|
|
Cytryniec chiński – Schizandra chinensis Turczaninow (Baillon) należy do rodziny Schisandraceae. Występuje w Chinach, Korei, na Wyspach Kurylskich, w Sachalinie. Uprawiany do celów spożywczych, kosmetycznych i dla produkcji suplementów w Chinach oraz w rosyjskich republikach części azjatyckiej. Możliwy do uprawy w Europie. Osobiście utrzymałem tę roślinę w ogrodzie już 4 rok, pomimo braku okrywania na zimę i niskich temperatur. Jest pnączem. Sadzonki dostępne w szkółkach ogrodniczych. W obrocie handlowym są wyciągi z pędów i owoców cytryńca, zarówno suche, jak i płynne, niekiedy standaryzowane na zawartość witaminy C lub lignanów.
Surowcem jest owoc i liść – Fructus est Folium Schisandrae. W medycynie ludowej krajów azjatyckich pozyskuje się wierzchołki pędów – Turiones Schisandrae oraz korę – Cortex Schisandrae.
Liście, owoce, pędy i kora zawierają olejek eteryczny – od 1,2 do ok. 3%, przy czym kora zawiera około 2,5-3%, nasiona od 1 do 2%, miąższ owoców około 0,3-0,5%, a liście ok. 0,5% olejku lotnego, bogatego w aldehydy oraz ketony (ok. 20%). W olejku cytryńcowym występują: cytral, jlangen = ylangen, karen, alfa- i beta-chamigren, beta-chamigrenal, p-cymen, alfa-pinen, beta-pinen, limonen, terpinen, octan bornylu, octan citronelylu, linalol, terpinen-4-ol, seskwikaren, beta-selinen, alfa-santalen, santalol, citronelol, geraniol, beta-elemen, kuparen, klowen i in.
Owoce zawierają kwas jabłkowy (10%), kwas cytrynowy (8-12%), kwas winowy (3-5%), bursztynowy, pektyny, fosfolipidy, fitosterole, witaminę C (ok. 350-600 mg/100 g suchych owoców), karoteny, tokoferole (ok. 30 mg/100 g suchych owoców!), garbniki (katechinowe), cukry (ok. 1,5-2%), alkohole cukrowe (mannitol, sorbitol); fitosterole (stigmasterol, beta-sitosterol); cykliczne dipeptydy; saponiny triterpenowe (kwas ursolowy), ponadto aktywny farmakologicznie olejek eteryczny (0,3-2%) bogaty w cytral, seskwikaren, beta-2-bisabolen, alfa-ylangen, alfa- i beta-chamigren i chamigrenal. W nasionach jest około 34% tłustego oleju. Spośród lignanów występują andżeloilogomisyna (angeloylgomisin) O, P, Q, gomisyna A-J, K1, K2, K3, L1, L2, M1, M2, N, O i R, schizandrole, benzylogomisyna, schizandyny.
Lignany są obecne we wszystkich częściach rośliny, ale najwięcej jest ich w korze (ok. 10% schizandryn) oraz całych owocach wraz z nasionami (ok. 5% schizandryn). W pędach jest od 2 do 10% lignanów. Lignany mają strukturę dibenzocyklooktanu. Do lignanów należą: schizandryna A, schizandryna B, schizandryna C, gamma-schizandryna (racemiczna forma schizandryny B), gomisyna (gomisin) A, gomisyna N.
Struktura lignanów Schisandra; źródło obrazka: Haiyan Xu, Jingjing Gan, Xiaohong Liu, Ruiyang Wu, Yi Jin, Mi Li, Bo Yuan; Journal of Ethnopharmacology; Volume 147, Issue 1, 2 May 2013, Pages 224–231
Cytryniec działa adaptogennie, czyli zwiększa zdolności przystosowawcze organizmu do środowiska. Zwiększa odporność organizmu na czynniki stresowe. Poprawia metabolizm mózgowia, nasila procesy poznawcze, analityczne i kojarzeniowe. Poprawia pamięć, zdolności uczenia się. Hamuje zmiany zanikowe w układzie nerwowym (wpływ neuroprotekcyjny). Działa veno- i hepatoprotekcyjnie za sprawą obecności bioflawonoidów i lignanów. Znosi stany depresji, znużenia; pobudza do aktywności życiowej. Wywiera wpływ przeciwmiażdżycowy. Doskonały do rekonwalescencji po przebytych chorobach wyniszczających.
Owoce są używane do produkcji kwaśnych potraw i napojów (orzeźwiających kompotów, soków), nalewek oraz mieszanek herbacianych (polecam łączyć z głogiem, dziką różą, aronią, bzem czarnym, dereniem, hibiskusem); uzupełniają dietę w karoteny (prowitamina A), witaminę E, łatwo przyswajalne żelazo, magnez, fosfor, wapń i krzem.
Wyciąg z cytryńca chińskiego na alkoholu działa szybciej i pełniej niż odwar, czy napar. Usprawnia krążenie obwodowe. Stymuluje centralny układ nerwowy. Normalizuje ciśnienie krwi. Chroni wątrobę przed toksynami (wpływ hepatoprotekcyjny). Stymuluje syntezę glikogenu. Pobudza apetyt i reguluje trawienie.
Liście i pędy ulistnione również zawierają witaminę C, lignany i olejek eteryczny, dlatego znalazły zastosowanie w leczeniu schorzeń wątroby, depresji, stanów stresowych, zaburzeń kognitywnych i chorób zanikowych (degeneracyjnych) układu nerwowego. Cytryniec to roślina, która powinien znać każdy geriatra i stosować w codziennej praktyce.
Wskazania: zaburzenia pamięci i koncentracji, stany stresowe, trudności w uczeniu się u dzieci i osób starszych, miażdżyca, choroba Alzheimera (i inne choroby zwyrodnieniowe, zanikowe i otępienne układu nerwowego), stwardnienie rozsiane, autyzm; borelioza; choroba nowotworowa, niedokrwistość, stany depresji i spadku aktywności; pomocniczo w chorobach zakaźnych, np. grypie, anginie; stany zapalne, marskość i stłuszczenie wątroby; zatrucia mikotoksynami, pestycydami, lekami, węglowodorami; intensywny trening i wysiłek fizyczny lub psychiczny; rekompensacja powysiłkowa; spadek libido (popędu płciowego).
Preparaty i dawkowanie:
Ekstrakt suchy, zawierający nie mniej niż 2% schizandryny: 500-800 mg 1-2 razy dziennie.
Nalewka na pędach, liściach, owocach 1:5 alkoholu 50-60%: 15 ml 2 razy dziennie lub 30 ml 1 raz dziennie.
Sproszkowane owoce suche: 10 g 1-2 razy dziennie.
Sproszkowane pędy, kora: 1-2 g 1-2 razy dziennie.
Nalewka na winie (100 g rozdrobnionego surowca na 500-700 ml wina wytrawnego): 1 kieliszek dziennie przez 1-2 tygodnie. Kurację wznawiać co 2-3 miesiące.
Efekty widoczne po 1-2 tygodniach regularnego stosowania. Sok tłoczyć z całych owoców, wraz z nasionami. Taki sok zamrozić w torebkach do lodu. Pić po 30-50 ml 2 razy dziennie.
Wyciąg ze świeżych owoców (woda z cukrem lub miodem + owoce 1:1; następnie zmiksować blenderem, podusić, zagrzać do wrzenia; odcedzić) pić po 30 ml (2 łyżki) 2 razy dziennie.
Spirytus i wino zwiększają rozpuszczalność i wchłanianie lignanów, dlatego polecam do mieszaniny ekstrahującej (np. przy wyrobie wyciągu) zwilżyć owoce, pędy ulistnione i liście spirytusem lub do wody z cukrem/miodem dodać nieco rumu, spirytusu lub wina. Pędy, kora, owoce, liście gotowane 5-10 minut w winie lub w wódce z karmelem/miodem zawierają więcej lignanów.
Schisandra chinensis wykazuje wybitny synergizm z innymi ziołami usprawniającymi procesy uczenia się, poznawania, kojarzenia, adaptogennymi i przeciwstresowymi, np.: Andrographis paniculata, Lepidium peruvianum meyenii (peruvianum), Withania somnifera, Rhodiola rosea, ocimum sanctum, Codonopsis pilosula, Cicer arietinum, Eleutherococcus senticosus, Centella asiatica.
W kosmetologii (kosmetyce) wyciągi z owoców cytryńca wykorzystano jako składnik odżywczy (witamina E, C, prowitamina A, biopierwiastki, głównie fosfor, potas, krzem), przeciwzapalny, pojędrniający, zmiękczający naskórek, opóźniający procesy starzenia się skóry i zapobiegający przebarwieniom oraz przeciwdziałający nierównemu kolorytowi cery. Obkurcza rozszerzone pory, uelastycznia włókna białkowe, pobudza procesy naskórnikowania (regeneracji), zapobiega zaczopowaniu i rogowaceniu ujść gruczołów łojowych i mieszków włosowych. Zmniejsza ilość zaskórników. Sok z owoców to naturalny peeling kwasowy z zasobem substancji odżywiających skórę. Sokiem z owoców cytryńca można zmiękczać i nawilżać naskórek w przebiegu atopowego zapalenia skóry, a następnie stosować olej rokitnikowy do natłuszczania i odżywiania chorej skóry. Cytryniec wykazuje synergizm z rokitnikiem i wąkrotką (Centella asiatica) w preparatach kosmetycznych.
Polecam publikację ukazującą mechanizm działania przeciwzapalnego Schisandra na watrobę: Gomisin N in the herbal drug gomishi (Schisandra chinensis) suppresses inducible nitric oxide synthase gene via C/EBPβ and NF-κB in rat hepatocytes autorstwa: Yuna Takimoto, Hai-Yan Qian, Emi Yoshigai, Tadayoshi Okumura, Yukinobu Ikeya, Mikio Nishizawa; Volume 28, 15 January 2013, Pages 47–56.
Grujecznik japoński – Cercidiphyllum japonicum Siebold & Zuccarini jest drzewem z rodziny grujecznikowatych – Cercidiphyllaceae, występującym w Azji, ale sadzonym powszechnie w Europie. Surowcem leczniczym są gałązki, kora i liście – Frondes, Cortex et Folium Cercidiphylli. Można je suszyć w temp. do 50 stopni C. Liście najlepiej zbierać w maju i czerwcu, a gałązki lub korę wiosną lub jesienią.
   Grujecznik japoński, Krosno, wrzesień 2012 r.
Składniki aktywne: flawonoidy (taksyfolina, mirycetyna, kwercetyna), fenolokwasy (kwas galusowy, kwas ellagowy), cercydynina = cercidin (związek fenolowy C14H12O8 o działaniu przeciwdrobnoustrojowym), ellagotaniny (garbniki).
Glikozydy fenolowe występujące w grujeczniku Cercidiphyllum japonicum; źródło obrazka: Takashi Tanaka i in., Chem. Pharm. Bull. 49(4) 486—487 (2001).
Taksyfolina jest flawanonolem o działaniu przeciwzapalnym. Mirycetyna należy do flawonoli i działa moczopędnie. Kwercetyna hamuje degradacje hialuronianów, dzięki czemu wpływa ochronnie na tkankę łączną właściwą. Zapobiega skutkom chemioterapii przeciwnowotworowej, opóźnia powstawanie zmarszczek. Zapobiega zawałom i zakrzepom, wpływa przeciwzapalnie i ochronnie na neurony oraz komórki nabłonkowe i wątrobowe. Jest silnym antyoksydantem i przeciwrodnikiem. Obniża stężenie glukozy we krwi. Kwercetyna, kaempferol, czy naryngenina to inhibitory sulfatazy estronu w wątrobie. Działa antyestrogennie, zatem może być wykorzystana w uzupełniającym leczeniu nowotworów piersi estrogenozależnych. Kwercetyna hamuje rozwój wielu nowotworów
Wyciągi z grujecznika pobudzają proliferację komórek nabłonkowych, analogicznie jak minoxidil i procyjanidyna B2 (patrz publikacja Towatari K , Yoshida K , Mori N , Shimizu K , Kondo R , Sakai K: Polyphenols from the heartwood of Cercidiphyllum japonicum and their effects on proliferation of mouse hair epithelial cells; . Planta Med. 2002 Nov; 68(11): 995-8).
Dla wyjaśnienia podam, że procyjanidyna B2, podobnie jak minoxidil działają pobudzająco na wzrost włosów. Procyjanidyny należą do polifenoli spokrewnionych z leukoantocyjanami i antocyjanami (cyjanidyna). Posiadają strukturę epikatechnową. Wykazują działanie ochronne na komórki nerwowe, nabłonkowe i wątrobowe. Wzbudzają procesy regeneracji nabłonków, hepatocytów, a jednocześnie wpływają immunomodulująco i przeciwnowotworowo. Procyjanidyna, podobnie jak cyjanidyna, peonidyna, czy malwidyna wykazują właściwości ochronne na naczynia krwionośne, poprawiające krążenie krwi (mikrokrążenie). Polecane są w leczeniu stanów zapalnych siatkówki, naczyniówki i tęczówki oka, a przy tym w zaburzeniach krążenia ocznego. Obniżają poziom cukru we krwi. Procyjanidyna B2 znalazła zastosowanie w leczeniu łysienia (preparaty do włosów – aerozole, roztwory do wcierania).
Procyjanidyna B2
Działanie fitofarmakologiczne: przeciwnowotworowe, odtruwające, moczopędne, przeciwzapalne, przeciwalergiczne.
Wskazania: w leczeniu wspomagającym nowotwory; stany zapalne jelit, żołądka, wątroby i trzustki; marskość i stłuszczenie wątroby; choroby alergiczne; łysienie; stany zapalne jajników i macicy, endometrioza; cukrzyca, stany zapalne nerek; zaburzenia krążenia skórnego i ocznego, zapalenie siatkówki, naczyniówki i tęczówki; choroba wieńcowa, zaburzenia krążenia obwodowego, miażdżyca, choroby zwyrodnieniowe neurologiczne.
Zewnętrznie: trudno gojące się rany, trądzik, wypadanie włosów, atopowe zapalenie skóry, wypryski, cellulitis, rozstępy.
Preparaty i dawkowanie:
1. Wyciąg na winie: 100 g gałązek, kory lub liści zalać 500 ml wina wytrawnego czerwonego lub białego, odstawić na 1 miesiąc, po czym przefiltrować. Zażywać po 1 kieliszku do wina czerwonego 1 raz dziennie przez 2 tygodnie; powtarzać raz na kwartał taką kurację.
2. Napar: 2 łyżki suchych rozdrobnionych liści zalać 1 szklanką wrzącej wody, odstawić na 30 minut pod przykryciem. Przecedzić. Pić 2 razy dziennie po 200 ml przez miesiąc. Wznawiać kurację raz na kwartał.
3. Odwar: 1 łyżkę gałązek lub kory rozdrobnionej zalać 1 szklanką wody, na małym ogniu pod przykryciem doprowadzić do zagotowania, gotować 20 minut, odstawić na 30 minut pod przykryciem; przecedzić. Pić 2 razy dziennie po 200 ml. Jest mocniejszy od naparu z liści.
4. Roztwór do wcierania we włosy przy łysieniu i stanach zapalnych skóry owłosionej: 100 g liści lub gałązek świeżych zalać 300 ml gorącego alkoholu 50%, odstawić na 1 tydzień, przecedzić. Wymieszać z nalewką pokrzywową 1:5 lub wodą brzozową, albo spirytusem mrówkowym w proporcji 1:1. Wcierać we włosy po umyciu co 3 dni przez 3 miesiące. Wymienione składniki można zmieszać też razem w równych częściach.
W 2009 r. opisałem sadziec konopiasty (ang. Hemp Aggrimony) – Eupatorium cannabinum Linne: https://rozanski.li/?p=848 Jest to gatunek występujący w Europie, Azji i Północnej Afryce. W Polsce spotkać go można na podmokłych łąkach, pastwiskach, polanach, w dolinach cieków wodnych, przy zbiornikach wodnych. Rodzaj sadziec – Eupatorium należy do rodziny astrowatych (złożonych) – Asteraceae (=Compositae). Korzeń sadźca konopiastego – Radix Eupatorii cannabini zawiera olejek eteryczny, pochodne benzofuranów (euparyna), alkaloidy pirolizydynowe (supinina = supinine C15H25NO), seskwiterpeny, polisacharydy (inulina) i flawonoidy. W europejskiej medycynie ludowej wyciągi wodne z korzeni były stosowane w leczeniu kolki żółciowej, zastojów żółci, zapalenia pęcherzyka żółciowego oraz obrzęku wątroby. Odwar z korzeni działa rozkurczowo, żółciopędnie i przeciwzapalnie. Paradoksalnie, pomimo, że surowiec zawiera alkaloidy pirolizydynowe (hepatotoksyczne) to jednak działa hepatoprotekcyjnie (ochronnie na miąższ wątroby).

Likopsamina (lycopsamine)
Ziele (liść) sadźca konopiastego w okresie kwitnienia zasobne jest w olejek eteryczny (0,3-0,5%), laktony seskwiterpenowe germakranolidowe (np. eupatoriopikryna 0,4%), polisacharydy (inulina), flawonoidy (eupatoryna, rutyna, hiperozyd, astragalina), alkaloidy pirolizydynowe (echinatyna, lykopsamina, rinderyna, intermedyna), pochodne benzofuranu, żywice, garbniki, fenolokwasy (kwas kawowy), fitosterole (taraksasterol). Eupatoriopikryna nadaje gorzki smak surowcowi. W medycynie ludowej napar z ziela stosowany jest w leczeniu schorzeń wątroby i pęcherzyka żółciowego. Zewnętrznie, najlepiej napar na świeżym zielu stosuje się do okładów przy siniakach, obrzękach i wypryskach (wysypkach). Wodny wyciąg działa ochronnie na miąższ wątroby, pomimo, że zawiera alkaloidy pirolizydynowe. Laktony seskwiterpenowe działają cytotoksycznie wobec komórek rakowych. Napar i odwar z ziela u niektórych osób mogą powodować lekkie rozwolnienie. Również w dużych dawkach odwar z ziela i korzenia posiada właściwości łagodnego laxans. Wskutek aktywności rozkurczowej (spazmolitycznej), wzmagania wydzielania soków trawiennych należy do środków zapobiegających zaparciom.
  źródło obrazka: http://www.awl.ch
Eupatoriopikryna = eupatoriopicrine
Echinatyna, C15H25NO5


Nie wolno podawać przetworów z Eupatorium kobietom ciężarnym i karmiącym, bowiem zawiera substancje genotoksyczne, teratogenne, embriotoksyczne i cytotoksyczne. W dawkach przeciętnych (1-2 łyżki surowca na szklankę wrzącej wody, 2-3 razy dziennie po 100-150 ml) działa rozkurczowo, przeciwbólowo, żółciopędnie, przeciwzapalnie, przeciwobrzękowo i immunostymulująco. Odwar (gotować surowiec: korzeń lub ziele 10-20 minut na wolnym ogniu) dawkować podobnie.
W tradycyjnej medycynie chińskiej stosowany jest gatunek sadziec japoński – Eupatorium japonicum Thunberg (=Eupatorium fortunei Turczaninow) – Eupatorii Herba, Peilan. Jest to zioło pod względem temperaturowym neutralne. Działa na śledzionę, żołądek i płuca.
Zastosowanie lecznicze: obrzęk żołądka, brak apetytu, nudności, wymioty, biegunka, zapalenie żołądka, zapalenie wątroby, uczucie mdłości w ustach, gorączka z dreszczami, bóle hipochondryczne, język biało obłożony. Zawarty w surowcu octan nerylu działa przeciwwirusowo. Odwar wpływa przeciwzapalnie, napotnie, aktywująco na system odpornościowy. Surowiec zawiera olejek eteryczny (beta-kariofilen, alfa-humulen, tymol), laktony seskwiterpenowe, trójterpeny i flawonoidy.
Dawka: 5-10 g, standardowo 6 g; surowiec rozdrobniony gotować 20 minut w 1-2 szklankach wody, potem otrzymany odwar wypić w ciągu dnia.
Gatunek Eupatorium perfoliatum Linne (sadziec wirginijski, syn. Eupatorium virginicum, Eupatorium connatum Michaux ) występuje w Ameryce Północnej (wschodnie stany). Pozyskiwane jest ziele kwitnące – Herba Eupatorii perfoliati. Zawiera laktony seskwiterpenowe (euperfolina, eufoliatoryna, euperfolid), flawonoidy (rutyna, eupatoryna, astragalina, hiperozyd, izokwercytryna, trifolina, kaemferol, hispidulina, eupafolina, patuletyna, nikotyfloryna), polisacharydy (heteroksylany, inulina), fitosterole, trójterpeny, olejek eteryczny, fenolokwasy (kwas kawowy, dikawoiloglukarowy, dikawoilochinowy). Działa immunostymulująco i przeciwzapalnie. Pobudza fagocytozę (pożeranie antygenów) granulocytów. W większych stężeniach działa cytotoksycznie i hamuje rozwój komórek rakowych. Działa sensybilizująco (zwiększa wrażliwość skóry na światło), pobudza wydzielanie soków trawiennych. Wpływa napotnie, rozkurczowo i przeciwgorączkowo. Stosowany w leczeniu i profilaktyce grypy, przy stanach zapalnych, tendencjach do infekcji bakteryjnych i wirusowych, chorobach gorączkowych, stanach skurczowych układu pokarmowego. W medycynie ludowej stosowany jest odwar (gotować 15-20 minut, stosować w dawkach jak nasz krajowy gatunek sadziec konopiasty lub zgodnie z tradycyjną medycyną chińską – jak sadziec japoński).
Euperfolina C20H28O6
Niebawem możliwe będzie pozyskiwanie kłączy kosaćca, szczególnie gdy rozpoczną się rozmaite prace porządkowe w rowach melioracyjnych i stawach hodowlanych (pogłębianie, oczyszczanie). Kłącza można też pozyskiwać jesienią.
Dziko rosnącym gatunkiem jest kosaciec żółty – Iris pseudoacorus Linne, z rodziny kosaćcowatych – Iridaceae. Do tej rodziny należy też rodzaj mieczyk – Gladiolus, np. gatunek mieczyk błotny – Gladiolus paluster Gaudin, mieczyk drobnokwiatowy – Gladiolus parviflorus Berdau, czy mieczyk dachówkowaty – Gladiolus imbricatus Linne.
Kosaciec żółty posiada kłącza grube, rozgałęzione. Liście szablaste, lancetowate, równowąskie. Kwiaty żółte, długoszypułkowe. Kwitnie od maja do czerwca. Rośnie nad brzegami rzek i stawów, na błotach i bagnistych łąkach, preferuje wody stojące i wolno płynące. W ogrodach uprawianych jest wiele rozmaitych odmian kosaćca, np. kosaciec niemiecki – Iris germanica Linne powstał wskutek skrzyżowania Iris pallida Lamarck, Iris variegata Linne i Iris aphylla Linne (wg S. Wóycicki, 1957 r., s. 337). Gatunki te pochodzą z Europy środkowo-wschodniej i południowej. Iris germanica kwitnie na biało, żółto, fioletowo, purpurowo, a nawet wytwarza kwiaty dwubarwne. Iris florentina Linne pochodzi z rejonu Morza Śródziemnego.
 Fot. Kosaciec żółty, maj 2007 r., Swarzędz.
Do celów leczniczych stosuje się następujące gatunki:
1. Kosaciec żółty – Iris pseudoacorus L. zawiera magniferynę, wiolaksantynę, benzochinony (iryschinon = Irisquinone), glikozyd nasercowy (izoflawonowy) irydynę (7-glucoside of irigenin; 5,7-dihydroxy-3-(3-hydroxy-4,5-dimethoxyphenyl)-6-methoxychromen-4-one = O-methylated flavonoids), olejek eteryczny, iryzynę (irisin), irischinon A (irisquinone A), kwas mirystynowy, hemicelulozy, pektyny, m-karboksyfenyloalanina. P. Kaššák (2012 r.) wykazał obecność kwasu galusowego (5 g w 100 g świeżego kłącza), flawonoidów (jako katechiny) – ok. 33,7% w 100 g świeżego surowca, przy czym podczas przechowywania surowca suchego zawartość flawonoidów spadała. Surowcem jest kwiat i kłącze – Rhizoma et Flos Iridis pseudoacori. Kłącza najlepiej suszyć w temp. 40-50 stopni C, a kwiaty w temp. 20-30 stopni C. Długotrwałe suszenie i światło niekorzystnie wpływają na skład surowca i obniżają jego wartość leczniczą. Jest to silnie działające zioło, po przedawkowaniu jest trujące. Napar z kwiatu (1 łyżka na szklankę wrzącej wody lub mleka, z miodem, syropem klonowym, syropem z agawy, z propolisem, sokiem malinowym) działa wykrztuśnie, napotnie, przeciwgorączkowo, moczopędnie i uspokajająco. W chorobach układu oddechowego (infekcje, alergia, stany zapalne, kaszel, chrypka) stosować 4 razy dziennie po 100 ml. Odwar z kłączy działa przeciwdrobnoustrojowo, pobudzająco na miesiączkowanie, wzmagająco na wydzielanie śluzu i oczyszczanie nabłonka dróg oddechowych, przeciwkaszlowo, przeciwbólowo, uspokajająco, rozkurczowo na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, rozwalniająco i przeciwnowotworowo (szczególnie wyciąg alkoholowy z kłączy). Pobudza procesy odtruwania, wzmaga wydzielanie żółci i soku trzustkowego. Działa ochronnie na wątrobę. Hamuje stany zapalne w stawach, tkance łącznej właściwej i mięśniowej. 2 g surowca zalać 1 szklanką wody, gotować na małym ogniu pod przykryciem 20 minut, przecedzić po 20 minutach. Podzielić na 4 porcje i wypić w ciągu dnia. Ponadto do okładów, przemywania skóry, płukanek przy stanach zapalnych skóry i błon śluzowych. Daje niekiedy dobre wyniki w leczeniu atopowego zapalenia skóry (okłady, przemywanie). Sproszkowane kłącze nadaje się do wyrobu zasypek na skórę (25-30%, dodać też tlenek cynku 5%, tlenek magnezu 0,5%, skrobię 10%, kredę – węglan wapnia 15-25%, sproszkowany liść babki 10-25%, korzeń żywokostu 10-20%) przyspieszających gojenie u ustępowanie stanów zapalnych skóry. Intrakt 1:3 na kłączu (alkohol 50%, gorący) dodany do oleju lnianego, rokitnikowego, z lnianki, pasty cynkowej, maści tranowej i balsamu Szostakowskiego (w równych proporcjach) i z dodatkiem olejku herbacianego (3%) leczy trudno gojące się rany, owrzodzenia i wypryski. Intrakt z suchego kłącza rozdrobnionego (100 g na 500 ml gorącego alkoholu 50%) działa uspokajająco, antybakteryjnie, przeciwwirusowo, pierwotniakobójczo, roztoczobójczo i fungistatycznie. Wzmaga diurezę i miesiączkowanie. Usuwa stany lękowe, znosi nerwice wegetatywne. Proponuję stosować 3 razy dziennie po 3 ml przy zakażeniach ogólnoustrojowych, skóry, układu oddechowego i moczowego. Przy zakażeniach układu moczowego polecam:
Rp. Wyciąg polecany przy infekcjach układu moczowo-płciowego.
Kłącze kosaćca żółtego lub niemieckiego 25 g Ziele połonicznika 20 g Ziele nawłoci 20 g Liść ortosyfonu lub boldo 20 g Liść mącznicy lub borówki 25 g Ziele nasturcji 20 g
Zioła wymieszać i rozdrobnić, zwilżyć spirytusem. Po 5 minutach zalać 1400 ml wina czerwonego wytrawnego. Postawić na reszo i powoli doprowadzić do wrzenia. Trzymać na małym ogniu 10 minut, po czym odstawić pod przykryciem do ostygnięcia. Przelać do słoja, zamknąć i zostawić na 7 dni, codziennie lub co dwa dni wstrząsając. Przefiltrować. Pić kieliszek (do wina czerwonego) 2 razy dziennie przy zakażeniach układu moczowego.
 
2. Kosaciec niemiecki – Iris germanica L. zawiera olejek eteryczny (ok. 0,2%), w w nim iron (10-20%): alfa-, beta- i gamma-iron; kwas mirystynowy, seskwiterpeny, naftalin; flawonoidy (irilon, irigenin, iriflogenin, irisolon), mono, bi- i spirocykliczne trójterpenoidy (irydale). Iridale w czasie przechowywania surowca ulegają utlenieniu do ironów i właśnie one są odpowiedzialne za fiołkowy zapach kłączy (stąd w dawnych lekospisach “korzeń fiołkowy”, choć z fiołka nie pochodził). W miarę przechowywania surowca spada zawartość flawonoidów, ale rośnie zawartość ironów. Pod dwóch latach przechowywania kłącze ma najwyższą zawartość ironów, ale po 3-4 latach ich udział w składzie zaczyna maleć. Kosaciec niemiecki zawiera pochodne benzochinonu, fitosterole (stigmasterol-3-O-β-D-glucopyranoside, stigmasterol), polisacharydy (w kłączach 50%, w tym skrobię, śluzy), kwas synapinowy, protokatechowy, galusowy, magniferynę. Magniferyna jest pochodną ksantonu (xanthone) o działaniu przeciwdrobnoustrojowym, antyoksydacyjnym, hamującym 5-alfa-reduktazę, przeciwcukrzycowym i ochronnym na żołądek (gastroprotectivum) i wątrobę (hepatoprotectivum). Surowce: kwiat, liście i kłącze. Liście są źródłem flawonoidów i witaminy C.
Magniferyna.
Acetovanillone (acetowanillon).
 Fot. Kosaciec żółty, maj 2007 r., Swarzędz.
3. Kosaciec amerykański – Iris versicolor L. (=Iris virginica L.) pochodzi z Ameryki Północnej, jest uprawiany w Europie; zawiera trójterpeny (iriversical C-31 trójterpen, 0,2%), fruktany 7%, sacharozę (2%), żywicę, olejek eteryczny, garbniki, fitosterole, kwas salicylowy. Surowiec – kłącze suche – Rhizoma Iridis versicoloris. W tradycyjnej medycynie Indian w leczeniu puchliny wodnej. Ponadto jako środek zapobiegający wymiotom u ciężarnych kobiet, w chorobach reumatycznych (stawów) i schorzeniach wątroby. Stosowany był odwar z rozdrobnionego kłącza oraz sproszkowane kłącze. Dawka 3-5 g surowca 2-3 razy dziennie.
4. Iris tenax Douglas ex Lindley (Oregon Iris) pochodzi z Ameryki Północnej – świeże kłącza stosowane w leczeniu zapalenia wyrostka robaczkowego (Appendix vermiformis) – zastosowanie homeopatyczne.
5. Kosaciec blady – Iris pallida Lamarck pochodzi z krajów wokół Morza Adriatyckiego, zawiera fenolokwasy (kwas p-kumarowy, ferulowy, synapinowy), izoflawony (irydyna, irygenina, iryzolidon, irylon, tektorydyna), fitosterole i triterpeny (alfa- i beta-amyryna, alfa-irygermanal, gamma-irygermanal, irypallidal), ksantony, śluzy, skrobię, olejek eteryczny (irony, acetovanillon, acetofenon, acetoveratron). Bicykliczne triterpeny przy utlenianiu dają alfa-, beta- i gamma-iron o zapachu fiołkowym.
Kosaciec blady – Iris pallida L. i kosaciec niemiecki – Iris germanica L. mają podobne zastosowanie lecznicze i właściwości farmakologiczne. Wskazania są następujące: dychawica oskrzelowa (astma), zapalenie oskrzeli, kaszel różnego pochodzenia, nieżyt jamy nosowo-gardłowej, migrena, nerwobóle, nieżyty układu oddechowego wskutek palenia tytoniu (kaszel poranny palaczy), podniecenie nerwowe, stany nieżytowe żołądka i jelit, choroby trzustki, stany zapalne nerek, pęcherza moczowego i gruczołu krokowego, choroby reumatyczne, choroby wątroby. Nowe badania dowodzą, że wyciągi z kłączy kosaćców działają cytotoksycznie wobec komórek nowotworowych, stąd niektórzy fitoterapeuci zalecają preparaty z kosaćca w leczeniu wspomagającym nowotwory. Wodne wyciągi z kłączy kosaćca działają niewątpliwe wykrztuśnie, rozmiękczająco, przeciwzapalnie, hamują rozwój bakterii, wirusów, pierwotniaków i grzybów; pobudzają oddychanie, wzmagają diurezę, łagodzą kaszel, wpływają rozkurczowo na mięśnie gładkie; rozluźniają mięśnie szkieletowe i uspokajają; działają przeciwlękowo. Nalewka z kwiatów i kłączy działa pobudzająco na miesiączkowanie i działa uspokajająco; mocno pobudza wydzielanie moczu, oddziałuje też przeciwbólowo i relaksująco.
Olejek eteryczny z kosaćca jest stosowany w przemyśle kosmetycznym. Odwar z kłączy kosaćca działa rozjaśniająco na cerę, zmiękczająco, odżywczo, nawilżająco, przeciwtrądzikowo i przeciwzapalnie. Hamuje rozwój bakterii. Ekstrakty z kłączy kosaćca mogą być stosowane do wyrobu toników, mleczek kosmetycznych, kremów (15-20%), a zaparzone sproszkowane kłącza jako maseczka kosmetyczna. Sproszkowane kłącza są też dobrą zasypką przeciwzapalną, gojącą i antyseptyczną na skórę. Proszek taki można mieszać ze skrobią ryżową (15-25%), ziemniaczaną (15-25%), bentonitem (15-25%), węglanem wapnia (3-5%), tlenkiem cynku (1-2%), olejkiem miętowym – przy świądzie skóry (0,1-0,2%), olejkiem herbacianym – przy potówkach i trądzikowej cerze (0,5-1%). Do roztworów nalewki kosaćcowej (15%) można dodawać hydrochinon (1-5%) i sok z pietruszki (10%), sok z korzenia chrzanu (5%) i sok cytrynowy (10-15%) w celu wzmocnienia działania wybielającego (przeciwko plamom i piegom). Sproszkowane kłącza kosaćca (15-25%) wymieszane z kwaskiem cytrynowym (10%), kwasem winowym (lub jabłkowym, bursztynowym 5%), węglanem wapnia (10-25%), wodorowęglanem sodu (soda oczyszczona) 15-25%, tlenkiem cynku (0,5%), witaminą C (0,1-0,5%) i olejkiem eukaliptusowym (0,25-0,5%) i (lub) herbacianym (0,2-0,5%) daje doskonały proszek do czyszczenia zębów i hartowania dziąseł, usuwający zapalenie dziąseł, grzybicę jamy ustnej i kamień nazębny. Proszek z uwagi na zawartość wodorowęglanu sodu i kwasku cytrynowego będzie burzliwie pienił się. Właściwości myjące zęby wzmocni dodatek (5-10%) sproszkowanego korzenia mydlnicy, zawierający saponiny (związki powierzchniowo czynne). Dawne proszki do czyszczenia zębów zawierały również tlenek magnezu (0,5-1%), wodorowęglan potasu (5-15%), sproszkowany skrzyp (jako źródło naturalnej krzemionki), glinkę naturalną, bentonit, olejek miętowy.
Odwar – Decoctum Iridis: 5 g kłączy rozdrobnionych zalać 1 szklanką wody; gotować na małym ogniu 20 minut, odstawić na 20 minut, przecedzić. Dodać syrop malinowy, miód. Pić kilka razy dziennie po 50-100 ml w razie nieżytu układu oddechowego. W innych chorobach – 2 razy dziennie po 100 ml. Ponadto do obmywania, okładów, płukanek.
Napar – Infusum Iridis: 2 łyżki kwiatów zalać 1 szklanką mleka lub wody wrzącej, odstawić pod przykryciem na 20 minut, przecedzić. Stosować jako środek moczopędny, czyszczący krew, przeciwalergiczny, przeciwzapalny i uspokajający. Pić 2-3 razy dziennie po 60-100 ml.
Nalewka – Tinctura Iridis: 100 g rozdrobnionych kłączy zalać 500 ml alkoholu 50%, odstawić na 1 miesiąc, przecedzić. Doustnie przyjmować 5 ml 3 razy dziennie przez 3 tygodnie. Kuracje wznawiać co kwartał. Lepiej działa kłącze kosaćca gotowane w winie. 100 g rozdrobnionego kłącza suchego zwilżyć spirytusem i po 5 minutach zalać 500 ml wina czerwonego lub białego wytrawnego. Gotować 5 minut na wolnym ogniu, przelać wszystko do słoja, zamknąć, zostawić na tydzień. Przefiltrować. Codziennie wypijać 30 ml wina. Stosować przy chorobach przewlekłych, lękach, nowotworach i nerwicach.

Towaroznawstwo zielarskie, kosmetyczne i żywności funkcjonalnej
http://www.pwsz.krosno.pl/aktualnosci/art,398,zapisy-na-studia-podyplomowe.html
Czas trwania: 3 semestry
Zgodnie z ustawą z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 z późn. zm.) Studia podyplomowe trwają nie krócej niż dwa semestry. Program kształcenia powinien umożliwiać uzyskanie przez słuchacza co najmniej 60 punktów ECTS, przy czym uczelnia jest obowiązana do określenia ich efektów kształcenia oraz sposobu ich weryfikowania i dokumentacji.
Oferta skierowana do: technolodzy żywności, zielarze, fitoterapeuci, lekarze, kosmetolodzy, farmaceuci, pielęgniarki, dietetycy, pracownicy centrów Spa, uzdrowisk, ośrodków turystyki, odnowy biologicznej i rekreacji, absolwenci zdrowia publicznego, osoby zajmujący się promocją zdrowia i zdrowego stylu życia, pracownicy drogerii, osoby planujące otworzyć sklepy ze zdrową żywnością, sklepy zielarsko-medyczne lub drogerie z artykułami zielarskimi i suplementami diety; terapeuci chcący podnieść swoje kwalifikacje w zakresie towaroznawstwa zielarskiego i kosmetycznego; pracownicy firm kosmetycznych; technolodzy i dystrybutorzy suplementów diety, środków dietetycznych, żywności i kosmetyków; wszyscy zainteresowani tematyką.
Wymagania dla kandydatów: zgodnie z definicją zawartą w ustawie z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 z późn. zm.) studia podyplomowe są formą kształcenia, na którą są przyjmowani kandydaci posiadający kwalifikacje co najmniej pierwszego stopnia, prowadzoną w uczelni, instytucie naukowym Polskiej Akademii Nauk, instytucie badawczym lub Centrum Medycznym Kształcenia Podyplomowego, kończące się uzyskaniem kwalifikacji podyplomowych.
Wymagania: Ukończenie studiów co najmniej I stopnia.
Kandydat zobowiązany jest przedłożyć:
– dyplom ukończenia studiów inżynierskich, licencjackich lub magisterskich (kserokopia potwierdzona),
– uiścić opłatę (dowód wpłaty), wypełniony kwestionariusz osobowy;- 2 zdjęcia (format legitymacyjny)
– kserokopię dowodu osobistego,
- informacje o płatniku faktury (gdy firma finansuje studia)
– w przypadku dyplomu uzyskanego za granicą: oryginał dyplomu oraz jego tłumaczenie na język polski potwierdzony przez upoważnione instytucje, a także dokument potwierdzający nostryfikację dyplomu lub zaświadczenie o zwolnieniu z postępowania nostryfikacyjnego
Zgodnie z ustawą z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z dn. 20.04.2004r (tekst jednolity Dz.U. Nr 69 poz. 415 z 2008r.z późn. zm.) Rozporządzenie Ministra pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 września 2010 r. w sprawie standardów i warunków prowadzenia usług rynku pracy (Dz. U. 2010, Nr 177, poz. 1193) podstawowymi usługami rynku pracy są:
- pośrednictwo pracy;
- poradnictwo zawodowe i informacja zawodowa;
- pomoc w aktywnym poszukiwaniu pracy;
STUDIA PODYPLOMOWE
Starosta na wniosek bezrobotnego, poszukującego pracy lub pracownika w wieku 45 lat i więcej, może sfinansować do wysokości 100% koszty studiów podyplomowych należne organizatorowi. Z Funduszu Pracy można opłacić koszt studiów podyplomowych do wysokości 3 – krotności przeciętnego wynagrodzenia. Bezrobotnemu, któremu starosta przyznał sfinansowanie kosztów studiów podyplomowych, za okres uczestnictwa w tych studiach zgodnie z ich programem przysługuje stypendium w wysokości 20% zasiłku. W przypadku podjęcia przez uczestnika studiów podyplomowych zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub działalności gospodarczej w trakcie ich odbywania, nie zawiesza się finansowania tych studiów oraz wypłaty stypendium, do planowanego terminu ich zakończenia. W przypadku przerwania studiów podyplomowych z winy uczestnika, kwota wydatkowana na ich finansowanie podlega zwrotowi.
Zakres studiów. Towaroznawstwo zielarskie, żywności funkcjonalnej i kosmetyczne jest to dziedzina interdyscyplinarna, obejmująca ogół wiadomości o towarach, podstawowe dane o surowcach i materiałach, założenia technologicznych procesów wytwarzania, możliwości stosowania i eksploatacji towarów, własności i ocena użytkowa wyrobów gotowych, magazynowanie i transport towarów, sposoby ich konserwacji, ustalanie wielkości ubytków naturalnych oraz strat towarowych, dobór materiałów opakowaniowych i konstrukcji opakowań, metody badań surowców, półwyrobów i wyrobów gotowych, przepisy normalizacyjne i prawne regulujące zagadnienia jakości towarów oraz ich znakowania. Towaroznawstwo wykorzystuje wynik badań z dziedziny biologii, chemii, fizyki, geografii, ekonomii i psychologii. Podstawą są nauki przyrodnicze, niezbędne do oceny do oceny własności fizykochemicznych towarów, zachodzących w nich procesów biofizykochemicznych („życie surowców i towarów”), zapobiegania niekorzystnym zmianom własności użytkowych towarów w czasie przechowywania i transportu, programowania procesów technologicznych.
Towaroznawstwo zielarskie jest działem towaroznawstwa obejmującym ogół wiadomości o towarach pochodzenia roślinnego, które mają znaczenie dla zielarstwa, kosmetyki, fitoterapii, żywienia oraz dietetyki prozdrowotnej oraz leczniczej. Zajmuje się podstawowymi danymi o surowcach i materiałach zielarskich, założeniach technologicznych procesów wytwarzania, możliwościami stosowania i eksploatacji towarów, własnościami i oceną użytkową wyrobów gotowych (w tym zagadnieniami jakości), magazynowaniem, transportem towarów, sposobami ich konserwacji, ustalaniem wielkości ubytków naturalnych oraz stratami towarowymi, doborem materiałów opakowaniowych i konstrukcji opakowań dla surowców i produktów ziołowych, metodami badań surowców, półwyrobów i wyrobów gotowych, przepisami normalizującymi i prawnymi regulującymi zagadnienia jakości towarów i ich znakowania. Towaroznawstwo zielarskie wykorzystuje wyniki badań z dziedziny chemii, fizyki, biologii, geografii i ekonomiki. Podstawą są nauki biologiczne (np. botanika, biochemia), chemiczne (chemia analityczna, fizyczna) oraz medyczne i farmaceutyczne (farmakognozja, farmakologia, biofarmacja, receptura, dietetyka). Nauki te są niezbędne do oceny własności fizykochemicznych towarów, zachodzących w nich procesów bio-fizyko-chemicznych („życie surowców i produktów kosmetycznych”), zapobiegania niekorzystnym zmianom własności użytkowych towarów w czasie przechowywania i transportu, programowania procesów technologicznych. Znajomość geografii dostarcza wiadomości o obszarach pochodzenia surowców, warunkach klimatycznych panujących w różnych rejonach świata (wiąże się to, np. z doborem odpowiednich opakowań). Znajomość ekonomiki i handlu pozwala na ustalanie i planowanie stanu i ruchu zapasów, popytu i podaży, transportu, wahań cenowych, zysków i strat.
W badaniach strat towarowych dąży się do ustalenia: miejsca występowania strat, przyczyn ich powstawania, podstawowych czynników powodujących straty oraz kierunków działania profilaktycznego. Jakość towaru określa się najczęściej na podstawie znajomości jego składu chemicznego, właściwości, sposobu wytwarzania, cech użytkowych, gatunku, możliwości zafałszowania, sposobu eksploatacji. Towaroznawstwo zielarskie jest ściśle powiązane z farmakognozją. Farmakognozja – nauka o surowcach pochodzenia roślinnego, mineralnego i zwierzęcego. Zajmuje się surowcami naturalnymi i ich składnikami; metodami badania surowców naturalnych z zastosowaniem metod fizycznych, chemicznych i biologicznych oraz badaniami możliwościami ich zastosowania w postaci leków, kosmetyków i suplementów.
Towaroznawstwo kosmetyczne jest działem towaroznawstwa obejmującym ogół wiadomości o surowcach i wyrobach kosmetycznych. Zajmuje się podstawowymi danymi o surowcach i materiałach kosmetycznych, założeniach technologicznych procesów wytwarzania, możliwościami stosowania i eksploatacji towarów, własnościami i oceną użytkową wyrobów gotowych (w tym zagadnieniami jakości), magazynowaniem, transportem towarów, sposobami ich konserwacji, ustalaniem wielkości ubytków naturalnych oraz stratami towarowymi, doborem materiałów opakowaniowych i konstrukcji opakowań dla surowców i produktów kosmetycznych, metodami badań surowców, półwyrobów i wyrobów gotowych, przepisami normalizującymi i prawnymi regulującymi zagadnienia jakości towarów i ich znakowania. Towaroznawstwo kosmetyczne wykorzystuje wyniki badań z dziedziny chemii, fizyki, biologii, geografii i ekonomiki. Podstawą są nauki biologiczne (np. botanika, biochemia), chemiczne (chemia analityczna, fizyczna, organiczna i nieorganiczna, chemia polimerów) oraz medyczne i farmaceutyczne (dermatologia, farmakognozja, farmakologia, biofarmacja, receptura). Nauki te są niezbędne do oceny własności fizykochemicznych towarów, zachodzących w nich procesów bio-fizyko-chemicznych („życie towarów”), zapobiegania niekorzystnym zmianom własności użytkowych towarów w czasie przechowywania i transportu, programowania procesów technologicznych. Znajomość geografii dostarcza wiadomości o obszarach pochodzenia surowców, warunkach klimatycznych panujących w różnych rejonach świata (wiąże się to, np. z doborem odpowiednich opakowań). Znajomość ekonomiki i handlu pozwala na ustalanie i planowanie stanu i ruchu zapasów, popytu i podaży, transportu, wahań cenowych, zysków i strat.
Żywność może być uznana za funkcjonalną, jeśli udowodniono jej korzystny wpływ na jedną lub więcej funkcji organizmu ponad efekt odżywczy, który to wpływ polega na poprawie stanu zdrowia, samopoczucia i/lub zmniejszeniu ryzyka chorób. Żywność ta musi przypominać postacią żywność konwencjonalną i wykazywać korzystne oddziaływanie w ilościach, po których oczekuje się, że będą normalnie spożywane z dietą – nie są to tabletki ani kapsułki, ale część składowa prawidłowej diety. Towaroznawstwo żywności funkcjonalnej jest działem towaroznawstwa spożywczego ograniczonym do surowców, produktów mineralnych, zwierzęcych i roślinnych, które poza wartościami odżywczymi mają korzystny wpływ na zdrowie i zapobiegają niektórym chorobom lub wspomagają ich leczenie. Należą tutaj między innymi surowce i żywność bogate w kwasy wielonienasycone, błonnik, probiotyki, prebiotyki, fitosterole, specyficzne aminokwasy, witaminy i biopierwiastki, fosfolipidy,, czy bioflawonoidy.
Zgodnie z Ustawą z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365, z późn. zm.) w art. 169 ust.1 „ Uczelnia może prowadzić studia podyplomowe w zakresie obszaru kształcenia, z którym związany jest co najmniej jeden kierunek studiów przez nią prowadzony. Studia podyplomowe Towaroznawstwo zielarskie, kosmetyczne i żywności funkcjonalnej prowadzone są w ramach zakładów: Zakład Towaroznawstwa oraz Zakład Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich.
Sylwetka absolwenta: Absolwent uzyskuje kwalifikacje do prowadzenia drogerii i sklepu zielarsko-medycznego. Absolwent posiada wiedzę z zakresu towaroznawstwa, opakowalnictwa i przechowalnictwa, chemii, biochemii, makro- i mikroekonomii, zarządzania, zarządzania jakością oraz oceny jakości surowców i produktów zielarskich, kosmetycznych i żywności funkcjonalnej.
Absolwent posiada umiejętności oceny jakości i własności surowców i produktów kosmetycznych, zielarskich, suplementów diety i żywności funkcjonalnej.
Jest przygotowany do przeprowadzania analizy cyklu trwania produktu oraz oceny oddziaływania produktu i procesu technologicznego na środowisko.
Absolwent jest przygotowany do pracy w: małych, średnich i dużych przedsiębiorstwach przemysłowych oraz jednostkach gospodarczych na stanowiskach związanych z produkcją, przechowywaniem i handlem wyrobami kosmetycznymi, zielarskimi, suplementami diety i żywnością funkcjonalną; w laboratoriach analitycznych i kontroli jakości oraz certyfikacji produktów; jednostkach kontrolno-pomiarowych; organach nadzoru urzędowego; ośrodkach badawczo-rozwojowych oraz jednostkach doradczych i projektowych.
Wykaz przedmiotów realizowanych w ramach studiów:
Przedmiot
1.Towaroznawstwo zielarskie
2.Towaroznawstwo kosmetyczne
3.Towaroznawstwo żywności funkcjonalnej i suplementów diety
4.Podstawy receptury i technologii produkcji preparatów zielarskich
5.Podstawy receptury i technologii produkcji preparatów kosmetycznych
6.Podstawy receptury i technologii produkcji żywności funkcjonalnej
7.Podstawy farmakologii
8.Podstawy farmakognozji
9.Ustawodawstwo w kosmetyce, zielarstwie, żywności i farmacji
10.Dietetyka i diety specjalne
11.Uprawa roślin kosmetycznych, zielarskich i przyprawowych
12.Bromatologia
13.Toksykologia żywności, ziół i kosmetyków
14.Anatomia funkcjonalna człowieka
15.Biochemia i fizjologia człowieka
16.Język obcy w towaroznawstwie – do wyboru (nazewnictwo specjalistyczne w towaroznawstwie): język angielski, niemiecki lub rosyjski
17.Zajęcia terenowe z zielarstwa i uprawy roślin
18.Pierwsza pomoc przedmedyczna
19.Znakowanie opakowań, znaczenie instrukcji używania lub ulotki informacyjnej
20.Przechowalnictwo i obrót produktami zielarskimi, kosmetycznymi i spożywczymi
21.Systemy zarządzania jakością i certyfikaty w zakresie towarów kosmetycznych, zielarskich i żywnościowych
22.Chemia surowców i produktów żywnościowych, kosmetycznych, zielarskich oraz suplementów diety
23.Botanika roślin kosmetycznych, zielarskich i dietetycznych z elementami etnobotaniki
24.Marketing wyrobów kosmetycznych, zielarskich i żywności funkcjonalnej
25.Przedsiębiorczość i działalność gospodarcza
26.Bezpieczeństwo żywości i suplementów diety
27.Instrumentalne metody badań w towaroznawstwie
28.Filozofia i etyka w towaroznawstwie
29.Bioinformatyka i biomatematyka w towaroznawstwie kosmetycznym, zielarskim i żywności funkcjonalnej
30.Seminarium
31.Praca dyplomowa
Dodatkowy atut ukończenia studiów podyplomowych w PWSZ w Krośnie: Zaświadczenie o ukończeniu kursu dla naszych studentów, zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2009 r.
Na podstawie Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2009 r. w sprawie kwalifikacji osób wydających produkty lecznicze w placówkach obrotu pozaaptecznego, a także wymogów, jakim powinien odpowiadać lokal i wyposażenie tych placówek oraz punktów aptecznych możliwe jest wydawanie naszym absolwentom Zaświadczenia o ukończeniu kursu w ramach studiów podyplomowych, zgodnego z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2009 r. (Dz. U. 2009 Nr 21, poz.118), które potwierdza kwalifikacje niezbędne do prowadzenia sklepu zielarsko-medycznego i wydawania produktów leczniczych w sklepach zielarsko-medycznych. Jest to swoistego rodzaju uprawnienie drogisty, dzięki któremu absolwent będzie mógł podjąć prace lub kierownictwo w drogerii krajowej lub zagranicznej.
W sklepach zielarsko-medycznych osoby wydające produkty lecznicze muszą posiadać:
1) tytuł zawodowy:
a) magistra farmacji, lekarza, pielęgniarki,
b) technika farmaceutycznego lub równorzędne
kwalifikacje lub
2) co najmniej wykształcenie średnie i wiedzę z zakresu:
a) farmakologii,
b) farmakognozji,
c) anatomii i fizjologii człowieka,
d) dietetyki i fizjologii żywienia,
e) towaroznawstwa zielarskiego,
f) rodzajów, sposobu znakowania opakowań, znaczenia instrukcji używania lub ulotki informacyjnej,
g) zasad prawidłowego przechowywania i obrotu produktami leczniczymi oraz postępowania w przypadku reklamacji i wstrzymania lub wycofania z obrotu,
h) udzielania pierwszej pomocy
— nabytą w ramach kursu z zakresu towaroznawstwa zielarskiego, lub
3) kwalifikacje uznawane w drodze odrębnych przepisów w przypadku obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub pastw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) — stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym.
§ 2. W sklepach specjalistycznych zaopatrzenia
medycznego i sklepach ogólnodostępnych osoby wydające produkty lecznicze muszą posiadać wiedzę z zakresu:
1) zastosowania sprzedawanych produktów leczniczych,
2) przechowywania sprzedawanych produktów leczniczych
— nabytą z informacji zawartych w ulotkach załączonych do produktów leczniczych.
Silna Kadra
Zajęcia są prowadzone przez wybitnych specjalistów. Połowa zajęć odbywa się w laboratoriach. Studentom zostanie przekazana wiedza praktyczna i przydatna w pracy zawodowej.
Miejsce odbywania studiów: Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Stanisława Pigonia, 38-400 Krosno (dzielnica Suchodół), ul. Dmochowskiego 12.
Koszt studiów: 3500 zł
Możliwość opłacania w ratach: I rata 1500 zł, II rata 1000 zł, III rata 1000 zł (w kolejnych semestrach)
Zajęcia będą odbywać się w soboty-niedziele, co dwa tygodnie.
Bliższe informacje na temat studiów podyplomowych:
Instytut Gospodarki i Polityki Społecznej Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. S. Pigonia w Krośnie
ul. Dmochowskiego 12
38-400 Krosno
tel: 13 43 755 80
kierownik studiów: dr Izabela Betlej
Bliższe informacje na temat studiów podyplomowych dostępne na oficjalnej stronie PWSZ w Krośnie: http://www.pwsz.krosno.pl/aktualnosci/art,398,zapisy-na-studia-podyplomowe.html
Podanie na studia dostępne do pobrania: http://www.pwsz.krosno.pl/gfx/pwszkrosno/pl/defaultaktualnosci/16/398/1/p_o_d_a_n_i_e_na_stud_pod_ziel.pdf
Wykładowcy prowadzący zajęcia to specjaliści, naukowcy i praktycy, np. prof. dr hab. Tadeusz Trziszka, dr n. biol. Henryk Różański, prof. URz dr hab. Łukasz Łuczaj, o. dr Marcelin Pietryja, dr Izabela Betlej, dr inż. Barbara Krochmal-Marczak, dr n. med. Wacław Wulf, prof. KUL dr hab. Ireneusz Ledwoń, dr Łukasz Wojtyczek, mgr Paweł Hodurek, mgr inż. Anna Pietrasz i in.
Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. St. Pigonia w Krośnie przygotowuje swoich studentów do zawodu. Posiada dobrze wyposażone laboratoria, dlatego szczególny nacisk położono na realizację ćwiczeń praktycznych podczas studiów podyplomowych.
II Komunikat – plik .pdf kliknij i ściągnij – link
Ramowy Program I Międzynarodowej Konferencji “Ziołolecznictwo, biokosmetyki i żywność funkcjonalna” Krosno, 18-19 kwietnia 2013 roku
Komunikat II
RAMOWY PROGRAM I MIĘDZYNARODOWEJ KONFERENCJI ZIOŁOLECZNICTWO, BIOKOSMETYKI I ŻYWNOŚC FUNKCJONALNA
KROSNO, 18-19 KWIETNIA 2013 ROKU
Czwartek 18 kwietnia 2013 r.
Miejsce: PWSZ im S. Pigonia w Krośnie, ul. Dmochowskiego 12, dzielnica Suchodół
8.15 – 12.00 Rejestracja uczestników
8.45 – 10.15 Powitanie i uroczyste otwarcie konferencji Aula PWSZ im. S. Pigonia w Krośnie – mgr Franciszek Tereszkiewicz, Kanclerz PWSZ im. S. Pigonia w Krośnie:
przemówienie Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. Stanisława Pigonia w Krośnie – prof. dr hab. Grzegorz Przebinda
przemówienie Rektora Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu – prof. dr hab. Roman Kołacz
przemówienie prezydenta miasta Krosna – mgr inż. Piotr Przytocki
przemówienie Marszałka Województwa Podkarpackiego – dr Mirosław Karapyta
przemówienie Marszałka Województwa Dolnośląskiego – mgr Rafał Jurkowlaniec
przemówienie Rektora Niepublicznej Wyższej Szkoły Medycznej we Wrocławiu – prof. dr hab. n. chem. Aleksander Koll
przemówienie Rzecznika Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych – dr n. med. Wojciech Łuszczyna
przemówienie Prezesa Polskiego Towarzystwa Zielarzy i Fitoterapeutów – dr n. biol. Henryk Różański
odczytanie adresów okolicznościowych skierowanych do uczestników konferencji – mgr Iwona Wajs
10.15 – 11.20 Wykłady plenarne (przewodniczy prof. dr hab. Stanisław Wężyk, prof. dr hab. Zbigniew Dobrzański)
10.15 – 10.45 Mechanizmy działania leków roślinnych – prof. dr hab. Iwona Wawer, Warszawski Uniwersytet Medyczny
10.50 – 11.20 Miłorząb japoński – „„Czy to jedność, w swej jedności… czy też dwie są to istności” – dr hab. n. farm. Ilona Kaczmarczyk-Sedlak, Śląski Uniwersytet Medyczny
11.20 – 11.40 Przerwa kawowa
11.40 – 13.20 Wykłady plenarne (przewodniczy prof. dr hab. Iwona Wawer, prof. dr hab. Aleksander Koll)
11.40 – 12.10 Właściwości przeciwdrobnoustrojowe preparatów pochodzenia roślinnego – prof. dr hab. Adam Kaznowski, dr Edyta Konecka, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
12.15 – 12.45 Biopreparaty z jaj – prof. dr hab. Tadeusz Trziszka, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu
12.50 – 13.20 Wpływ ziołolecznictwa klasztornego na rozwój medycyny – dr o. Marcelin Pietryja, Klasztor Braci Mniejszych Franciszkanów w Katowicach – Panewnikach
13.35 – 15.00 Obiad
15.15 – 15.55 Wykłady plenarne (przewodniczy prof. dr hab. Adam Kaznowski, prof. dr hab. Józefa Chrzanowska)
15.15 – 15.45 Analityka substancji bioaktywnych w żywności – prof. dr hab. Jan Oszmiański, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu
15.50 – 16.20 Produkty tradycyjne i regionalne – dr inż. Maciej Oziembłowski, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu
16.25 – 16.40 Dyskusja i podsumowanie pierwszej części konferencji
16.40 – 16.55 Przerwa kawowa
Sekcja I Biokosmetyki i suplementy pochodzenia roślinnego
17.00 – 17.55 Sesja referatowa – 4 referaty po 10 min (przewodniczy dr hab. n. farm. Stanisław Boryczka, prof. dr hab. Roman Niżnikowski)
17.00 – 17.10 Najlepsze kosmetyki naturalne – rzeczywistość czy marketing, Elżbieta Bukowska
17.15 – 17.25 Kosmetyki naturalne a organiczne – Elżbieta Sikora, Politechnika Krakowska
17.30 – 17.40 Wpływ bazy kosmetyku na przenikanie kwasu ursolowego przez skórę, Małgorzata Jaworska, Elżbieta Sikora, Jan Ogonowski, Politechnika Krakowska
17.45 – 17.55 Kosmetyki naturalne – czyli ile natury w kremie? – Katarzyna Orzeł, Agnieszka Barańska, Monika Kowalczyk, Joanna Król, Wyższa Szkoła Zawodowa Kosmetyki i Pielęgnacji Zdrowia w Warszawie, Uniwersytet Medyczny w Lublinie
18.00 – 18.20 Dyskusja i podsumowanie pierwszej części obrad
Sekcja II Zielarstwo i fitoterapia ludzi i zwierząt
17.00 – 18.10 Sesja referatowa – 5 referatów po 10 min (przewodniczy dr o. Marcelin Pietryja, prof. dr hab. n. farm. i n. med. Wiktor Stelmach)
17.00 -17.10 Etnobotanika dziko rosnących warzyw liściowych: przykłady z Polski, Chorwacji i Chin, Łukasz Łuczaj, Uniwersytet Rzeszowski
17.15 -17.25 Nowe pochodne betuliny o aktywności przeciwnowotworowej, Ewa Bębenek, Elwira Chrobak, Stanisław Boryczka, Śląski Uniwersytet Medyczny
17.30 -17.40 Aktywność olejku drzewa herbacianego (Melaleuca alternifolia L.) wobec drożdży Candida albicans według różnych metod oceny, Katarzyna Rajkowska, Marta Maroszyńska, Alicja Kunicka-Styczyńska, Politechnika Łódzka
17.45 -17.55 Dziedzictwo Alego Abu ibn Siny (Awicenny), czyli o niektórych roślinach aromatycznych i leczniczych Iranu, Adam Matkowski, Mehdi Rahimmalek, Mehran Miroliaei, Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu
18.00 – 18.10 Nasiona czarnuszki nadzieją dla alergików, Krzysztof Błecha, Centrum Ziołolecznictwa Ojca Grzegorza Sroki w Żywcu
18.10 – 18.30 Dyskusja i podsumowanie pierwszej części obrad
19.00. Uroczysty bankiet w restauracji Gąsior & Gąsior w Krośnie przy ulicy Bieszczadzkiej 82.
Piątek 19 kwietnia 2013 r.
Miejsce: PWSZ im S. Pigonia w Krośnie, ul. Dmochowskiego 12, dzielnica Suchodół
8.30 – 10.00 Sekretariat konferencji
Sekcja II Zielarstwo i fitoterapia ludzi i zwierząt
9.00 – 10.40 Sesja referatowa – 7 referatów po 10 min – (przewodniczy dr hab. n. farm. Ilona Kaczmarczyk-Sedlak, dr inż. Małgorzata Korzeniowska)
9.00 – 9.10 Związki biologicznie aktywne i wykorzystanie farmakognostyczne aronii czarno owocowej (Aronia melanocarpa), borówki czernicy (Vaccinium mirtyllus) i dzikiej róży (Rosa canina) – Mirosława Teleszko, Aneta Wojdyło, Jan Oszmiański, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu.
9.15 – 9.25 Chromatografia cienkowarstwowa – bioautografia w ocenie aktywności biologicznej składników roślinnych – Irena Maria Choma, UMCS w Lublinie.
9.30 – 9.40 Zastosowanie nanorurek węglowych w medycynie – Anna Pietrasz, Urszula Narkiewicz, PWSZ im. S. Pigonia w Krośnie, Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie.
9.45 – 9.55 Zastosowanie preparatów fitoncydowych w profilaktyce przeciwpasożytniczej na przykładzie fermy danieli – Janusz Kilar, Henryk Różański, Maria Ruda, Magdalena Kilar, PWSZ im. S. Pigonia w Krośnie.
10.00 – 10.10 Charakterystyka substancji czynnych w produktach do zwalczania ptaszyńca zarejestrowanych w URPLWMiPB – Izabela Betlej, Jolanta Baran, PWSZ im. S. Pigonia w Krośnie.
10.15 – 10.25 Zastosowanie olejków eterycznych w łagodzeniu objawów depresji – Monika Kowalczyk, Agnieszka Barańska, Joanna Matuszek, Mateusz Jasikowski, Krystyna Skalicka-Woźniak, Uniwersytet Medyczny w Lublinie.
10.30 – 10.40 Właściwości lecznicze miodu w opinii studentów Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. S. Pigonia w Krośnie – Kamil Kłosowicz, Aneta Janusz, Justyna Stygar, Małgorzata Dziura, PWSZ im. S. Pigonia w Krośnie
10.45 – 11.05 Dyskusja
11.05 – 11.30 Przerwa kawowa
11.30 – 13.10 Sesja referatowa – 7 referatów po 10 min (przewodniczy dr hab. Łukasz Łuczaj, dr inż. Janusz Kilar)
11.30 – 11.40 Zastosowanie chromatografii cieczowej z detektorem masowym w analizie bioflawonoidów – Jan Oszmiański Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu.
11.45 – 11.55 Ekstrakt z brzozy jako źródło substancji biologicznie czynnych – Magdalena Malinowska, Elżbieta Sikora, Jan Ogonowski, Politechnika Krakowska.
12.00 – 12.10 Zastosowanie aloesu w lecznictwie i kosmetologii – Monika Kowalczyk, Agnieszka Barańska, Kamila Zabłocka, Joanna Matuszek, Katarzyna Orzeł, Maciej Barański, Uniwersytet Medyczny w Lublinie.
12.15 – 12.25 Zastosowanie wybranych roślin w redukcji cellulitu – Joanna Matuszek, Monika Kowalczyk, Agnieszka Barańska, Mateusz Jasikowski, Małgorzata Kozyra, Uniwersytet Medyczny w Lublinie.
12.30 – 12.40 Preparaty fitoncydowe i syntetyczno-roślinne w leczeniu opornego trądziku – Acne vulgaris – Joanna Anglart-Różańska, Magdalena Kilar, Henryk Różański, Izabela Betlej, PWSZ im. S. Pigonia w Krośnie.
12.45 – 12.55 Zastosowanie roślin anabolicznych w rekonwalescencji – Barbara Krochmal-Marczak, Henryk Różański, Izabela Betlej, PWSZ im. S. Pigonia w Krośnie.
13.00 – 13.10 Zastosowanie roślin nootropowych, adaptogennych i miorelaksujących u dzieci z zaburzeniami kognitywnymi i spastycznościami – Henryk Różański, Janusz Kilar, Marcelin Pietryja, PWSZ im. S. Pigonia w Krośnie, Klasztor Braci Mniejszych Franciszkanów w Katowicach – Panewnikach.
13.10 – 13.30 Dyskusja
13.30 – 13.45 Przerwa kawowa
Sekcja III Żywność funkcjonalna i prozdrowotna
9.00 – 10.40 Sesja referatowa – 7 referatów po 10 min – (dr inż. Barbara Krochmal-Marczak, dr n. farm. Katarzyna Paradowska)
9.00 – 9.10 Możliwości utylizacji ubocznych produktów przetwórstwa ryb – Zbigniew Dobrzański, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu.
9.15 – 9.25 Możliwość wykorzystania niekonwencjonalncyh surowców roślinnych w produkcji wędlin podrobowych – Małgorzata Korzeniowska, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu.
9.30 – 9.40 Wpływ procesu technologicznego na właściwości polisacharydów nieskrobiowych w cieście żytnim wzbogaconym jęczmieniem nagim, Ewa Szczepańska, Zygmunt Gil, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu.
9.45 – 9.55 Nieskrobiowe polisacharydy i białka w cieście pszennym sporządzonym na zakwasie jęczmiennym z nowej odmiany jęczmienia nagiego Gawrosz – Anna Czaja, Agata Wojciechowicz-Budzisz, Zygmunt Gil, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu
10.00 – 10.10 Suplementy pochodzenia naturalnego i ich rola w diecie człowieka – Katarzyna Orzeł, Agnieszka Barańska, Joanna Matuszek, Joanna Król, Wyższa Szkoła Zawodowa Kosmetyki i Pielęgnacji Zdrowia w Warszawie.
10.15 – 10.25 Naturalne środki słodzące korygujące kwaśny smak soków wiśniowych – Paulina Nowicka, Aneta Wojdyło, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu.
10.30 – 10.40 Len – zapomniane dobro natury – Elżbieta Rymar, Uniwersytet Rzeszowski.
10.45 – 11.05 Dyskusja
11.05 – 11.30 Przerwa kawowa
11.30 – 12.55 Sesja referatowa – 7 referatów po 10 min – (przewodniczy dr Izabela Betlej, dr n. biol. Henryk Różański)
11.30 – 11.40 Profil kwasów tłuszczowych i składników mineralnych jako atrybuty funkcjonalności mleka koziego – Jolanta Baran, Izabela Betlej, Maciej Pompa-Roborzyński, PWSZ im. S. Pigonia w Krośnie, Politechnika Rzeszowska.
11.45 -11.55 Struktura ziela wybranych surowców olejkowych i agrotechniczne możliwości jej kształtowania – Anna Kiełtyka-Dadasiewicz, Barbara Krochmal-Marczak, Beata Król, PWSZ im. S. Pigonia w Krośnie, Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie.
12.00 – 12.10 Skład kwasów tłuszczowych wybranych olejów roślinnych – dietetycznych i kosmetycznych źródeł kwasów z rodziny omega-6 i omega-3 – Beata Król, Anna Kiełtyka-Dadasiewicz, Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie, PWSZ im. S. Pigonia w Krośnie.
12.15 – 12.25 Wrocławski Park Technologiczny – B+R, skalowanie, produkcja pilotażowa – Joanna Kułdo, Wrocławski Park Technologiczny SA.
12.30 – 12.40 Racjonalne odżywianie jako czynnik warunkujący prawidłowy rozwój dzieci w wieku szkolnym – Agnieszka Barańska, Katarzyna Orzeł, Monika Kowalczyk, Joanna Matuszak, Kamila Zabłocka, Maciej Barański, Uniwersytet Medyczny w Lublinie.
12.45 – 12.55 Prozdrowotne i funkcjonalne właściwości mięsa – Kazimierz Pokrywka, Krzysztof Tereszkiewicz, Piotr Molenda, PWSZ im. S. Pigonia w Krośnie, Politechnika Rzeszowska im. Ignacego Łukaszewicza, Uniwersytet Rzeszowski.
13.00 – 13.10 Dodatki ziołowe w profilaktyce chorób szynszyli – Olga Szeleszczuk, Sabina Kaim, Piotr Niedbała, Marcin Gorczyński, Maja Odkidacz, Uniwersytet Rolniczy w Krakowie, „Bellako” sp. z o.o. Warszawa.
13.10 – 13.30 Dyskusja
13.30 – 13.45 Przerwa kawowa
13.45 – 14.00 Podsumowanie konferencji – prof. dr hab. n. farm. Iwona Wawer, dr Izabela Betlej
14.15 – 15.30 Obiad
Sesja posterowa w dniu 18 kwietnia 2013 w godzinach od 8.30 do 18.30
Sekcja I Biokosmetyki i suplementy pochodzenia roślinnego
1. Właściwości konserwujące olejków eterycznych w kosmetykach – Marta Maroszyńska, Alina Kunicka – Styczyńska, Katarzyna Rajkowska, Politechnika Łódzka.
2. Ekstrakt z nagietka w recepturze śmietanki kosmetycznej – Katarzyna Mitka, Jolanta Jaśkowska, Justyna Trela, Politechnika Krakowska.
3. Wpływ bazy kosmetyku na uwalnianie kwasu usninowego – Elżbieta Sikora, Jan Ogonowski, Karolina Śliwa, Joanna Ziobroń, Politechnika Krakowska.
4. Ochronny wpływ ekstraktu z kocanki na błonę biologiczną – Aleksandra Włoch, Jan Oszmiański, Halina Kleszczyńska, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu.
5. Skutki oddziaływania ekstraktu z liści kiwi z błoną biologiczną – Sylwia Cyboran, Jan Oszmiański, Halina Kleszczyńska, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu.
6. Ekstrakty z róży jako naturalne inhibitory cyklooksygenaz oraz procesów peroksydacji lipidów – Paulina Strugała, Anna Dudra, Janina Gabrielska, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu.
7. Skutki oddziaływania ekstraktów z wiśni z dodatkiem maltodextryny z błoną biologiczną – Dorota Bonarska – Kujawa, Hanna Pruchnik, Jan Oszmiański, Anna Bąkowska – Barczak, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu.
8. Ochronny wpływ wybranych polifenoli roślinnych w odniesieniu do błony biologicznej – Dorota Bonarska – Kujawa, Halina Kleszczyńska, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu.
9. Wpływ lipofilowości surowców kosmetycznych na ich przenikanie przez skórę – Marlena Wójtowicz, PWSZ im. S. Pigonia w Krośnie.
10. Zastosowanie kwasów organicznych w peelingu skóry łojotokowej – Joanna Anglart Różańska, Anna Pietrasz, Izabela Betlej, Mikhael Hakim, PWSZ im. S. Pigonia w Krośnie.
11. Ekstrakcja flawonoidów z wybranych surowców roślinnych (zielona herbata) – Jolanta Gazda, PWSZ im. S. Pigonia w Krośnie.
12. Właściwości ekstraktów roślinnych bogatych w bioflawonoidy – Agnieszka Szałankiewicz, PWSZ im. S. Pigonia w Krośnie.
13. Ekstrakt pozyskiwany z nasion czarnej porzeczki w warunkach nadkrytycznego CO2 jako cenny surowiec kosmetyczny – Anna Wajs-Bonikowska, Radosław Bonikowski, Józef Kula, Magdalena Sikora, Agnieszka Maciąg, Politechnika Łódzka.
14. Ekstrakt z nasion truskawki pozyskiwany metodą ekstrakcji CO2 w stanie nadkrytycznym jako cenny składnik produktów kosmetycznych – Radosław Bonikowski, Anna Wajs-Bonikowska, Józef Kula, Magdalena Sikora, Agnieszka Maciąg, Politechnika Łódzka.
15. Ekstrakt z nasion jodły koreańskiej jako potencjalny składnik preparatów kosmetycznych – Anna Wajs-Bonikowska, Radosław Bonikowski, Politechnika Łódzka.
Sekcja II Zielarstwo i fitoterapia ludzi i zwierząt
1. Ogrody ziołowe – Jadwiga Gancarz-Żebracka, Politechnika Krakowska.
2. Zawartość związków polifenolowych oraz aktywność przeciwutleniająca wybranych surowców roślinnych z rodziny różowatych z terenu Polski – Izabela Nawrot, Marta Szandruk, Alicja Nawrot, Magdalena Targońska, Adam Matkowski, Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu.
3. Porównanie metod izolacji substancji aktywnych biologicznie z materiału roślinnego – Elwira Lasoń, Jan Ogonowski, Otmar Vogt, Politechnika Krakowska
4. Aktywność farmakologiczna in vitro ekstraktów z rodziny Rosaceae, jako potencjalnych suplementów diety – Paulina Strugała, Janina Gabrielska, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu
5. Rośliny wykorzystywane w medycynie tradycyjnej jako składniki suplementów diety – Joanna Bolesławska, Małgorzata Kostecka, Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie
6. Związki biologicznie aktywne zawarte w Cieszyniance wiosennej Hacquetia epipactis (Scop.) DC. – Karolina Łamacz, Natalia Nowacka, Uniwersytet Medyczny w Lublinie.
7. Aktywność antyoksydacyjna kwiatów Eupatorium cannabinum L. – Karolina Łamacz, Uniwersytet Medyczny w Lublinie.
8. Analiza właściwości przeciwrodnikowych ekstraktów chabra bławatka, Centaurea cyanus L. – Karolina Dunikowska, Sara Janowska, Uniwersytet Medyczny w Lublinie.
9. Analiza zawartości grup metabolitów wtórnych oraz aktywności biologicznej płatków maku polnego (Papavere rhoeas L.), Sara, Karolina Dunikowska, Marta Olech, Renata Nowak, Uniwersytet Medyczny w Lublinie.
10. Analiza jakościowa i ilościowa oraz właściwości przeciwutleniające preparatu z soi – Dorota Wyspiańska, Alicja Z. Kucharska, Anna Sokół – Łętowska, Paulina Mizgier, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu.
11. Wpływ ziołolecznictwa klasztornego na rozwój medycyny – o. dr Marcelin Pietryja, Klasztor Braci Mniejszych Franciszkanów w Katowicach.
12. Wpływ ekstraktów czosnku, rozmarynu i oregano na zdrowotność i tempo wzrostu młodych królików (Oryctolagus cuniculus L.) – Marcin Gorczyński, Olga Szeleszczuk, Piotr Niedbała, L. Gacek, I. Grzegorzek, Uniwersytet Przyrodniczy w Krakowie, Instytut Zootechniki PIB, Zakład Doświadczalny Chorzelów, „Bellako” sp. z o.o. Warszawa.
13. Przeciwdrobnoustrojowa aktywność tymolu, karwakrolu i olejku gorczycowego – Adam Kaznowski, Henryk Różański, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
Sesja posterowa w dniu 19 kwietnia 2013 w godzinach od 8.30 do 18.30
Sekcja II Zielarstwo i fitoterapia ludzi i zwierząt
1. Związki aktywne i właściwości przeciwutleniające kompotów z owoców derenia jadalnego – Alicja Z. Kucharska, Anna Sokół – Łętowska, Narcyz Piórecki, Dorota Wyspiańska, Paulina Mizgier, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu.
2. Porównanie składu i aktywności przeciwutleniającej nalewek z owoców kolorowych – Anna Sokół -Łętowska, Alicja Z. Kucharska, Paulina Mizgier, Dorota Wyspiańska, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu.
3. Analiza jakościowa i ilościowa oraz właściwości przeciwutleniające preparatu z czerwonej kapusty – Paulina Mizgier, Alicja Z. Kucharska, Anna Sokół – Łętowska, Dorota Wyspiańska, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu.
4. Zawartość antocyjanów w owocach różnych odmian truskawek – Agnieszka Rogula, Alicja Z. Kucharska, Anna Sokół – Łętowska, Izabela Fecka, Paulina Mizgier, Dorota Wyspiańska, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu.
5. Wstępne studia nad migracją ołowiu i kadmu z wybranych surowców zielarskich do ich odwarów – Adam Stebel, Bożena Kowalczyk, Patryk Ochota, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach.
6. Wrażliwość Candida albicans (C.P. Robin) Berkhout na wybrane fitoncydy – Izabela Betlej, Henryk Różański, Barbara Krochmal Marczak, PWSZ im. S. Pigonia w Krośnie.
7. Zmienność składu chemicznego i właściwości farmakologicznych roślin pasożytniczych – Henryk Różański, Izabela Betlej, Anna Pietrasz, Mikhael Hakim, PWSZ im. S. Pigonia w Krośnie.
8. Składniki farmakologicznie czynne Lathraea squamaria L. – Henryk Różański, Barbara Krochmal-Marczak, Izabela Betlej, PWSZ im. S. Pigonia w Krośnie.
9. Fitoncydy jako naturalna alternatywa dla pestycydów – Izabela Betlej, Adam Kaznowski, Henryk Różański, PWSZ im. S. Pigonia w Krośnie.
10. Zastosowanie systemów biomatematycznych w badaniach fitocenoz roślin leczniczych – Joanna Anglart-Różańska, Anna Pietrasz, Barbara Krochmal Marczak, PWSZ im. S. Pigonia w Krośnie.
11. Wpływ czasu destylacji na skład i zawartość związków lotnych w hydrolacie melisowym (Melissa officinalis L.) – Agnieszka Maciąg, Danuta Kalemba, Politechnika Łódzka.
12. Aktywność olejku gorczycowego w stosunku do gąsienic Spodoptera exigua – Edyta Konecka, Joanna Grochowska, Damian Tomkowiak, Adam Kaznowski, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
Sekcja III Żywność funkcjonalna i prozdrowotna
1. The content of some nutrient and antioxidants properties of polish hard wheat grain – Radosław Spychaj, Aneta Wojdyło, Zygmunt Gil, Grzegorz Kiełbowicz, Jarosław Bojarczuk, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu.
2. Potencjał prozdrowotny pieczywa żytniego z udziałem różnych frakcji przemiału orzeszków gryki – Mirosław Żmijewski, Anna Sokół-Łętowska, Radosław Spychaj, Agata Wojciechowicz-Budzisz, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu.
3. Ziołomiody i miody – skład cukrów i właściwości antyoksydacyjne – Katarzyna Paradowska, Marta K. Jamróż, Katerina Makarowa, Katarzyna D. Zawada, Iwona Wawer, Warszawski Uniwersytet Medyczny.
4. Porównanie zimnotłoczonych olejów: lnianych (wysoko- i niskolinolenowy) i rzepakowego pod kątem właściwości prozdrowotnych – Joanna Banach, Marta Gromek, Grażyna Czarnecka, Michał Książkiewicz, Instytut Włókien Naturalnych i Roślin Zielarskich w Poznaniu
5. Wpływ nawożenia azotowego na zawartość olejków eterycznych w nasionach kopru włoskiego (Foeniculum capillaceum Gilib.) – Maria Pytlarz-Kozicka, Antoni Szumny, Mariola Zjeżdżłka, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu.
6. MikroRNA nowe perspektywy w żywności funkcjonalnej – Małgorzata Karbarz, Uniwersytet Rzeszowski.
7. Naturalna antyoksydanty i pojemność antyoksydacyjna cebuli białej i czerwonej– Ireneusz Kapusta, Tomasz Cebulak, Joanna Kotula, Uniwersytet Rzeszowski.
8. Prebiotyczny potencjał jęczmienia bogatego w β-glukany w produkcji piekarskiej. Część druga: Właściwości ciast – Ewa Szczepańska, Zygmunt Gil, Agata Wojciechowicz-Budzisz, Anna Czaja, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu.
9. Prebiotyczny potencjał jęczmienia bogatego w β-glukany w produkcji piekarskiej. Część druga: Właściwości mąk – Anna Czaja, Ewa Szczepańska, Zygmunt Gil, Agata Wojciechowicz-Budzisz, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu.
10. Suszone owoce wiśni – atrakcyjnym produktem prozdrowotnym – Paulina Nowicka, Aneta Wojdyło, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu.
11. Właściwości dietetyczne nasion lnu – Joanna Banach, Michał Książkiewicz, Marta Gromek, Grażyna Czarnecka, Barbara Kudławiec, Instytut Włókien Naturalnych i Roślin Zielarskich w Poznaniu.
12. Synergizm fosfolipidów z roślinami prokognitywnymi – Tadeusz Trziszka, Henryk Różański, Łukasz Bobak, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu, PWSZ im. S. Pigonia w Krośnie.
13. Zioła alkaloidowe, fenylopropanoidowe i terpenowe w zwiększaniu produkcyjności i zdrowotności zwierząt gospodarskich – Henryk Różański, Ryszard Kaniewski, Waldemar Drymel, AdiFeed sp. z o.o., Kanvet.
14. Mięso z jeleniowatych jako żywność funkcjonalna – Magdalena Kilar, Janusz Kilar, Maria Ruda, Henryk Różański, PWSZ im. S. Pigonia w Krośnie.
15. Wartość pokarmowa i przydatność żywieniowa nasion różnych odmian lnu – Renata Klebaniuk, Edyta Kowalczuk-Vasilev, Eugeniusz R. Grela, Jan Matras, Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie.
16. Żywieniowe możliwości modyfikacji składu mięsa cielęcego przy wykorzystaniu nasion różnych odmian lnu – Edyta Kowalczuk – Vasilev, Jan Matras, Renata Klebaniuk, Mariusz Florek, Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie.
17. Mleko jako żywność funkcjonalna – Edyta Wojtas, Magdalena Zabielska, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu.
18. Prozdrowotne właściwości bulw batata (Ipomea batatas L. [Lam.]) – Barbara Krochmal-Marczak, PWSZ im. S. Pigonia w Krośnie.
Patronat nad
I MIĘDZYNARODOWĄ KONFERECJĄ
ZIOŁOLECZNICTWO, BIOKOSMETYKI I ŻYWNOŚC FUNKCJONALNA
objęli
Marszałek Województwa Dolnośląskiego mgr Rafał Jurkowlaniec

Marszałek Województwa Podkarpackiego dr Mirosław Karapyta

Prezydent Miasta Krosna mgr inż. Piotr Przytocki

Patroni medialni
Krosno24.pl – Portal i telewizja

„GABI.net – Estetyka & Zdrowie”
„Lek w Polsce”

„Porady na zdrowie”

Kosmetologia Estetyczna

Niezależna Telewizja

II Komunikat – plik .pdf kliknij i ściągnij – link
Czerniec gronkowy – Actaea spicata Linne należy do rodziny jaskrowatych – Ranunculaceae. Jest to roślina wieloletnia, dorastająca do 60 cm wys., występująca w lasach i zadrzewieniach śródpolnych; rozproszona w całym kraju. Kwitnie od maja do czerwca. Kwiaty są drobne, 4-krotne, żółtawobiałe, zebrane w grona; płatki korony szybko opadają, kielich 4-działkowy, zapylane głównie przez chrząszcze. Owocem jest czarna połyskująca jagoda. Liście duże, długoogonkowe, podwójnie lub potrójnie 3-sieczne; odcinki (listki) 3-wrębne, jajowatolancetowate, brzegiem piłkowane. Preferuje lasy liściaste i mieszane.
Od starożytności czerniec gronkowy miał zastosowanie w lecznictwie, jednakże wszyscy zielarze ostrzegali, że przedawkowany staje się śmiertelnie trujący. Pliniusz zalecał czerniec gronkowy w leczeniu chorób kobiecych. Jacques Daléchamps ou D’Aléchamps (1513-1588), Conrad Gesner (1516-1565), Caspar (Gaspard) Bauhin (1560-1624), Albrecht von Haller (1708-1777) znali i opisywali właściwości czerńca gronkowego, podkreślając jednak jego właściwości trujące. Ziele czerńca odpędza szkodniki (repelent) – owady, roztocza, gryzonie. Z ziela można przygotować “naturalny pestycyd”, podobnie jak z tytoniu, skrzypu błotnego, czy wrotyczu (odwar na świeżym zielu do spryskiwania roślin zaatakowanych szkodnikami).
W medycynie ludowej ziele i korzeń czerńca gronkowego były stosowane jako środek przeciwskurczowy, przeciwnowotworowy, przeczyszczający, wymiotny, przeciwastmatyczny, uspokajający, przeciwbólowy. Stosowany do leczenia bólu zęba, wola, raka, histerii, zaburzeń miesiączkowania, upławów, bólu głowy zaburzeń nerwowych okresu przekwitania, astmy. Był stosowany w Norwegii, Danii, Niemczech, Rosji, Estonii, Szwajcarii, Francji, Kanadzie, na Litwie. Wyciąg z owoców po połączeniu z ałunem dawał czarny trwały barwnik. W homeopatii stosowany w leczeniu reumatyzmu, szczególnie zmian reumatycznych palców i nadgarstka, raka i owrzodzeń skóry.
Dr Fr. Oesterlen (1861 r.) wspomniał Actaea spicata, podając przy okazji nazwy synonimowe stosowane w lekospisach dla tego surowca: Rad. Aconiti racemosi seu Christophorianae, seu Hellebori nigri falsi. Również prof. G.C. Wittstein (1883 r.) opisał Christophskraut, który figurował w lekospisach pod nazwami Christophswurzel, falsche schwarze Nieswurzel, Schwarzwurzel, Wolfswurzel, Radix Christophorianae, Aconiti racemosi, Hellebori nigri falsi lub Actaea spicata. Zatem widać, że bez znajomości nazw synonimowych i nazwy właściwej czerńca gronkowego – Actaea spicata można ten surowiec pomylić z Actaea racemosa Linne, czyli z Cimicifuga racemosa Bart. = Cimicifuga racemosa (L.) Nuttall (patrz: https://rozanski.li/?p=456), z ciemiernikiem – Helleborus (patrz: https://rozanski.li/?p=408) oraz pomylić z tojadem – Aconitum (patrz: https://rozanski.li/?p=278). Ten przypadek, jak i tysiące innych – świadczą o tym, że na prawdę do tłumaczenia starych publikacji biologiczno-medycznych powinni zabierać się wyłącznie specjaliści znający nie tylko język, ale również nazewnictwo biologiczne i lekarskie, nazewnictwo farmaceutyczne i botaniczne, orientujący się w różnych układach systematycznych (taksonomicznych) bowiem bez tej znajomości następuje “radosna i nieprawdziwa twórczość”. Taki tłumaczeń złych pojawiło się w naszym kraju mnóstwo w renesansie, w wiekach XVIII i XIX, czego skutki odczuwamy do dziś – krążące i powielane fałszywe dane w literaturze zielarskiej. Ostatnio byłem w księgarni medycznej w Poznaniu i przeglądałem książki tłumaczone z języka niemieckiego, które posiadam w oryginale. Jakież było moje zdziwienie, gdy zobaczyłem, że polskie wersje tych publikacji mijały się z oryginałem, a terminologia była źle przełożona, nie mówiąc, że brakowało całych fragmentów lub rysunków. Nie rozumiem takiego postępowania i nie wiem czemu ma to służyć.
Wróćmy jednak do naszego Actaea. W dawnej fitoterapii surowcem był korzeń czerńca – Radix Actaeae, który zbierany był w kwietniu lub maju. Prof. Wittstein (1882 r.), a za nim Gerhard Madadus (1935 r.) podał, że nazwę Actaea wprowadził Plinius. Conrad Gesner użył nazwę Christophoriana. Dalechamp podał nazwę Napellus recemosus, a Caspar Bauhin przypisał roślinie nazwę Aconitum racemosum. Surowiec może mieć działanie narkotyczne.
Akteina
Zarówno ziele, jak i korzeń zawierają saponiny, flawonoidy i alkaloidy (magnofloryna, korytubryna), triterpeny (akteina), kwas akonitowy. Magnofloryna obniża ciśnienie tętnicze krwi. Zachowuje się w ustroju jak antyoksydant, zapobiega utlenianiu lipoprotein o niskiej gęstości LDL. Ochrania strukturę apolipoprotein B. Obniża napięcie mięśni szkieletowych. Zmniejsza ryzyko wystąpienia zawału. Akteina to trójterpen, który hamuje rozwój nowotworów, np. piersi (patrz praca: Einbond LS, Su T, Wu HA, Friedman R, Wang X, Ramirez A, Kronenberg F, Weinstein IB.: The growth inhibitory effect of actein on human breast cancer cells is associated with activation of stress response pathways. Int J Cancer. 2007 Nov 1;121(9):2073-83.)

Wskazania: choroba Parkinsona, skrofuloza, nadciśnienie, dychawica oskrzelowa, zaburzenia nerwowe w czasie przekwitania, nowotwory, choroby przewlekłe skóry, choroby reumatyczne; ostre stany infekcyjne układu oddechowego.
Przeciwwskazania: ciąża, laktacja. Nie podawać dzieciom.
Działania uboczne: nudności, wymioty, biegunka.
Preparaty i dawkowanie.
Nalewka czerńcowa – Tinctura Actaeae: 1 g suchego surowca (korzeń), rozdrobnionego lub sproszkowanego zalać 100 ml alkoholu 50%. Po 7 dniach przefiltrować. Zażywać po 10 kropli 1 raz dziennie lub 2 razy dziennie po 5 kropli. W razie nasilenia objawów ubocznych zmniejszyć dawkę.
Nalewka homeopatyczna: dil. D 2-4 – 3 razy dziennie po 10 kropli.
Czerniec gronkowy; źródło obrazka: http://caliban.mpiz-koeln.mpg.de; Flora von Deutschland Österreich und der Schweiz (1885).
Siódmaczek leśny – Trientalis europaea Linne (niem. Siebenstern; fr. Trientalis d’Europe; ital. Trientalis; retorom. Trientala europeica) nalezy do rodziny pierwiosnkowatych – Primulaceae. Uważany jest powszechnie za roślinę pospolitą, ale tak nie jest. Na niżu czasem w jednych lasach występuje masowo, ale w innych na próżno go szukać. W górach i na pogórzu jest rozpowszechniony, ale nie pospolity. Może być uprawiany w zadrzewieniach, na glebach wilgotnych. Łatwo rozmnaża się z nasion i z rozłogów. W Szwajcarii bardzo rzadka roślina.
Roślina wieloletnia, mająca różną wysokość, od 5 do 20 cm. Łodyga dołem naga lub skąpo ulistniona (listki dołem drobne, zasychające i opadające); wyżej jest 2-3 liście drobne, a na szczycie 5-7 eliptycznych liści dużych, całobrzegich. Kwiaty 7-krotne, gwiazdkowate, białe, choć płatki u nasady są żółtawe lub żółte. Kwiaty mają 7 płatków, 7 pręcików, 7 działek kielicha. Owoc to torebka pękająca 7 klapami. Kwitnie od maja do czerwca.
Trientalidis europaea L. – siódmaczek leśny
Siódmaczek jest bardzo cenną rośliną leczniczą. Należy do pewnych w działaniu i moich ulubionych środków. Sporadycznie opisywana jako zioło. Surowcem jest kwitnące ziele lub kłącze siódmaczka – Herba Trientalidis. Kłącze może być pozyskiwane wtedy co ziele. Surowce suszyć w ciemnym miejscu, przewiewnym, w temp. do 40 stopni C, jedynie kłącza można podsuszyć w piekarniku w temp. do 50 stopni C.
Siódmaczek należy do ziół saponinowych. Może zastąpić Smilax (Sarsaparilla), mydlnicę, pierwiosnek, tojeść, kurzyślad, krzyżownicę, mydłokę i jukę. Zawiera saponiny triterpenowe, saponiny sterydowe, flawonoidy, fenolokwasy i fitosterole.
Działanie fitofarmakologiczne: sekretolityczne, mukolityczne, przeciwzapalne, silnie antyseptyczne, mocno moczopędne, przeciwreumatyczne, czyszczące krew (odtruwające). W większych dawkach działa rozwalniająco i wymiotnie. Wyciągi z siódmaczka już po 20-30 dniach regularnego stosowania dają wyraźną poprawę przy chorobach alergicznych, astmie, chorobach reumatycznych, przewlekłych nieżytach i infekcjach układu oddechowego, przy zastojach żółci, obrzękach wskutek nagromadzenia chlorku sodu i wody oraz stanach zapalnych układu rozrodczego. Siódmaczek powinien być polecany przy zespole policystycznych jajników, endometriozie, zapaleniu jajników i jajowodów, zapaleniu gruczołu krokowego i jąder, zapaleniu pęcherza moczowego oraz artretyzmie i reumatyzmie. Saponiny sterydowe i trójterpenowe siódmaczka hamują stany zapalne skóry, błon śluzowych, kości, stawów; hamują odczyny autoimmunologiczne. Siódmaczek zawiera inhibitory dekarboksylacji aminokwasów, procesów gnilnych i fermentacyjnych. Zmniejsza wytwarzanie gazów (metan, siarkowodór), amin w jelicie grubym (skatolu, putrescyny, indolu, kadaweryny), przez co ochrania jelito grube i wątrobę przed szkodliwym wpływem tych związków. Może dzięki temu minimalizować ryzyko wystąpienia raka jelita grubego. Wiąże aminy, nitrozaminy, mikotoksyny i liczne ksenobiotyki. Wzmaga wydalanie szkodliwych metabolitów z ustroju. Nasila diurezę. Na niektóre osoby działa z lekka rozwalniająco bowiem pobudza perystaltykę jelit i wydzielanie soków trawiennych, żółci i śluzu.
Siódmaczek to swoistego rodzaju naturalna alternatywa dla leków sterydowych. Hamuje bowiem odczyny zapalne, uwalnianie histaminy, leukotrienów i prostaglandyn. Stabilizuje komórki tuczne, a przy tym hamuje odczyny immunologiczne. Dlatego w przebiegu infekcji siódmaczek należy łączyć z ziołami fitoncydowymi (np. bluszcz, eukaliptus, sandałowiec, mirra, podagrycznik, barszcz zwyczajny, anyż, majeranek, krwawnik, kardamon, jałowiec, świerk, jodła, olejek herbaciany) o działaniu przeciwdrobnoustrojowym. W medycynie od dawna łączy się sterydy z substancjami przeciwbakteryjnymi i przeciwgrzybiczymi, np. hydrokortyzon lub lorinden łączy się z antybiotykami, dziegciem lub fungistatykami. Tak samo w zielarstwie przy leczeniu infekcji połączonych z nasilonymi objawami zapalnymi możemy zastosować zioło saponinowo-sterydowe (tojeść, juka, kozieradka, czworolist, psianka słodkogórz, krzyżownica, smilax, fiołek wonny) z ziołem antybakteryjnym, pierwotniakobójczym i grzybobójczym oraz fungistatycznym.
Siódmaczek zmniejsza obrzęki stawów i obrzęki zastoinowe spowodowane niewydolnością sercowo-nerkową oraz zastojem limfy. Prawdopodobnie czyni to przez wpływ przeciwrodnikowy, przeciwzapalny, zwiększający wydalanie chlorku sodu, kwasu moczowego, mocznika i wody oraz przez stymulowanie naczyń limfatycznych. Rozszerza oskrzela, upłynnia zalegającą wydzielinę ropną i śluzową w drogach oddechowych.
Zmniejsza obrzęk gruczołu krokowego.
Wskazania: reumatyzm, artretyzm, choroby autoimmunologiczne układowe i skórne (łuszczyca, pęcherzyca, ziarnica, choroba Hashimoto); duże ryzyko wystąpienia nowotworu jelita grubego; obrzęk i przerost gruczołu krokowego; zapalenie jąder i jajników, zapalenie macicy, w tym endometrioza, jajniki policystyczne; stany alergiczne skóry i układowe; obrzęki, zastoje limfy; zatrucia; zastoje żółci; stany zapalne układu oddechowego.
Zewnętrznie (przemywanie, okłady, płukanki): stany zapalne skóry, atopowe zapalenie skóry, dermatozy, łojotok skóry i włosów; tendencje do zaskórników i cellulitis, skóra mało elastyczna, zapalenie zmieniona, podrażniona; stany zapalne oczu (ropne); stany zapalne narządów płciowych; rany suche, ropiejące, trudne do oczyszczenia (zestrupiałe) – okłady.
Przeciwwskazania: ciąża, laktacja.
Działania uboczne: nudności, częstomocz, rozwolnienie, ból brzucha.
W dużych dawkach siódmaczek wywołuje wymioty!
Preparaty i dawkowanie:
Napar – Infusum Trientalidis: 2 łyżki ziela rozdrobnionego lub 1 łyżkę kłączy zalać 1 szklanką wrzącej wody; odstawić na 20 minut, przecedzić. 100 ml 3-4 razy dziennie. W razie nudności zmniejszyć dawkę.
Odwar – Decoctum Trientalidis: 2 łyżki ziela lub 1 łyżkę kłączy rozdrobnionych zalać 1 szklanka wody, doprowadzić do wrzenia, potem zagotowania na małym ogniu; gotować 20 minut pod częściowym przykryciem; odstawić na 20 minut, przecedzić. Przepłukać pozostałość niewielką ilością wody i dopełnić odwar do brakującej objętości 200 ml. Wypić w ciągu dnia małymi porcjami. Stosować również do okładów i przemywania. Można odwar gotować tak długo, aż odparuje do połowy objętości (100 ml), po czym ciepły (nie gorący!) odwar wymieszać z olejem rokitnikowym 25 ml, tranem 20 ml, olejem konopnym, z lnianki lub lnianym 20 ml oraz z ciepłym sadłem z borsuka lub świstaka 25 ml. Następnie dodać olejek sandałowy naturalny 1 ml, olejek herbaciany 1 ml, nalewkę arnikową 13 ml, wymieszać wszystko razem. Stosować do okładania i masażu obrzękniętych miejsc, obszarów reumatycznie/artretycznie zmienionych, do okładania ran i odleżyn oraz opornych na leczenie stanów zapalnych/wypryskowych skóry.
Vinum Trientalidis: 100 g suchego ziela lub kłącza zalać 500-700 ml wina czerwonego wytrwanego; doprowadzić na malutkim ogniu do zagotowania, odstawić pod przykryciem na 20 minut, potem przelać do słoja całość i zamknąć. Codziennie mieszać. Po 7 dniach przefiltrować. 50 ml wina pić codziennie przez tydzień. Po 7 dniach wznowić przyjmowanie. Potem dłuższa przerwa. Powtarzać taką kurację co 1 kwartał.
Wszewłoga górska (niem. Barenwurz, fr. Fenouil des Alpes, ital. Finocchiello) – Meum athamanticum Jacquin należy do rodziny baldaszkowatych – Umbelliferae (Apiaceae). W Polsce jest bardzo rzadką rośliną, występującą w Sudetach. Również w Szwajcarii występuje w nielicznych kantonach: Wallis, Neuenburg, Basel. Wszewłoga może być uprawiana w naszych ogrodach; nasiona są dostępne w sklepach zielarskich on line, np. http://www.magicgardenseeds.com, http://www.horizonherbs.com
Wszewłoga górska jest byliną dorastająca do 60 cm wys.; przy roztarciu silnie pachnącą (anyżowo-lubczykowa), o liściach wielokrotnie-pierzastosiecznych; docinki ostatniego rzędu włosowato cienkie; łodyga naga, głownie u dołu ulistniona, górą ma 1-2 liście. W drugim roku roślina wykształca baldach 8-15-szypułowy, bez pokryw, z 3-8 szydlastymi pokrywkami. Kwiaty białe, żółtawo-białe lub różowe. Owoc jajowaty, 6-8 mm długości ok. 3 mm szer., żeberkowany. Kwitnie od maja do lipca.
Surowcem jest ziele, owoc i korzeń – Herba, Fructus et Radix Mei. Ziele powinno być zbierane przed i w czasie kwitnienia; owoce tuż przed dojrzeniem, a korzeń w 2 lub 3 roku jesienią. Surowce są wrażliwe na wysoką temperaturę, dlatego należy je suszyć w temp. do 30 stopni C. Jedynie korzenie można podsuszyć w temp. ok. 40-50 stopni po uprzednim umyciu i osuszeniu w płótnie/bibule.
Surowce zawierają olejek eteryczny – 0,5-1,2%, ftalidy, monoterpeny, poliacetyleny (falkarinon), kwas cynamonowy i jego estry, kwas ferulowy, kawowy, ligustilid, żywice, kumarynowce (umbeliferon). Skład jest bardzo słabo poznany.
W medycynie ludowej Europy Środkowej i Zachodniej roślina ta niegdyś odgrywała dużą rolę. Przede wszystkim służyła do aromatyzowania syropów, win (grzaniec), piwa, nalewek, likierów, ponadto jako przyprawa do zup (grochówka, fasolowa), ryb i sosów. Liście stosowano do sałatek. Korzenie gotowano i spożywano (zastępował pasternak). Była to też cenna roślina pastwiskowa, bowiem wzbudzała wytwarzanie mleka u kóz, krów i owiec, wreszcie pobudzała apetyt u zwierząt i zapobiegała niestrawności oraz wzdęciom. W nadmiernych dawkach, szczególnie w stanie świeżym powodowała zatrucia u zwierząt, dlatego stosowano ją jako dodatek do pasz w niewielkiej ilości, a w runi pastwiska stosowano ją jako wsiewki (zioło pastwiskowe).
Likiery i nalewki oparte na Meum athamanticum uważano za afrodyzjaki, ponadto środek zwiększający płodność i miesiączkowanie. Zioło to niewątpliwie rozgrzewa ciało, pobudza krążenie krwi, wzmaga skurcze serca, pobudza wentylację płuc, działa wiatropędnie, moczopędnie, mlekopędnie i rozkurczowo na mięsnie gładkie przewodu pokarmowego i dróg oddechowych. Pobudza apetyt i trawienie, działa wykrztuśnie. Wpływa odtruwająco i ochronnie na wątrobę, nasila wydzielanie żółci. Usuwa stany depresyjne. Wraz z moczem zwiększa wydzielanie kwasu moczowego i chlorku sodu. Stąd dawniej polecano wszewłogę w leczeniu histerii, depresji, chorób wątroby (obrzęk, żółtaczka), nerek, niestrawności, zaburzeń miesiączkowania, spadku libido, utraty apetytu, kolki, migreny, chorób reumatycznych i dny moczanowej (artretyzmu).
Najsilniej moczopędnie, rozkurczowo, pobudzająco na miesiączkowanie i żółciopędnie działają owoce i korzeń. Ziele szczególnie korzystnie wpływa na odnowę i detoksykację wątroby za sprawą aktywności kwasów fenolowych. Pochodne kumaryn, ligustilid, ftalidy, związki acetylenowe działają pobudzająco, odkażająco i moczopędnie. Kumarynowce oddziałują spazmolitycznie. Wyciągi alkoholowe z owoców i korzenia zwiększają ukrwienie narządów płciowych, nerek, piersi i zwiększają wrażliwość stref erogennych na bodźce.
Przeciwwskazania: ciąża, nadwrażliwość na światło. W czasie zażywania preparatów z Meum nie należy opalać się.
Preparaty i dawkowanie.
1. Napar – Infusum Mei: 1 łyżkę rozdrobnionych korzeni, ziela lub owoców zalać 1 szklanką wrzącej wody, parzyć pod przykryciem 20 minut, przecedzić. Pić 2-3 razy dziennie po 200 ml. Kuracja trwa 3 tygodnie; powtarzać raz na kwartał.
2. Nalewka wszewłogowa – Tinctura Mei: 1 część świeżego lub suchego surowca zalać 5 częściami wina wytrawnego białego lub czerwonego, albo 5 częściami alkoholu (rumu, etanolu) 50-60%, odstawić na 1 miesiąc, przecedzić. Zażywać 1-2 razy dziennie po kieliszeczku przez 7-10 dni.
3. Nalewka smakowa z wszewłogi: łodygi lub korzeń rośliny świeży pokroić i skropić cytryną. Przygotować alkohol z karmelem (cukier karmelizowany + miód + wódka 40%) i na ciepło zalać nim pokrojone korzenie/łodygi; dodać nieco syropu klonowego lub miodu, skórkę pomarańczową karmelizowaną, kawałek kwiatu muszkatołowca, korę cynamonowca, kardamon. Odstawić na minimum 1 miesiąc. Potem przefiltrować. Codziennie kieliszeczek, przez 7 dni jako środek podnoszący libido, wzmacniający i przeciwdepresyjny. Składniki przyprawowe dobierać w niewielkich ilościach, aby nie przesadzić.
4. Nalewka złożona przeciwdepresyjna z Meum: 4 łyżki miodu gryczanego, 1/2 gałki muszkatołowej, 3 płatki kwiatu muszkatołowego, szczyptę szafranu, 2 liście laurowe, 1 kardamon, rureczkę kory cynamonowca, 4 łyżki pokrojonych korzeni lub łodyg wszewłogi, pół łyżeczki korzenia arcydzięgla, 1 łyżkę rozdrobnionych liści mięty pieprzowej zalać 1 litrem rumu lub alkoholu etylowego 40-50%, odstawić na minimum 3 miesiące. Pić 20 ml 1 raz dziennie. Dla smaku można dosłodzić miodem lub syropem klonowym. Podobny wyciąg sporządzałem na winie.
Rp. Mieszanka moczopędna, przeciwkamicza, przeciwreumatyczna i przeciwartretyczna, czyszcząca krew i usuwająca chlorek sodu z ustroju (przeciwobrzękowa). Odkażająca drogi moczowe.
Baldachy lub owoc, albo korzeń wszewłogi 100 g
Ziele nawłoci 50 g
Liść lub gałązki brzozy 50 g
Korzeń lub ziele wilżyny 50 g
Kora lub liście jesionu 50 g
Liść mącznicy lub liść gruszy 50 g
Korzeń lub ziele lubczyka 50 g
Owoc jałowca rozdrobniony 50 g
Ziele lub kłącze pokrzywy 50 g
Zioła wymieszać. 1 łyżkę mieszanki zalać 1 szklanką wody, postawić na reszo i doprowadzić na małym ogniu do zagotowania. Potrzymać jeszcze 5 minut zmniejszając ogień, aby tylko delikatnie się gotowało. Odstawić pod przykryciem na 20 minut, przecedzić. Wypić 2 szklanki takiego odwaru dziennie. Kuracja – 30 dni.
Rodzaj Usnea, czyli brodaczka należy do porostów – Lichenes. W starszych układach taksonomicznych porosty były gromadą i należały do roślin. Nowsze systematyki zaliczają porosty do grzybów i wydzielają je nazwą grzyby lichenizowane (Fungi lichenisati). Porosty są organizmami symbiotycznymi utworzonymi przez glony, sinice i grzyby. Fotobiontem w symbiozie są zielenice (Chlorophyceae) lub bezjądrowe sinice – Cyanophyta (Cyanobacteria). Grzybami budującymi plechę porostów są najczęściej workowce – Ascomycota (98% porostów), rzadziej Basidiomycota lub Deuteromycota (Fungi imperfecti). Zaliczenie porostów do grzybów nie jest wcale odkryciem współczesnych botaników i żadnym nowatorskim podejściem systematycznym, jak niektórzy autorzy piszą. Znakomity botanik duński – dr Eugenius Warming (1841-1924), profesor botaniki na Uniwersytecie w Kopenhadze, w 1902 r. usystematyzował następująco porosty:
Eugenius Warming
Abteilung (dział, gromada – divisio): Kryptogammae (rośliny zarodnikowe)
Reihe (nie mylić z jednostką Reich – regnum): Thallophyta – plechowce (Reihe – jednostka wyższa między gromadą i klasą w układzie Warming’a)
Unterreihe: Fungi – grzyby
Anhang zu den Pilzen (załącznik do grzybów): Lichenes
W systemie Richarda Wettstein’a (1863-1931):
Typ: plechowce (Euthallophyta) (typ to jednostka taksonomiczna nietypowa, leżąca między podkrólestwem i gromadą)
Gromada: grzyby i porosty – Fungi et Lichenes
Richard Wettstein
Dla uzupełnienia podam, że w 1901 roku Richard Wettstein (1863-1931) ogłosił pierwszy polifiletyczny układ taksonomiczny roślin. Początkowo rośliny podzielił na 7, a następnie 9 typów: Schizophyta, Monadophyta, Myxophyta, Conyugatophyta, Bacilliariophyta, Phaeophyta, Rhodophyta, Euthallophyta i Cormophyta. W typie Cormophyta ( rośliny osiowe, osiowce) znalazły się gromady: rodniowce (Archegoniatae) i rośliny kwiatowe (Anthophyta). Anthophyta obejmowały podgromady: nagozalążkowe (Gymnospermae) i okrytozalążkowe (Angiospermae). Okrytozalążkowe rozdzielił tradycyjnie na klasy: dwu- i jednoliścienne (Dicotyledones et Monocotyledones).
Obecnie porosty mają następujące położenie w układzie systematycznym:
Królestwo: jądrowe (Eucaryota)
Podkrólestwo: grzyby (Mycobionta)
Gromada: porosty (Lichenes)
Klasa: porosty pleśniakowe – Phycolichenes
Klasa: porosty workowcowe – Ascolichenes
Klasa: porosty podstawkowe – Basidiolichenes
Na czym polega układ symbiotyczny w Lichenes?: sinica i zielenica ma zdolność przeprowadzania fotosyntezy, zatem wytwarzania materii organicznej z wykorzystaniem wody, dwutlenku węgla, soli mineralnych i promieni słonecznych; grzyb stanowi podłoże (matrycę) do rozwoju sinicy lub zielenicy, tworzy ochronę dla fotobionta, dostarcza mu wodę i sole mineralne.
Jeżeli chodzi o surowiec farmaceutyczny to plecha Usnea pochodzić może z różnych gatunków:
– brodaczka kępkowa – Usnea hirta (L.) Web. in Mot.
– brodaczka zwyczajna – Usnea filipendula Stirton = Usnea dasypoga (Ach.) Rohl.
– brodaczka nadobna – Usnea florida (L.) Web. in Wiggers
– Usnea plicata (L.) Fries
– Usnea barbata (L.) Wiggers
– brodaczka najdłuższa – Usnea longissima Ach.
Rodzaj Usnea należy do rodziny brodaczkowatych – Usnaceae.
Brodaczka właściwa, źródło obrazka: http://www.witchschool.com
W Polsce brodaczki są pod ochroną. Jednakże często porastają korę drzew przeznaczonych do wyrębu. Gdy drzewa są ścinane – wiadomo, że brodaczki są również wtedy niszczone.
Plecha brodaczki zawiera przeciwbakteryjne i antywirusowe kwasy porostowe (kwas usninowy 0,8-2%), pochodne floroglucyny, poliketydy (polimery reszt acylowych powstałe w wyniku dekarboksylacyjnej kondensacji malonylo-CoA, przy udziale syntazy poliketydowe PKS) o właściwościach bakteriostatycznych, przeciwwirusowych i przeciwnowotworowych; polisacharydy (lichenina), kwasy tłuszczowe, lipidy, depsydy, karotenoidy, kwasy laktonowe

Kwas usninowy (usnic acid) ma na tyle silne właściwości przeciwdrobnoustrojowe, że jest czasem dodawany za granicą do preparatów odkażających jamę ustną i gardło (krople, syropy, tabletki do ssania, cukierki ziołowe), ponadto do płynów i past stomatologicznych, dezodorantów, balsamów, odświeżaczy powietrza i in. Jest to znakomita alternatywa dla antybiotyków, czy sulfonamidów, jak i również wielu konserwantów, czy antyseptyków. Kwas usninowy i jego sole hamują wydzielanie i rozkład łoju, dlatego powstało na ich bazie trochę kosmetyków dla cery trądzikowej i łojotokowej.
Niektóre firmy zagraniczne polecają preparaty usninowe do kuracji pobudzających przemianę materii i odchudzających. Spowodowało to w USA nadużywanie kwasu usninowego i niejednokrotnie do jego przedawkowania. Opisano uszkodzenia wątroby, a nawet zgonu po przedawkowaniu LipoKinetix, zawierającego m.in. sodium usniate, johimbinę, efedrynę, kofeinę i trójjodotyroninę. Oczywiście wrogie ziołowym koncepcjom instytucje i firmy wykorzystują takie przypadki do dyskontowania preparatów ziołowych. Oberwało się nie tylko odważnemu zestawieniu silnych składników w produkcie Lipokinetix, ale i również naszemu niewinnemu porostowi.
W medycynie ludowej nalewka i napar na brodaczkach były i są stosowane w leczeniu stanów zapalnych i zakażeń układu oddechowego i pokarmowego, a także infekcji skóry. Z tego względu, ze jest to surowiec bogaty w goryczki silnie pobudza wydzielanie soków trawiennych, śliny i śluzu, pobudza perystaltykę przewodu pokarmowego, działa wykrztuśnie. Może więc być stosowany przy niestrawności, bezsoczności żołądka, niedoborze śluzu, atonii jelit i zaparciach. Od dawna zalecano brodaczkę w leczeniu ostrego i chronicznego kaszlu, gruźlicy, trudno gojących się ran, oparzeń, skórnych zmian ropnych, stopy atlety, nowotworów płuc, zapalenia oskrzeli, anginy, krztuśca, gorączki, chorób pasożytniczych przewodu pokarmowego.
W tradycyjnej medycynie chińskiej brodaczki są używane w leczeniu “zatrutej” wątroby, ukąszeń przez węża, trudno gojących się ran, oparzeń, ropni, chorób objawiających się kaszlem, a nawet malarii. Do leczenia ran stosuje się okłady z wyciągów wodnych i alkoholowych lub wprost sproszkowaną na pył plechę brodaczki (jako zasypka). Doustnie nie przekraczano dawki 6-9 g/dziennie plechy, co odpowiada około 120 mg kwasu usninowego.
Na preparaty z brodaczki, jak i zawierające sam kwas usninowy są wrażliwe bakterie beztlenowe i bakterie Gram dodatnie. Hamują namnażanie wirusa Epsteina-Barra, Polio, Herpes simplex, human papillona (brodawczak płciowy). Powstrzymują rozwój Streptococcus aureus i Mycobacterium. Działają do tego immunomodulująco. Z tego względu, że oddziałują statycznie wobec bakterii i grzybów rozkładających łój i pot oraz hamująco wobec bakterii tworzących osad nazębny i przyczyniających się do próchnicy zębów zapobiegają powstawaniu nieprzyjemnego zapachu skóry oraz w jamie ustnej. Również hamują rozwój bakterii gnilnych w jelicie grubym, zmniejszają wytwarzanie amin i gazów, przez co mogą również zmniejszać ryzyko powstawania niektórych nowotworów jelita grubego. Dlatego uzasadnione wydaje się stosowanie ekstraktów z brodaczki jako składników dezodorantów, wód po goleniu, płynów odświeżających do ust, past do zębów. Ekstrakt z brodaczki zabija również liczne pierwotniaki pasożytnicze, np. leishmania, trichomonas, amoeba. Istnieje możliwość zastosowania brodaczki w leczeniu rzęsistkowicy pochwy (Trichomonas vaginalis) oraz zakażeń grzybiczych i bakteryjnych pochwy (preparaty doustne i dopochwowe jednocześnie).
Działanie przeciwnowotworowe brodaczki odnosi się do nowotworów białaczkowych i macicznych. Ekstrakty hamują też nadmierną proliferację keratynocytów, zatem mogą być wartościowe w leczeniu nadmiernego rogowacenia skóry, łupieżu, rybiej łuski i łuszczycy.
Surowcem jest plecha brodaczki – Thallus Usneae, które należy zbierać w dni bezdeszczowe i suszyć w temp. 20-35 stopni C. Nie zamykać w szczelnych słojach, bowiem surowiec schnie długo, a niedosuszony w słojach ulega zepsuciu. Przechowywać w płóciennych workach w przewiewnym miejscu nie dłużej jak 3 lata. W obrocie handlowym są ekstrakty standaryzowane na zawartość kwasu usninowego Lichen Usnea Extract (98%).
Surowiec przez przetworzeniem rozdrobnić. Nalewkę można przygotowywać z rozdrobnionej świeżej plechy, biorąc 1 część surowca na 5 części alkoholu 50% o temp. 40-50 stopni C. Wytrawiać przynajmniej miesiąc od czasu do czasu wstrząsając. W zależności od schorzenia zażywać doustnie po 3 ml 3-4 razy dziennie. Roztwory sporządzone na spirytusie kamforowym, mrówczanym, salicylowym, wodzie różanej lub sandałowej, zawierające 10-15% nalewki z brodaczki polecam w leczeniu bakteryjnych i wirusowych chorób skóry, np. trądziku, liszaja, zapalenia mieszków włosowych, opryszczki, czyraczności, łojotokowego zapalenia skóry. Skórę przemywać 2-3 razy dziennie przygotowanym preparatem. W przypadku wirusowych chorób skóry nalewkę z brodaczki rozmieszać z naparem melisowym lub wodą melisową (z dodatkiem olejku melisowego).
Działanie fitofarmakologiczne: wykrztuśne, przeciwzapalne, przeciwgorączkowe, przeciwpasożytnicze, przeciwdrobnoustrojowe, pobudzające trawienie, rozkurczowe, przeciwnowotworowe.
Wskazania: choroba wrzodowa, owrzodzenia jelit, stany skurczowe jelit, zaparcia, niedobór soków trawiennych, zakażenia przewodu pokarmowego i dróg oddechowych, w leczeniu wspomagającym nowotworów; zewnętrznie: zakażenia skóry i błon śluzowych narządów płciowych, infekcje oczu, trudno gojące się rany.
W kosmetologii: nadmierne rogowacenie skóry, łojotok, nieprzyjemny zapach skóry, trądzik, ropne zmiany skóry, wspomagające leczenie łuszczycy, łupież.
W ginekologii: zapalenie pochwy i warg sromowych, pasożytnicze choroby pochwy, infekcje bakteryjne i drożdżakowe dróg rodnych, wirusowe zakażenia narządów płciowych.
Przeciwwskazania: ciąża, laktacja.
Działania niepożądane: bóle brzucha, rozwolnienie, zawroty głowy, podwyższony poziomy enzymów wątrobowych.
Preparaty i dawkowanie:
1. Wyciąg wodny: 3 g rozdrobnionej plechy zalać 1 szklanką wody o temp. 70 stopni C, odstawić na 6 godzin, przecedzić. Pić 3 szklanki takiego wyciągu. W tej temperaturze najlepiej przechodzą polisacharydy do wody. Nadaje się również do okładów na rany, zmiany skórne i na oczy oraz do płukania narządów płciowych, ponadto do lewatyw.
2. Nalewka brodaczkowa – Tinctura Usneae: 100 g surowca świeżego lub suchego zalać 300 ml alkoholu 50%, macerować miesiąc, co 3-5 dni wstrząsając. Przecedzić. Doustnie stosować 2 ml nalewki 3 razy dziennie. Można stosować do przemywania zmian chorobowych na skórze. 1 łyżkę nalewki rozmieszać z 200 ml wody i stosować do płukanek, irygacji, okładów, przemywania, płukania włosów. Nalewka taka może być użyta jako składnik do globulek dopochwowych i do czopków doodbytniczych (500 mg na czopek/globulkę).
3. Nalewka brodaczkowa na ciepło – Tinctura Usneae: 100 g surowca świeżego lub suchego zalać 500 ml alkoholu 50% o temp. 40-50 stopni C, macerować miesiąc, co 3-5 dni wstrząsając. Przecedzić. Doustnie stosować 3-4 ml nalewki 3 razy dziennie. Ponadto po rozcieńczeniu wodą do przemywania, płukanek, irygacji. Jako składnik dezodorantów naturalnych, lotio, toników, szamponów (15-20%).
4. Mikstura na zakażenia i nieżyty układu oddechowego:
Rp.
Nalewka brodaczkowa 1:5 – 25 ml
Nalewka z hyzopu, cząbru lub tymianku 1:5 na alkoholu 50-60% – 25 ml
Nalewka propolisowa 12,5 ml
Nalewka na mydlnicy lub Sarsaparilla (Smilax) 1:5 na alkoholu 40% – 12,5 ml
Nalewka z anyżu gwiazdkowego 1:5 na alkoholu 50-60% 12,5 ml
Nalewka z korzenia lukrecji 1:5 na alkoholu 50% – 12,5 ml
Miód lub syrop klonowy 100 ml
Wymieszać. Zażywać 4 razy dziennie po łyżce przy kaszlu, katarze, utrudnionym oddychaniu, infekcji dróg oddechowych.
5. Mikstura na zakażenia bakteryjne i grzybowe oraz parazytozy przewodu pokarmowego:
Rp.
Nalewka brodaczkowa 1:5 – 25 ml
Nalewka wrotyczowa 1:5 na alkoholu 66-70% – 12 ml
Nalewka piołunowa 1:5 na alkoholu 66-70% – 12 ml
Nalewka glistnikowa 1:5 na alkoholu 70% – 12 ml
Nalewka na kardamonie 1:5 na alkoholu 60% 12 ml
Nalewka z kurkumy 1:5 na alkoholu 70% 12 ml
Nalewka na mydlnicy lub Sarsaparilla (Smilax) 1:5 na alkoholu 40% – 10 ml
Nalewka na znamionach szafranu 1 g surowca/100 ml alkoholu 60% 3 ml
Olejek sandałowy naturalny 1 ml
Olejek anyżowy 1 ml
Wymieszać. 1 łyżkę mikstury wlać do 200 ml wody Zuber, wymieszać i wypić na czczo. Po 4 godzinach zastosować środek przeczyszczający, np. senes, kruszynę, rzewień, szakłak. Kurację powtórzyć za 5 dni.
W handlu zagranicznym są rozmaite połączenia brodaczki Usnea z innymi ziołami, np. z liściem mącznicy – do leczenia infekcji układu moczowego; z propolisem – przy skłonnościach do nieżytów układu oddechowego itd.
 Przykładowe preparaty z Usnea.
Komisja E w monografii nr 80 z 27 kwietnia 1989 r. pozytywnie oceniła Usnea species: działanie przeciwdrobnoustrojowe; sposób użycia – przetwory surowca w tabletkach do ssania zawierające przetwory w ilości odpowiadającej 100 mg surowca, 3-6 razy dziennie po 1 tabletce do ssania. Zakres stosowania: stany zapalne błony śluzowej jamy ustnej i gardła.
|
|
Najnowsze komentarze