Medycyna dawna i współczesna

Kalium aceticum – Octan potasu – dawny lek moczopędny i napotny

Kalium aceticum, CH3COOK, czyli octan potasu to bardzo stary środek moczopędny i napotny, stosowany do I połowy XX wieku. Podawano go w dawce 0,5 g kilka razy dziennie w formie proszków, pigułek lub mikstury, nie przekraczając dawki dobowej 4 g. W użyciu był Kalium aceticum solutum 33% (Liquor kalii acetici), czyli roztwór octanu potasu, podawany w dawce 3-8 g w ciągu dnia, co 2 godziny, najlepiej rozcieńczony.

W praktyce Kalium aceticum solutum rozcieńczony wodą w proporcji 1:1 zalecano doustnie w ilości 1 łyżka co 2 godziny.

Szczególnie przydatny w leczeniu puchliny brzusznej.

Wyjazd świąteczny

Tradycyjnie co chwilkę przemieszczam się po świecie. Jadę na pewien czas do kochanej Szwajcarii. Będę początkiem stycznia. Przesyłam pozdrowienia.

Spiez (Szwajcaria), lipiec 2008 r.

Okolice Interlaken (Szwajcaria), lipiec 2008 r.

Ostrokrzew kolczasty – Ilex aquifolium Linne – czyżby trujący?

Ostrokrzew kolczasty – Ilex aquifolium L. (ang. Holly, niem. Stechpalme) pochodzi z Afryki Północnej oraz Azji Mniejszej, choć również z Południowej Europy. Jest często uprawiany w Europie jako roślina ozdobna. Należy do rodziny Aquifoliaceae, czyli ostrokrzewowatych. Liście są zimozielone i bardzo charakterystyczne, lśniące, kolczasto ząbkowane. Owocem jest czerwony pestkowiec. Kwitnie od maja do czerwca. Jest spokrewniony z ostrokrzewem paragwajskim – Ilex paraguariensis, znanym w handlu jako “mate”i opisywanym już na moich stronkach.

Ostrokrzew kolczasty – Ilex aquifolium L., grudzień 2008, Belgia, Antwerpia.

W liściach zawarte są garbniki i kwasy fenolowe, saponiny trójterpenowe, alkaloidy purynowe. Gorzki glikozy nosi nazwę ilicyny (ilicin). Nowe badania nie potwierdziły obecności związków cyjanogennych w liściach.

Wodne wyciągi z liści ostrokrzewu kolczastego działają przeciwgorączkowo, żółciopędnie, moczopędnie, przeciwreumatycznie, antyseptycznie i pobudzająco. Kora działa podobnie.

Wskazania (liście, kora): reumatyzm, choroby zakaźne (np. ospa), nieżyt układu oddechowego, zapalenie opłucnej, niedobór i zastoje żółci (żółtaczka), kolka żółciowa i śledzionowa, kaszel, zapalenie układu moczowego, nieżyt przewodu pokarmowego.

Owoce działają wykrztuśnie i przeczyszczająco, a w większych dawkach wymiotnie. Ponoć przerywają niektóre kolki. Nadmierna dawka owoców podrażnia przewód pokarmowy.

Dawka: 15 g rozdrobnionych liści zalać 0,5 l wody, gotować aż połowa wody odparuje (do ok. 250 ml). Wypić małymi porcjami w ciągu dnia.

Roślina jest cenna leczniczo, stosowana od dawna w fitoterapii. Opisywane przez niektórych autorów właściwości trujące są nacechowane nadgorliwością i nadinterpretacją oraz bujną wyobraźnią pisarską. Ostrożnie należy stosować owoce ostrokrzewu kolczastego, bo te mogą spowodować wymioty i biegunkę.

Wiązówka – Filipendula (Spiraea) jako surowiec salicylowy

Wiązówka błotna (ang. Meadowsweet, Queen of the Meadows; niem. Moor-Geissbart, Echtes Mädesüß; Mädesüßkraut ) – Filipendula ulmaria (L.) Maximowicz (Spiraea ulmaria Linne) z rodziny różowatych – Rosaceae dostarcza ziele oraz kwiat – Herba, Flos Spiraeae (Herba et Flos Filipendulae ulmariae). Ziele jest objęte Farmakopeą Europejską 5 natomiast kwiat wiązówki (Mädesüßblüten) przez DAC = Deutscher Arzneimittel Codex z 2004 r. Kwiat wiązówki (tawuły) jest w Farmakopei Szwajcarskiej V i dalszych oraz w Farmakopei Polskiej III.

Do celów leczniczych może być także użyty gatunek: Filipendula vulgaris Moench.

W ogrodach uprawiane są odmiany wiązówki o kwiatach różowych oraz czerwonych.

W ziołolecznictwie wiązówka jest stosowana w leczeniu chorób reumatycznych, przeziębieniowych, choroby wrzodowej, nieżytów układu oddechowego i trawiennego, gorączki. Jest to sprawdzony środek napotny, moczopędny, czyszczący krew, przeciwgorączkowy, przeciwzapalny, przeciwbólowy. Naturalna alternatywa dla syntetycznych salicylanów. Salicylan został wyizolowany po raz pierwszy nie z wierzby (jak się powszechnie sądzi), lecz właśnie z wiązówki. Dlatego też kwas salicylowy nazywał się pierwotnie Acidum spiricicum.

Składniki aktywne:

1). Flawonoidy 3-6%, głównie spiraeosid = spireozyd (glikozyd kwercetyny), kaempferol; DAC wymaga przynajmniej 1,8% flawonoidów w przeliczeniu na hiperozyd.

2. Glikozydy fenolowe: monotropityna = monotropitozyd, spiraein = spireina 0,3-0,5%, dające przy hydrolizie aldehyd salicylowy i salicylan metylu.

3. Olejek eteryczny (PhEur. wymaga przynajmniej 1 ml x kg–1) uwalniający aldehyd salicylowy i salicylan metylu.

4. Garbniki (ellagotaniny) do 20%

5. Enzym gaulteraza rozkładający monotropitin i spiraein.

6. Wolny kwas salicylowy.

7. Wanilina.

8. Heliotropina (bardzo niska zawartość).

Napar – Infusum Ulmariae: 10 g/200 ml wrzącej wody lub mleka; parzyć 20 minut, przecedzić; pić 3 razy dziennie.

Nalewka – Tinctura Ulmariae 1:5 – 10 ml 3 razy dziennie.

Korzystne jest łączenie wiązówki z wierzbą – Salix, topolą – Populus, starzęślą – Gaultheria, bzem czarnym – Sambucus nigra i hakoroślą – Harpagophytum. Mieszanki takie mają silniejsze właściwości przeciwzapalne, przeciwreumatyczne i przeciwartretyczne.

Herbatki z wiązówki zapobiegają obrzękom, zakwasom, bólom i przykurczom mięśni szkieletowych, występującym po dużym wysiłku fizycznym.

Życzę Wam – Drodzy Czytelnicy, Wesołych Świąt, Dużo Zdrowia i Pomyślności w Nowym Roku

Momordica – przepękla w cukrzycy i sporcie

Momordica charantia L. , czyli przepękla (balsamka ogórkowata, Bittermelone) należy do rodziny dyniowatych – Cucurbitaceae. Pochodzi z części tropikalnej Azji i Afryki. Jest uprawiania w wielu krajach. Możliwa uprawa w Polsce i czasem widywałem ją przy domach oraz w szklarniach. Jest rośliną płożącą, jednoroczną, jednopienną. Kwiaty są lejkowate, żółte. Owocem jest wydłużona jagoda, długości do 20 cm., kolczasta, brodawkowata, pomarańczowa, pękająca (w handlu są zielone lub żółte, zbierane przed dojrzeniem). Wydziela przyjemny zapach.

Przepękla znana jest pod nazwą karela. Posiada właściwości hipoglikemiczne.

Wyciągi z owocu Momordica charantia bogate są w trójterpeny, fitosterole (stigmasterol, taraksasterol, spinasterol, lanosterol), saponiny (diosgenina, goyasaponiny) i alkaloidy. Białka i alkaloidy tej rośliny hamują rozwój nowotworów (chłoniaków). Są inhibitorami cyklazy guanylowej, która sprzyja rozwojowi łuszczycy, leukemii i niektórych nowotworów. Momorcharyny hamują rozwój wirusów HIV, wirusów opryszczki, grypy i Epstein-Barr. Zwiększają odporność na infekcje wirusowe, przyśpieszając i nasilając syntezę interferonu oraz zwiększając liczbę i aktywność limfocytów NK (natural killer cell). Charantyna, alkaloidy i proteiny Momordica regulują poziom cukru w ustroju, zwiększają też tolerancje na hiperglikemię. Przyśpieszają eliminację glukozy do wnętrza komórek, działając podobnie do insuliny. Zwiększają przy tym uwalnianie i aktywność insuliny.

Wyciąg z Momordica charantia wykazuje aktywność przeciwbakteryjną, w stosunku do E. coli, Staphylococcus, Pseudomonas, Salmonella, Streptobacillus, Streptococcus i Helicobacter pylori. Hamuje rozwój pierwotniaków, np. pełzaków Entamoeba histolytica.

Ułatwia utlenianie cukrów, ale równocześnie wpływa na nasilająco na odkładanie zapasów glikogenu w wątrobie i mięśniach (—> wzrost masy komórek mięśniowych). Aktywuje różnicowanie komórek mięśniowych i tkanki łącznej. Dzięki temu korzystnie wpływa na organizm ludzi aktywnych ruchowo. Może zwiększać wydolność fizyczną.

Zalecana w leczeniu cukrzycy, osłabienia, atonii jelit, niedostatecznego wydzielania soków trawiennych, nowotworów, przewlekłych chorób skóry (łuszczycy, trądziku). Za granicą istnieją gotowe preparaty zawierające suchy ekstrakt z owoców balsamki, np. Balsam Apple – tabletten, ok. 7-8 euro/100 tabl. W Szwajcarii można kupić nawet herbatki zawierające w składzie Bittermelone. Możliwe jest również przygotowanie intraktu ze świeżych owoców na alkoholu 20-30% w proporcji 1:5 (zażywać 2 razy dziennie po 5 ml, przynajmniej 3 miesiące), pulpy z owoców zakonserwowanej gliceryną i wódką 30%), pulpy pasteryzowanej oraz przygotowywanie wodnych wyciągów (wywar) ze świeżych owoców.

Owoce balsamki (Karela, Bittermelone, gorzki melon, kuguazi, Bittergurke, Ampalaya) są dostępne na targowiskach w Indiach, ponadto czasem w sklepach spożywczych w Europie (Francja, Szwajcaria, Włochy).

Owoce są zasobne w wapń, żelazo, miedź, fosfor i potas. Charantin (charantyna) i momordin (momordyna) są glikozydami. Momordicin (momordycyna) jest alkaloidem.

Kozieradka – Trigonella w sporcie

Chociaż kilka lat temu poświęciłem kozieradce oddzielną stronkę (http://luskiewnik.strefa.pl/farmakologia/trigonella.htm, wspomnę tę roślinkę jeszcze raz, bardziej pod potrzebę sportowców. O kozieradce jest również moja inna strona, różniąca się w adresie jedną literką:http://luskiewnik.strefa.pl/farmakologia/trigonella.html

Nasiona kozieradki – Semen Trigonellae foenugraeci (niem. Bockshornsamen) są surowcem objętym przez Farmakopeę Europejską 5. Kozieradka (Trigonella foeunum graecum Linne; rodzina motylkowate – Fabaceae; ang. Fenugreek, Greek hay; niem. Bockshornklee, Griechisches Heu ) jest uprawiana do celów leczniczych. Surowiec pochodzi głównie z Indii, Turcji, Chin, Maroko i Francji. W nasionach zawarte są galaktomannany (25-40%) budujące śluzy. Hydroliza śluzu kozieradki prowadzi do uwolnienia mannozy 70%, galaktozy 28% i ksylozy 2%. Wg najnowszych badań nasiona zawierają 25% białek (bogatych w tryptofan i lizynę), 6-10% tłustego oleju (bogatego w witaminę F), 2-3% saponin sterydowych, gorzkie furostanol-glikozydy (np. trigofoenozyd A, B-G, uwalniające diosgeninę), peptydoestry saponin sterydowych (fenugrecyna = foenugraecin; uwalniające diosgeninę); trygonelina = trigonellin 0,37% (N-metylobetaina kwasu nikotynowego), olejek eteryczny (0,01%) zawierający sotolon (3-hydroksy-4,5-dimetylo-2(5H)-furanon). W nasionach znajdują się aktywne peptydy złożone z 4-hydroksy-izoleucyny. Mają charakter lektyn, gdzie monomerami są lakton 4-hydroksy-izoleleucynowy oraz 4’-hydroksyizoleucyl-4-hydroksy-izoleucyno-lakton. Istotne są także fitosterole, cholina i flawonoidy (witeksyna, orientyna, homoorientyna, saponaretyna = saponaretin = izowiteksyna (isovitexin), wicenina (vicenin-1, -2), kwercetyna, luteolina, cynamonian witeksyny (vitexin cinnamate). Niektóre dostępne w handlu ekstrakty z kozieradki są standaryzowane na zawartość 4-hydroksy-izoleucyny (4-hydroxy-isoleucine; C₆H₁₃NO₃; 4-OH-Ile). Kozieradka zasobna jest w witaminę C i B1, prowitaminę A, żelazo oraz wapń.

Nasiona kozieradki zawierają diosgeninę, podobnie jak bulwa różnych gatunków Dioscorea, agawa – Agave sisalana, Trillium, Costus speciosus, czy Kallstroemia pubescens. Diosgenina to izomer jamogeniny (yamogenin)

Aktywnie pobudza uwalnianie insuliny, aktywując pośrednio syntezę białka i przenikanie cukru do komórek ciała, w tym mięśni. Zwiększa syntezę glikogenu w komórkach mięśniowych. Działa przeciwcukrzycowo. Zapobiega glukozurii (cukromocz). Obniża stężenie cholesterolu i LDL we krwi, działając lipotropowo i przeciwmiażdżycowo. Zwiększa retencję azotu w ustroju. Pobudza wzrost tkanki łącznej i mięśniowej, aktywuje procesy regeneracji nabłonków, kości, chrząstek i mięśni. Przy 3-4 miesięcznym zażywaniu powoduje przyrost masy mięśni o 4-7, rzadziej o 9%. Podnosi stężenie związków fosforowych wysokoenergetycznych w mięśniach (ATP, fosfokreatyna), zwiększając siłę i wytrzymałość mięśni. Saponiny sterydowe kozieradki są prekursorami w syntezie hormonów sterydowych o działaniu anabolicznym (estrogeny, dehydroepiandrosteron, testosteron). Kozieradka nasila syntezę kortykosteroidów w nadnerczach. Zwiększa aktywność oksytocyny.

4-hydroksy-izoleucyna została odkryta w kozieradce na początku lat 70. XX wieku i stanowi w niej 80% wolnych aminokwasów.

W handlu znajdują się całe i mielone nasiona. Wyciągi należy sporządzać zawsze z mielonych nasion.

Leucyna i izoleucyna a HMB

Leucyna i izoleucyna to aminokwasy rozgałęzione, egzogenne, ketotwórcze. Zawierają 6 atomów węgla w cząsteczce.

L(+) norleucyna – kwas alfa-aminokapronowy

L(+) izoleucyna – kwas alfa-amino-beta-metylowalerianowy

L(+) leucyna – kwas alfa-aminoizokapronowy

Podlegają podobnym przemianom jak kwasy tłuszczowe. W wyniku dezaminacji i transaminacji stanowią źródło alfa-ketokwasów rozgałęzionych. Z leucyny powstaje izowalerianylo-Coenzym A, a z izoleucyny alfa-metylobutyrylo-koenzym A. Dekarboksylacja leucyny prowadzi do powstania izoamyloaminy, z której po odjęciu amoniaku może powstać alkohol izoamylowy (proces zachodzi podczas fermentacji).

Powstający w przemianie leucyny beta-hydroksy-beta-metyloglutarylo-koenzym A (HMG-CoA) jest metabolitem pośrednim w syntezie cholesterolu.

Katabolizm leucyny:

leucyna <—> kwas alfa-ketoizokapronowy —> kwas izowalerylo-CoA <—> beta-metylokrotonylo-CoA <—> beta-metyloglutakonylo-CoA <—> beta-hydroksy-beta-metyloglutarylo-CoA —> kwas acetooctowy, acetylo-CoA

Do katabolizmu leucyny niezbędna jest biotyna, czyli witamina H.

Alfa-ketokwasy + CoA-SH powstałe z alfa-ketokwasów podlegają beta-oksydacji. Z leucyny powstaje w efekcie beta-HMG-CoA, a z tego związki ketonowe oraz cholesterol, natomiast z izoleucyny powstają acetylo-CoA, propionylo-CoA oraz kwasy tłuszczowe o nieparzystej liczbie węgli.

Leucyna jest składnikiem białek hemoglobiny krwi, kazeiny i białka jaja kurzego. Izoleucyna występuje w syropie buraczanym (dobre źródło dla sportowców).

Wrodzony niedobór dekarboksylaz oksydacyjnych aminokwasów rozgałęzionych prowadzi do nagromadzenia sie w ustroju alfa-ketokwasów i rozwoju choroby syropu klonowego – Maple syrup urine disease (wydalany zapach ma specyficzny zapach). Jak już wspomniałem przy innym aminokwasie (walina) choroba ta objawia się kwasicą oraz niedorozwojem umysłowym.

W ustroju z leucyny i kwasu 2-ketoizokapronowego powstaje kwas 3-hydroksy-3-metylomasłowy = HMB (beta-Hydroxy beta-methylbutyric acid). W organizmie człowieka może powstać nawet 1 g HMB w ciągu doby.

Według ogólnie przyjętych informacji HMB działa antykatabolicznie, zapobiegając rozpadowi białek. Białka są wówczas wbudowywane w tkanki. Zwiększa retencję azotu. Podnosi odporność organizmu na infekcje. Działa ponoć przeciwmiażdżycowo. Pobudza wzrost masy tkanki mięśniowej. Hamuje proteolizę (rozkład enzymatyczny) białek strukturalnych mięśni po intensywnym treningu, o ok. 40%. Ułatwia regenerację mięśni. HMB zwiększa wydolność fizyczną (wg niektórych źródeł nawet o 300%). W handlu jest najczęściej w formie soli wapniowej( b-Hydroxy-b-methylbutyrate calcium salt).

Z punktu widzenia biochemicznego HMB stanowi jedynie substrat do beta-oksydacji i źródło energii dla pracy mięśni. Zwiększa więc wydolność fizyczną. Niewątpliwie HMB pobudza wzrost kosmków jelitowych, podobnie jak maślany, stanowi bowiem dla komórek kosmków źródło energii. Poprawia to niewątpliwie proces wchłaniania składników pokarmowych (dobry stan nabłonków jelitowych).

HMB może przez konkurencję blokować katabolizm innych aminokwasów ketotwórczych, przez co “uratowane” aminokwasy są wbudowywane w białka strukturalne ciała. Może to dawać efekt przyrostu masy ciała, zatrzymania azotu w ustroju, nie należy jednak od tych modyfikacji (niuansów biochemicznych) oczekiwać zbyt wiele. Sportowcy zażywający HMB, przy równoczesnej podaży pełnowartościowych białek mogą poprawić sobie bilans aminokwasowy i białkowy, nie mogą jednak oczekiwać wielkiego cudu polegającego na super przyrostach mięśni.

HMB korzystnie wpływa na wzmocnienie i pobudzenie odnowy organizmu u cierpiących na nowotwory oraz inne wyniszczające choroby, powodujące rozpad tkanek i nadmierne zużycie energii.

Moje badania na zwierzętach z wykorzystaniem alkaloidów izochinolinowych i pochodnych kwasu masłowego dowiodły, że inhibitory dezaminacji i transaminacji mogą zwiększyć przyrosty masy ciała nie więcej niż o 3-4%, a w niektórych konfiguracjach z kwasami średniołańcuchowymi (kapronowy, kaprylowy, walerianowy) najwyżej o 5%. Ma to pewne logiczne odzwierciedlenie w danych liczbowych parametrów biochemicznych. Podobne preparaty podawane ludziom tracącym masę ciała w chorobach nowotworowych i po chemioterapii dawały korzystny efekt anaboliczny, hamujący degradację tkanek i spadek masy ciała.

Podaż HMB może zmniejszyć o 3-5% katabolizm leucyny i izoleucyny oraz waliny. Te odzyskane (ochronione) 3-5% aminokwasów może być przekierowane na budowę białek strukturalnych i enzymatycznych.

Soja – Glycine max (L.) Merr. (Fabaceae) w medycynie naturalnej

Soja (Sojabohne, Soybean) – Glycine max (Linne) Merrill z rodziny motylkowatych (Papilionaceae – Fabaceae) to niewątpliwie jedna z najważniejszych roślin pokarmowych i leczniczych. Pochodzi z Azji. Uprawiana głównie w Chinach, Indiach, Japonii, Mongolii, USA, w Rosji. Soja uprawna wywodzi się z dzikiego gatunku Glycine soya.

Nasiona soi zawierają 35-40% białek. 80% tych białek ma charakter globulin. W nasionach znajdują się również węglowodany (ok. 30%), olej (20%) i sole mineralne (5%). Spośród związków czynnych zawartych w nasionach soi wyróżnić można 4 grupy:

inhibitory proteinazy
saponiny
fosfatydy
fitoestrogeny
kwas fitynowy

W nasionach soi zawarte są również alergeny, spośród których 16 zidentyfikowano, np. beta-konglycynina (glikoproteina). Alergeny sojowe wywołują u osób nadwrażliwych (genetyczne dyspozycje) wysypki skórne oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe.

Saponiny (ok. 4-6%) zawarte w nasionach soi mają charakter pentacyklicznych triterpenów. Maja zdolność kompleksowania cholesterolu, dzięki czemu obniżają poziom cholesterolu we krwi i wpływają przeciwmiażdżycowo. Obniżają poziom frakcji LDL. Wpływają ochronnie na miąższ wątroby, przeciwzakrzepowo, niektóre hamują rozwój nowotworów.

W nasionach soi znajdują się fosfatydy – około 2%. Są to związki pochodne diacyloglicerolo-3-fosforanu. Surowy olej sojowy może zawierać nawet 3,5% fosfatydów. U zwierząt i roślin wchodzą w skład błon komórkowych. Są także składnikiem osłonki neuronów. Mogą być wykorzystane w ustroju do syntezy fosfolipidów. Działają ochronnie na wątrobę, serce i nerki, lipotropowo, przeciwmiażdżycowo. Z soi uzyskuje się glicerofosfolipid – lecytynę.

Izoflawony zwane również fitosestrogenami (daidzeina, genisteina) mają zdolność łączenia się z receptorami estrogennymi. Korzystnie wpływają na organizm kobiet zbliżających się do okresu przekwitania oraz w czasie menopauzy. Poprawiają stan skóry i włosów, działają przeciwzawałowo, zapobiegają zaburzeniom psychicznym i dolegliwościom wegetatywnym związanymi ze spadkiem poziomu estrogenów w tkankach. Wspomagają również leczenie trądzików, szczególnie androgennych. Cenne w terapii hirsutyzmu. Istnieją liczne preparaty zawierające izoflawony sojowe przeznaczone do hormonalnej terapii zastępczej.

Kwas fitynowy (około 1,4%) jest to związek powstający z inozytolu i kwasu fosforowego (sześciofosforanowa pochodna inozytolu). U roślin kwas fitynowy i jego sole magnezowe i wapniowe daje możliwość tworzenia formy spichrzowej fosforanu. Fosforan ten rosliny mogą szybko wyzwolić i przenieść na ADP (adenozynodwufosforan) i dalej wykorzystać do fosforylacji. Kwas fitynowy połączony z magnezem i wapniem nosi nazwę fityny – sól wapniowo-magnezowa heksafosforanu inozytolu.

Organizm człowieka nie ma zdolności trawienia fityny. Przeżuwacze posiadają rozwiniętą mikroflorę, która wydziela enzymy hydrolizujące fityniany. Fityniany występują w ziarnach zbóż i innych organach spichrzowych roślin. W produkcji zwierzęcej stosuje się enzymy (fitazy), które rozkładają fitynę do przyswajalnych minerałów (fosfor, magnez, wapń) oraz inozytolu (źródło energii, charakter witaminy – B8 o działaniu hepatoprotekcyjnym, neuroprotekcyjnym i lipotropowym). W roślinach fityna tworzy często związki kompleksowe ze skrobią, wiąże żelazo, cynk, a nawet ma zdolność łączenia się z niektórymi aminokwasami. Pogarsza w ten sposób strawność pokarmu u ludzi i pasz u zwierząt.

Fityna w związku kompleksowym

Wolny kwas fitynowy w organizmie człowieka (płyny ustrojowe, przewód pokarmowy) działa niekorzystnie, bowiem zaczyna wiązać wapń, magnez, niektóre białka, cynk, dążąc do stworzenia typowego związku kompleksowego. Może to zakłócić równowagę mineralną ustroju (wapniową) oraz utrudnić przyswajanie wapnia oraz magnezu z mleczka pokarmowego jelit (mleczko pokarmowe to klasyczne określenie na strawioną, upłynnioną, przygotowaną do wchłonięcia przez kosmki jelitowe masę składników pokarmowych). Nadmiar fityn w diecie sprzyja osteoporozie i osteomalacji

Inhibitory proteinazy zawarte w soi mają działanie przeciwnowotworowe. Hamują one proteolizę, czyli enzymatyczny rozkład białek nie tylko na poziomie komórkowym. Hamują także trypsynę i chymotrypsynę (enzymy układu pokarmowego).

Więcej o składnikach fiołka trójbarwnego – Viola tricolor L.

Ziele – Herba może pochodzić z gatunku Viola tricolor L. lub Viola arvensis Murray (rodzina Violaceae), niem. Stiefmütterchenkraut (Wildes Stefmütterchen mit Blüten); ang. Heartsease.

Herba Violae cum flore jest w Farmakopei Europejskiej 5 (wymagania: przynajmniej 1,5% flawonoidów w przeliczeniu na violantynę – violanthin).

Herba Violae tricoloris jest w Farmakopei Polskiej VI (wymagania: nie mniej niż 0,35% flawonoidów, w przeliczeniu na kwercetynę C15H10O7, popiołu nie więcej niż 14%).

Poznano szereg nowych składników fiołka tr.:

1. Flawonoidy (około 0,4%; PhEur. 1,5% flawonoidów wyliczonych jako Violanthin), głównie rutyna, wiolantyna, dwuglikozyd wiolarwensyna (violarvensin), witeksyna, izowiteksyna, orientyna, izoorientyna.

2. Pochodne kwasu salicylowego ok. 3%, np. salicylan metylu, violutosid (wiolutozyd) – glukozydoarabinozyd salicylanu metylu.

3. Kwasy fenolowe, np. kwas kawowy, p-kumarowy, gentyzynowy (wolny i związany).

4. Kumaryny (umbeliferon).

5. makrocykliczne peptydy (cyklotydy) o działaniu hemolitycznym, przeciwdrobnoustrojowym, przeciwwirusowym i cytotoksycznym.

6. Śluzy (około 10%); PhEur. wymaga minimum 9%.

Napar, maść zalecane w leczeniu chorób skórnych (wypryski, trądzik, łuszczyca, łojotokowe zapalenie skóry); napar doustnie i do przemywania, okładów; maść (dostępna w drogeriach w Szwajcarii) do smarowania zmian. Środek moczopędny, odtruwający (czyszczący krew). Jeden z moich ulubionych autorów – dr Rudolf Franck zaleca do spożywania i okładów silny napar 10-15g surowca na 100 ml wrzącej wody. Napar z 1 łyżki na 1 szklankę wrzącej wody lub mleka pić 2-3 razy dziennie po 1 szklance przy kuracjach odtruwających, przewlekłych chorobach skórnych, kaszlu, nieżycie oskrzeli, reumatyzmie i artretyzmie oraz przy zaparciach. Działa również napotnie.

Napar na wodzie lub mleku doskonale pielęgnuje skórę wrażliwą i suchą, jak i również łojotokową. Łagodzi podrażnienia, oczyszcza, nawilża, hamuje rozwój bakterii, pobudza procesy odnowy tonizuje i wzmacnia naczynia skórne włosowate. Wspomaga leczenie trądzika różowatego i chorób alergicznych skóry. Z naparu z ziela fiołka tr. można robić okłady na oczy zmęczone i ze stanem zapalnym spojówek oraz brzegów powiek. Flawonoidy zawarte w naparze korzystnie wpływaja na krążenie oczne i strukturę naczyń krwionośnych (przyjmowanie doustne i okłady).

Medycyna dawna i współczesna

Ostatnie wpisy

Archiwa

Kategorie