Archiwa

październik 2026
P W Ś C P S N
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031  

Archiwa

Cebula morska – Scilla maritima L., cebulica – Scilla i scylaren

Scylaren (scillaren) to glikozyd nasercowy pochodny cyklopentanofenantrenu (bufadienolidowy = bufadienolides). W cebulicy dwulistnej – Scilla bifolia Linne i cebulicy syberyjskiej – Scilla siberica Haworth oraz w cebuli morskiej = ckliwica, oszloch, ostrawka, cebula psia, cebulica morska – Scilla maritima Linne (= Urginea scilla Steinheil= Urginea maritima (L.) Baker = Drimia maritima (L.) Stearn), z rodziny […]

Kokorycz – Corydalis w fitoterapii

Kokoryczą – Corydalis  (niem. Lerchensporn) interesowałem się od dzieciństwa, w wieku około 10-12 lat zacząłem przyglądać się tej roślinie i przeniosłem ją do swojego ogródka, gdzie uprawiałem, a w VII klasie szkoły podstawowej postanowiłem wypić napar z ziela kokoryczy. Nie użyłem cebulek, bowiem było mi szkoda zniszczyć roślinę. Rok później jednak sporządziłem napar z cebulek […]

Krokus = szafran – Crocus raz jeszcze

Ostatnio w telewizji szwajcarskiej oglądałem program o szafranie (niem. Safran, ang. Saffron). Pokazane były metody zbioru, przetwarzania i wykrywania fałszerstwa surowca oraz omówione znaczenie znamion szafranu jako przyprawy. Krokusy (szafrany) występują u nas w górach, ponadto są uprawiane jako rośliny ozdobne. W Szwajcarii dziko występują: Crocus albiflorus Kitaibel, Crocus sativus Linne i Crocus tommasinianus Herbert […]

Helleborus – ciemiernik w fitoterapii

Helleborus niger L. (ciemiernik biały), ang. Christmas rose, niem. Christrose i  Helleborus viridis L. (ciemiernik zielony), ang. Green hellebore, niem. Grüne Nieswurz z rodziny jaskrowatych – Ranunculaceae były stosowane w medycynie jako środek nasercowy, moczopędny i przeczyszczający. Surowcem był korzeń – Radix Hellebori, a poprawnie kłącze – Rhizoma Hellebori. W surowcu są obecne glikozydy nasercowe: […]

Magnesia usta – magnezja palona w dawnej medycynie

Magnesia usta (magnezja palona, dawniej tlennik magnezu) to tlenek magnezu MgO – Magnesium oxydatum, biały lekki proszek bez zapachu i smaku, bardzo słabo rozpuszczalny w wodzie, rozpuszczalny w roztworze chlorku amonowego. Temp. topn. ok. 2800 stopni C. Otrzymywany przez spalenie magnezu lub wyprażanie węglanu magnezu.

Po podaniu doustnym zobojętnia kwaśny sok żołądkowy (stąd zastosowanie jako […]

Surowiec arbutynowy w medycynie XIX wieku i współcześnie

Jeden z moich ulubionych XIX-wiecznych autorów niemieckich, Dr Fr. Oesterlen już w 1861 r. opisuje surowce bogate w arbutynę. Wymienia Arctostaphylos officinalis, czyli Uva ursi (niedźwiedzie uszko) z rodziny wrzosowatych – Ericaceae (obecnie Arctostaphylos uva-ursi (L.) Sprengel) i Herba Pyrolae (ziele gruszyczki okrągłolistnej – Pyrola rotundifolia L. i ziele pomocnika baldaszkowatego – Pyrola umbellata L. […]

Jak zrobić Elixir Króla Danii? odpowiedź na 7 listów

W ciągu dwóch lat dostałem 7 listów w sprawie podania receptury kropli Króla Danii, które były stosowane 100 lat temu i dawniej w leczeniu nieżytu oskrzeli, chrypki, kaszlu i kataru.

Oto recepturka:

Rp. Elixir Pectorale Regis Daniae

Extr. Liquritiae 1 część Liq. Ammon.anisatum 1 część Aq. Foeniculi 3 części

MDS. Składniki zmieszać. 30-40 kropli 3-4 […]

Herba Adonidis vernalis – ziele miłka wiosennego jako cardiotonicum

Miłek wiosenny – Adonis vernalis Linne; niem Frühlings-Adonis; ang. False Hellebore (rodzina jaskrowate – Ranunculaceae) należy do grupy moich ulubionych ziół. Jest rośliną wieloletnią, ale rzadko występującą dziko w Polsce, głównie na zboczach i murawach doliny Wisły. Kwitnie od kwietnia do maja. Dorasta do 40 cm wys. Kwiaty są żółte, czasem nawet do 8 cm […]

Bylica boże drzewko – Artemisia abrotanum L. w leczeniu schorzeń wątroby i pęcherzyka żółciowego

Ziele bożego drzewka – Herba Abrotani jest w Farmakopei Polskiej I z 1817 r. Brak go w Farmakopei Pruskiej z 1846 r. oraz w Farmakopei Germańskiej z 1890 r. Oczywiście nie figuruje również w najnowszych Farmakopeach Polskich.

Ziele bylicy boże drzewko – Herba Abrotani jest pozyskiwane z gatunku Artemisia abrotanum L., niem. Eberreis, ang.Southern wood […]

Jemioła – Viscum raz jeszcze

Jemioła jest zasobna w polipeptydy i glikoproteidy, acetylocholinę, beta-fenylo-etyloaminę, tyraminę, lektyny glikoproteinowe, fenylopropanoidy (syringina), kwas kawowy i gentyzynowy; co ciekawe, jemioła zawiera eleuterozyd E, charakterystyczny dla Eleutherococcus.

Lektyny należą do fitoglutynin i zbudowane są z części cukrowej oraz białkowej. Zlokalizowane są na powierzchni błon komórkowych zapewniając kontakt, przyleganie i różnicowanie komórek w tkanki. Różna budowa […]