Archiwa

październik 2026
P W Ś C P S N
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031  

Archiwa

Kokornak – Aristolochia i Thomas Sydenham

Rodzaj kokornak – Aristolochia liczy około 180 gatunków i należy do rodziny kokornakowatych – Aristolochiaceae (w starych systemach Asarineae-Aristolochineae). Kokornaki występują w większości w krajach tropikalnych. Są krzewami i roślinami zielnymi, często okręcającymi się wokół innych roślin lub przedmiotów. W Polsce dziko występuje kokornak powojowaty (powojnikowaty) – Aristolochia clematitis L., który pochodzi z Europy Południowej […]

Rhizoma Gei = Rhizoma Caryophyllatae – kłącze kuklika

Kłącze kuklika – Rhizoma Gei posiada inną synonimową (zapożyczoną) nazwę – Rhizoma Caryophyllatae, bowiem po roztarciu i zmieleniu pachnie goździkiem przyprawowym (goździkowiec korzenny – Caryophyllus aromaticus L.), za sprawą zawierania w swoim składzie związku fenolowego – eugenolu. Eugenol jest składnikiem glikozydu geiny C21H30O11, który w obecności enzymu – geazy (obecnego w roślinie świeżej) i kwasów […]

Storczyk plamisty – Orchis maculata Linne i salep w dawnej medycynie

Wędrując przez Szwajcarię w lipcu zachwycałem się storczykami, a wśród nich gatunkiem: storczyk plamisty – Orchis maculata = Dactylorchis maculata (L.) Vermeulen. Bulwy korzeniowe storczyka plamistego, storczyka krwistego – Orchis incarnata Linne, storczyka męskiego – Orchis mascula L., storczyka samiczego – Orchis morio L., storczyka kukawki – Orchis militaris L., storczyka cuchnącego – Orchis coriophora […]

Symphytum – żywokost

O żywokoście – Symphytum pisałem w tamtym roku: https://rozanski.li/172/zywokost-symphytum-stosowac-doustnie-czy-nie/ i wrócę do niego, bowiem lubię tę roślinę leczniczą. Nadgorliwi polscy urzędnicy wycofali syropek żywokostowy z aptek, podniecając się pracami z zakresu toksykologii alkaloidów pirolizydynowych, których w żywokoście jest jak “kot napłakał”. Przy nieżycie gardła, suchym kaszlu, chrypce, zapaleniu oskrzeli polecam żywokost w postaci syropu, wywaru […]

Methacetin – metacetyna w dawnej medycynie

W II połowie XIX wieku wprowadzono do lecznictwa pochodną acetanilidu (acetylo-anilina) o nazwie metacetyna (methacetinum, methacetin). Metacetyna (para-oxy-metylacetanilid) pod względem chemicznym była substancją podobną do paracetamolu (acetaminofen = 4-hydroksyacetanilid = acetaminophenol).  Podobnie jak znany wówczas paracetamol (obecnie popularny pod nazwami handlowymi apap, panadol, tazamol, calpol, codipar, efferalgan, acenol i in.) metacetyna to substancja o właściwościach […]

Resina Guaiaci = Guajaci et Guaiacol – żywica gwajakowa i gwajakol; nieprzyjemny zapach z ust, cz. III

Gwajakol (Guaiacolum, Guajacolum) i żywica gwajakowa (Resina Gauiaci, Resina Guajaci) należą do moich ulubionych składników leków, które sporządzam w moim laboratorium. Zawsze podobał mi się zapach obu substancji. Są szybkie w działaniu, skuteczne i konkretne, zarówno przy użyciu wewnętrznym jak i zewnętrznym.

Wewnętrznie używam je w leczeniu chorób pasożytniczych, zakażeń bakteryjnych układu pokarmowego i oddechowego, […]

Sinapis nigrae semen – nasiona gorczycy czarnej

Nasiona gorczycy czarnej – Semen Sinapis nigrae należą do grupy Phlogistica, czyli środków drażniących skórę i powodujących jej przekrwienie. Przekrwienie skóry odbywa się drogą odruchu rdzeniowego. Phlogistica przyśpieszają leczenie stanów zapalnych tkanek podskórnych. Znoszą równocześnie ból odruchowy, promieniujący z chorych narządów wewnętrznych na powierzchnię ciała. Nasiona gorczycy czarnej są dostępne w sklepach zielarskich i w […]

Camphenol = Camphora carbolisata

Kamfenol (Camphenol) to bardzo stary lek odkażający i przeciwgnilny. Łączy w sobie działanie fenolu, kamfory i spirytusu:

Rp. Camphenolum Camphora 6,0 Phenolum liquefactum 3,0 Spiritus 95% 1 g

Zastosowany miejscowo działa antybakteryjnie, przeciwgrzybiczo, znieczulająco, przeciwbólowo, cytotoksycznie. Dawniej do odkażania ran, także gnijących (jeden z wariantów opatrunków karbolizowanych). Działa na bakterie ropne. Na kamforę są szczególnie […]

Kora Coto i Paracoto

W II połowie XIX wieku do Europy zaczęto importować z Boliwii nowy środek przeciwbiegunkowy o nazwie Coto. Była to kora z bliżej nieznanej rośliny, która miała właściwości zapierające, przeciwbólowe i przeciwpotne. Ponoć była niezmiernie skuteczna w leczeniu nieżytów przewodu pokarmowego. Wywierała wpływ przeciwbakteryjny. Zalecano ją również w leczeniu nerwobólu. Zapotrzebowanie na surowiec było duże, jednak […]

Folium Combreti – liść trudziczki

Rodzaj trudziczka – Combretum, z rodziny trudziczkowatych – Combretaceae reprezentowany jest przez leczniczy gatunek trudziczka Raimbaulta – Combretum raimbaultii Heckel (= Combretum micranthum G.Don). Liana występująca w Afryce Zachodniej. Jest to surowiec zapomniany w dzisiejszej medycynie, wprowadzony do lecznictwa w XIX wieku. Trafił do Farmakopei Francuskiej 6 = Pharmacopoea Gallica VI. Na rynku współcześnie możemy […]