Archiwa

październik 2026
P W Ś C P S N
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031  

Archiwa

Fructus Phellandrii seu Foeniculi aquatici w dawnych lekach

Przeglądając Farmakopeę Pruską VII (Pharmacopoea Borussica editio septima) z 1862 r., do której mam szczególny sentyment, podobnie jak do Pharm. Helvetica, natknąłem się na opis Fructus Phellandrii (Wasserfenchelfrüchte) i od razu pomyślałem, że opiszę ten surowiec na blogu. W latach 90, gdy mieszkałem blisko Jeziora Swarzędzkiego zachwycałem się aromatem tej rośliny. Zresztą do dziś w […]

Rozchodnik ostry – Sedum acre Linne jako antiscleroticum i hypotonicum

W niedzielę pojechałem na rowerku do lasu i po drodze wykopałem przy piaszczystych drogach kwitnący na żółto rozchodnik. Planowałem posadzić taki rozchodnik od dawna, w sumie powinienem to zrobić jesienią lub wiosną, ale wbrew naturze wykopałem go w pełni kwitnienia i posadziłem w ogrodzie, uprzednio mocząc w ukorzeniaczu.

Teraz jest niewątpliwie okres zbioru ziela […]

Skrętnik – Strophantus jako źródło glikozydów nasercowych

Glikozydy nasercowe to metabolity wtórne roślin należących do rodziny trojeściowatych – Asclepiadaceae, kaktusowatych – Cactaceae, toinowatych – Apocynaceae, krzyżowych – Cruciferae (=Brassicaceae), jaskrowatych – Ranunculaceae, morwowatych – Moraceae, wilczomleczowatych – Euphorbiaceae, zatwarowatych – Sterculiaceae, liliowatych – Liliaceae i trędownikowatych – Scrophulariaceae. Bufadienolidy występują również w wydzielinie skórnej ropuch z rodzaju Bufo.

Glikozydy nasercowe zostały podzielone […]

Krótka historia pszonaka – Erysimum w fitoterapii kardiologicznej.

Ciekawą, ale krótką karierę jako środek nasercowy miał pszonak. W połowie XX wieku uważano, że pszonak – Erysimum (rodzina Brassicaceae = Cruciferae) to surowiec nasercowy przyszłości. Wiązano z nim wielkie nadzieje z uwagi na jego rozpowszechnienie w Europie oraz łatwość uprawy. Niestety plany medyczne z nim związane nie zostały zrealizowane, choć w ostatnich latach zaobserwować można […]

Czosnek – Allium jako antiscleroticum i hypotonicum.

Czosnek – Allium sativum L., z rodziny liliowatych Liliaceae w wielu krajach stanowi surowiec do produkcji nowoczesnych naturalnych preparatów hipotensyjnych, obniżających poziom cholesterolu we krwi, zmniejszających odkładanie blaszek miażdżycowych, zwiększających aktywność fibrynolityczną oraz przeciwzakrzepowych. Działanie hipotensyjne (obniżające ciśnienie krwi) czosnku potwierdzają nowsze prace, np. C.A. Silagy i H.A. Neil z 1994 r. Skuteczność preparatu czosnku […]

Owoc borówki czernicy – Fructus Myrtilli raz jeszcze.

Ostatnio chodząc po rozmaitych sklepach zielarskich i aptekach oglądałem różne suplementy zawierające ekstrakty z owoców borówki. Najczęściej ekstraktu tego było w kapsułkach lub tabletkach tyle co kot napłakał. Szczerze mówiąc 90% przeanalizowanych preparatów borówkowych z pewnością nikomu na nic nie pomoże. Piękne opisy, ulotki, grafika, dorobiona ideologia i oczywiście odpowiednia cena. Lepiej kupić świeże borówki […]

Gluten w pożywieniu

Gluten to substancja heterogenna (niejednorodna) pod względem chemicznym. Błędem jest definiowanie glutenu wyłącznie jako białka. Suchy gluten pszenny zawiera 70-90% białka (a w nim 40-50% gliadyny, 30-40% gluteniny, 3-7% innych białek, głównie albumin), 5-10% cukrowców (głównie skrobiowe), 5-10% tłuszczów oraz sole mineralne. Gluten to frakcja, a nie jednolita chemicznie substancja, występująca w wielu ziarnach traw, […]

Bażyna – Empetrum w praktycznej fitoterapii.

Bażyna czarna – Empetrum nigrum L. należy do moich ulubionych ziółek. Jest płożącą się krzewinką, dwupienną, pokrojem przypominającą wrzos lub wrzosiec. W Polsce występuje na Mazurach, na Pomorzu, w Karpatach i Sudetach. kwitnie od maja do czerwca, kwiaty jednak wytwarza niepozorne, rozdzielnopłciowe. Płatki kwiatów pręcikowych (męskich) są różowe, natomiast płatki kwiatów żeńskich – słupkowych są […]

Flos Rhoeados – kwiat maku polnego jako sedativum, mucilaginosum, protectivum, antibechicum et expectorans

W Pharmacopoea Helvetica III (z1893 r.),  IV z 1907 r., czy nawet V (1941 r.) znaleźć można opis Flos Rhoeados (Klatschrose; fr. Fleur de conquelicot; ital. Fiore di rosolaccio), który pochodzi z Papaver rhoeas Linne, z rodziny makowatych – Papaveraceae. Mak polny jest pospolity w Polsce, na łąkach, w zasiewach zbóż, na ugorach, nieużytkach. Kwiaty […]

Gorczycznik pospolity – Barbarea vulgaris R. Brown jako depurativum et diureticum. Świetny też dodatek do szamponów.

Do rodziny kapustowatych – Brassicaceae, dawniej krzyżowych – Cruciferae należy rodzaj gorczycznik – Barbarea, którego ziele – Herba Barbareae jest wykorzystywane w fitoterapii. W Polsce pospolitym gatunkiem jest gorczycznik pospolity – Barbarea vulgaris R. Brown, który rośnie na wilgotnych i podmokłych glebach, szczególnie w pobliżu składowanego kompostu, na zapleczu gospodarstw, przy stawach, gliniankach, na skrajów […]