Fr., = Lactarius velutinus Bertill., Lactarius vellereus (Fr.) Fr.
Guz brzozowy, czyr, Inonotus obliquus (Ach. ex Pers.) Pilát, Boletus obliquus Ach. ex Pers.
Białoporek brzozowy – Piptoporus betulinus (Bull.) P. Karst., Porek brzozowy, Huba brzozowa, Boletus betulinus Bull.
|
|
Najnowsze komentarze