|
|
Oleum Melaleucae alternifoliae pozyskiwany jest z Melalueca alternifolia Maiden, M. linariifolia Smith, Melalueca disstiflora F. Mueller, z rodziny Myrtaceae. W olejku najwięcej jest (+)-(S)-terpinen-4-ol’u (29- 40%), ponadto alfa-terpineol (1,5-8%, cineol (<15%), p-cymen (0,5-12%), terpinen alfa (5-13%), alfa-pinen (1-6%) i in. Typowy naturalny środek antyseptyczny, antybakteryjny, fungistatyczny, działający na Escherichia coli, Staphylococcus aureus, pnuemoniae, pyrogenes; Propionibacterium acnes, Proteus mirabilis, Citrobacter, Klebsiella pneumoniae, Shigella sonnei, psuedomonas aeruginosa), fungistatyczny (Trichophyton, Aspergillus, Candida, Microsporum). Wywiera również wpływ przeciwzapalny i przeciwświądowy [1]
WHO II Monographs on selected medicinal plants; World Health Organization Geneva 2002; s. 172-179.
Szczególnie ważne jest, że olejek herbaiciany jest zdolny do hamowania rozwoju bakterii opornych na wankomycynę: Enterococcus faecium, Staphylococcus aureus i metacylinę: Staphylococcus aureus. Działa fungistatycznie wobec Trichophyton mentagrophytes, Trichophyton rubrum, Microsporum canis, Malassezia furfur, Candida albicans, Cryptococcus neoformans, Pityrospermum ovale and Trichosporon cutaneum (MIC 1.1–2.2mg/ml).
Olejek herbaciany jest przydatny w leczeniu zakażeń pochwy i szyjki macicy rzęsistkiem pochwowym – Trichomonas vaginalis i bielnikiem białym – Candida albicans (emulsje 20-40%; tampony). [2]
Wspomagająco może być użyty w leczeniu zakażeń bakteryjnych pęcherza moczowego, najlepiej w postaci kapsułek dojelitowych.
W moich badaniach okazało się, że olejek zwiększa skuteczność antybakteryjną antybiotyków, sulfonamidów i fluorochinolonów. Zmniejsza ryzyko powstania oporności bakterii i grzybów na chemioterapeutyki. Wzmaga działanie antytrądzikowe nadtlenku benzoilu i kwasu azelainowego.
[1] Heidelore Kluge: Natürlich Heilen und Pflegen mit Teebaumöl. Südwest 1998, s. 43, 55.
[2] WHO II Monographs on selected medicinal plants; World Health Organization Geneva 2002; s. 172-179.
Naliczyłem, że w obrocie handlowym na terytorium Europy jest 87 preparatów zawierających Tribulus terrestris Linne. W preparatach znajduje się sproszkowany surowiec lub ekstrakt z niego przygotowany. Roślina w owocach zawiera do 6% saponin, natomiast w zielu 1,2-3% saponin. Ekstrakty dostępne w handlu otrzymywane są z ziela lub owoców. Prawdziwy ekstrakt z owoców jest bardzo drogi, rzędu 800-1000 zł/kg, gdy ma być wystandaryzowany. Wyciągi z ziela są tańsze, ok. 17-39 dolarów/kg. Ekstrakty zawierają od 20 do 40% saponin, nieuzasadnione jest natomiast ekonomicznie wprowadzanie do preparatów saponin 60-90%. Teoretycznie można je przewidzieć, ale finansowo zrealizować to samobójstwo dla firmy i niemożność sprzedaży produktu w tak wysokich cenach. Oczywiście azjatyccy producenci wydają deklaracje na ekstrakty typu: zawiera 80, albo 90% saponin, ale to trudno nazwać ekstraktem, bo niby w 10% ma się zawrzeć nośnik? Wtedy mówimy o saponinach czystości 80-90%, ale to już inny przedział finansowy. Zakupiłem domniemany ekstrakt zawierający 80% saponin, ale nijak się on miał do saponin Tribulus czystości 90% ściągniętych ze Szwajcarii. Zatem nie dajmy się oszukiwać a jak jeden z moich zaprzyjaźnionych technologów powiedział, Heniu…, Chińczyk napisze Ci wszystko w świadectwie jakości, co tylko chcesz, tylko zapłać za produkt… Jest tutaj prawda, bowiem gdy wiele lat temu rozpoczynałem swoją karierę w przemyśle zamówiłem do produkcji wyciąg z pieprzu czarnego (200 kg), który ponoć zawierał 75% piperyny. Były na to papiery i pieczęcie. Jakież moje rozczarowanie nastąpiło, gdy z wielką ostrożnością szczyptę ekstraktu dałem na swój język… brak ostrego smaku, hmm… pomyślałem. Pobiegłem do szafki, gdzie stała piperyna ze Szwajcarii jako wzorzec. Upewniłem się swojej wiedzy, była ostra i paląca (tak zawsze mi się zdawało). Zbadałem ekstrakt z Piper nigrum i… zawartość piperyny 0,9%!!!. Toż to mniej jak w pieprzu mielonym. Ekstrakt jednak był piękny, miał cielistą barwę, ale więcej nośnika niż pieprzu, nie mówiąc o piperynie. Ale co mogłem się spodziewać za 47 dolarów za kg tego “super” wyciągu.
To jedna z moich wpadek i nauczka, że deklaracjom producentów nie zawsze należy ufać.
Dlatego Drodzy Czytelnicy, ekonomia jest okrutna i z pewnością w większości preparatów nie występuje ekstrakt Tribulus zawierający w 90% saponiny. Suplementy diety mają taką przewagę nad lekami, że nie są kontrolowane w praktyce przez GIS i GIF (pod względem chemicznym) i suplementy zawsze mogą zawierać składniki wątpliwej jakości i przydatności, np. tlenek magnezu jako źródło magnezu (wiadomo, że nie dostarczy Mg), albo tlenek wapnia lub tlenek żelaza zamiast porządnego przyswajalnego związku wapnia i żelaza. Suplement może też zawierać 100 mg sproszkowanego owocu (Malpighia glabra L. ) = Acerola, co dostarcza aż 2 mg!!! witaminy C; całe szczęście, że codzienna dieta nam dostarczy witaminę C i nie zachorujemy na szkorbut po taki suplemencie. Nie wspomnę tutaj o cenie tej żałosnej dawki witaminy C w cudownym preparacie. Dlatego z jednej strony jestem za wolnością i swobodą wprowadzania preparatów ziołowych i wartościowych suplementów, z drugiej jednak strony stykam się na rynku z produktami, które niszczą dobrą opinię i dorobek ziołolecznictwa i dietetyki naukowych, ludowych i klasycznych. Martwię się, że niektórzy producenci przez wypuszczanie przysłowiowego badziewia na nasz rynek przyczyniają się w gruncie rzeczy do niszczenia słusznej i cennej idei oraz wartości leku naturalnego, ziołowego i porządnego suplementu diety.
Przejdźmy jednak do tematu dzisiejszego wpisu: buzdyganek ziemny. Tribulus terrestris L. – buzdganek ziemny należy do rodziny parolistowatych – Zygophyllaceae. Pochodzi z Europy Południowej, z rejonu Morza Śródziemnego i z Azji Zachodniej. Stosowany jest w tradycyjnej medycynie chińskiej i ajurwedyjskiej. Do celów leczniczych używany jest owoc lub ziele, ale trzeb podkreślić – najbardziej wartościowy jest owoc – Fructus Tribuli. Suche owoce zawierają saponiny sterydowe: terrestrosins (terrestrozydy A, B, C, D, E, F, desgalactotigonin (dezgalaktotygoniny), F-gitonin (gitonina), desglucolanatigonin (dezglukolanatygonina). Wyciągi zhydrolizowane są bogate w sapogeniny (diosgenina, chlorogenina, hekogenina, neotigogenina). Do sterydów należą również trillin (tryllina), dioscyna, gracillin (gracyllina), tribulosin (trybulozyna). w 1996 r. ukazał się praca japońskich naukowców Yan W, Ohtani K, Kasai R, Yamasaki K.: Steroidal saponins from fruits of Tribulus terrestris /Phytochemistry 1996 Jul;42(5):1417-22/, w której wykazali obecność nowych saponin steroidowych – steroidal saponins (terrestrosin A-E), (25R,S)-5 alpha-spirostan-3 beta-ol-3 -O-beta-D-galactopyranosyl(1-2)-beta-D- glucopyranosyl(1-4)-beta-D-galactopyranoside, (25R,S)-5 alpha-spirostan-3 beta-ol-3-O-beta-D-glucopyranosyl(1-4)-[alpha-L- rhamnopyranosyl(1-2)]-beta-D-galactopyranoside, (25R,S)-5 alpha-spirostan-12-on-3 beta-ol-3-O-beta-D-galactopyranosyl (1-2)-beta-D-glucopyranosyl(1-4)-beta-D-galactopyranoside, hecogenin 3-O-beta-D-galactopyranosyl)1-2)-[beta-D- xylopyranosyl(1-3)]-beta-D-glucopyranosyl(1-4)-beta-D-galactopyranoside and (25R,S)-5 alpha-spirostane-2 alpha, 3 beta-diol-3- O-beta-D-galactopyranosyl(1-2)-beta-D-glucopyranosyl(1-4)-beta-D- galactopyranoside, together with five known steroidal saponins, desgalactotigonin, F-gitonin, desglucolanatigonin, gitonin and tigogenin 3-O-beta-D- xylopyranosyl)1-2)-[beta-D-xylopyranosyl)1-3)]-beta-D-glucopyranosyl)1-4 )- [alpha-L-rhamnopyranosyl(1-2)]-beta-D-galactopyranoside.
Wśród flawonoidów wyróżnić mozna trybulozydy, kwercetynę, kemferol i izoramnetynę. Spośród fitosteroli wymienić można beta-sitosterol, stigmasterol. Zawartość chlorogeniny wynosi 1,7%. W surowcu są obecne alkaloidy harmanowe (harmine, harmaline).[1],[2].
Wyciąg alkoholowy z owoców buzyganka działa hepatoprotekcyjnie i dlatego uzasadnione jest jego stosowanie przy zatruciach i w kuracjach odtruwających[3].
Podnosi poziom testosteronu we krwi. Zwiększa libido.[4] Zatem jest to zioło typowo męskie. Tribulus nie jest wskazany dla kobiet, bowiem może potęgować wpływ maskulinizujący androgenów. Tribulus jest zdolny do stymulowania komórek wnękowych jajnika do produkcji androgenów u kobiet. Nie należy oczekiwać, że kobiety staną się mężczyznami, bez przesady; jednak wpływ buzdyganka Tribulus może wyrazić się we wzroście agresji u kobiet, zmianami temperamentu, wzmożonymi objawami hirsutyzmu (pobudzenie wzrostu włosów na ciele). Przy nadużywaniu preparatów buzdyganka dochodzi do zaburzeń miesiączkowania u kobiet wskutek spadku estrogenów i wzrostu androgenów. W niektórych zaburzeniach hormonalnych u kobiet buzdyganek może działać korzystnie i paradoksalnie regulować menstruacje, szczególnie gdy są zbyt obfite i nieregularne. Jednakże do dziś nie jest poznany mechanizm wpływu saponin sterydowych na przemiany pregnenolonu. Saponiny Tribulus mają też wpływ na lutropinę i folikulostymulinę, o czym napisałem w starszym artykule: https://rozanski.li/?p=439 W medycynie chińskiej leki z Tribulus są używane w leczeniu zaburzeń menstruacyjnych, ale wymaga to wprawy i dokładnej obserwacji leczonej pacjentki.
O zawiłości tych wpływów i przemian napisałem: http://luskiewnik.strefa.pl/fitosterole/sterole/pages/p7.htm, polecam kobietom jeszcze raz rozważne zapoznanie się z tym tekstem, zanim podejmą decyzje o zażywaniu Tribulus.
W medycynie hinduskiej (Gokshura) wyciągi z buzdyganka używane są w leczeniu stanów zapalnych nerek, pęcherza moczowego i skąpomoczu oraz zaburzeń w oddawaniu moczu. Jest to silny środek moczopędny. Uznawany jest za afrodyzjak, czyli środek nasilający popęd płciowy (libido). Pobudza trawienie. Rozluźnia mięśnie, stymuluje czynności wątroby[5],[6]. Znosi bóle mięśni i nerwów. Jest środkiem odtruwającym krew.[7] Łagodzi kaszel i hamuje ataki astmy. Polecany w leczeniu reumatyzmu, rwy kulszowej i artretyzmu. Dawka: 1-2 g owoców sproszkowanych 3 razy dziennie lub gotowanych w 50-100 ml wody.
W Tradycyjnej Medycynie Chińskiej Tribuli Fructus zalecany jest przy bólach głowy, zaburzeniach ruchu gałek ocznych, zawrotach głowy, bólach piersi, oczu, zakłóceniach laktacji, czyrakach, bólach żeber, zaburzeniach miesiączkowania, stresie. Ponadto w leczeniu chorób skóry: eczema, pokrzywka, neurodermatozy. Dawka: 6-12 g owoców dziennie (odwar 20-minutowy).[8],[9].
Saponiny buzdyganka mają zdolność wiązania toksyn (chelatowania), przez stają się one mniej szkodliwe. Przyspieszają wejście metabolitów szkodliwych do żółci, a dalej do kału. Ograniczają procesy dekarboksylacji aminokwasów w jelitach i uwalnianie amin (skatol, putrescyna, indole, kadaweryna) w jelicie grubym. Hamują powstawanie siarkowodoru i metanu w jelitach. Zapobiegają atonii przewodu pokarmowego i zaparciom. Przyspieszają pasaż treści pokarmowej. Zatrzymują procesy gnilne w masie kałowej. Dzięki temu wpływowi odciążają wątrobę z toksyn i zapobiegają wchłanianiu toksycznych gazów kałowych. Wzmagają procesy usuwania toksyn dymu tytoniowego z moczem i kałem. Nasilają diurezę i zwiększają usuwanie ksenobiotyków z moczem. Hamują procesy zapalne. Może to być wykorzystane w terapii detoksykującej.
Przeciwwskazania: laktacja, ciąża, zaburzenia miesiączkowania nieznanego pochodzenia.
[1] Hiller K., Melzig M.F.:Lexikon der Arzneipflanzen und Drogen. Spektrum Akademischer Verlag Heidelberg 2010; s. 596.
[2] Amtripal Singh: Compendia of World’s Medicinal Flora. Science Publishers Enfield Jersey Plymouth 2006, s. 258.
[3] Ibidem, s. 258.
[4] Walter H.Lewis: Medical Botany. John Wiley &Sons, Inc. 2003, s. 514, 539, 616.
[5] Rangari V.D.: Pharmacognosy & Phytochemistry, volume II Career Publications Nagpur 2009, s. 286-287.
[6] Heinrich M., Barnes J., Gibbons S., Williamson E.M.: Fundamentals of Pharmacognosy and Phytotherapy. Churchill Livingstone 2004, s. 175, 181.
[7] Hans-Heinrich Rhyner, Birgit Frohn: Heilpflanzen im Ayurveda. AT Verlag Baden und München 2006, s. 178.
[8] Hempen C.H., Fischer T.: Leitfaden Chinesische Phytotherapie. Urban & Fischer, Munchen-Jena 2007; s.470-471.
[9] Evans W.C.: Pharmacognosy. Saunders Elsevier Limited 2008 ;s. 53.
Rhodiola rosea Linne – różeniec górski należy do rodziny gruboszowatych – Crassulaceae. Z tego względu, że pochodzi z rejonów polarnych, surowiec nosi nazwę angielską Arctic root (korzeń arktyczny). Z upraw i ze stanu naturalnego pozyskiwany jest korzeń różeńca – Radix Rhodiolae (niem. Rosenwurz, Rosenwurzelstock; fr. Rhodiole rose, orpin rose; ang. golden root, golden radix, king’s crown, rose root, stonecrop), choć w surowcu można twierdzić również kłącze – Rhizoma Rhodiolae i właściwiej byłoby mówić o kłączu z korzeniami – Rhizoma cum radicibus Rhodiolae.
Różeniec górski – Rhodiola rosea L., źródło obrazka:http://www.theark.ch
W surowcu występują fenyloetanoidy (p-tyrozol – 0,001-0,22%), salidrozyd (dawniej nazywany rodiolozydem 0,04-1,1, rzadko do 3,5%, w zależności od udziału kłączy), pochodne alkoholu benzylowego (benzyl-O-beta-D-glukopiranozyd, acetofenon, piceina. Wśród fenylopropanoidów występują rozyna 0,02-0,08%, rozaryna 0,02-0,11%, rozawina 0,06-0,4%, sachalizyd, 1-metylo-O-sachalizd. Zawartość flawonoidów w kłączu z korzeniami waha się w granicach 0,08-0,45%. Do aglikonów należą: gossypetyna, herbacetyna, trycyna, kaempferol. Rodiolina należy do flawonolignanów i powstaje w wyniku kondensacji alkoholu koniferylowego z herbacetyną. W surowcu występuje olejek eteryczny 0,04-1% (monoterpeny), cyanoglikozyd – lotastralina 0,01%, trójterpeny, monoterpeny – rodiolozydy A-F 1-5%, rozirydyna 0,07-0,38%; fitosterole (daukosterol, beta-sitosterol), kwas szczawiowy, jabłkowy, cytrynowy, bursztynowy, polisacharydy 3%; aglikon rozyrydol.
Działanie: zwiększa zdolności przystosowawcze do warunków środowiska; podnosi zdolności tolerancji organizmu na czynniki stresowe; zmniejsza stan stresowy, usuwa depresję; zwiększa inteligencję kognitywną. Wspomaga uczenie, kojarzenie, koncentrację. Zwiększa wydolność psychofizyczną. Działa immunostymulująco.
Wskazania: zaburzenia pamięci, stany stresowe i depresyjne, spadek aktywności życiowej; zespoły otępienne i miażdżyca; zmiany zanikowe w mózgowiu; załamanie układu odpornościowego; trudności przystosowawcze dzieci i młodzieży oraz osób starszych do otoczenia.
Wykazuje synergizm z magnezem, witaminą B6, B1, kwasem pangamowym, miłorzębem, kulczybą, arniką, guaraną, Lepidium itp.
Dawkowanie: ekstrakty 3-4:1 suche 200-300 mg 2 razy dziennie; sproszkowany surowiec 1 g 2-3 razy dziennie. Nalewki sporządzać na alkoholu 40-50%. Nie należy używać do ekstrakcji etanolu powyżej 60%, bowiem słabo wyciąga składniki aktywne.
Patrz również wcześniejszy opis: https://rozanski.li/?p=1202
Rodzaj żankiel (choć w słowniku T. Karchowskiego – zankiel) – Sanicula zaliczany jest do rodziny baldaszkowatych = selerowatych – Umbelliferae = Apiaceae. Żankiel zwyczajny – Sanicula europaea Linne (w Polsce jest nazywany łyszczakiem lekarskim, rannikiem, międzypierśnikiem lub sanikułą (niem. Sanikel; fr. Sanickle d’Europe; ital. Erba fragolina; retorom. Santigel). Jest ważną rośliną zielarską, z której pozyskiwać można korzeń (a poprawnie kłącze z korzeniami!) i ziele – Radix et Herba Saniculae. Czasem zbierane są same liście rannika – Folia Saniculae. Żankiel jest rozpowszechniony w Polsce. W Szwajcarii pospolity w całym kraju z wyjątkiem wysokich gór. Gatunek występuje w Europie, na Kaukazie, w górach tropikalnej Afryki oraz na obszarze dawnej Persji (obecnie Iran) w Azji Południowo-Zachodniej.
Roślina wieloletnia wykształcająca skośne kłącze. Łodyga naga, prawie bezlistna lub z 1 małym liściem. Liście przyziemne długoogonkowe, dłoniaste, 5-dzielne; odcinki liści wcinano-ząbkowane, 2-brzeżne, 2-wrębne, 3 środkowe 3-wrębne. kwiatostan kulisty, nie szypułkach różnej długości; pokrywy dłoniasto-dzielne; pokrywki małe, całobrzegie. kwiaty białe lub różowe. Owoce są orzęsione z haczykowatymi szczecinkami. Kwitnie od maja do czerwca. Występuje w lasach, zaroślach nadrzecznych i śródpolnych. Dorasta do 50 cm wys.
W Hagers Handbuch der Pharmaceutischen Praxis z 1902 r. zostały opisane Folia Saniculae i Herba Saniculae s. Diapensiae – Sanickel, Saunickel, Brauchkraut, Herbe de sanicle. Stosowane w medycynie ludowej w cierpieniach dróg oddechowych. W Ameryce stosowany jest gatunek Sanicula marylandica Linne (Black snakeroot) i Sanicula canadensis Linne (Poolroot), z których pozyskuje się korzeń i liście. 36 lat później wydany Hagers Handbuch der Pharmazeutischen Praxis (1938 r.) nie zawiera dodatkowych informacji o Sanicula, z wyjątkiem ustalenia grupy czynnych związków: garbniki i goryczki.
Niewątpliwie w Hagers ujęto tę roślinę dlatego, że wcześniej występowała w niektórych farmakopeach. Pharmacopoea Parisiensis z 1758 r. zawiera Sanicula officinarum (Sanicula mas Fuchsii, sive Diapensia). Z Sanicula sporządzano Emplastrum, Balsamum, Aqua i Succus. Aqua, Emplastrum i Balsamum Vulnerarium były używane w leczeniu ran. Sanicula (La Sanicle) z Sanicula europaea Linne znajdziemy również w Pharmacopoea Genevensis z 1780 r. Pharmacopoea Hispanica z 1826 r.zawiera w wykazie Folia Sanicula europaea L.
W Encyklopaedie der Naturwissenschaften z 1883 r. mamy opis i etymologię nazwy Sanikel gemeiner – Herba Saniculae, Diapensiae, ale wśród składników rośliny wymieniono jedynie garbniki i goryczki.
Wg Monografii Komisji E nr 177a z 24 IX 1986 r. i sprostowania BAnz, nr 50 z 13 marca 1990 Saniculae Herba obejmuje wysuszone nadziemne części Sanicula europaea Linne. Składnikami są saponiny. Zakres stosowania: lekkie nieżyty dróg oddechowych. Przeciwwskazania, działania uboczne, interakcje: nie znane. Dawkowanie: dawka dobowa 4-6 g surowca, przetwory odpowiednio. Sposób użycia: rozdrobniony surowiec do odwarów, jak również inne przetwory galenowe do stosowania wewnętrznego. Zatem Komisja E nie wydała negatywnej opinii na temat Sanicula.
Smak ziela wysuszonego jest lekko gorzki i ściągający. Wg nowych danych literaturowych ziele Sanicula zawiera estry saponin trójterpenowych. Saponiny są typu barringtogenolu (sapogenina). Glikozydy saponinowe zawierają w budowie L-arabinozę, D-glukozę, kwas dimetyloakrylowy i kwas D-glukuronowy. Saponiny żankiela są określane nazwą sanikulozydy i oznaczane literami: A, B, C, D, N. W surowcu jest sporo kwasu chlorogenowego – 0,60%, rozmarynowego 1,70%, ponadto olejek eteryczny zawierający beta-selinen i seskwiterpeny . Surowiec zawiera kwas askorbinowy, malonowy, jabłkowy, sacharozę (12,8%) i glikozydy flawonoidowe.
Sanikulozydy; Wichtl Max: Teedrogen und Phytopharmaka. Wissenschaftliche Verlagsgesellschaft mbh Stuttgart 2009; s. 735.
Wodno-alkoholowe i etanolowe wyciąg z ziela Sanicula działają przeciwwirusowo, np. wobec Parainfluenza Virus typu 2, HIV. Hamują rozwój bakterii i grzybów. Wywierają działanie przeciwwysiękowe. Kwas rozmarynowy i chlorogenowy mają właściwości przeciwzapalne i ochronne na wątrobę. Wpływają żółciopędnie i przeciwrodnikowo.
Dawniej używano przetwory z Sanicula w leczeniu nieżytów układu oddechowego, stanów zapalnych jamy ustnej i gardła. Ponadto zewnętrznie w leczeniu owrzodzeń i ran.
Z korzeni przygotowywano odwar i polecano w leczeniu nieżytu żołądka oraz przy krwotokach z przewodu pokarmowego, np. w chorobie wrzodowej żołądka. Odwarem płukano jamę ustną i gardło. Jest to dobry środek ściągający i przeciwzapalny, przyspieszający gojenie ran. Korzeń zawiera 6-11% saponin, garbniki, goryczki terpenowe i olejek eteryczny.
Wskazania: stany zapalne i infekcje układu oddechowego, choroby przeziębieniowe, grypa. Wspomagająco przy uogólnionych chorobach wirusowych. Zewnętrznie: rany, stany zapalne skóry i błon śluzowych.
Przetwory i dawkowanie.
1. Nalewka – Tinctura Saniculae: 1 część świeżego lub suchego surowca (korzeń, lub ziele) zalać 5 częściami wina lub alkoholu 50%, pozostawić na 2 tygodnie, przecedzić. Wyciąg na winie przyjmować 2 razy dziennie po małym kieliszku 25-30 ml. Nalewkę na etanolu zażywać doustnie 3 razy dziennie po 5-10 ml. Oba przetwory do okładów na rany trudno gojące się i wypryski nieznanego pochodzenia, oporne na leczenie oficjalne.
2. Napar – Infusum Saniculae: 1 łyżkę ziela lub liści żankiela zalać 1 szklanką wrzącej wody lub mleka; odstawić na 10 minut, przecedzić. Dodać miodu lub soku malinowego. 4 razy dziennie po 1/2 szklanki.
3. Odwar – Decoctum Saniculae: 1 łyżkę kłaczy z korzeniami zalać 1 szklanką wody, gotować 20 minut, odstawić pod przykryciem na 20 minut, przecedzić. Doustnie 4 razy dziennie po 1/2 szklanki. Przy kaszlu, chrypce, zaflegmieniu, zapaleniu oskrzeli stosować osłodzony z miodem. Ponadto do przemywania skóry i opłukiwania (płukania) błon śluzowych przy infekcjach i zapaleniu, nadżerkach, zranieniach.
Stevia rebaudiana (Bertoni) Hemsley (ang. Sweet herb, Stevia; niem. Süßstoffpflanze; Honigkraut) należy do rodziny złożonych = astrowatych – Compositae = Asteraceae. Pochodzi z Paragwaju; jest uprawiana w Japonii, Brazylii, Korei, Tajlandii, w Urugwaju, Chinach, na Taiwanie, w Malezji. Surowcem pozyskiwanym z rośliny jest liść – Steviae rebaudianae Folium (niem. Stevia-rebaudiana- Blätter; fr. Feuille douce; ang. Sweet honey leaf, honey grass, candy leaf, sweet leaf of Paraguay; niem. Süßkraut, Süßblatt, Zuckerblatt). W liściach występują diterpenowe glikozydy – steviozydy, które są słodsze 300 razy od sacharozy. Zawartość stewiozydów waha się w szerokich granicach: od 2 do 18,5%. Do słodkich związków Stevia należą: stewiozyd (stevioside), rebaudiozydy (rebaudiosides) A /do 4%/ i C /do 2%/, dulkozydy (dulcoside) A – do 0,7%, rebaudiozydy B, D, E; stewiolbiozydy (steviolbioside). Do labdanowych diterpenów należy jhanol, austroinulina (austroinulin), 6-O-acetyloaustroinulina (0,15%). Wśród trójterpenów wyróżnić można beta-amyrin acetate (octan beta-amyryny) i lupeol. Ponadto roślina wytwarza fitosterole (beta-sitosterol, stigmasterol), garbniki i olejek eteryczny (0,12-0,43%) bogaty w linalol, kariofilen, spathulenol, limonen i geraniol. Wydajność otrzymywania stewiozydu: 60 g z 1 kg liści.
Stewiozyd; Samuelsson G., Bohlin L.: Drugs of Natural Origin A Treatise of Pharmacognosy. Apotekarsocietetien Swedish Academy of Farmaceutical Sciences, 2009; s. 422.
Biosynteza steviolu; Samuelsson G., Bohlin L.: Drugs of Natural Origin A Treatise of Pharmacognosy. Apotekarsocietetien Swedish Academy of Farmaceutical Sciences, 2009; s. 423.
Dzięki temu, że glikozydy terpenowe Stevia są słodkie możliwe jest wykorzystanie rośliny jako substancji słodzącej i substytutu cukru. Ważne jest to, że steviozydy nie podwyższają poziomu glukozy we krwi, a nawet wręcz odwrotnie: Stevia obniża stężenie glukozy we krwi (wpływ hipoglikemiczny). Może przyczyniać się do obniżenia podniesionego ciśnienia tętniczego krwi. W dodatku wyciągi ze Stevia wykazują aktywność antybakteryjną. Hamują rozwój Psuedomonas aeruginosa i Proteus vulgaris.
Preparaty Stevia mogą być polecane w przypadku hiperglikemii (przy cukrzycy – diabetes), w nadciśnieniu, przy chorobach nowotworowych (aby utrzymywać niski poziom cukru w płynach ustrojowych), w miażdżycy, otyłości, trądziku, przy tendencjach do czyraczności. Również w zakażeniach układu moczowego konieczne jest zapobieganie hiperglikemii, a w dodatku sama Stevia może przyczyniać się do hamowania rozwoju bakterii w drogach moczowych.
Stevia jest bezpieczną rośliną w stosowaniu. Może posłużyć do poprawy smaku leków, potraw i napojów. W handlu dostępne są ekstrakty suche i płynne ze Stevia (rozpuszczalne w wodzie), ponadto sproszkowany (zmikronizowany) surowiec. Z ekstraktów produkowane są tabletki wygodne do używania. Dodatkowe właściwości lecznicze Stevia zawdzięcza obecności flawonoidów: kwercetynie, kwercytrynie, luteolinie, apigeninie, kemferolowi.
Zdaniem prof. Wichtl’a (2009 r.) stewiozyd nie działa genotoksycznie.
W wyniku hydrolizy stewiozydu powstaje aglikon – stewiol i glukoza. Stewiol jest pochodną kaurenu (tetracykliczny diterpen). Stewiozyd jest słodki z nutą goryczy. Sam aglikon nie jest słodki.
NF kappa B jest białkiem regulującym transkrypcję sekwencji nukleotydowej z DNA na sekwencję nukleotydową w mRNA. Należy do czynników transkrypcyjnych, umożliwiających ekspresję (wyrażanie, działanie) genów. Bez transkrypcji nie zajdzie translacja, czyli synteza białek enzymatycznych i strukturalnych. Naturalnie więc występuje ten czynnik w naszych komórkach. Zapewnia odpowiedź komórkową, przejawiająca się reakcjami na antygeny (substancje obcego pochodzenia, obce organizmowi, wywołujące reakcję immunologiczną, immunizację), niektóre leki, wolne rodniki, a nawet promienie jonizujące. Okazało się jednak również, że w komórkach nowotworowych występuje podwyższony poziom NF kappa B, co gwarantuje im szybką reakcję na chemioterapię (odporność na terapie onkologiczne), intensywną proliferację i zahamowanie apoptozy, czyli programowanej śmierci. Upraszczając można zaryzykować, że NF kappa B przy całym swoim ogromnym znaczeniu dla naszych komórek dodaje jednocześnie “wigoru”, a może lepszej żywotności komórkom nowotworowym. Co ciekawe NF kappa B niweluje działanie czynnika martwiczego nowotworów, ułatwiając przeżycie onkocytów. Okazało się również, że NF kappa B zwiększa tolerancję, albo adaptację komórek nowotworowych do warunków silnego stresu oksydacyjnego.
Nowe badania nad roślinami leczniczymi dążą do tego, aby wyjaśnić mechanizm dobroczynnego ich działania na chore komórki i tkanki, czyli starają się wyjaśnić działanie farmakologiczne ziół na poziomie biochemicznym i molekularnym. Zaznajamiając się powierzchownie z rolą NF kappa B w procesie inicjacji, proliferacji i metastazy nowotworów można dojść do prostego wniosku, że gdyby zastosować zioła hamujące funkcje NF kappa B to można by było w pewnym sensie zapobiegać, a może i powstrzymywać onkogenezę (rozwój nowotworów).
Do roślin, które zawierają inhibitory (czynniki hamujące) NF kappa B należą, m.in. Ligustrum (ligustr; fenyloetanoidowe glikozydy i estry cukrowe), Polygonum (rdesty; emodyna), Codonopsis (polisacharydy), Cordyceps (grzyb maczóżnik polisacharydy);, Dioscorea (pochrzyn; saponiny), Zingiber (imbir; seskwiterpeny), Jiaogulan = Gynostemma pentaphyllum (gypenozydy), Glycyrrhiza (lukrecja; saponiny).
Czosnek (niem. Knoblauch, ang. Garlic, fr. Ail) Allium sativum Linne, z rodziny Alliaceae (czosnkowate) lub liliowatych – Liliaceae posiada różne właściwości, zależnie od sposobu przygotowania. Czosnek jest używany w postaci świeżej (świeża cebulka czosnkowa), wysuszonej i sproszkowanej, maceratu olejowego, olejku eterycznego i ekstraktu suchego. Te rozmaite formy czosnku mają odmienny skład chemiczny i różną aktywność.
Koncentrat ze świeżego czosnku działa stymulująco na układ odpornościowy przez aktywację funkcji makrofagów, wzbudzanie limfocytów NK, zwiększanie produkcji IL-2 = interleukiny-2, TNF (czynnik martwiczy nowotworów) i IFN-gamma (interferon gamma). Jednocześnie wykazano, że czosnek unieczynnia wolne rodniki z granulocytów obojętnochłonnych. IFN-gamma hamuje namnażanie wirusów oraz podziały niektórych guzów nowotworowych. TNF natomiast odpowiada za apoptozę (śmierć komórek) komórek nowotworów. IL-2 zapewnia niszczenie antygenów (np. bakterii) przez limfocyty.
Słuszne okazały się również dawne informacje o przeciwmiażdżycowym wpływie czosnku. Czosnek hamuje biosyntezę cholesterolu w hepatocytach. Hamuje też agregację trombocytów, oksydację lipoprotein i rozszerza naczynia krwionośne, poprawiając krążenie krwi, w tym wieńcowe. Nasila fibrynolizę i przedłuża czas krzepnięcia krwi. Działa antyrodnikowo. Wzmaga wydzielanie żółci. Działanie antybakteryjne, pierwotniakobójcze, fungistatyczne i antywirusowe zostało wielokrotnie dowiedzione, jednakże nie należy przeceniać tych właściwości. Czosnek działa grzybobójczo i bakteriobójczo w wysokich stężeniach niemożliwych do uzyskania w dawkach doustnych (objawy zatrucia, wymioty, ból brzucha, nudności), jednakże realnych do użycia miejscowego (błony śluzowe, skóra). Osobiście w badaniach wykazałem, że niektóre bakterie, np. Enterococcus faecalis tolerują wysokie stężenia (1:2000) czosnku. Podobnie grzyby z rodzaju Candida są mało wrażliwe na czosnek spożywany w wysokich dawkach leczniczych. Nie mniej jednak czosnek należy do roślin fitoncydowych, ale moim zdaniem są to fitoncydy “naruszalne” przez bakterie i grzyby w kierunku dezaktywacji i coraz częściej będziemy się spotykać z opornością bakterii i grzybów na fitoncydy z grupy glukozynolatów (glikozydów siarkowych).
Świeży, nieuszkodzony czosnek zawiera S-alkilo-cysteino-sulfotlenki: alliina 0,35-1,3% (S-allilo-L-cysteinosuflotlenek, izo-alliina (1-propenyl-alliina), methiina (metylo-alliina). Są to związki bezwonne w żywych komórkach czosnku. W razie uszkodzenia, pod wpływem enzymów (peroksydazy, emulsyny, allinazy) rozpadają się te związki do allicyny (allilo-2-propenotiosulfinian), a dalej do diallilo- i oligosiarczków oraz E- i Z-ajoenów. Niektóre odmiany czosnku wyzwalają w tych reakcjach winylodithiiny i winylosiarczki. Produkty rozpadu alliiny dopiero wyzwalają charakterystyczny czosnkowy zapach. Alliina nie posiada zapachu.
Czosnek sproszkowany zawiera 0,5-2,5% allicyny, przy czym zgodnie z Ph. Eur. powinien zawierać nie mniej niż 0,45% allicyny; ponadto glutamylopeptyd, saponiny sterydowe i trójterpenowe (alliospirozyd, satiwozyd = sativoside), lektyny, flawonoidy, polisacharydy, adenozynę, związki selenu (z aminokwasami).
Wyciągi z czosnku przygotowywane na etanolu i w temp. 0 stopni C zawierają alliinę. Jeśli temperatura jest wyższa to wyciąg jest bogaty w allicynę.
Wyciągi olejowe zawierają głównie ajoeny, winylodithiiny i allilo-oligosiarczki.
Olejek eteryczny czosnkowy, uzyskiwany na drodze destylacji z para wodną zawiera 50-60% diallilo-oligosiarczków.
Wyciąg suchy z czosnku na etanolu (temperatura pokojowa) jest bogaty w allicynę, S-allilocysteinę, S-allilomerkaptocysteinę, Alliksynę (Allixin – fitoaleksyna) i związki seleno-aminokwasowe.
Zastosowanie czosnku w medycynie ludowej: środek przeciwrobaczy (na czczo, świeży surowiec), wiatropędny, poprawiający trawienie, przeciwmiażdżycowy, wzmacniający przy osłabieniu, przeciwcukrzycowy i rozgrzewający przy przeziębieniu. Polecany w leczeniu stanów zapalnych i zakażeń układu oddechowego.
Patrz również wcześniejszy wpis o czosnku: https://rozanski.li/?p=1884
Z okazji Świąt Bożego Narodzenia Wszystkim moim Czytelnikom składam najserdeczniejsze Życzenia Zdrowia, Szczęścia i Pomyślności
Nieco informacji o liściu winorośli podałem we wpisie: https://rozanski.li/?p=2005, dzisiaj uzupełnię trochę te informacje.
Liść winorośli właściwej = pospolitej (winogronowe) – Vitis viniferae Folium (Folia Vitis viniferae), niem. Weinblätter = Weinrebenblätter, ang. Wine leaf (Red wine leaf), fr. Feuille de vigne rouge, powinny pochodzić z odmian czerwonych (rubrum), stąd często w porządnych opracowaniach farmakognostycznych znajdziemy nazwę Vitis viniferae folium rubrum. Smak surowca jest lekko kwaśny, ściągający i zarazem gorzkawy. Liście do celów leczniczych pozyskiwane są, między innymi z odmiany: Vitis vinifera Linne varium tinctoria. Rodzaj winorośl – Vitis należy do rodziny winoroślowatych – Vitaceae. Do rodziny Vitaceae zaliczamy również winobluszcz – Parthenocissus (=Ampelopsis) uprawiany, jak i dziko występujący w naszym kraju.
Najpierw garść informacji o winobluszczu:
Winobluszcz pięciolistkowy – Prthenocissus quinquefolia (L.) Planchon zawiera kwasy organiczne, w tym cenne fenolokwasy (kw. kawowy, ferulowy, elagowy, chlorogenowy) oraz flawonoidy, np. kwercetynę. Zarówno kora, całe pędy, jak i ziele (niezdrewniałe części) są cennym surowcem leczniczym. Przede wszystkim działa przeciwzapalnie i ściągająco, antyseptycznie, ochronnie na miąższ wątroby, żółciopędnie, przeciwkrwotocznie (hemostatycznie), hipotensyjnie (obniża ciśnienie krwi) i immunostymulująco. Zapobiega procesom nowotworowym, co jest uzasadnione w składzie chemicznym rośliny. Najlepiej działają wyciągi na winie, etanolu, mniej aktywne są wyciągi wodne, choć na jelita i żołądek z obrzękiem, wysiękiem, porażone bakteriami i drożdżakami polecam odwar z winobluszczu. W swojej praktyce stosuje wyciągi na etanolu 40-50% i winie wytrawnym w proporcji 1:5 (1 część świeżego lub suchego surowca na 5 części ciepłego alkoholu, o temp. ok. 30-40 stopni C) – doustnie 1 kieliszek wyciągu na winie 1 raz dziennie przy cukrzycy, miażdżycy, nadciśnieniu, chorobie wieńcowej, jako środek ochronny na naczynia (venoprotekcyjny); lub 10-15 ml wyciągu na etanolu 1-2 razy dziennie. Odwar – Decoctum – 1 łyżka suchego lub 2 łyżki świeżego surowca zalać 1 szklanką wody, gotować 20 minut, odstawić pod przykryciem na 30 minut, przecedzić. Pić 2-4 razy dziennie po 100 ml jako środek ochronny na wątrobę, nerki, trzustkę, przeciwzapalny, przy nieżytach przewodu pokarmowego i nowotworach. Ponadto zewnętrznie do okładów na skórę przy owrzodzeniach, pokrzywce, sączących ranach. Czas kuracji 30-31 dni; powtarzać co kwartał. Termin zbierania pędów zdrewniałych: jesień-zima-wiosna. Termin zbierania liści i pędów niezdrewniałych: podczas kwitnienia, potem jesienią, gdy liście czerwienieją. Owoce nadają się do otrzymywania win, ale zbiór owoców jest pracochłonny ze względu na drobne rozmiary. Pestek nie odrzucać, podać fermentacji owoce po zmiażdżeniu, wraz z pestkami.
Teraz wróćmy do winorośli:
Surowiec: liść – Folium zbierany podczas zmiany barwy na czerwoną, suszymy w normalnej temperaturze lub w piekarniku podgrzanym do 50 stopni C.
Składniki: flawonoidy 2,5-4%, przy czym odmiany o białych owocach zawierają w liściach około 5% flawonoidów, zatem więcej niż odmiany czerwone (kwercytryna, kemferol, izokwercytryna, kwercetyna), antocyjany (peonidyna, cyjanidyna, delfinidyna, petunidyna, malwidyna); garbniki (gallokatechinowe i katechinowe, epikatechinowe); kwasy fenolowe (katechowy, galusowy, kawowy, ellagowy, taninowy, cynamonowy, hydroksycynamonowy, ferulowy, kumarowy), kwas szczawiowy, jabłkowy, bursztynowy, winowy; kwas kawoilowinowy, kwas kumaroilowinowy, kwas feruloilowinowy; dwuwinian potasowy (2%), winian wapniowy, szczawian wapnia, cukry (2%), karotenoidy, ksantofile.
Zastosowanie w medycynie ludowej: czerwonka, biegunka, nieżyt żołądka, choroba wrzodowa, polipy, choroby skórne (eczema, owrzodzenia, nadżerki, sączące rany), hemoroidy.
Zastosowanie w fitoterapii współczesnej: choroby zwyrodnieniowe siatkówki; obrzęki, cukrzyca, miażdżyca, niewydolność wątroby, uszkodzenia wątroby wirusowe, polekowe, po zatruciach; stany zapalne wątroby, serca, nerek i trzustki; zmiany zanikowe trzustki i wątroby; uszkodzenia i stany zapalne naczyń krwionośnych; uogólnione wysięki prozapalne; owrzodzenia przewodu pokarmowego; niestrawność, biegunki nieznanego pochodzenia; zespół jelita nadwrażliwego; żylaki kończyn i odbytu; choroby reumatyczne; bóle głowy; stany zapalne dziąseł i gardła. Zewnętrznie: sączące zmiany chorobowe skóry; stany zapalne spojówek, rogówki, białkówki i siatkówki (doustnie + okłady z odwaru), stany zapalne i infekcje jamy ustnej i gardła (płukanki), zapalenie i świąd narządów płciowych zewnętrznych (irygacje, płukanki, okłady, obmywanie).
Preparaty i dawkowanie:
1. Wyciąg na winie: 1 część liści suszonych lub świeżych i rozdrobnionych zalać 5 częściami wina wytrawnego czerwonego; odstawić na 1 miesiąc. Przecedzić. Doustnie 1 kieliszek wina 1 raz dziennie, przez 20-24 dni; kurację wznawiać co kwartał: choroba wieńcowa, nadciśnienie, zmiany zwyrodnieniowe naczyń i siatkówki; choroby alergiczne; pomocniczo w chorobie nowotworowej (jako źródło polifenoli i resweratrolu). Wino, jak dawniej, można użyć do obmywania zmian skórnych i ran trudno gojących się, ponadto do okładów.
2. Odwar – Decoctum: 1 łyżka suchych lub 2 łyżki świeżych liści rozdrobnionych zalać 1 szklanką wody; gotować 20 minut na wolnym ogniu, pod przykryciem, odstawić na 20-30 minut, przecedzić. Pić 2-4 razy dziennie po 100 ml, zależnie od choroby i potrzeby (np. przy nieżycie przewodu pokarmowego często), przez 1 miesiąc; wznawiać kurację co 1 kwartał. Ponadto do okładów na oczy i skórę (40-45 minutowe), do płukanek, irygacji, lewatywy (hemoroidy, świąd) i przemywania (np. skóry łojotokowej i trądzikowej, z rozszerzonymi porami, ponadto podatnej na przedwczesne starzenie). Preparat bezpieczny, można podawać dzieciom.
3. Nalewka – Tinctura: 1 część świeżych liści świeżych lub suchych i rozdrobnionych zalać 5 częściami alkoholu 40-50-60%, najlepiej o temp. 30-40 stopni C; pozostawić na 1 tydzień lub lepiej 1 miesiąc; przefiltrować przez sączek do kawy. Zażywać 2 razy dziennie po 10-15 ml lub 1 raz dziennie po 1 kieliszku (30 ml). Nadaje się także do przemywania schorzałych miejsc i przygotowania płukanki: 1 łyżka nalewki na 1/2-1 szklankę wody.
4. Papka liści winorośli z olejem lnianym: liście świeże skropić spirytusem lub winem i zmiksować z olejem lnianym surowym na papkę. Spożywać 1 raz dziennie po 1-2 łyżki, na czczo, przy stanach zapalnych i nadżerkowych przewodu pokarmowego, jako środek “czyszczący” i regenerujący wątrobę oraz trzustkę, jako źródło bioflawonoidów i nienasyconych kwasów tłuszczowych (witamina F) oraz wymiataczy wolnych rodników i nadtlenków; przeciwko candida i cryptococcus; jako środek wzmagający regenerację tkanki nabłonkowej; regulujący trawienie i wypróżnianie oraz przeciwmiażdżycowy, przeciwcukrzycowy i zmniejszający ryzyko wystąpienia nowotworów jelit i żołądka. Zewnętrznie do leczenia ran, oparzeń i opornych wyprysków (okłady). Po zmieszaniu ze świeżą cebulą 1:1 do leczenia bliznowców (keloidów, przerośniętych blizn) i ran.
Pokrzywa – Urtica, z rodziny Urticaceae (pokrzywowate), jest rośliną leczniczą z której pozyskuje się kłącze z korzeniami, liść, a nawet całe ziele. Mniej popularnym surowcem z pokrzywy jest owoc – Fructus Urticae. Owoc pokrzywy to orzeszek, jajowaty, soczewkowato spłaszczony. U gatunku Urtica dioica L. (pokrzywa zwyczajna) orzeszek na szczycie posiada resztkę pędzelkowatego znamienia; jest żółtawy lub żółtawobrunatny, długości 1-1,5 mm, szerokości 0,7-1 mm, grubości 0,25-0,4 mm. U gatunku Urtica urens L. (pokrzywa żegawka) orzeszek jest oliwkowatobrunatny, brunatno punktowany, długości 1,7-2 mm, szerokości 1,2-1,5 mm i grubości 0,4-0,5 mm.
Owoc pokrzywy (niem. Brennesselfrüchte; ang. Nettle Fruit, fr. Fruit d’ortie) zawiera ok. 30% (25-33%) oleju tłustego bogatego w kwas linolowy (74-83%), kwas linolenowy (0,9-1%), tokoferol (0,1%); karotenoidy (violaksantyna, beta-karoten, luteina) – 30-80 mg/g; polisacharydy, śluzy.
Po wysuszeniu owoców nie rozdrabniać, bowiem olej bogaty w nienasycone kwasy tłuszczowe ulega szybko jełczeniu i traci właściwości lecznicze. Surowy, wytłoczony olej pokrzywowy jest zielonawy lub zielonożółty. Zioła bogate w kwas galusowy (ekstrakty, zmikronizowany surowiec) oraz sam kwas galusowy konserwują olej pokrzywowy i rozdrobnione owoce. Orzeszki pokrzywowe rozdrobnione zużyć w ciągu 1 tygodnia, po czym ponownie przygotować nową porcję do dalszej kuracji. Przechowywać w stanie nierozdrobnionym nie dłużej niż 1,5 roku.
Jest to cenny surowiec, kosztowny w nabyciu, bowiem rzadko spotykany w handlu. Zastępuje owoc wiesiołka i owoc (nasiona) ogórecznika oraz niecierpka. Olej pokrzywowy ma działanie podobne do oleju z nasion porzeczki, oleju wiesiołkowego, ogórecznikowego, lnianego itp.
Działanie farmakologiczne: wybitnie przeciwzapalne, pobudzające regenerację tkanek, hamujące reakcje autoimmunologiczne (autoagresję), ale równocześnie immunostymulujące; tonizujące na układ nerwowy; odżywcze (źródło witaminy E, F, prowitaminy A); przeciwzakrzepowe; poprawiające krążenie mózgowe i obwodowe; przeciwmiażdżycowe (obniżające stężenie cholesterolu we krwi), przeciwcukrzycowe (hipoglikemiczne); lipotropowe, hepatoprotekcyjne, ochronne na nerki i mięsień sercowy; venoprotekcyjne (ochronne na naczynia krwionośne); ochronne na siatkówkę i naczyniówkę oka.
Wyciągi (maceraty z owoców) i olej z nasion pokrzywy działają odżywczo i przeciwzapalnie na skórę, zwiększają wilgotność i elastyczność skóry, niewątpliwie sprzyjają regeneracji skóry i spowalniają procesy starzenia. Korzystnie działają przy trądziku różowatym i łuszczycy. Łagodzą objawy przerostu gruczołu krokowego. Mają wpływ przeciwwrzodowy i przeciwnadżerkowy.
Wskazania: stany zapalne skóry, atopowe zapalenie skóry; wypryski; suche zapalenie skóry; wypadanie włosów i choroby paznokci na tle zaburzeń troficznych. Wspomagająco: cukrzyca, miażdżyca, zmiany zwyrodnieniowe w tkance nerwowej, choroba wieńcowa; nadciśnienie. Choroba wrzodowa, stany zapalne jelit i żołądka. Stany zapalne układu moczowego i gruczołu krokowego. Zapalenie jajników, zespół policystycznych jajników. Choroby reumatyczne. Marskość, stłuszczenie narządów miąższowych.
Zewnętrznie: choroby skórne i błon śluzowych, zranienia narządów płciowych, zapalenie odbytu i warg sromowych; oparzenia.
Macerat: 1 część rozdrobnionych owoców (świeżych lub suchych) zwilżyć spirytusem po czym zalać 3 częściami oleju lnianego lub winogronowego, pozostawić na 1 tydzień. Przefiltrować. Zażywać 2 razy dziennie po 1 łyżce. Stosować również zewnętrznie do smarowania i okładów na schorzałe miejsca.
Nalewka: 1 część rozdrobnionych świeżych lub suchych owoców pokrzywy zalać 5 częściami alkoholu 50-60% lub wina wytrawnego. Macerować 7 dni. Przefiltrować. Nalewkę na winie zażywać 1 raz dziennie po kieliszku. Nalewkę na etanolu zażywać 2 razy dziennie po 5-10 ml. Stosować też do okładów i obmywania zmian skórnych.
Miód: owoce pokrzywy suche lub świeże zmielić; na każdą 1 łyżkę miodu dać 1 łyżeczkę owoców pokrzywy zwilżonych alkoholem 60% lub winem, wymieszać. Zażywać 2 razy dziennie po 1 łyżce.
Na oczy przy stanach zapalnych polecam okład z naparu: 1 łyżka rozdrobnionych orzeszków pokrzywy na 1 szklankę wrzącej wody. Okłady trzymać 30-40 minut. Napar przefiltrować przez sączek, aby pozbawić go ewentualnych włosków gruczołowych. Napar przyjmowany doustnie jest mniej efektywny, ale można go pić pomocniczo w wyżej wymienionych schorzeniach 2 razy dziennie po 100 ml.
|
|
Najnowsze komentarze